Rozporządzenie delegowane 2016/2021 uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 600/2014 w sprawie rynków instrumentów finansowych w odniesieniu do regulacyjnych standardów technicznych dotyczących dostępu do wskaźników

ROZPORZĄDZENIE DELEGOWANE KOMISJI (UE) 2016/2021
z dnia 2 czerwca 2016 r.
uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 600/2014 w sprawie rynków instrumentów finansowych w odniesieniu do regulacyjnych standardów technicznych dotyczących dostępu do wskaźników
(Tekst mający znaczenie dla EOG)

KOMISJA EUROPEJSKA,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 600/2014 z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie rynków instrumentów finansowych oraz zmieniające rozporządzenie (UE) nr 648/2012 1 , w szczególności jego art. 37 ust. 4 akapit trzeci,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) W rozporządzeniu (UE) nr 600/2014 przewiduje się niedyskryminacyjny dostęp kontrahentów centralnych i systemów obrotu do celów rozliczeń i prowadzenia obrotu, w tym dostęp do licencji i informacji związanych ze wskaźnikami, które wykorzystuje się do określania wartości niektórych instrumentów finansowych na potrzeby prowadzenia obrotu i rozliczeń. Z uwagi na różnorodność wskaźników informacje potrzebne kontrahentom centralnym i systemom obrotu do celów rozliczeń lub prowadzenia obrotu mogą różnić się w zależności od szeregu czynników, w tym od tego, czy odnośny instrument finansowy jest przedmiotem obrotu czy rozliczenia, oraz od rodzaju wskaźnika, do którego odnosi się instrument finansowy. W związku z tym kontrahenci centralni i systemy obrotu powinni mieć możliwość występowania o uzyskanie dostępu do wszelkich informacji, pod warunkiem że są one konieczne do celów rozliczeń lub prowadzenia obrotu.

(2) Różnorodność wskaźników i rożne zidentyfikowane zastosowania sprawiają, że uniwersalne podejście oraz wysoki stopień ujednolicenia treści umów licencyjnych są niewłaściwe. Ograniczenie warunków, na jakich udziela się dostępu zgodnie z uprzednio ustalonymi i wyczerpującymi zasadami, może być zatem szkodliwe dla wszystkich stron.

(3) Osoba posiadająca prawa własności do wskaźnika powinna mieć możliwość ustanawiania różnych warunków dostępu do jej wskaźnika dla różnych kategorii kontrahentów centralnych i systemów obrotu tylko wtedy, gdy jest to obiektywnie uzasadnione, np. z uwagi na ilość, zakres lub pole eksploatacji żądanego dostępu, i stosowane w sposób proporcjonalny. Należy udostępnić publicznie różne kategorie i kryteria określania poszczególnych kategorii kontrahentów centralnych i systemów obrotu.

(4) Sposób oceny wskaźnika jako nowy będzie różnił się w poszczególnych przypadkach. Osoba posiadająca prawa własności do wskaźnika powinna zatem wykazać, w jaki sposób wskaźnik ten jest nowy, jeżeli kwestia ta została wskazana jako przyczyna odmowy przyznania natychmiastowego dostępu. W ramach każdej oceny zadeklarowanego nowego wskaźnika należy rozważyć kombinację różnych czynników o odpowiednich wagach, a nie polegać na jednym czynniku celem oceny zgodności wskaźnika z kryteriami określonymi w rozporządzeniu (UE) nr 600/2014.

(5) Chociaż wartości dwóch wskaźników mogą być wysoce skorelowane, w szczególności w perspektywie krótkoterminowej, ich skład lub metodologia mogą się zasadniczo różnić. W związku z tym przy ocenie, czy wskaźnik jest nowy, należy uwzględnić długoterminową korelację i podobieństwa w składzie i metodologii każdego ze wskaźników. Z uwagi na niejednorodność wskaźników oprócz czynników wskazanych w niniejszym rozporządzeniu osoba posiadająca prawa własności do wskaźnika powinna również uwzględnić dodatkowe czynniki, mając na uwadze stosowane standardy, które są typowe dla danego rodzaju wskaźnika. W przypadku wskaźników dotyczących towarów należy ocenić inne czynniki, między innymi to, czy odnośne wskaźniki opierają się na różnych towarach bazowych i różnych miejscach dostawy.

(6) Okresowo publikowane są nowe serie wskaźników, np. wskaźniki swapów ryzyka kredytowego. W takich przypadkach nowo opublikowany wskaźnik stanowi kontynuację poprzedniej serii, dlatego nie powinien być uznawany za nowy wskaźnik.

(7) Ze względów spójności oraz w celu zapewnienia sprawnego funkcjonowania rynków finansowych konieczne jest, aby przepisy ustanowione niniejszym rozporządzeniem oraz przepisy ustanowione rozporządzeniem (UE) nr 600/2014 były stosowane od tej samej daty.

(8) Podstawę niniejszego rozporządzenia stanowi projekt regulacyjnych standardów technicznych przedłożony Komisji przez Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych (ESMA).

(9) ESMA przeprowadził otwarte konsultacje publiczne na temat projektu regulacyjnych standardów technicznych, który stanowi podstawę niniejszego rozporządzenia, dokonał analizy potencjalnych powiązanych kosztów i korzyści oraz zwrócił się o opinię do Grupy Interesariuszy z Sektora Giełd i Papierów Wartościowych powołanej zgodnie z art. 37 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1095/2010 2 ,

PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

Artykuł  1

Informacje, które należy udostępniać kontrahentom centralnym i systemom obrotu

1.
Osoba posiadająca prawa własności do wskaźnika udostępnia kontrahentom centralnym i systemom obrotu, na ich wniosek, informacje niezbędne do realizacji ich funkcji w zakresie rozliczeń lub prowadzenia obrotu, stosownie do konkretnego rodzaju wskaźnika, którego dotyczy wniosek o przyznanie dostępu, oraz odnośnego instrumentu finansowego, który ma być przedmiotem obrotu lub rozliczenia.
2.
Kontrahent centralny lub system obrotu wyjaśniają w swoim wniosku, dlaczego takie informacje są wymagane na potrzeby rozliczeń lub prowadzenia obrotu.
3.
Do celów ust. 1 odnośne funkcje związane z prowadzeniem obrotu i rozliczeniami obejmują co najmniej:
a)
w przypadku systemu obrotu:
(i)
początkową ocenę charakterystyki wskaźnika;
(ii)
wprowadzenie do obrotu odnośnego produktu;
(iii)
wspieranie procesu kształtowania się cen w przypadku instrumentów dopuszczonych lub dopuszczanych do obrotu;
(iv)
bieżące działania z zakresu nadzoru rynku;
b)
w przypadku kontrahenta centralnego:
(i)
odpowiednie zarządzanie ryzykiem związanym z odnośnymi otwartymi pozycjami w giełdowych instrumentach pochodnych, w tym kompensowanie;
(ii)
wypełnianie odpowiednich obowiązków określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 648/2012 3 .
4.
Istotne informacje w odniesieniu do strumieni cen i strumieni danych, o których mowa w art. 37 ust. 1 lit. a) rozporządzenia (UE) nr 600/2014, obejmują co najmniej:
a)
strumień wartości wskaźnika;
b)
bezzwłoczne powiadomienie o wszelkich niedokładnościach w obliczeniach wartości wskaźnika oraz o zaktualizowanych lub skorygowanych wartościach wskaźnika;
c)
historyczne wartości wskaźnika, jeżeli osoba posiadająca prawa własności do danego wskaźnika przechowuje takie informacje.
5.
W odniesieniu do składu, metodologii i kształtowania ceny przekazywane informacje umożliwiają kontrahentom centralnym i systemom obrotu zrozumienie, w jaki sposób kształtowana jest każda wartość wskaźnika oraz jaka jest faktyczna metodologia stosowana do określania wartości wskaźnika. Istotne informacje w odniesieniu do składu, metodologii i kształtowania ceny obejmują co najmniej:
a)
definicje wszystkich kluczowych terminów użytych w związku z danym wskaźnikiem;
b)
uzasadnienie przyjęcia określonej metodologii oraz procedur dotyczących przeglądu i zatwierdzenia metodologii;
c)
kryteria i procedury stosowane do określenia wskaźnika, w tym opis danych wejściowych, priorytetowe uwzględnianie różnych rodzajów danych wejściowych, zastosowanie modeli lub metod ekstrapolacji oraz wszelkich innych procedur służących równoważeniu części składowych wskaźnika;
d)
kontrole i zasady, które regulują stosowanie swobody uznania lub osądu, w celu zapewnienia spójności w stosowaniu takiej swobody uznania lub takiego osądu;
e)
procedury regulujące wyznaczanie wskaźnika w okresach występowania warunków skrajnych lub w okresach, w których źródła danych dotyczących transakcji mogą być niewystarczające, niedokładne lub niewiarygodne, oraz potencjalne ograniczenia wskaźnika w takich okresach;
f)
godziny, w których oblicza się wysokość wskaźnika;
g)
procedury, które regulują metodologię równoważenia wskaźnika oraz wynikające z niej wagi części składowych wskaźnika;
h)
procedury postępowania z błędami w danych wejściowych lub w wyznaczonym wskaźniku, w tym w przypadku, gdy wymagane może być powtórne wyznaczenie wskaźnika;
i)
informacje na temat częstotliwości wszelkich wewnętrznych przeglądów i zatwierdzeń składu i metodologii oraz, w stosownych przypadkach, informacje na temat procedur i częstotliwości zewnętrznego przeglądu składu i metodologii.
Artykuł  2

Ogólne warunki udostępniania kontrahentom centralnym i systemom obrotu informacji poprzez licencję

1.
Osoba posiadająca prawa własności do wskaźnika bez zbędnej zwłoki udostępnia poprzez licencję wszystkie istotne informacje, o których mowa w art. 1, żądane przez kontrahentów centralnych i systemy obrotu, albo jednorazowo, w tym zmiany wcześniej udostępnionych informacji, albo na bieżąco lub okresowo, w zależności od rodzaju informacji, których dotyczy wniosek.
2.
Osoba posiadająca prawa własności do wskaźnika udostępnia poprzez licencję wszystkie istotne informacje, o których mowa w art. 1, wszystkim kontrahentom centralnym i systemom obrotu w tych samych terminach i na tych samych warunkach, chyba że inne warunki mogą być obiektywnie uzasadnione.
3.
Wymogi określone w ust. 1 i 2 nie mają zastosowania, jeżeli i dopóki osoba posiadająca prawa własności do wskaźnika może wykazać, że określone informacje są dostępne kontrahentom centralnym i systemom obrotu ze źródeł publicznych lub za pośrednictwem innych środków komercyjnych, o ile takie informacje są wiarygodne i aktualne.
Artykuł  3

Zróżnicowanie i niedyskryminacja

1.
Jeżeli osoba posiadająca prawa własności do wskaźnika ustanawia, zgodnie z art. 37 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 600/2014, różne warunki, w tym opłaty i warunki ich płatności, warunki te stosuje się w sposób właściwy dla każdej kategorii licencjobiorcy.
2.
Osoba posiadająca prawa własności do wskaźnika ustanawia te same prawa i obowiązki w odniesieniu do licencjobiorców należących do tej samej kategorii.
3.
Osoba posiadająca prawa własności do wskaźnika udostępnia publicznie kryteria określania różnych kategorii licencjobiorców.
4.
Osoba posiadająca prawa własności do wskaźnika przekazuje bezpłatnie kontrahentowi centralnemu lub systemowi obrotu, na ich wniosek, warunki mające zastosowanie do kategorii, do której należy dany kontrahent centralny lub system obrotu.
5.
Osoba posiadająca prawa własności do wskaźnika udostępnia wszystkim licencjobiorcom należącym do tej samej kategorii wszelkie uzupełnienia lub modyfikacje warunków dotyczących umów licencyjnych uzgodnionych z licencjobiorcą należącym do tej samej kategorii na tych samych warunkach.
Artykuł  4

Inne warunki, na jakich udziela się dostępu

1.
Osoba posiadająca prawa własności do wskaźnika ustanawia warunki dotyczące umów licencyjnych i udostępnia je bezpłatnie kontrahentom centralnym i systemom obrotu na ich wniosek. Warunki te obejmują następujące kwestie:
a)
zakres stosowania i treść informacji dla każdego zastosowania w ramach umów licencyjnych, z wyraźnym określeniem w każdym przypadku informacji poufnych;
b)
warunki redystrybucji informacji przez kontrahentów centralnych i systemy obrotu, o ile jest to dozwolone;
c)
wymogi techniczne dotyczące świadczenia usług;
d)
opłaty i zasady ich płatności;
e)
warunki, na jakich wygasa umowa, z uwzględnieniem okresu funkcjonowania instrumentów finansowych, które odnoszą się do wskaźnika;
f)
nieprzewidziane okoliczności i odpowiednie środki regulujące kontynuację, okresy przejściowe i przerwanie świadczenia usługi w okresie awaryjnym, które:
(i)
pozwalają na wypowiedzenie umowy w sposób uporządkowany;
(ii)
zapewniają, aby do wypowiedzenia umowy nie dochodziło z powodu nieznacznych naruszeń umowy oraz aby stronie naruszającej umowę zapewniono wystarczająco dużo czasu na naprawienie wszelkich naruszeń, które nie dają podstaw do natychmiastowego wypowiedzenia umowy;
g)
prawo właściwe i podział odpowiedzialności.
2.
W umowie licencyjnej zobowiązuje się kontrahentów centralnych, systemy obrotu i osoby posiadające prawa własności do wskaźnika do ustanowienia odpowiednich zasad, procedur i systemów w celu zagwarantowania:
a)
realizacji usługi bez zbędnej zwłoki zgodnie z wcześniej ustalonym harmonogramem;
b)
uaktualniania wszystkich informacji udostępnianych przez strony w okresie obowiązywania ustaleń dotyczących dostępu, w tym informacji, które mogą wpłynąć na wizerunek;
c)
kanału komunikacyjnego między stronami, który jest szybki, niezawodny i bezpieczny w całym okresie obowiązywania umowy licencyjnej;
d)
konsultacji w sytuacji, gdy jakakolwiek zmiana w działalności któregokolwiek z podmiotów może istotnie wpłynąć na umowę licencyjną lub na zagrożenia, na jakie narażony jest drugi podmiot, oraz powiadamiania z rozsądnym wyprzedzeniem o wprowadzaniu wszelkich zmian w działalności któregokolwiek z podmiotów;
e)
udostępniania informacji i odpowiednich instrukcji dotyczących ich przesyłania i wykorzystywania za pomocą uzgodnionych środków technicznych;
f)
przekazywania osobom posiadającym prawa własności do wskaźnika aktualnych informacji na temat redystrybucji informacji, o ile jest ona dozwolona, wśród rozliczających członków kontrahentów centralnych i członków lub uczestników systemów obrotu;
g)
rozstrzygania sporów i wypowiedzenia umowy w sposób uporządkowany zgodnie ze zidentyfikowanymi okolicznościami.
Artykuł  5

Standardy określające, w jaki sposób można udowodnić, że wskaźnik jest nowy

1.
Przy ustalaniu, czy nowy wskaźnik spełnia kryteria określone w art. 37 ust. 2 lit. a) i b) rozporządzenia (UE) nr 600/2014, osoba posiadająca prawa własności do wskaźnika uwzględnia następujące standardy:
a)
czy kontrakty oparte na nowszym wskaźniku nie mogą być kompensowane ani w dużej mierze równoważone przez kontrahenta centralnego kontraktami opartymi na odnośnym istniejącym wskaźniku;
b)
czy regiony i branże gospodarki objęte odnośnymi wskaźnikami nie są takie same ani podobne;
c)
czy wartości odnośnych wskaźników nie są w dużej mierze skorelowane;
d)
czy skład odnośnych wskaźników, uwzględniając liczbę części składowych, rzeczywiste części składowe, ich wartości i wagi, nie jest taki sam ani podobny;
e)
czy metodologie dotyczące każdego odnośnego wskaźnika nie są takie same ani podobne.
2.
W odniesieniu do wskaźników dotyczących towarów oprócz standardów określonych w ust. 1 uwzględnia się następujące standardy dodatkowe:
a)
czy odnośne wskaźniki nie opierają się na tych samych towarach bazowych;
b)
czy miejsce dostawy towarów bazowych nie jest takie samo.
3.
Oprócz standardów określonych w ust. 1 i 2 osoba posiadająca prawa własności do wskaźnika uwzględnia, w stosownych przypadkach, kolejne stosowane standardy, które są typowe dla ocenianych rodzajów wskaźników.
4.
Nowo opublikowane serie wskaźnika nie stanowią nowego wskaźnika.
Artykuł  6

Wejście w życie i stosowanie

Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Niniejsze rozporządzenie stosuje się od daty, o której mowa w art. 55 akapit czwarty rozporządzenia (UE) nr 600/2014.

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.

Sporządzono w Brukseli dnia 2 czerwca 2016 r.

W imieniu Komisji
Jean-Claude JUNCKER
Przewodniczący
1 Dz.U. L 173 z 12.6.2014, s. 84.
2 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1095/2010 z dnia 24 listopada 2010 r. w sprawie ustanowienia Europejskiego Urzędu Nadzoru (Europejskiego Urzędu Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych), zmiany decyzji nr 716/2009/WE i uchylenia decyzji Komisji 2009/77/WE (Dz.U L 331 z 15.12.2010, s. 84).
3 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 648/2012 z dnia 4 lipca 2012 r. w sprawie instrumentów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym, kontrahentów centralnych i repozytoriów transakcji (Dz.U L 201 z 27.7.2012, s. 1).

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.UE.L.2016.313.6

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Rozporządzenie delegowane 2016/2021 uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 600/2014 w sprawie rynków instrumentów finansowych w odniesieniu do regulacyjnych standardów technicznych dotyczących dostępu do wskaźników
Data aktu: 02/06/2016
Data ogłoszenia: 19/11/2016
Data wejścia w życie: 09/12/2016, 03/01/2018