Decyzja wykonawcza 2022/696 przyznająca odstępstwo Irlandii zgodnie z dyrektywą Rady 91/676/EWG dotyczącą ochrony wód przed zanieczyszczeniami powodowanymi przez azotany pochodzenia rolniczego

DECYZJA WYKONAWCZA KOMISJI (UE) 2022/696
z dnia 29 kwietnia 2022 r.
przyznająca odstępstwo Irlandii zgodnie z dyrektywą Rady 91/676/EWG dotyczącą ochrony wód przed zanieczyszczeniami powodowanymi przez azotany pochodzenia rolniczego

(notyfikowana jako dokument nr C(2022) 2596)

(Jedynie tekst w języku angielskim i irlandzkim jest autentyczny)

(Dz.U.UE L z dnia 3 maja 2022 r.)

KOMISJA EUROPEJSKA,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

uwzględniając dyrektywę Rady 91/676/EWG z dnia 12 grudnia 1991 r. dotyczącą ochrony wód przed zanieczyszczeniami powodowanymi przez azotany pochodzenia rolniczego 1 , w szczególności jej załącznik III pkt 2 akapit trzeci,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Dyrektywa 91/676/EWG dotyczy ochrony wód przed zanieczyszczeniami powodowanymi przez azotany pochodzenia rolniczego.

(2) Pkt 2 załącznika III do dyrektywy 91/676/EWG stanowi, że państwa członkowskie zamierzające stosować więcej nawozu naturalnego niż 170 kg azotu na hektar (ha) ustalają ilości, tak aby nie przeszkodziły w osiągnięciu celów określonych w art. 1 tej dyrektywy. Ilości te należy uzasadnić na podstawie obiektywnych kryteriów.

(3) W dniu 22 października 2007 r. Komisja przyjęła decyzję 2007/697/WE 2  przyznającą odstępstwo Irlandii zgodnie z dyrektywą 91/676/EWG na potrzeby zezwolenia na stosowanie nawozu naturalnego w maksymalnej ilości 250 kg azotu na hektar rocznie, na określonych warunkach, w gospodarstwach rolnych, w których co najmniej 80 % powierzchni stanowią użytki zielone, zgodnie programem działań zatytułowanym "Irish Action Programme, as implemented by Ireland by means of the European Communities (Good Agricultural Practices for Protection of waters) Regulations 2006" 3 .

(4) W dniu 24 lutego 2011 r. Komisja przyjęła decyzję 2011/127/UE 4  zmieniającą decyzję 2007/697/WE i przedłużającą odstępstwo do dnia 31 grudnia 2013 r. zgodnie z programem działań zatytułowanym "Irish Action Programme, as implemented by Ireland by means of the European Communities (Good Agricultural Practices for Protection of waters) Regulations 2010" 5 .

(5) W dniu 27 lutego 2014 r. Komisja przyjęła decyzję wykonawczą 2014/112/UE 6  przyznającą odstępstwo Irlandii zgodnie z dyrektywą 91/676/EWG na potrzeby zezwolenia na stosowanie nawozu naturalnego w maksymalnej ilości 250 kg azotu na hektar rocznie, na określonych warunkach, w gospodarstwach rolnych, w których co najmniej 80 % powierzchni stanowią użytki zielone, zgodnie z programem działań zatytułowanym "Irish Action Programme, as implemented by Ireland by means of the European Communities (Good Agricultural Practices for Protection of waters) Regulations 2014" 7 .

(6) W dniu 8 lutego 2018 r. Komisja przyjęła decyzję wykonawczą (UE) 2018/209 8  przyznającą odstępstwo Irlandii zgodnie z dyrektywą 91/676/EWG na potrzeby zezwolenia na stosowanie nawozu naturalnego w maksymalnej ilości 250 kg azotu na hektar rocznie, na określonych warunkach, w gospodarstwach rolnych, w których co najmniej 80 % powierzchni stanowią użytki zielone, zgodnie z programem działań zatytułowanym "Irish Action Programme, as implemented by Ireland by means of the European Communities (Good Agricultural Practices for Protection of waters) Regulations 2017" 9 . Decyzja wykonawcza (UE) 2018/209 straciła moc z dniem 31 grudnia 2021 r.

(7) Odstępstwo przyznane decyzją wykonawczą (UE) 2018/209 dotyczyło w 2020 r. 6 016 gospodarstw rolnych, co odpowiada około 4,9 % całkowitej liczby gospodarstw posiadających zwierzęta wypasane, 15,9 % całkowitej liczby dużych jednostek przeliczeniowych i 9,6 % całkowitej powierzchni gruntów rolnych netto w Irlandii.

(8) W dniu 14 października 2021 r. Irlandia złożyła do Komisji wniosek o przedłużenie odstępstwa na mocy pkt 2 akapit trzeci załącznika III do dyrektywy 91/676/EWG.

(9) Zgodnie z programem działań zatytułowanym "European Union (Good Agricultural Practice for Protection of Waters) Regulations 2022" 10  Irlandia przyjęła nowy program działania obejmujący dodatkowe i wzmocnione środki służące osiągnięciu celów dyrektywy 91/676/EWG.

(10) Zgodnie z art. 5 ust. 2 dyrektywy 91/676/EWG Irlandia realizuje plan działania na całym swoim terytorium.

(11) Dane przekazane przez Irlandię w kontekście obowiązku sprawozdawczego wymaganego na podstawie art. 10 dyrektywy 91/676/EWG wskazują, że w latach 2016-2019 wody były na ogół dobrej jakości. Z tego punktu widzenia w 98,5 % wszystkich stacji monitorowania wód podziemnych w Irlandii odnotowano średnie stężenie azotanów w wysokości poniżej 50 mg/l, a w 81,5 % tych stacji odnotowano średnie stężenie azotanów w wysokości poniżej 25 mg/l. We wszystkich stacjach monitorowania wód powierzchniowych w Irlandii odnotowano średnie stężenie azotanów w wysokości poniżej 50 mg/l, a w 99,2 % tych stacji odnotowano średnie stężenie azotanów w wysokości poniżej 25 mg/l. Ponadto 14 % stacji monitorowania wód powierzchniowych zgłosiło eutrofizację, a 10 % wskazało na ryzyko eutrofizacji. Jeżeli chodzi o tendencje, 37,5 % stacji monitorowania wód podziemnych zgłosiło wzrost stężenia azotanów, 45,5 % zgłosiło tendencje stabilne, a 17 % - tendencje spadkowe. Jeżeli chodzi o wody powierzchniowe, 11,1 % stacji monitorowania zgłosiło wzrost stężenia azotanów, 86,2 % zgłosiło tendencje stabilne, a 2,8 % - tendencje spadkowe.

(12) W ostatnich latach wzrosła liczba zwierząt gospodarskich w Irlandii. W latach 2016-2019, w porównaniu z okresem 2012-2015, pogłowie bydła, świń i owiec wzrosło odpowiednio o 4,78 %, 2,81 % i 0,54 %, co stanowiło kontynuację tendencji wzrostowej z poprzedniego okresu sprawozdawczego. Średnia ilość azotu pochodzącego z nawozu naturalnego w latach 2016-2018 wyniosła 117 kg/ha w porównaniu z okresem 2012-2015, kiedy było to 104 kg azotu/ha. Średnia ilość fosforu w latach 2016-2018 wyniosła 14 kg/ha w porównaniu z okresem 2012-2015, kiedy było to 15 kg fosforu/ha. Średnie zużycie chemicznych nawozów azotowych w latach 2016-2019 zwiększyło się o 13 % w porównaniu z okresem 2012-2015. Średnie zużycie chemicznych nawozów fosforowych w latach 2016-2019 zwiększyło się o 24 % w porównaniu z okresem 2012-2015. Średnia nadwyżka fosforu w latach 2016-2018 wyniosła 23,1 kg/ha w porównaniu z okresem 2012-2015, kiedy było to 20 kg fosforu/ha. Średnia nadwyżka azotu w latach 2016-2018 wyniosła 62,3 kg/ha w porównaniu z okresem 2012-2015, kiedy było to 44,8 kg azotu/ha.

(13) W Irlandii 92 % gruntów rolnych przeznaczonych jest na użytki zielone. Zasadniczo 67 % gruntów uprawianych jest ekstensywnie, a zatem charakteryzuje się stosunkowo niskim zagęszczeniem zwierząt oraz ograniczonym stosowaniem nawozów, 33 % gruntów uprawia się w ramach programów rolnośrodowiskowych, a tylko 14 % uprawianych jest intensywnie. 6,6 % wykorzystuje się jako grunty orne. Średnie zużycie nawozów chemicznych na użytkach zielonych wynosi 78,3 kg azotu na hektar i 8,6 kg fosforu na hektar.

(14) Klimat w Irlandii, charakteryzujący się rocznymi opadami równomiernie rozłożonymi w ciągu roku oraz stosunkowo wąskim zakresem temperatur, sprzyja długiemu okresowi wegetacji trawy od 330 dni w roku na południowym zachodzie do około 250 dni w roku na północnym wschodzie 11 .

(15) Według dodatkowych informacji przedstawionych przez Irlandię proponowana ilość 250 kg azotu na hektar rocznie, stosowana w gospodarstwach posiadających co najmniej 80 % użytków zielonych, jest uzasadniona na podstawie obiektywnych kryteriów, takich jak długie okresy wegetacji i wysokie plony trawy o wysokim poborze azotu.

(16) Po zbadaniu wniosku Irlandii zgodnie z pkt 2 akapit trzeci załącznika III do dyrektywy 91/676/EWG oraz w związku z irlandzkim programem i doświadczeniem zdobytym w wyniku odstępstwa przewidzianego w decyzji 2007/697/WE i w decyzjach wykonawczych 2014/112/UE i (UE) 2018/209 Komisja uważa, że ilość nawozu naturalnego proponowana przez Irlandię, odpowiadająca 250 kg azotu na hektar rocznie, nie będzie stanowiła przeszkody w realizacji celów dyrektywy 91/676/EWG, z zastrzeżeniem pewnych ściśle określonych warunków, które powinny mieć zastosowanie do rolników objętych zezwoleniem.

(17) W świetle danych, o których mowa w motywach 11-13, należy zaostrzyć warunki przewidziane w niniejszej decyzji w porównaniu z warunkami przewidzianymi w decyzji wykonawczej (UE) 2018/209. Ustanowione warunki oraz systemy monitorowania i kontroli powinny być wystarczające, aby zapewnić spójność tego odstępstwa z prawnie wiążącymi celami ramowej dyrektywy wodnej 12 , rosnącymi ambicjami rozporządzenia w sprawie wspólnego wysiłku redukcyjnego 13 , a także ambitnymi celami Europejskiego Zielonego Ładu dotyczącymi zanieczyszczenia substancjami biogennymi.

(18) Należy wprowadzić dodatkowe środki w odniesieniu do stosowania obornika i innych nawozów. Środki te powinny przyczynić się do poprawy gospodarki składnikami odżywczymi poprzez optymalizację nawożenia i ograniczone stosowanie nawozów. Środki wymienione w niniejszej decyzji powinny mieć charakter dodatkowy w stosunku do środków już stosowanych w ramach Kodeksu Dobrej Praktyki Rolniczej.

(19) Coroczne kontrole administracyjne i inspekcje polowe powinny zostać zwiększone do 10 % gospodarstw korzystających z zezwolenia. Inspekcje polowe powinny opierać się na rzetelnej metodzie obejmującej ocenę ryzyka, kontrole wyrywkowe i wyniki kontroli z poprzednich lat. Organy krajowe powinny dokonać przeglądu programu kontroli rolnej przeprowadzanego przez władze lokalne, jak również środków niezbędnych do przeprowadzenia kontroli. Należy stosować sankcje odstraszające (w tym sankcje gospodarcze). Należy podjąć działania następcze w związku ze skargami lub zgłoszeniami nieprzestrzegania przepisów ze strony obywateli, organizacji pozarządowych lub sygnalistów.

(20) W 2023 r. władze Irlandii powinny przeprowadzić dwuletni przegląd jakości wody, w tym stężenia azotanów i stanu troficznego. Na obszarach, na których dane z monitorowania wykazują tendencje pogarszające się lub istnienie zanieczyszczenia lub ryzyko zanieczyszczenia w odniesieniu do stężenia azotanów lub eutrofizacji, począwszy od 2024 r., maksymalną mającą zastosowanie ilość nawozu naturalnego, którą można stosować, należy zmniejszyć do 220 kg azotu/ha.

(21) Wymogi dotyczące monitorowania stężenia azotanów i stanu troficznego zgodnie z dyrektywą 91/676/EWG nadal mają zastosowanie. Dwuletni przegląd powinien opierać się na danych pochodzących z tego monitorowania. Konieczne będzie dodatkowe monitorowanie i roczna sprawozdawczość w obszarach objętych odstępstwem.

(22) W dyrektywie 2007/2/WE Parlamentu Europejskiego i Rady 14  określono przepisy ogólne służące ustanowieniu infrastruktury informacji przestrzennej w Unii dla celów polityk unijnych w zakresie ochrony środowiska oraz polityk lub działań mogących oddziaływać na środowisko. W stosownych przypadkach informacje przestrzenne zgromadzone na podstawie niniejszej decyzji powinny być zgodne z przepisami określonymi we wspomnianej dyrektywie. W celu zmniejszenia obciążeń administracyjnych i zwiększenia spójności danych przy gromadzeniu niezbędnych danych w ramach niniejszej decyzji Irlandia powinna korzystać z informacji uzyskanych w ramach zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli ustanowionego na podstawie tytułu V rozdział II rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 15 .

(23) Odstępstwo przewidziane w niniejszej decyzji pozostaje bez uszczerbku dla zobowiązań Irlandii do stosowania dyrektywy Rady 92/43/EWG 16 , w tym wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-293/17 Cooperatie Mobilisation for the Environment i Vereniging Leefmilieu 17 , w szczególności w odniesieniu do wykładni art. 6 ust. 3 tej dyrektywy.

(24) Warunki określone w art. 6-9 niniejszej decyzji są obowiązkowymi warunkami dla wszystkich gospodarstw rolnych posiadających użytki zielone, które korzystają z zezwolenia na mocy odstępstwa. Warunki te uznaje się zatem za obowiązkowe normy i wymogi ustanowione w prawie krajowym dla tych podmiotów w rozumieniu art. 12 i 13 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 18 .

(25) Środki przewidziane w niniejszej decyzji są zgodne z opinią Komitetu ds. Azotanów ustanowionego na podstawie art. 9 dyrektywy 91/676/EWG,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

Odstępstwo

Odstępstwo, o przyznanie którego Irlandia złożyła wniosek pismem z dnia 14 października 2021 r., w celu zezwolenia na stosowanie na gruntach większej ilości nawozu naturalnego od ilości określonej w pkt 2 akapit drugi zdanie pierwsze załącznika III do dyrektywy 91/676/EWG, mianowicie 170 kg azotu, przyznaje się z zastrzeżeniem spełnienia warunków określonych w art. 4-12 niniejszej decyzji.

Artykuł 2

Definicje

Do celów niniejszej decyzji stosuje się następujące definicje:

a)
"trawa" oznacza trwałe użytki zielone lub krótkotrwałe pastwiska zakładane na okres krótszy niż cztery lata;
b)
"gospodarstwa rolne posiadające użytki zielone" oznaczają gospodarstwa, w których co najmniej 80 % powierzchni gruntów rolnych, na której można stosować nawóz naturalny, stanowi trawa;
c)
"wypasane zwierzęta gospodarskie" oznaczają bydło (z wyjątkiem cieląt), owce, zwierzynę płową, kozy i konie;
d)
"działka" oznacza pojedyncze pole lub grupę pól, jednolitych pod względem upraw, typu gleby i praktyk nawożenia;
e)
"plan nawożenia" oznacza kalkulację planowanego wykorzystania i dostępności składników odżywczych;
f)
"rejestr nawożenia" oznacza bilans składników odżywczych w oparciu o ich rzeczywiste wykorzystanie i pobranie.
g)
"teren wspólny" oznacza działkę rolną, która jest własnością co najmniej dwóch osób w określonych częściach lub wspólnie i która została pierwotnie zakupiona od irlandzkiej komisji ds. gruntów na mocy ustaw o zakupie gruntów, w tym grunty, w przypadku których co najmniej dwie osoby mają prawo do wypasu lub prawo do korzystania z torfu.
Artykuł 3

Zakres stosowania

Odstępstwo przyznane zgodnie z art. 1 stosuje się do gospodarstw rolnych posiadających użytki zielone, którym zostało udzielone zezwolenie zgodnie z art. 5 ("zezwolenie").

Artykuł 3a  19

Ogólne warunki dotyczące Irlandii na lata 2026-2028

1. 
Irlandia jak najszybciej, a najpóźniej do końca 2028 r., zakończy oceny oddziaływania na środowisko zgodnie z art. 6 ust. 2 i 3 dyrektywy 92/43/EWG i art. 4 ust. 1 dyrektywy 2000/60/WE, uwzględniając wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-531/24, oraz, jeżeli jest to wykonalne w tych samych ramach czasowych, wprowadzi środki łagodzące, między innymi za pośrednictwem irlandzkiego programu działań, w celu zapewnienia, aby zezwolenia nie zagrażały osiągnięciu celów tych dyrektyw.
2. 
Irlandia dokona przeglądu, w stosownych przypadkach, warunków swojego programu działań w zakresie azotanów jak najszybciej, a najpóźniej do końca 2028 r., po wydaniu wyroku przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-531/24.
3. 
Od 2026 r. Irlandia wdroży środki w celu zapewnienia, aby we wszystkich gospodarstwach mleczarskich posiadających grunty rozmieszczone na większym obszarze i o bardzo wysokim zagęszczeniu zwierząt na gruntach znajdujących się najbliżej gospodarstwa, zwanych platformą dojenia, gnojowica bydła produkowana w gospodarstwie była stosowana poza platformą dojenia, na pozostałych gruntach gospodarstw lub aby miał zastosowanie niższy dozwolony limit nawozów chemicznych.
4. 
Najpóźniej od 1 października 2028 r. Irlandia zwiększy wymaganą pojemność przechowywania nawozu naturalnego i wody zanieczyszczonej we wszystkich gospodarstwach mleczarskich zgodnie z aktualną wiedzą odzwierciedlającą zmiany w chowie bydła mlecznego i powiązanych systemach chowu.
Artykuł 4

Roczny wniosek i zobowiązanie

1. 
Rolnicy posiadający użytki zielone, którzy chcą skorzystać z odstępstwa, składają co roku do właściwych organów wniosek o zezwolenie na stosowanie nawozu naturalnego zawierającego do 250 kg azotu/ha rocznie. Wniosek zawiera oświadczenie stwierdzające, że rolnik posiadający użytki zielone podda się kontrolom przewidzianym w art. 11.
2. 
We wniosku, o którym mowa w ust. 1, rolnicy zobowiązują się na piśmie do spełnienia warunków określonych w art. 6-9.
Artykuł 5  20  

Przyznawanie zezwoleń

Zezwolenia na stosowanie w gospodarstwie rolnym posiadającym użytki zielone nawozu naturalnego zawierającego do 250 kg azotu na hektar rocznie przyznawane są zgodnie z warunkami ustanowionymi w art. 6-9.

Od 1 stycznia 2028 r., w uzupełnieniu wymogów określonych w akapicie pierwszym, zezwolenia na obszarach, z których mają miejsce spływy do rzek Barrow, Slaney, Nore i Blackwater oraz ich dopływów, są udzielane z zastrzeżeniem warunków określonych w art. 9a.

Artykuł 6

Warunki dotyczące stosowania nawozu naturalnego i innych nawozów

1. 
Ilość nawozu naturalnego pochodzącego od wypasanych zwierząt gospodarskich (w tym nawozu naturalnego pochodzącego bezpośrednio od zwierząt) stosowana na użytkach rolnych każdego roku w gospodarstwach rolnych posiadających użytki zielone nie przekracza ilości nawozu naturalnego zawierającej 250 kg azotu na hektar rocznie, z zastrzeżeniem warunków określonych w ust. 2-6 niniejszego artykułu. Począwszy od 2024 r., w związku z dwuletnim przeglądem, ta maksymalna ilość nie przekracza 220 kg azotu/ha rocznie na obszarach, o których mowa w art. 12.
2. 
Całkowita dawka azotu nie przekracza przewidywalnego zapotrzebowania na składniki odżywcze każdej rośliny uprawnej ani maksymalnego poziomu nawożenia mającego zastosowanie do gospodarstw rolnych posiadających użytki zielone, ustanowionego w programie działania dotyczącym azotanów, oraz uwzględnia zawartość tej substancji w glebie. Całkowita stosowana ilość azotu jest zróżnicowana na podstawie zagęszczenia zwierząt oraz wydajności użytków zielonych.
3.  21
 Każde gospodarstwo rolne posiadające użytki zielone opracowuje i realizuje swój plan nawożenia. Plan ten opisuje płodozmian roślin uprawnych w gospodarstwie i planowane stosowanie nawozu naturalnego oraz innych nawozów. Plan ten powinien być dostępny przed dniem 1 marca każdego roku na każdy rok kalendarzowy w gospodarstwie rolnym posiadającym użytki zielone. Plan ten zawiera co najmniej następujące elementy:
a)
plan płodozmianu określający:
(i)
powierzchnię działek z trawą;
(ii)
powierzchnię działek z uprawami innymi niż trawa;
(iii)
szkicową mapę określającą położenie poszczególnych działek;
b)
liczba zwierząt gospodarskich w gospodarstwie rolnym posiadającym użytki zielone;
c)
opis systemu magazynowania i przechowywania nawozu naturalnego wraz z pojemnością dostępną do celów przechowywania nawozu naturalnego;
d)
obliczenie ilości azotu i fosforu pochodzących z nawozu naturalnego wytworzonych w gospodarstwie rolnym posiadającym użytki zielone;
e)
ilość, rodzaj i cechy nawozu dostarczonego poza gospodarstwo rolne posiadające użytki zielone lub do niego;
f)
przewidywalne wymagania upraw w zakresie azotu i fosforu w podziale na poszczególne działki;
g)
wyniki analizy gleby pod kątem zawartości azotu i fosforu, jeżeli są dostępne;
h)
charakter nawozu, który ma zostać zastosowany;
i)
obliczenie stosowanych ilości azotu i fosforu pochodzących z nawozu naturalnego w podziale na poszczególne działki;
j)
obliczenie stosowanych ilości azotu i fosforu pochodzących z nawozów chemicznych i innych nawozów w podziale na poszczególne działki.

Plan nawożenia należy poddać przeglądowi najpóźniej do siedmiu dni od wprowadzenia wszelkich zmian w praktykach rolniczych stosowanych w gospodarstwie rolnym posiadającym użytki zielone.

Przyjmuje się program wapnowania oparty na planie zarządzania składnikami odżywczymi i powiązany z wynikami analizy gleby. W przypadku gdy wymóg dotyczący wapna określony w sprawozdaniu z analizy gleby nie przekracza 5 ton na hektar, całkowity wymóg dotyczący wapna stosuje się w ciągu dwóch lat od daty wydania tego sprawozdania. W przypadku gdy wymóg dotyczący wapna określony w sprawozdaniu z analizy gleby przekracza 5 ton na hektar, co najmniej 5 ton wapna na hektar stosuje się w ciągu dwóch lat od daty wydania tego sprawozdania.

Gospodarstwo rolne posiadające użytki zielone musi być zarejestrowane w irlandzkiej krajowej bazie danych dotyczących nawozów i w pełni zgodne z instrumentem ustawowym nr 378 z 2023 r. National Fertiliser Database Regulations 2023. Gospodarstwo rolne posiadające użytki zielone zgłasza również stan końcowy zapasów nawozów chemicznych i wapna w gospodarstwie na dzień 14 września każdego roku o godz. 23.59 oraz, w stosownych przypadkach, za pomocą deklaracji "Nil Closing Stock".

4. 
Nie rozrzuca się nawozu naturalnego w okresie jesiennym przed uprawą trawy.
5. 
Co najmniej 50 % gnojowicy wytworzonej w gospodarstwie rolnym posiadającym użytki zielone stosuje się do dnia 15 czerwca. Niskoemisyjne urządzenia do rozrzucania gnojowicy są wykorzystywane do wszelkich zastosowań gnojowicy.
6. 
Dozwolone zagęszczenie zwierząt na terenach wspólnych nie przekracza 50 kg azotu/ha. Nawozy chemiczne nie są dozwolone na terenach wspólnych.
7.  22
 Dozwolone zagęszczenie zwierząt na gruntach położonych poza obszarem w promieniu 30 km od siedziby gospodarstwa rolnego posiadającego użytki zielone nie przekracza 170 kg azotu pochodzącego z nawozu naturalnego na hektar rocznie, chyba że właściwy organ stwierdzi, że można wykazać, że istnieją dowody na to, że na tych gruntach prowadzi się chów, w którym zagęszczenie jest wyższe niż 170 kg azotu pochodzącego z nawozu naturalnego na hektar rocznie.
Artykuł 7

Warunki dotyczące pobierania próbek gleby i ich analizy

1. 
W każdym gospodarstwie rolnym posiadającym użytki zielone przeprowadza się kresową analizę ilości azotu i fosforu w glebie.
2. 
Pobieranie próbek oraz analizę przeprowadza się co najmniej raz na cztery lata w odniesieniu do każdego rodzaju obszaru jednolitego pod względem płodozmianu i cech gleby.
3. 
Wymagana jest co najmniej jedna analiza na każde pięć hektarów gospodarstwa rolnego posiadającego użytki rolne.
4. 
Wyniki analizy gleby pod kątem zawartości azotu i fosforu są dostępne do celów kontroli w gospodarstwie rolnym posiadającym użytki zielone.
Artykuł 8

Warunki dotyczące gospodarowania gruntami

1. 
Rolnicy, którzy chcą zaorać użytki zielone, robią to w okresie od dnia 1 marca do dnia 31 maja.
2. 
Po zaoraniu trawy na wszystkich rodzajach gleby powinna nastąpić uprawa o wysokim poborze azotu w okresie nie później niż trzy tygodnie po zaoraniu trawy.
3. 
System płodozmianu nie zawiera roślin strączkowych ani innych roślin wiążących azot atmosferyczny. Nie dotyczy to jednak koniczyny na użytkach zielonych, na których jej zawartość wynosi mniej niż 50 %, ani innych roślin strączkowych, które są podsiane trawą.
4. 
Wszystkie nowe nasiona trawy do ponownego wysiewu w gospodarstwie rolnym posiadającym użytki zielone zawierają co najmniej 1,5 kg/ha zwykłych nasion koniczyny lub co najmniej 2,5 kg/ha otoczkowanych nasion koniczyny.
5. 
Działki są wyposażone w ogrodzenia zapewniające minimalną odległość 1,5 m między zwierzętami gospodarskimi a ciekami wodnymi, a punkty pojenia są zainstalowane w odległości co najmniej 20 metrów od cieku wodnego.
6.  23
 Nie później niż do końca drugiego roku korzystania z zezwolenia podlegającego niniejszej decyzji gospodarstwo rolne posiadające użytki zielone:
a)
przedstawia bilans składników odżywczych obliczony przy użyciu odpowiedniej technologii oprogramowania zaakceptowanej przez właściwy organ;
b)
odbywa program szkolenia w zakresie zarządzania użytkami zielonymi określony przez właściwy organ.
7.  24
 Trawę produkowaną rocznie w gospodarstwie rolnym posiadającym użytki zielone rejestruje się, przeprowadzając co roku co najmniej 20 pomiarów trawy dla każdej działki użytków zielonych, przy użyciu odpowiedniej technologii oprogramowania zaakceptowanej przez właściwy organ. Między pomiarami trawy należy robić co najmniej pięciodniowe przerwy.
8.  25
 Gospodarstwo rolne posiadające użytki zielone przyjmuje co najmniej jeden z następujących środków:
a)
przy cięciu żywopłotów w obrębie każdego żywopłotu należy zachować co najmniej jedno drzewo głogu/ tarniny i pozwolić mu na dojrzewanie;
b)
żywopłoty utrzymuje się w cyklu co najmniej trzyletnim i tnie się je rotacyjnie w celu zapewnienia, aby niektóre części żywopłotów w gospodarstwie kwitły i produkowały owoce każdego roku.
Artykuł 9  26

Warunek żywienia zwierząt gospodarskich

W okresie od 15 kwietnia do 30 września dopuszcza się maksymalną zawartość białka surowego wynoszącą 14 % w paszy treściwej podawanej krowom mlecznym i innemu bydłu w wieku od dwóch lat żywionym trawą. Zapisy dotyczące zawartości białka surowego w paszach treściwych są przechowywane i udostępniane na żądanie do kontroli przez właściwy organ.

Artykuł 9a  27

Dodatkowe warunki udzielania zezwoleń w 2028 r.

1. 
Od 1 stycznia 2028 r. maksymalny roczny wskaźnik nawożenia użytków zielonych nawozami chemicznymi w gospodarstwach posiadających zezwolenie zmniejsza się, tak aby od 2028 r. wskaźniki te były o 5 % niższe niż wskaźniki opublikowane w irlandzkim programie działań wdrożonym instrumentem ustawowym nr 42 z 2025 r. zatytułowanym "European Union (Good Agricultural Practice for Protection of Waters) Regulations 2022", ze zmianami. Jeżeli w wyniku przeglądu norm nawożenia ustalone zostaną niższe wartości, mają one zastosowanie.
2. 
Od 1 stycznia 2028 r. w gospodarstwach posiadających zezwolenie nawozy chemiczne nie mogą być stosowane na użytkach zielonych w odległości do 4 metrów od jakichkolwiek wód powierzchniowych, chyba że w irlandzkim programie działań określono bardziej rygorystyczne wymogi, w którym to przypadku stosuje się te bardziej rygorystyczne wymogi. Od 1 stycznia 2028 r. nawozów organicznych, w tym obornika i wód zanieczyszczonych, nie stosuje się na gruntach na tych samych obszarach w odległości do 8 metrów wzdłuż wszelkich wód powierzchniowych i w odległości do 20 metrów od wszelkich wód powierzchniowych, gdzie grunty mają średnie nachylenie większe niż 20 % w kierunku wody, chyba że w irlandzkim programie działań określono bardziej rygorystyczne wymogi, w którym to przypadku stosuje się te bardziej rygorystyczne wymogi.
Artykuł 10

Monitorowanie

1. 
Właściwe organy zapewniają, aby każdego roku sporządzano mapy pokazujące:
a)
odsetek objętych zezwoleniami gospodarstw rolnych posiadających użytki zielone w każdym hrabstwie;
b)
odsetek zwierząt gospodarskich objętych zezwoleniami w każdym hrabstwie;
c)
odsetek gruntów rolnych objętych zezwoleniami w każdym hrabstwie;
d)
miejscowe użytkowanie gruntów.
2. 
Właściwe organy monitorują wody w strefie korzeniowej, wody powierzchniowe i wody podziemne. Przekazują również Komisji - zarówno w warunkach odstępstwa, jak i nieobjęcia odstępstwem - dane dotyczące azotu i fosforu w strefie korzeniowej oraz stężenia azotanów w wodach powierzchniowych i podziemnych.
3. 
Monitorowanie prowadzi się na poziomie pola w gospodarstwie rolnym i w zlewniach rolniczych objętych monitorowaniem. Punkty monitorowania są charakterystyczne dla głównych typów gleby, poziomów intensywności, praktyk nawożenia i upraw.
4. 
Właściwe organy prowadzą szczególne monitorowanie wody w zlewniach rolniczych umiejscowionych w pobliżu najbardziej narażonych części wód.
5. 
Właściwe organy przeprowadzają badania na temat miejscowego użytkowania gruntów, systemu płodozmianu i praktyk rolniczych w odniesieniu do gospodarstw rolnych posiadających użytki zielone objętych zezwoleniami.
6. 
Zebrane informacje i dane pochodzące z analizy składników odżywczych, o której mowa w art. 7 ust. 1, ust. 2 i ust. 3, są stosowane w modelowych obliczeniach wielkości strat azotanów i fosforu z gospodarstw rolnych posiadających użytki zielone i korzystających z zezwoleń.
Artykuł 11  28

Kontrole

1. 
Właściwe organy przeprowadzają kontrole administracyjne dotyczące wszystkich wniosków o udzielenie zezwolenia w celu oceny pod kątem zgodności z warunkami określonymi w art. 6-9a. Jeżeli kontrola wykaże, że nie spełniono tych warunków, wniosek zostaje odrzucony, a wnioskodawca zostaje poinformowany o przyczynach odrzucenia wniosku. Każdego roku właściwe organy przeprowadzają kontrole administracyjne w zakresie użytkowania gruntów, liczby i rodzaju zwierząt gospodarskich oraz produkcji i wywozu nawozu naturalnego, dotyczące co najmniej 10 % objętych zezwoleniami gospodarstw rolnych posiadających użytki zielone.
2. 
W oparciu o analizę ryzyka właściwe organy opracowują program inspekcji polowych o odpowiedniej częstotliwości, przeprowadzanych w objętych zezwoleniami gospodarstwach rolnych posiadających użytki zielone, biorąc pod uwagę wyniki kontroli z poprzednich lat i wyniki ogólnych kontroli wyrywkowych dotyczących przepisów transponujących dyrektywę 91/676/EWG oraz wszelkie inne informacje, które mogą wskazywać na niezgodność z warunkami określonymi w art. 6-9a. Każdego roku inspekcje polowe przeprowadza się w co najmniej 10 % objętych zezwoleniami gospodarstw rolnych posiadających użytki zielone, aby dokonać oceny zgodności z warunkami określonymi w art. 6-9a.
3. 
Jeżeli w danym roku zostanie ustalone, że objęte zezwoleniem gospodarstwo rolne posiadające użytki zielone nie spełnia warunków określonych w art. 6-9a, posiadacz zezwolenia zostanie ukarany zgodnie z przepisami krajowymi i nie będzie uprawniony do uzyskania zezwolenia w kolejnym roku.
4. 
Właściwym organom przyznaje się niezbędne uprawnienia i środki na potrzeby sprawdzenia zgodności z warunkami zezwolenia udzielonego na mocy niniejszej decyzji w celu sprawdzenia zgodności z warunkami określonymi w art. 6-9a przed i po udzieleniu zezwolenia na mocy niniejszej decyzji.
Artykuł 12

Przegląd dwuletni

1. 
Do dnia 30 czerwca 2023 r. właściwe organy przedkładają, wraz ze sprawozdaniem opisanym w art. 13 odpowiadającym 2022 r., załącznik zawierający wyniki monitorowania stężenia azotanów w wodach podziemnych i powierzchniowych oraz stanu troficznego jednolitych części wód powierzchniowych, w oparciu o sieć monitorowania i wymogi dyrektywy azotanowej 91/676/EWG, zawierający co najmniej mapy przedstawiające te obszary, z których mają miejsce spływy do wód, w których dane z monitorowania wykazują:
a)
średnie wartości stężenia azotanów powyżej 50 mg/l lub tendencje wzrostowe stężenia azotanów w porównaniu z 2021 r.;
b)
stan "eutroficzny" lub stan "mogący przerodzić się w eutroficzny" o stabilnej lub pogarszającej się tendencji w porównaniu z 2021 r.

Wody określone w akapicie pierwszym lit. a) lub b) uznaje się za zanieczyszczone, zagrożone zanieczyszczeniem lub wykazujące tendencje pogarszające się. Dane do oszacowania wartości średnich obejmują okres od dnia 1 stycznia 2020 r. do dnia 31 grudnia 2022 r. Na potrzeby oceny tendencji porównuje się dane z 2021 r. i 2022 r.

2. 
W celu opracowania załącznika, o którym mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, wykorzystywane dane pobiera się z sieci monitorowania ustanowionej na mocy dyrektywy 91/676/EWG.
3. 
Od dnia 1 stycznia 2024 r. na obszarach, z których mają miejsce spływy do wód zanieczyszczonych lub zagrożonych zanieczyszczeniem lub charakteryzujących się pogarszającymi się tendencjami, stosuje się dodatkowe środki w ramach programu działania dotyczącego azotanów. W przypadku gospodarstw rolnych, którym udzielono zezwolenia na mocy niniejszej decyzji i które znajdują się na takich obszarach, ilość nawozu naturalnego, która może być stosowana na gruntach, nie przekracza 220 kg azotu/ha rocznie.
4. 
Do dnia 30 września 2023 r. właściwe organy informują Komisję o wynikach tego dwuletniego przeglądu, w szczególności o obszarach i gospodarstwach posiadających zezwolenie, w których maksymalna ilość nawozu naturalnego, która ma być stosowana, wynosi 220 kg azotu/ha rocznie, oraz o dodatkowych środkach, które mają być stosowane w ramach programu działania dotyczącego azotanów.
Artykuł 13

Sprawozdawczość

Co roku, do dnia 30 czerwca, właściwe organy przedkładają Komisji sprawozdanie zawierające następujące informacje:

a)
mapy określające odsetek gospodarstw rolnych posiadających użytki zielone, odsetek zwierząt gospodarskich oraz odsetek gruntów rolnych objętych zezwoleniem w każdym hrabstwie oraz mapy miejscowego użytkowania gruntów, o których mowa w art. 10 ust. 1;
b)
wyniki monitorowania wód podziemnych i powierzchniowych pod kątem stężenia azotanów i fosforu, jak określono w art. 10 ust. 2, łącznie z informacjami na temat tendencji w zakresie jakości wody w warunkach objęcia odstępstwem i nieobjęcia odstępstwem, jak również wpływ na jakość wody w warunkach odstępstwa przyznanego na podstawie niniejszej decyzji;
c)
wyniki monitorowania gleby w odniesieniu do stężeń azotu i fosforu w wodzie glebowej i azotu mineralnego w profilu glebowym w warunkach objęcia odstępstwem i nieobjęcia odstępstwem, o którym mowa w art. 10 ust. 2;
d)
streszczenie i ocenę danych uzyskanych ze szczególnego monitorowania wody, o którym mowa w art. 10 ust. 4;
e)
wyniki badań miejscowego użytkowania gruntów, systemu płodozmianu i praktyk rolniczych, o których mowa w art. 10 ust. 5;
f)
wyniki modelowych obliczeń wielkości strat azotanów i fosforu, o których mowa w art. 10 ust. 6;
g)
ocenę wyników kontroli administracyjnych i inspekcji polowych, o których mowa w art. 11 ust. 1 i 2;
h)
tendencje w zakresie liczby zwierząt gospodarskich i produkcji nawozu naturalnego w ramach każdej kategorii zwierząt gospodarskich i w gospodarstwach rolnych posiadających użytki zielone korzystających z zezwolenia.
i)
analizę porównawczą kontroli gospodarstw rolnych posiadających użytki zielone i korzystających z zezwolenia oraz gospodarstw rolnych posiadających użytki zielone nieobjętych zezwoleniem, w tym dane dotyczące:
inspekcji polowych;
kontroli administracyjnych;
kontroli rolnych w kontekście ustaleń dotyczących zasady wzajemnej zgodności;
statystyk dotyczących niezgodności.
j) 29
 postępy w przeprowadzaniu ocen oddziaływania na środowisko, o których mowa w art. 3a ust. 1.

Dane przestrzenne zawarte w sprawozdaniu są w stosownych przypadkach zgodne z przepisami dyrektywy 2007/2/WE. Gromadząc niezbędne dane, Irlandia w stosownych przypadkach wykorzystuje informacje uzyskane w ramach zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli ustanowionego na podstawie art. 67 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013.

Artykuł 14  30

Niniejszą decyzję stosuje się w kontekście irlandzkiego programu działań wdrożonego instrumentem ustawowym nr 113 z 2022 r. zatytułowanym "European Union (Good Agricultural Practice for Protection of Waters) Regulations 2022", z późniejszymi zmianami, oraz w kontekście irlandzkiego programu działań wdrożonego instrumentem ustawowym nr 588 z 2025 r.

Niniejszą decyzję stosuje się do dnia 31 grudnia 2028 r.

Artykuł 15

Adresat

Niniejsza decyzja skierowana jest do Irlandii.

Sporządzono w Brukseli dnia 29 kwietnia 2022 r.
W imieniu Komisji
Virginijus SINKEVIČIUS
Członek Komisji
1 Dz.U. L 375 z 31.12.1991, s. 1.
2 Decyzja Komisji 2007/697/WE z dnia 22 października 2007 r. przyznająca odstępstwo Irlandii zgodnie z dyrektywą Rady 91/676/EWG dotyczącą ochrony wód przed zanieczyszczeniami powodowanymi przez azotany pochodzenia rolniczego (Dz.U. L 284 z 30.10.2007, s. 27).
3 Akt ustawowy nr 378 z 2006 r.
4 Decyzja Komisji 2011/127/UE z dnia 24 lutego 2011 r. zmieniająca decyzję 2007/697/WE przyznającą odstępstwo Irlandii zgodnie z dyrektywą Rady 91/676/EWG dotyczącą ochrony wód przed zanieczyszczeniami powodowanymi przez azotany pochodzenia rolniczego (Dz.U. L 51 z 25.2.2011, s. 19).
5 Akt ustawowy nr 610 z 2010 r.
6 Decyzja wykonawcza Komisji 2014/112/UE z dnia 27 lutego 2014 r. przyznająca odstępstwo Irlandii zgodnie z dyrektywą Rady 91/676/EWG dotyczącą ochrony wód przed zanieczyszczeniami powodowanymi przez azotany pochodzenia rolniczego (Dz.U. L 61 z 1.3.2014, s. 7).
7 Akt ustawowy nr 31 z 2014 r.
8 Decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2018/209 z dnia 8 lutego 2018 r. przyznająca odstępstwo Irlandii zgodnie z dyrektywą Rady 91/676/EWG dotyczącą ochrony wód przed zanieczyszczeniami powodowanymi przez azotany pochodzenia rolniczego (Dz.U. L 39 z 13.2.2018, s. 5).
9 Akt ustawowy nr 605 z 2017 r.
10 Akt ustawowy nr 113 z 2022 r.
11 Teagasc - Agriculture and Food Development Authority, Irlandia.
12 Dyrektywa 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiająca ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz.U. L 327 z 22.12.2000, s. 1).
13 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/842 z dnia 30 maja 2018 r. w sprawie wiążących rocznych redukcji emisji gazów cieplarnianych przez państwa członkowskie od 2021 r. do 2030 r. przyczyniających się do działań na rzecz klimatu w celu wywiązania się z zobowiązań wynikających z Porozumienia paryskiego oraz zmieniające rozporządzenie (UE) nr 525/2013 (Dz.U. L 156 z 19.6.2018, s. 26).
14 Dyrektywa 2007/2/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 marca 2007 r. ustanawiająca infrastrukturę informacji przestrzennej we Wspólnocie Europejskiej (INSPIRE) (Dz.U. L 108 z 25.4.2007, s. 1).
15 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 549).
16 Dyrektywa Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (Dz.U. L 206 z 22.7.1992, s. 7).
17 Sprawa C-293/17 Cooperatie Mobilisation for the Environment i Vereniging Leefmilieu (ECLI:EU:C:2018:882).
18 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z dnia 2 grudnia 2021 r. ustanawiające przepisy dotyczące wsparcia planów strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach wspólnej polityki rolnej (planów strategicznych WPR) i finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz uchylające rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 i (UE) nr 1307/2013 (Dz.U. L 435 z 6.12.2021, s. 1).
19 Art. 3a dodany przez art. 1 pkt 1 decyzji wykonawczej nr 2026/67 z dnia 22 grudnia 2025 r. (Dz.U.UE.L.2026.67) zmieniającej nin. decyzję wykonawczą z dniem notyfikacji.
20 Art. 5 zmieniony przez art. 1 pkt 2 decyzji wykonawczej nr 2026/67 z dnia 22 grudnia 2025 r. (Dz.U.UE.L.2026.67) zmieniającej nin. decyzję wykonawczą z dniem notyfikacji.
21 Art. 6 ust. 3 zmieniony przez art. 1 pkt 3 lit. a decyzji wykonawczej nr 2026/67 z dnia 22 grudnia 2025 r. (Dz.U.UE.L.2026.67) zmieniającej nin. decyzję wykonawczą z dniem notyfikacji.
22 Art. 6 ust. 7 dodany przez art. 1 pkt 3 lit. b decyzji wykonawczej nr 2026/67 z dnia 22 grudnia 2025 r. (Dz.U.UE.L.2026.67) zmieniającej nin. decyzję wykonawczą z dniem notyfikacji.
23 Art. 8 ust. 6 dodany przez art. 1 pkt 4 decyzji wykonawczej nr 2026/67 z dnia 22 grudnia 2025 r. (Dz.U.UE.L.2026.67) zmieniającej nin. decyzję wykonawczą z dniem notyfikacji.
24 Art. 8 ust. 7 dodany przez art. 1 pkt 4 decyzji wykonawczej nr 2026/67 z dnia 22 grudnia 2025 r. (Dz.U.UE.L.2026.67) zmieniającej nin. decyzję wykonawczą z dniem notyfikacji.
25 Art. 8 ust. 8 dodany przez art. 1 pkt 4 decyzji wykonawczej nr 2026/67 z dnia 22 grudnia 2025 r. (Dz.U.UE.L.2026.67) zmieniającej nin. decyzję wykonawczą z dniem notyfikacji.
26 Art. 9 zmieniony przez art. 1 pkt 5 decyzji wykonawczej nr 2026/67 z dnia 22 grudnia 2025 r. (Dz.U.UE.L.2026.67) zmieniającej nin. decyzję wykonawczą z dniem notyfikacji.
27 Art. 9a dodany przez art. 1 pkt 6 decyzji wykonawczej nr 2026/67 z dnia 22 grudnia 2025 r. (Dz.U.UE.L.2026.67) zmieniającej nin. decyzję wykonawczą z dniem notyfikacji.
28 Art. 11 zmieniony przez art. 1 pkt 7 decyzji wykonawczej nr 2026/67 z dnia 22 grudnia 2025 r. (Dz.U.UE.L.2026.67) zmieniającej nin. decyzję wykonawczą z dniem notyfikacji.
29 Art. 13 lit. j) dodana przez art. 1 pkt 8 decyzji wykonawczej nr 2026/67 z dnia 22 grudnia 2025 r. (Dz.U.UE.L.2026.67) zmieniającej nin. decyzję wykonawczą z dniem notyfikacji.
30 Art. 14 zmieniony przez art. 1 pkt 9 decyzji wykonawczej nr 2026/67 z dnia 22 grudnia 2025 r. (Dz.U.UE.L.2026.67) zmieniającej nin. decyzję wykonawczą z dniem notyfikacji.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.UE.L.2022.129.37

Rodzaj: Decyzja
Tytuł: Decyzja wykonawcza 2022/696 przyznająca odstępstwo Irlandii zgodnie z dyrektywą Rady 91/676/EWG dotyczącą ochrony wód przed zanieczyszczeniami powodowanymi przez azotany pochodzenia rolniczego
Data aktu: 29/04/2022
Data ogłoszenia: 03/05/2022