uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 177,
uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,
po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,
po konsultacji z Europejskim Komitetem Ekonomiczno-Społecznym,
po konsultacji z Komitetem Regionów,
stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą 1 ,
(1) Państwa członkowskie, a w szczególności środkowe i wschodnie regiony Unii Europejskiej, zostały poważnie dotknięte skutkami agresji zbrojnej Federacji Rosyjskiej na Ukrainę w czasie, gdy gospodarki państw członkowskich nadal odbudowują się po pandemii COVID-19. W obliczu ciągłego napływu osób uciekających przed agresją rosyjską wiele państw członkowskich cierpi również z powodu niedoboru siły roboczej, trudności w łańcuchach dostaw oraz rosnących cen i kosztów energii. Z jednej strony stwarza to wyzwania dla budżetów publicznych, a z drugiej opóźnia realizację inwestycji. Okoliczności te doprowadziły do wyjątkowej sytuacji, której należy zaradzić za pomocą konkretnych, dobrze ukierunkowanych środków, aby uniknąć konieczności zmian w rocznych pułapach wieloletnich ram finansowych na zobowiązania i płatności określonych w załączniku I do rozporządzenia Rady (UE, Euratom) 2020/2093 2 oraz osłabienia trwającej ekologicznej i cyfrowej odbudowy gospodarki zwiększającej jej odporność.
(2) Aby zmniejszyć rosnące obciążenie budżetów krajowych, rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/562 3 wprowadzono szereg ukierunkowanych zmian w rozporządzeniach Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 4 i (UE) nr 223/2014 5 z myślą o ułatwieniu państwom członkowskim wykorzystania pozostałych środków z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR), Europejskiego Funduszu Społecznego (EFS) i Europejskiego Funduszu Pomocy Najbardziej Potrzebującym (FEAD) w wieloletnich ramach finansowych na lata 2014-2020, a także zasobów REACT-EU, w celu jak najskuteczniejszego i jak najszybszego sprostania wyzwaniom migracyjnym wynikającym z agresji zbrojnej Federacji Rosyjskiej.
(3) Ponadto w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/613 6 przewidziano dodatkowe możliwości szybkiego uruchomienia zasobów w celu skompensowania bezpośrednich kosztów budżetowych ponoszonych przez państwa członkowskie oraz ustanowiono stawkę jednostkową, by ułatwić finansowanie podstawowych potrzeb i wsparcie osób uciekających przed agresją rosyjską, którym przyznano ochronę tymczasową.
(4) Należy jednak zapewnić państwom członkowskim dodatkowe nadzwyczajne rozwiązania pozwalające państwom członkowskim skoncentrowanie się na niezbędnej reakcji na bezprecedensową sytuację społeczno-gospodarczą, bio- rąc pod uwagę rozszerzony charakter rosyjskiej inwazji, w szczególności w odniesieniu do operacji służących sprostaniu wyzwaniom migracyjnym wynikającym z agresji zbrojnej Federacji Rosyjskiej.
(5) Mając na względzie dodatkowe obciążenie budżetów publicznych spowodowane agresją zbrojną Federacji Rosyjskiej, elastyczność wykorzystania EFRR i EFS, o której mowa w art. 98 ust. 4 rozporządzenia (UE) nr 1303/2013, w odniesieniu do takich operacji należy również rozszerzyć na Fundusz Spójności, tak aby jego zasoby można również było wykorzystywać do wsparcia operacji wchodzących w zakres EFRR lub EFS zgodnie z przepisami mającymi zastosowanie do tych funduszy. Ponadto należy rozszerzyć stosowanie uproszczonych wymogów dotyczących monitorowania określonych w art. 98 ust. 4 rozporządzenia (UE) nr 1303/2013 na operacje wspierane z EFS mające na celu sprostanie wyzwaniom migracyjnym, w przypadku gdy operacje te są programowane w ramach osi priorytetowej obejmującej wyłącznie te wyzwania. Należy również wprowadzić możliwość, aby priorytety promujące społecznoekonomiczną integrację obywateli państw trzecich, w tym priorytety dotyczące operacji mających na celu sprostanie wyzwaniom migracyjnym wynikającym z agresji rosyjskiej, korzystały ze stopy dofinansowania do wysokości 100 % w obu okresach programowania, aby wspierać państwa członkowskie w rozwiązywaniu problemów wysiedleńców zarówno obecnie, jak i w przyszłości. W tym samym duchu należy zwiększyć kwotę stawki jednostkowej, aby ułatwić finansowanie podstawowych potrzeb i wsparcie dla uchodźców oraz przedłużyć jego stosowanie w czasie.
(6) Ponadto wyznaczenie dnia 24 lutego 2022 r. jako daty rozpoczęcia kwalifikowalności w odniesieniu do operacji mających na celu sprostanie wyzwaniom migracyjnym wynikającym z agresji zbrojnej Federacji Rosyjskiej okazało się niewystarczające na potrzeby zapewnienia wsparcia z funduszy dla wszystkich odpowiednich operacji dotyczących tych wyzwań. Należy zatem wyjątkowo zezwolić na wybór takich operacji przed zatwierdzeniem powiązanej zmiany programu oraz na kwalifikowalność wydatków na takie operacje, które zostały fizycznie ukończone lub w pełni zrealizowane, a także rozszerzyć tę elastyczność na operacje wspierane z Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (EFMR) dotyczące konsekwencji rosyjskiej agresji dla sektora rybołówstwa i akwakultury. Ponadto, biorąc pod uwagę ograniczone finansowanie dostępne w najbardziej dotkniętych regionach, powinno być możliwe wspieranie takich operacji poza granicami obszaru objętego programem w danym państwie członkowskim, zważywszy że sytuacja osób uciekających przed rosyjską agresją i przemieszczających się w obrębie państw członkowskich i między nimi stanowi wyzwanie dla spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej Unii jako całości. Takie operacje powinny zatem być kwalifikowalne niezależnie od tego, gdzie są realizowane w danym państwie członkowskim, ponieważ ich lokalizacja nie jest ostatecznie decydującym kryterium przy zaspokajaniu najpilniejszych potrzeb.
(7) Ponadto biorąc pod uwagę ogromne obciążenie jakie dla władz lokalnych i organizacji społeczeństwa obywatelskiego działających w społecznościach lokalnych wywołały wyzwania migracyjne wynikające z agresji zbrojnej Federacji Rosyjskiej, należy przeznaczyć minimalny poziom wsparcia w wysokości 30 % dla takich podmiotów w kontekście zasobów wykorzystywanych do wspierania operacji w ramach EFRR lub EFS zgodnie z art. 98 ust. 4 akapit pierwszy i drugi rozporządzenia (UE) nr 1303/2013.
(8) Aby zmniejszyć obciążenie administracyjne państw członkowskich w celu uwzględnienia zmieniających się potrzeb i zgodności z alokacjami finansowymi w ramach programu operacyjnego, należy uchylić obowiązujący dla okresu programowania 2014-2020 wymóg formalnej zmiany programu w zakresie przesunięć między celami tematycznymi w ramach priorytetu tego samego funduszu i tej samej kategorii regionu.
(9) Wreszcie, aby zoptymalizować wykorzystanie środków przydzielonych na lata 2014-2020 w kontekście zamykania programów w okresie programowania 2014-2020, należy zwiększyć pułap elastyczności między priorytetami w celu obliczenia salda końcowego wkładu z funduszy.
(10) W ramach prawnych regulujących programy w okresie programowania 2021-2027 należy również przewidzieć pewną elastyczność w celu zaradzenia bezprecedensowej sytuacji. Również z myślą o zmniejszeniu obciążenia budżetów krajowych należy zwiększyć płatności zaliczkowe na rzecz programów w ramach celu "Inwestycje na rzecz zatrudnienia i wzrostu". Ponadto, biorąc pod uwagę wyzwania związane z przesiedleniem osób i zintegrowane działania niezbędne ze strony państw członkowskich, w przypadku gdy państwo członkowskie przeznacza priorytet jednego ze swoich programów spójności na lata 2021-2027 na wspieranie operacji promujących integrację społeczno-gospodarczą obywateli państw trzecich, stopa dofinansowania tego priorytetu w wysokości do 100 % powinna być możliwa do dnia 30 czerwca 2024 r., pod warunkiem że odpowiedni poziom wsparcia zostanie nakierowany na władze lokalne i organizacje społeczeństwa obywatelskiego działające w społecznościach lokalnych oraz że łączna kwota zaprogramowana w ramach takich priorytetów w danym państwie członkowskim nie przekracza 5 % początkowej alokacji krajowej tego państwa członkowskiego z EFRR i Europejskiego Funduszu Społecznego Plus (EFS+) łącznie. Pozostaje to bez uszczerbku dla możliwości programowania przez państwa członkowskie dodatkowych kwot na takie priorytety przy zastosowaniu zwykłych stóp dofinansowania. Co więcej, biorąc pod uwagę zakłócenia na koniec okresu programowania 2014-2020 spowodowane agresją zbrojną Federacji Rosyjskiej, oprócz długotrwałych skutków pandemii COVID -19 dla realizacji projektów i utrzymujących się zakłóceń w łańcuchach wartości należy również zapewnić dodatkową elastyczność, aby umożliwić bezpośrednie przyznawanie wsparcia i zakończenie operacji, których realizacja rozpoczęła się zgodnie z ramami legislacyjnymi na lata 2014-2020 przed datą wniosku ustawodawczego dotyczącego niniejszego rozporządzenia, nawet jeżeli takie operacje nie wchodziłyby w zakres danego funduszu w okresie programowania 2021-2027, z wyjątkiem przypadków, w których fundusze były wykorzystywane na podstawie art. 98 ust. 4 akapit pierwszy i drugi rozporządzenia (UE) nr 1303/2013. Aby zapewnić możliwość przypisania takich operacji do rodzajów interwencji, należy odpowiednio dostosować załącznik I do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1060 7 . Wsparcie dla takich operacji nie powinno mieć wpływu na obowiązki państw członkowskich w zakresie przestrzegania wymogów koncentracji tematycznej i celów dotyczących wkładu w działania w dziedzinie klimatu.
(11) Ponieważ cele niniejszego rozporządzenia, a mianowicie pomoc państwom członkowskim w sprostaniu wyzwaniom wynikającym z wyjątkowo wysokiej liczby osób uciekających przed agresją zbrojną Federacji Rosyjskiej przeciwko Ukrainie oraz wspieranie ciągłych wysiłków państw członkowskich na rzecz przejścia do odbudowy gospodarki zwiększającej jej odporność po pandemii COVID-19, nie mogą zostać osiągnięte w sposób wystarczający przez państwa członkowskie natomiast ze względu na rozmiary i skutki proponowanego działania możliwe jest ich lepsze osiągnięcie na poziomie Unii, może ona podjąć działanie zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE). Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tych celów.
(12) Należy zatem odpowiednio zmienić rozporządzenia (UE) nr 1303/2013 oraz (UE) 2021/1060.
(13) Z uwagi na potrzebę szybkiej pomocy dla budżetów publicznych w celu zachowania zdolności państw członkowskich do podtrzymania procesu ożywienia gospodarczego, a także umożliwienia szybkiego programowania etapów operacji na okres programowania 2021-2027, niniejsze rozporządzenie powinno wejść w życie w trybie pilnym następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej,
PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
Sporządzono w Strasburgu dnia 19 października 2022 r.
Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.
12.01.2026W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.
12.01.2026Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.
09.01.2026Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.
08.01.2026Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.
08.01.2026Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.
08.01.2026| Identyfikator: | Dz.U.UE.L.2022.275.23 |
| Rodzaj: | Rozporządzenie |
| Tytuł: | Rozporządzenie 2022/2039 w sprawie zmiany rozporządzeń (UE) nr 1303/2013 i (UE) 2021/1060 w odniesieniu do dodatkowej elastyczności w celu przeciwdziałania skutkom agresji zbrojnej Federacji Rosyjskiej FAST (Flexible Assistance for Territories - elastyczna pomoc dla terytoriów) - CARE |
| Data aktu: | 19/10/2022 |
| Data ogłoszenia: | 25/10/2022 |
| Data wejścia w życie: | 26/10/2022 |