Norwegia-Unia Europejska. Umowa w sprawie Norweskiego Mechanizmu Finansowego na lata 2014-2021. Bruksela.2016.05.03.

UMOWA
między Królestwem Norwegii a Unią Europejską w sprawie Norweskiego Mechanizmu Finansowego na lata 2014-2021

Artykuł  1
1.
Królestwo Norwegii zobowiązuje się działać na rzecz zmniejszania zróżnicowania gospodarczego i społecznego w Europejskim Obszarze Gospodarczym i wzmacniania swoich stosunków z państwami będącymi beneficjentami, za pośrednictwem oddzielnego Norweskiego Mechanizmu Finansowego na rzecz sektorów priorytetowych wymienionych w art. 3.
2.
Wszystkie programy i działania finansowane w ramach Norweskiego Mechanizmu Finansowego na lata 2014-2021 opierają się na wspólnych wartościach, takich jak poszanowanie godności ludzkiej, wolność, demokracja, równość, praworządność i poszanowanie praw człowieka, w tym praw osób należących do mniejszości.
Artykuł  2
1.
Całkowita kwota wkładu finansowego przewidzianego w art. 1 wynosi 1 253,7 mln EUR i jest udostępniana na pokrycie zobowiązań w rocznych transzach wynoszących 179,1 mln EUR w okresie od dnia 1 maja 2014 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r. włącznie.
2.
Całkowita kwota obejmuje przydziały dla poszczególnych państw określone w art. 6 oraz globalny fundusz współpracy regionalnej określony w art. 7.
Artykuł  3
1.
Przydziały dla poszczególnych państw są udostępniane w następujących obszarach priorytetowych:
a)
innowacje, badania naukowe, edukacja i konkurencyjność;
b)
włączenie społeczne, zatrudnienie młodzieży i ograniczanie ubóstwa;
c)
środowisko naturalne, energia, zmiany klimatu i gospodarka niskoemisyjna;
d)
kultura, społeczeństwo obywatelskie, dobre zarządzanie, podstawowe prawa i wolności;
e)
wymiar sprawiedliwości i sprawy wewnętrzne.

Obszary objęte programami w obrębie sektorów priorytetowych wraz z określeniem celów i obszarów wsparcia określono w załączniku do umowy.

2.
a)
Zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 10 ust. 3, obszary priorytetowe wybiera się, kierunkuje i dostosowuje na podstawie różnych potrzeb w poszczególnych państwach będących beneficjentami, z uwzględnieniem ich wielkości i wysokości wkładu.
b)
1 % całkowitej wartości przydziałów dla poszczególnych państw jest przeznaczany na potrzeby wspierania godnej pracy i dialogu trójstronnego i jest udostępniany zgodnie z kluczem podziału, o którym mowa w art. 6.
c)
Zachęca się do współpracy ze społeczeństwem obywatelskim, współpracy transgranicznej oraz współpracy z sąsiadującymi państwami trzecimi.
Artykuł  4
1.
Mając na celu skupienie się na sektorach priorytetowych oraz zapewnienie skutecznego wdrożenia, zgodnie z ogólnymi celami, o których mowa w art. 1, oraz biorąc pod uwagę strategię "Europa 2020" na rzecz inteligentnego, trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu, ze szczególnym uwzględnieniem zatrudnienia, priorytetów krajowych, zaleceń dla poszczególnych krajów oraz umów o partnerstwie zawartych z Komisją Europejską w ramach polityki spójności UE, Królestwo Norwegii podpisuje z każdym państwem będącym beneficjentem protokół ustaleń, zgodnie z art. 10 ust. 3.
2.
Konsultacje z Komisją Europejską odbywają się na poziomie strategicznym i mają miejsce podczas negocjacji protokołów ustaleń, o których mowa w art. 10 ust. 3, a ich celem jest promowanie komplementarności i synergii z polityką spójności UE, a także zbadanie możliwości stosowania instrumentów finansowych na rzecz zwiększenia oddziaływania wkładów finansowych.
Artykuł  5
1.
Wkład Królestwa Norwegii nie przekracza, w odniesieniu do programów realizowanych w ramach przydziałów dla poszczególnych państw, w przypadku których państwa będące beneficjentami odpowiadają za wdrożenie, 85 % kosztów programu, chyba że Królestwo Norwegii zdecyduje inaczej.
2.
Należy przestrzegać obowiązujących przepisów w zakresie pomocy państwa.
3.
Odpowiedzialność Królestwa Norwegii za projekty ogranicza się do zapewniania środków zgodnie z uzgodnionym planem. Nie ponosi ono odpowiedzialności wobec osób trzecich.
Artykuł  6

Przydziały dla poszczególnych państw są udostępniane następującym państwom będącym beneficjentami: Bułgarii, Chorwacji, Cyprowi, Republice Czeskiej, Estonii, Węgrom, Łotwie, Litwie, Malcie, Polsce, Rumunii, Słowacji i Słowenii, zgodnie z następującym podziałem:

Państwo będące beneficjentem

Środki finansowe (mln EUR)

Bułgaria

95,1

Chorwacja

46,6

Cypr

5,1

Republika Czeska

89,0

Estonia

35,7

Węgry

105,7

Łotwa

51,9

Litwa

61,4

Malta

3,6

Polska

411,5

Rumunia

227,3

Słowacja

58,2

Słowenia

17,8

Artykuł  7
1.
Udostępnia się globalny fundusz współpracy regionalnej na kwotę 44,75 mln EUR. Przyczynia się on do osiągnięcia celów Norweskiego Mechanizmu Finansowego, jak stanowi art. 1.
2.
60 % środków funduszu udostępnia się na promowanie trwałego i wysokiej jakości zatrudnienia młodych ludzi, ze szczególnym naciskiem na następujące obszary:
a)
programy wspierające mobilność na rzecz zatrudnienia i szkolenia młodych ludzi, ze szczególnym uwzględnieniem osób, które nie pracują, nie kształcą się ani nie szkolą;
b)
programy kształcenia dwutorowego, przygotowanie zawodowe, włączenie młodzieży;
c)
wymiana wiedzy, wymiana dobrych praktyk na szczeblu politycznym oraz wzajemne uczenie się przez organizacje/ instytucje prowadzące usługi w zakresie zatrudnienia młodzieży.

Przedmiotową część funduszu udostępnia się na rzecz realizacji projektów z udziałem państw będących beneficjentami oraz innych państw członkowskich UE, w których stopa bezrobocia młodzieży przekracza 25 % (Eurostat, rok odniesienia 2013) i obejmuje co najmniej dwa państwa, w tym co najmniej jedno państwo będące beneficjentem. Jako partnerzy uczestniczyć mogą podmioty norweskie.

3.
40 % środków funduszu udostępnia się na współpracę regionalną w obszarach priorytetowych wymienionych w art. 3, w szczególności w zakresie wymiany wiedzy, wymiany najlepszych praktyk na szczeblu politycznym oraz tworzenia instytucji.

Przedmiotową część funduszu udostępniona się na projekty z udziałem państw będących beneficjentami i sąsiadujących państw trzecich. W projektach muszą uczestniczyć co najmniej trzy państwa, w tym co najmniej dwa państwa będące beneficjentami. Jako partnerzy uczestniczyć mogą podmioty norweskie.

Artykuł  8

Królestwo Norwegii przeprowadzi do 2020 r. przegląd śródokresowy, mając na celu rozdysponowanie wszelkich dostępnych funduszy, które nie zostały wykorzystane, w ramach przydziałów przypadających na poszczególne państwa będące beneficjentami.

Artykuł  9
1.
Wkład finansowy przewidziany w art. 1 jest ściśle skoordynowany z wkładem państw EOG w ramach Mechanizmu Finansowego EOG.
2.
W szczególności Królestwo Norwegii zapewnia zasadniczo jednakowe procedury składania wniosków i warunki wdrażania dla obydwu mechanizmów finansowych, o których mowa w poprzednim ustępie.
3.
W stosownych przypadkach uwzględnia się odpowiednio wszystkie istotne zmiany w polityce spójności realizowanej przez Unię Europejską.
Artykuł  10

Przy wdrażaniu Norweskiego Mechanizmu Finansowego stosuje się następujące zasady:

1.
Na wszystkich etapach wdrażania stosuje się najwyższy stopień przejrzystości, rozliczalności i gospodarności, a także zasady dobrych rządów, partnerstwa i zarządzania na wielu szczeblach, zrównoważonego rozwoju i promowania równości między mężczyznami a kobietami oraz niedyskryminacji.

Cele Norweskiego Mechanizmu Finansowego realizuje się w ramach ścisłej współpracy między państwami będącymi beneficjentami a Królestwem Norwegii.

2.
Królestwo Norwegii prowadzi wymienione poniżej fundusze, jest odpowiedzialne za ich wdrażanie, w tym zarządzanie i kontrolę;
a)
globalny fundusz współpracy regionalnej, określony w art 7 ust. 1;
b)
fundusz na rzecz wspierania godnej pracy i dialogu trójstronnego, określony w art. 3 ust. 2b);
3.
Królestwo Norwegii podpisuje z każdym państwem będącym beneficjentem protokół ustaleń dotyczący odpowiednich przydziałów dla poszczególnych państw, z wyłączeniem takich funduszy, o jakich mowa w ust. 2, który określa wieloletnie ramy programowania oraz struktury zarządzania i kontroli.
a)
Na podstawie protokołów ustaleń państwa będące beneficjentami składają wnioski w sprawie programów szczegółowych do Królestwa Norwegii, które ocenia i zatwierdza wnioski, a następnie zawiera umowy na dotację z państwami będącymi beneficjentami w odniesieniu do każdego programu. Na wyraźny wniosek Królestwa Norwegii lub danego państwa będącego beneficjentem Komisja Europejska dokonuje przeglądu wniosku dotyczącego programu szczegółowego przed jego przyjęciem, tak by zapewnić zgodność z polityką spójności Unii Europejskiej.
b)
Za wdrażanie uzgodnionych programów odpowiadają państwa będące beneficjentami, które wprowadzają odpowiedni system zarządzania i kontroli w celu zapewnienia należytego wdrażania i zarządzania.
c)
Królestwo Norwegii może przeprowadzać kontrole zgodnie ze swoimi wymogami wewnętrznymi. Państwa będące beneficjentami zapewniają w tym celu wszelką konieczną pomoc, informacje i dokumentację.
d)
Królestwo Norwegii może zawiesić finansowanie i zażądać zwrotu środków w przypadku wystąpienia nieprawidłowości.
e)
W stosownych przypadkach podczas przygotowywania, wdrażania, monitorowania i dokonywania oceny wkładu finansowego stosuje się zasadę partnerstwa, co umożliwia zapewnienie szerokiego uczestnictwa. Partnerzy mogą reprezentować między innymi poziom lokalny, regionalny i krajowy oraz sektor prywatny, społeczeństwo obywatelskie, a także partnerów społecznych w państwach będących beneficjentami i w Królestwie Norwegii.
f)
Każdy projekt objęty wieloletnimi ramami programowymi w państwach będących beneficjentami można wdrażać w formie współpracy na przykład pomiędzy podmiotami mającymi siedzibę w państwach będących beneficjentami i w Królestwie Norwegii zgodnie z obowiązującymi przepisami dotyczącymi zamówień publicznych.
4.
Koszty zarządzania poniesione przez Królestwo Norwegii pokrywa się z ogólnej kwoty, o której mowa w art. 2 ust. 1; są one określone w postanowieniach dotyczących wdrażania, o których mowa w ust. 5 niniejszego artykułu.
5.
Za ogólne zarządzanie Norweskim Mechanizmem Finansowym odpowiedzialne jest Królestwo Norwegii lub wyznaczony przez nie podmiot. Dalsze postanowienia dotyczące wdrażania Norweskiego Mechanizmu Finansowego zostaną wydane przez Królestwo Norwegii po przeprowadzeniu konsultacji z państwami będącymi beneficjentami, w których uczestniczyć może Komisja Europejska. Królestwo Norwegii dołoży starań zmierzających do wydania tych postanowień przed podpisaniem protokołów ustaleń.
6.
Królestwo Norwegii składa sprawozdania ze swojego wkładu w realizację celów Norweskiego Mechanizmu Finansowego oraz, w stosownych przypadkach, jedenastu celów tematycznych europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych na lata 2014-2020 1 .
Artykuł  11
1.
Niniejsza umowa jest ratyfikowana lub zatwierdzona przez strony zgodnie z ich procedurami wewnętrznymi. Dokumenty ratyfikacyjne lub zatwierdzające zostają złożone w Sekretariacie Generalnym Rady Unii Europejskiej.
2.
Protokół wchodzi w życie pierwszego dnia drugiego miesiąca po złożeniu ostatniego dokumentu ratyfikacyjnego lub zatwierdzającego.
3.
Do czasu zakończenia procedur, o których mowa w ust. 1 i ust. 2, niniejszą umowę stosuje się tymczasowo od pierwszego dnia pierwszego miesiąca następującego po złożeniu w tym celu ostatniej notyfikacji.
Artykuł  12

Niniejsza umowa, sporządzona w jednym egzemplarzu w języku angielskim, bułgarskim, chorwackim, czeskim, duńskim, estońskim, fińskim, francuskim, greckim, hiszpańskim, litewskim, łotewskim, maltańskim, niderlandzkim, niemieckim, polskim, portugalskim, rumuńskim, słowackim, słoweńskim, szwedzkim, węgierskim, włoskim i norweskim, przy czym każda z tych wersji językowych jest na równi autentyczna, zostaje złożona w Sekretariacie Generalnym Rady Unii Europejskiej, który przekaże każdej ze stron niniejszej umowy jej uwierzytelniony odpis.

Съставено в Брюксел на трети май две хиляди и шестнадесета година.

Hecho en Bruselas, el tres de mayo de dos mil dieciséis.

V Bruselu dne třetího května dva tisíce šestnáct.

Udfærdiget i Bruxelles den tredje maj to tusind og seksten.

Geschehen zu Brüssel am dritten Mai zweitausendsechzehn.

Kahe tuhande kuueteistkümnenda aasta maikuu kolmandal päeval Brüsselis.

Έγινε στις Βρυξέλλες, στις τρεις Μαΐου δύο χιλιάδες δεκαέξι.

Done at Brussels on the third day of May in the year two thousand and sixteen.

Fait à Bruxelles, le trois mai deux mille seize.

Sastavljeno u Bruxellesu trećeg svibnja godine dvije tisuće šesnaeste.

Fatto a Bruxelles, addì tre maggio duemilasedici.

Briselē, divi tūkstoši sešpadsmitā gada trešajā maijā.

Priimta du tūkstančiai šešioliktų metų gegužės trečią dieną Briuselyje.

Kelt Brüsszelben, a kétezer-tizenhatodik év május havának harmadik napján.

Magħmul fi Brussell, fit-tielet jum ta' Mejju fis-sena elfejn u sittax.

Gedaan te Brussel, drie mei tweeduizend zestien.

Sporządzono w Brukseli dnia trzeciego maja roku dwa tysiące szesnastego.

Feito em Bruxelas, em três de maio de dois mil e dezasseis.

Întocmit la Bruxelles la trei mai două mii ș aisprezece.

V Bruseli tretieho mája dvetisícšestnásť.

V Bruslju, dne tretjega maja leta dva tisoč šestnajst.

Tehty Brysselissä kolmantena päivänä toukokuuta vuonna kaksituhattakuusitoista.

Som skedde i Bryssel den tredje maj år tjugohundrasexton.

Utferdiget i Brussel den tredje mai to tusen og seksten.

За Европейския съюз

Рог la Unión Europea

Za Evropskou unii

For Den Europæiske Union

Für die Europäische Union

Euroopa Liidu nimel

Για την Ευρωπαϊκή Ένωση

For the European Union

Pour l'Union européenne

Za Europsku uniju

Per l'Unione europea

Eiropas Savienības vārdā -

Europos Sąjungos vardu

Az Európai Unió részéről

Għall-Unjoni Ewropea

Voor de Europese Unie

W imieniu Unii Europejskiej

Pela União Europeia

Pentru Uniunea Europeană

Za Európsku úniu

Za Evropsko unijo

Euroopan unionin puolesta

För Europeiska unionen

For Kongeriket Norge

ZAŁĄCZNIK

DO UMOWY MIĘDZY KRÓLESTWEM NORWEGII A UNIĄ EUROPEJSKĄ W SPRAWIE NORWESKIEGO MECHANIZMU FINANSOWEGO NA LATA 2014-2021

Innowacje, badania naukowe, edukacja i konkurencyjność
1.
Rozwój przedsiębiorczości, innowacje i MŚP
2.
Badania naukowe
3.
Edukacja, stypendia, przygotowanie do zawodu, przedsiębiorczość młodzieży
4.
Równowaga między życiem zawodowym a prywatnym
5.
Dialog społeczny - godna praca

Włączenie społeczne, zatrudnienie młodzieży i ograniczanie ubóstwa

6.
Europejskie wyzwania w zakresie zdrowia publicznego
7.
Integracja i wzmocnienie pozycji Romów
8.
Zagrożone dzieci i młodzież
9.
Obecność młodzieży na rynku pracy
10.
Rozwój lokalny i ograniczanie ubóstwa

Środowisko naturalne, energia, zmiany klimatu i gospodarka niskoemisyjna

11.
Środowisko naturalne i ekosystemy
12.
Energia odnawialna, efektywność energetyczna i bezpieczeństwo dostaw energii
13.
Łagodzenie zmian klimatu i przystosowanie się do tych zmian

Kultura, społeczeństwo obywatelskie, dobre zarządzanie, podstawowe prawa i wolności

14.
Przedsiębiorczość kulturalna, dziedzictwo kulturowe i współpraca kulturalna
15.
Społeczeństwo obywatelskie
16.
Dobre zarządzanie, rozliczalne instytucje, przejrzystość
17.
Prawa człowieka - wdrażanie na szczeblu krajowym

Wymiar sprawiedliwości i sprawy wewnętrzne

18.
Azyl i migracja
19.
Służby kuratorskie i areszt tymczasowy
20.
Międzynarodowa współpraca policyjna i zwalczanie przestępczości
21.
Skuteczność i efektywność systemu sądownictwa, umacnianie rządów prawa
22.
Przemoc domowa i przemoc ze względu na płeć
23.
Zapobieganie klęskom żywiołowym i gotowość na wypadek takich klęsk
1 1) Wzmacnianie badań naukowych, rozwoju technologicznego i innowacji; 2) zwiększanie dostępności, stopnia wykorzystania i jakości technologii informacyjnych i komunikacyjnych; 3) wzmacnianie konkurencyjności małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP), sektora rolnictwa oraz sektora rybołówstwa i akwakultury; 4) wspieranie przejścia na gospodarkę niskoemisyjną we wszystkich sektorach; 5) promowanie dostosowania do zmian klimatu, zapobiegania ryzyku i zarządzania ryzykiem; 6) zachowanie i ochrona środowiska naturalnego i wspieranie efektywnego gospodarowania zasobami; 7) promowanie zrównoważonego transportu i usuwanie niedoborów przepustowości w działaniu najważniejszej infrastruktury sieciowej; 8) promowanie trwałego zatrudnienia wysokiej jakości oraz mobilności pracowników; 9) promowanie włączenia społecznego oraz walka z ubóstwem i wszelką dyskryminacją; 10) inwestowanie w kształcenie, szkolenie oraz szkolenie zawodowe na rzecz zdobywania umiejętności i uczenia się przez całe życie; 11) wzmacnianie zdolności instytucjonalnych instytucji publicznych i zainteresowanych stron oraz sprawności administracji publicznej.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.UE.L.2016.141.11

Rodzaj: Umowa międzynarodowa
Tytuł: Norwegia-Unia Europejska. Umowa w sprawie Norweskiego Mechanizmu Finansowego na lata 2014-2021. Bruksela.2016.05.03.
Data aktu: 03/05/2016
Data ogłoszenia: 28/05/2016
Data wejścia w życie: 01/09/2017