Decyzja 2026/183 w sprawie podpisania i tymczasowego stosowania Umowy przejściowej w sprawie handlu między Unią Europejską, z jednej strony, a Wspólnym Rynkiem Południa, Republiką Argentyńską, Federacyjną Republiką Brazylii, Republiką Paragwaju i Wschodnią Republiką Urugwaju, z drugiej strony

DECYZJA RADY (UE) 2026/183

z dnia 9 stycznia 2026 r.

w sprawie podpisania i tymczasowego stosowania Umowy przejściowej w sprawie handlu między Unią Europejską, z jednej strony, a Wspólnym Rynkiem Południa, Republiką Argentyńską, Federacyjną Republiką Brazylii, Republiką Paragwaju i Wschodnią Republiką Urugwaju, z drugiej strony

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 91 ust. 1, art. 100 ust. 2 i art. 207 ust. 4 akapit pierwszy w związku z art. 218 ust. 5,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) W dniu 13 września 1999 r. Rada upoważniła Komisję do rozpoczęcia negocjacji ze Wspólnym Rynkiem Południa ("MERCOSUR") i jego państw-stron, w sprawie umowy składającej się z części politycznej, części dotyczącej współpracy oraz części dotyczącej handlu. Negocjacje zakończono pomyślnie w dniu 6 grudnia 2024 r.

(2) Wynikiem negocjacji są dwa równoległe instrumenty prawne: pierwszym z nich jest Umowa o partnerstwie między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Wspólnym Rynkiem Południa, Republiką Argentyńską, Federacyjną Republiką Brazylii, Republiką Paragwaju i Wschodnią Republiką Urugwaju, z drugiej strony (zwana dalej "Umową o partnerstwie UE-Mercosur"), która obejmuje filar polityki i współpracy oraz filar handlu i inwestycji. Drugim instrumentem jest Umowa przejściowa w sprawie handlu między Unią Europejską, z jednej strony, a Wspólnym Rynkiem Południa, Republiką Argentyńską, Federacyjną Republiką Brazylii, Republiką Paragwaju i Wschodnią Republiką Urugwaju, z drugiej strony (zwana dalej "umową przejściową w sprawie handlu"), która obejmuje kwestie liberalizacji handlu i inwestycji. Umowa przejściowa w sprawie handlu straci moc i zostanie zastąpiona Umową o partnerstwie UE-Mercosur z chwilą wejścia w życie tej drugiej umowy.

(3) Do czasu przyjęcia i wejścia w życie szczególnego aktu ustawodawczego Unii wprowadzającego w życie dwustronną klauzulę ochronną zawartą w umowie o partnerstwie UE-Mercosur) i umowie przejściowej w sprawie handlu w odniesieniu do produktów rolnych, oraz celem umożliwienia Unii podjęcia szybkich i skutecznych działań w celu ochrony jej interesów na mocy odpowiednio umowy o partnerstwie UE-Mercosur lub umowy przejściowej w sprawie handlu Komisja powinna być uprawniona do przyjmowania, za pomocą rozporządzeń wykonawczych dwustronnych środków ochronnych w dziedzinie rolnictwa (zwanych dalej "dwustronnymi środkami ochronnymi"), które są zgodne odpowiednio z umową o partnerstwie UE-Mercosur i z umową przejściową w sprawie handlu. Jeżeli chodzi o wrażliwe produkty rolne, Komisja powinna przyjąć dwustronne środki ochronne również zgodnie z warunkami określonymi w niniejszej decyzji.

(4) Komisja powinna w odpowiednim czasie i w sposób wyczerpujący informować Radę o zamiarze przyjęcia dwustronnych środków ochronnych, aby umożliwić rzeczową wymianę poglądów w Radzie. Komisja powinna uwzględnić wyrażone poglądy w jak największym zakresie. W stosownych przypadkach Komisja powinna poinformować również Parlament Europejski.

(5) Jedno państwo członkowskie lub większa ich liczba powinny mieć możliwość zwrócenia się do Komisji, by przyjęła dwustronne środki ochronne na warunkach określonych w umowie przejściowej w sprawie handlu oraz, w odniesieniu do wrażliwych produktów rolnych, w niniejszej decyzji. Jeżeli Komisja odrzuci taki wniosek, powinna w odpowiednim czasie poinformować Radę o powodach odmowy.

(6) Umowa przejściowa w sprawie handlu powinna zostać podpisana

(7) Umowę przejściową w sprawie handlu należy stosować tymczasowo, do czasu jej wejścia w życie między Unią, z jednej strony, a co najmniej jednym państwem Mercosur, które jest stroną umowy przejściowej w sprawie handlu (zwanym dalej "państwem sygnatariuszem Mercosur"), z drugiej strony, zgodnie z art. 23.3 umowy przejściowej w sprawie handlu,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

Niniejszym zezwala się na podpisanie, w imieniu Unii, Umowy przejściowej w sprawie handlu między Unią Europejską, z jednej strony, a Wspólnym Rynkiem Południa, Republiką Argentyńską, Federacyjną Republiką Brazylii, Republiką Paragwaju i Wschodnią Republiką Urugwaju, z drugiej strony ¹ , z zastrzeżeniem zawarcia przedmiotowej Umowy.

Artykuł 2

1. Do czasu przyjęcia i wejścia w życie szczególnego aktu ustawodawczego Unii wdrażającego dwustronną klauzulę ochronną dotyczącą produktów rolnych zawartą w umowie o partnerstwie UE-Mercosur oraz w umowie przejściowej w sprawie handlu Komisja może przyjąć dwustronne środki ochronne w drodze rozporządzeń wykonawczych zgodnie z warunkami określonymi w rozdziale 9 umowy przejściowej w sprawie handlu oraz w niniejszej decyzji.

2. Komisja ściśle monitoruje rynek wrażliwych produktów rolnych, tj. produktów objętych kontyngentami taryfowymi Unii zgodnie z sekcją B załącznika 2-A (Harmonogram znoszenia ceł) do umowy przejściowej w sprawie handlu, w szczególności w odniesieniu do tendencji w imporcie i eksporcie związanych z Mercosurem, produkcją i zmianami cen.

Komisja szybko ocenia sytuację na rynku na podstawie takiego monitorowania, łącząc ewentualny wzrost importu odnośnych wrażliwych produktów rolnych ze zmianami w zakresie produkcji lub konsumpcji, eksportu, ceny i udziału w rynku unijnym, a także w zakresie eksportu z Unii.

Co sześć miesięcy przedstawia Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie monitorujące oceniające wpływ importu produktów wrażliwych, w tym na jedno lub kilka państw członkowskich.

3. W przypadku gdy istnieją wystarczające dowody prima facie, w szczególności uzyskane na przykład w drodze monitorowania i oceny sytuacji rynkowej, o których mowa w ust. 2, wskazujące na poważną szkodę lub groźbę poważnej szkody dla unijnego przemysłu takich produktów, w tym w przypadku gdy taka szkoda lub groźba poważnej szkody jest geograficznie skoncentrowana w co najmniej jednym państwie członkowskim, Komisja niezwłocznie wszczyna dochodzenie na wniosek co najmniej jednego państwa członkowskiego lub dowolnej osoby prawnej lub stowarzyszenia działającego w imieniu unijnego przemysłu działającego w danym sektorze.

4. Do celów niniejszego artykułu "przemysł Unii" oznacza unijnych producentów produktów podobnych do odnośnych produktów lub bezpośrednio z nimi konkurujących.

5. Komisja bada w pierwszej kolejności, czy istnieją dowody prima facie poważnej szkody lub groźby poważnej szkody dla przemysłu Unii w przypadkach gwałtownego wzrostu importu lub spadku cen skoncentrowanej w co najmniej jednym państwie członkowskim lub w przypadkach gwałtownego wzrostu importu lub spadku cen produktu, gdy przemysł Unii ma siedzibę głównie w co najmniej jednym państwie członkowskim.

W przypadku braku przeciwnych wskazań Komisja traktuje, co do zasady, wzrost importu z państw sygnatariuszy Mercosuru na warunkach preferencyjnych danego produktu objętego kontyngentem taryfowym o ponad 5 % w ujęciu rok do roku jako dowód prima facie poważnej szkody lub groźby poważnej szkody dla przemysłu Unii, jeżeli jednocześnie średnia cena importowa dla tego importu z państw sygnatariuszy Mercosuru jest, co do zasady, o co najmniej 5 % niższa niż odpowiednia średnia cena krajowa produktów podobnych lub bezpośrednio z nim konkurujących w tym samym okresie.

6. W przypadku braku przeciwnych wskazań Komisja traktuje, co do zasady, spadek średniej ceny z państw sygnatariuszy Mercosuru na preferencyjnych warunkach o ponad 5 % w ujęciu rok do roku jako dowód prima facie poważnej szkody lub groźby poważnej szkody dla przemysłu Unii, jeżeli jednocześnie średnia cena importowa tego produktu z państw sygnatariuszy Mercosuru jest, co do zasady, o co najmniej 5 % niższa niż odpowiednia średnia cena krajowa produktów podobnych lub bezpośrednio z nim konkurujących w tym samym okresie.

7. Komisja niezwłocznie i bez wahania, a w przypadku wrażliwych produktów rolnych najpóźniej w ciągu 21 dni od otrzymania wniosku, o którym mowa w ust. 3, wprowadza tymczasowe dwustronne środki ochronne, aby zapobiec wszelkiej trudnej do naprawienia szkodzie dla przemysłu Unii, w tym w przypadku gdy taka szkoda koncentruje się geograficznie w co najmniej jednym państwie członkowskim.

8. Biorąc pod uwagę, że szczegółowe monitorowanie rynku jest stałym elementem działalności Komisji w sektorze rolnym, Komisja dąży do jak najszybszego zakończenia wszelkich dochodzeń dotyczących wrażliwych produktów rolnych w odniesieniu do dwustronnych środków ochronnych, by podjąć ostateczną decyzję w terminie czterech miesięcy od otrzymania wniosku, o którym mowa w ust. 3 niniejszego artykułu. Okres ten może zostać przedłużony, ale nie może przekraczać okresu jednego roku przewidzianego w art. 9.13 umowy przejściowej w sprawie handlu.

9. Środek ochronny może zostać wprowadzony, jeżeli odnośny produkt pochodzący z państwa sygnatariusza Mercosuru jest importowany do Unii:

a) w tak zwiększonych ilościach, w ujęciu bezwzględnym lub w stosunku do produkcji lub konsumpcji w Unii, oraz na takich warunkach, że może to wyrządzić poważną szkodę lub grozić wyrządzeniem takiej szkody przemysłowi Unii, w tym w przypadku gdy taka szkoda lub zagrożenie wyrządzeniem takiej szkody są skoncentrowane geograficznie w co najmniej jednym państwie członkowskim; oraz

b) zwiększenie importu jest wynikiem zobowiązań podjętych w ramach umowy przejściowej w sprawie handlu w tym zmniejszenia lub zniesienia ceł na ten produkt.

10. Środek ochronny może przyjąć formę tymczasowego zawieszenia harmonogramu znoszenia ceł dla danego produktu lub obniżenia preferencji taryfowej z powrotem do poziomu klauzuli najwyższego uprzywilejowania lub stawki podstawowej, w zależności od tego, która jest niższa.

11. Wszelkie środki ochronne stosuje się przez okres dwóch lat, który może zostać przedłużony o kolejny okres nieprzekraczający dwóch lat zgodnie z art. 9.9 umowy przejściowej w sprawie handlu, pod warunkiem że spełnione są odpowiednie warunki uzasadniające takie przedłużenie.

Artykuł 3

1. Do czasu wejścia w życie umowy przejściowej w sprawie handlu stosuje się ją tymczasowo, między Unią, z jednej strony, a co najmniej jednym państwem sygnatariuszem Mercosuru, z drugiej strony, zgodnie z art. 23.3 umowy przejściowej w sprawie handlu, począwszy od pierwszego dnia drugiego miesiąca następującego po dniu, w którym co najmniej jedno państwo sygnatariusz Mercosuru, w zależności od przypadku, powiadomił Unię o zakończeniu swoich odpowiednich procedur wewnętrznych niezbędnych do tymczasowego stosowania umowy przejściowej w sprawie handlu i potwierdził swoją zgodę na jej tymczasowe stosowanie.

2. Data, od której umowa przejściowa w sprawie handlu ma być tymczasowo stosowana między Unią jest publikowana w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Artykuł 4

Niniejsza decyzja wchodzi w życie z dniem przyjęcia.

Sporządzono w Brukseli dnia 9 stycznia 2026 r.

1⁾ Tekst umowy przejściowej został opublikowany w... Dz.U. L, 2026/184, 27.2.2026, ELI: http://data.europa.eu/eli/agree_internation/2026/184/oj.

• Identyfikator: Dz.U.UE.L.2026.183
• Rodzaj: decyzja
• Tytuł: Decyzja 2026/183 w sprawie podpisania i tymczasowego stosowania Umowy przejściowej w sprawie handlu między Unią Europejską, z jednej strony, a Wspólnym Rynkiem Południa, Republiką Argentyńską, Federacyjną Republiką Brazylii, Republiką Paragwaju i Wschodnią Republiką Urugwaju, z drugiej strony
• Data aktu: 2026-01-09
• Data ogłoszenia: 2026-02-27
• Data wejścia w życie: 2026-01-09