Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 16 stycznia 2024 r. w sprawie polityki konkurencji - sprawozdanie roczne za 2023 r. (2023/2077(INI))
P9_TA(2024)0011Polityka konkurencji - sprawozdanie roczne za 2023 r. Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 16 stycznia 2024 r. w sprawie polityki konkurencji - sprawozdanie roczne za 2023 r. (2023/2077(INI))(C/2024/5705)
- uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), w szczególności jego art. 101-109,
- uwzględniając stosowne zasady, wytyczne, rezolucje, konsultacje publiczne, komunikaty i dokumenty Komisji dotyczące konkurencji,
- uwzględniając sprawozdanie Komisji z 4 kwietnia 2023 r. pt. "Sprawozdanie w sprawie polityki konkurencji za 2022 r," (COM(2023)0184) i towarzyszący mu dokument roboczy służb Komisji (SWD(2023)0076),
- uwzględniając swoją rezolucję z 13 czerwca 2023 r. w sprawie polityki konkurencji - sprawozdanie roczne za 2022 r. 1 ,
- uwzględniając komunikat Komisji z 11 grudnia 2019 r. pt. "Europejski Zielony Ład" (COM(2019)0640),
- uwzględniając zmienione wytyczne Komisji w sprawie pomocy państwa na wspieranie inwestycji w zakresie finansowania ryzyka, opublikowane 6 grudnia 2021 r.,
- uwzględniając wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z 13 lipca 2022 r. w sprawie T-227/21 2 ,
- uwzględniając komunikat Komisji z 24 marca 2022 r. pt. "Tymczasowe ramy kryzysowe dotyczące środków pomocy państwa na rzecz wsparcia gospodarki po agresji Rosji na Ukrainę" 3 ,
- uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 139/2004 z 20 stycznia 2004 r. w sprawie kontroli koncentracji przedsiębiorstw (rozporządzenie WE w sprawie kontroli łączenia przedsiębiorstw) 4 ,
- uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/1925 z 14 września 2022 r. w sprawie kontestowalnych i uczciwych rynków w sektorze cyfrowym oraz zmiany dyrektyw (UE) 2019/1937 i (UE) 2020/1828 (akt o rynkach cyfrowych) 5 ,
- uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1 z 11 grudnia 2018 r. mającą na celu nadanie organom ochrony konkurencji państw członkowskich uprawnień w celu skuteczniejszego egzekwowania prawa i zapewnienia należytego funkcjonowania rynku wewnętrznego 6 ,
- uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 1/2003 z 16 grudnia 2002 r. w sprawie wprowadzenia w życie reguł konkurencji ustanowionych w art. 81 i 82 Traktatu 7 ,
- uwzględniając rozporządzenie Komisji (WE) nr 773/2004 z 7 kwietnia 2004 r. odnoszące się do prowadzenia przez Komisję postępowań zgodnie z art. 81 i art. 82 Traktatu WE 8 ,
- uwzględniając komunikat Komisji z 18 lutego 2022 r. pt. "Wytyczne w sprawie pomocy państwa na ochronę klimatu i środowiska oraz cele związane z energią z 2022 r." 9 ,
- uwzględniając komunikat Komisji z 31 stycznia 2023 r. pt. "Wytyczne w sprawie pomocy państwa na sieci szerokopasmowe" 10 ,
- uwzględniając projekt zawiadomienia Komisji w sprawie definicji rynku właściwego do celów unijnego prawa konkurencji,
- uwzględniając dokument roboczy służb Komisji z 1 grudnia 2022 r. zatytułowany "Ocena zasad dotyczących dotacji państwa na usługi zdrowotne i społeczne świadczone w ogólnym interesie gospodarczym" oraz rozporządzenia w sprawie pomocy de minimis dotyczącej usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym (SWD(2022)0388),
- uwzględniając wejście w życie 1 września 2023 r. pakietu środków przyjętego 20 kwietnia 2023 r. w celu uproszczenia i usprawnienia procedur kontroli niektórych połączeń, które nie budzą obaw w zakresie konkurencji (C(2023) 2400, C(2023)2401, C(2023)2402),
- uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2560 z dnia 14 grudnia 2022 r. w sprawie subsydiów zagranicznych zakłócających rynek wewnętrzny 11 ,
- uwzględniając orędzie o stanie Unii z 2023 r. wygłoszone przez przewodniczącą Komisji Ursulę von der Leyen 12 ,
- uwzględniając decyzję Komisji z 6 września 2023 r. w sprawie wyznaczenia strażników dostępu na podstawie aktu o rynkach cyfrowych,
- uwzględniając rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2023/914 z 20 kwietnia 2023 r. w sprawie wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 139/2004 w sprawie kontroli koncentracji przedsiębiorstw oraz uchylające rozporządzenie Komisji (WE) nr 802/2004 13 ,
- uwzględniając wspólną Europejską deklarację praw i zasad cyfrowych w cyfrowej dekadzie z 23 stycznia 2023 r. wydaną przez Parlament Europejski, Radę i Komisję Europejską 14 ,
- uwzględniając wyrok TSUE z 4 lipca 2023 r. w sprawie C-252/21 15 ,
- uwzględniając dokument zatytułowany "DG COMP Code of good practices for a transparent, inclusive, faster design and assessment of IPCEIs" [Kodeks dobrych praktyk DG COMP na rzecz przejrzystego, inkluzywnego, szybszego projektowania i oceny projektów IPCEI] z 17 maja 2023 r. 16 ,
- uwzględniając sprawozdanie Europejskiego Urzędu Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych (ESMA) z 15 grudnia 2022 r. pt. "Report on CRA Market Share Calculation" [Sprawozdanie dotyczące obliczania udziału agencji ratingo- wych w rynku],
- uwzględniając obwieszczenie Komisji z 27 kwietnia 2004 r. w sprawie nieformalnych wskazówek dotyczących nowych kwestii związanych ze stosowaniem art. 81 i 82 Traktatu WE, które występują w indywidualnych przypadkach (wskazówki pisemne) 17 ,
- uwzględniając komunikat Komisji z 21 lipca 2023 r. pt. "Wytyczne w sprawie stosowania art. 101 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do horyzontalnych porozumień kooperacyjnych" 18 ,
- uwzględniając decyzję Komisji z 25 września 2023 r., w której Komisja zablokowała przejęcie Flugo Group Holdings AB ("eTraveli") przez Booking Holdings ("Booking"),
- uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego 19 ,
- uwzględniając art. 54 Regulaminu,
- uwzględniając sprawozdanie Komisji Gospodarczej i Monetarnej (A9-0427/2023),
A. mając na uwadze, że polityka konkurencji UE odgrywa ważną rolę w tworzeniu sprawiedliwych warunków prowadzenia działalności gospodarczej na jednolitym rynku, aby chronić rynki przed koncentracją i nadmierną akumulacją władzy rynkowej, wspierać innowacje i rozwój przedsiębiorstw, zwłaszcza małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP), na jednolitym rynku, a tym samym zwiększyć dobrobyt konsumentów oraz zapewnić konsumentom i przedsiębiorstwom większy wybór;
B. mając na uwadze, że konieczna jest owocna współzależność między polityką konkurencji a innymi politykami sektorowymi; mając na uwadze, że polityka konkurencji mogłaby przyczynić się do wzmocnienia odporności, integralności i konkurencyjności rynku wewnętrznego, a także do osiągnięcia celów Europejskiego Zielonego Ładu i cyfrowego kompasu, a także celów UE określonych w art. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE);
C. mając na uwadze, że międzynarodowa wymiana i współpraca mają zasadnicze znaczenie dla osiągnięcia w skali globalnej konkurencyjnych równych warunków działania oraz sprostania wyzwaniom związanym z dwojaką transformacją - ekologiczną i cyfrową - w skoordynowany sposób;
D. mając na uwadze, że globalna sytuacja geopolityczna wymaga także odpowiedzialnych i konkurencyjnych rozwiązań w dziedzinie polityki konkurencji; mając na uwadze, że w świetle wyzwań, których źródłem są rosnąca liczba konfliktów na świecie, napięcia handlowe między konkurującymi krajami, kryzys klimatyczny oraz presja inflacyjna i niski poziom wzrostu gospodarczego, UE powinna wykorzystywać wszystkie dostępne jej narzędzia polityczne i legislacyjne, aby bronić integralności, odporności i konkurencyjności swojego rynku wewnętrznego; mając na uwadze, że istnieje potrzeba zmniejszenia szkodliwej zależności UE od państw spoza UE i światowych mocarstw w takich dziedzinach jak energia, leki, technologia czy surowce;
E. mając na uwadze, że Komisja i krajowe organy ochrony konkurencji muszą działać w sposób bezstronny i obiektywny, aby zachować wiarygodność polityki konkurencji UE;
F. mając na uwadze, że globalna siła i znaczenie jednolitego rynku UE wynikają z jego wewnętrznej konkurencyjności i ujednoliconych równych warunków działania;
Rola konkurencji i reakcja polityczna na wojnę w Ukrainie, amerykańska ustawa o obniżeniu inflacji i utrzymujące się wyzwania wynikające z pandemii COVID-19
1. wzywa Komisję do ochrony integralności jednolitego rynku; przypomina, że odpowiedź na amerykańską ustawę o obniżeniu inflacji nie może opierać się wyłącznie na wykorzystaniu pomocy państwa, ale również na stworzeniu korzystniejszego otoczenia dla działalności gospodarczej oraz na odnowionych ramach konkurencji, zapewniających szybkość i elastyczność przedsiębiorstwom inwestującym i konkurującym uczciwie w Europie, z uwzględnieniem celów klimatycznych UE;
2. odnotowuje tymczasowe ramy pomocy państwa w sytuacjach kryzysowych i w okresie transformacji (TCTF), a także aktualizację zbioru przepisów dotyczących pomocy państwa, który umożliwia inwestycje na rzecz transformacji ekologicznej i cyfrowej; odnotowuje, że w 2023 r. przyjęto i włączono do tych ram "klauzulę dopasowania"; wzywa Komisję, aby unikała tworzenia warunków dla wyścigu o dotacje oraz aby wykorzystywała dostępne jej narzędzia w celu zapobiegania i przeciwdziałania nieuczciwej konkurencji opartej na dotacjach; podkreśla, że wszelkie dodatkowe wsparcie państwa musi mieć charakter ukierunkowany i tymczasowy; utrzymuje, że pomoc państwa powinna być spójna z celami polityki UE, np. z celami Zielonego Ładu i Europejskiego filaru praw socjalnych; wzywa Komisję do zbadania kwestii braku harmonizacji mechanizmów wycofania pomocy w państwach członkowskich;
3. wzywa Komisję do zagwarantowania, by wszystkie tymczasowe instrumenty pomocy państwa były dostatecznie ukierunkowane, aby uniknąć fragmentacji jednolitego rynku;
4. podkreśla, że aby stawić czoła nowym wyzwaniom, konieczne będą dodatkowe inwestycje publiczne i prywatne; podkreśla, że należy zapewnić odpowiednie środki w budżecie UE, aby sprostać wyzwaniom przyszłości, w tym rozwiązać problem fragmentacji rynku wewnętrznego, wspierać strategię przemysłową UE, zmniejszyć nasze krytyczne zależności i zapewnić nam otwartą strategiczną autonomię; podkreśla, że wyzwaniom tym nie uda się sprostać wyłącznie za pomocą wydatków publicznych;
5. przypomina, że fragmentaryczne podejście do pomocy państwa może stworzyć nierówne warunki działania na rynku wewnętrznym UE, ponieważ nie wszystkie państwa członkowskie mają taką samą przestrzeń fiskalną do udzielania wsparcia; apeluje zatem o monitorowanie potencjalnych skutków zakłócających oraz o to, aby ewentualne uelastycznienie wsparcia publicznego dotyczyło wyłącznie wsparcia udzielanego na szczeblu UE;
6. wzywa Komisję do zbadania, w jaki sposób inflacja wpływa na konkurencję, tworząc zachęty dla przedsiębiorstw do współpracy z konkurentami w celu koordynowania cen 20 , a także w jaki sposób wpływa ona na rynki i dobrobyt konsumentów; podkreśla potrzebę uzyskania dokładniejszych danych dotyczących zysków, aby skutecznie przeciwdziałać ewentualnym konsekwencjom, ponieważ z badań Europejskiego Banku Centralnego i Międzynarodowego Funduszu Walutowego wynika, że zyski przedsiębiorstw były ważnymi tymczasowymi czynnikami napędzającymi inflację; wzywa Komisję, aby wraz z krajowymi organami ds. konkurencji ściśle monitorowała skutki zachowań antykonkurencyjnych i ich rolę w rozwoju inflacji; ponownie stwierdza, że Komisja musi wykorzystywać wszystkie narzędzia dostępne na mocy prawa konkurencji, aby zażegnać kryzys kosztów utrzymania;
7. z zadowoleniem przyjmuje inicjatywy organów ds. konkurencji w kilku państwach członkowskich 21 mające na celu wprowadzenie nowych uprawnień w zakresie badania rynku, o ile nie prowadzą one do fragmentacji rynku wewnętrznego; wzywa Komisję do wprowadzenia podobnego narzędzia badania rynku, aby uniknąć luk w egzekwowaniu przepisów w przypadku praktyk transgranicznych w UE, oraz do przyjęcia w razie konieczności sektorowych środków zaradczych w celu skutecznego przeciwdziałania zachowaniom antykonkurencyjnym; przypomina o inicjatywie Komisji na rzecz "nowego narzędzia ochrony konkurencji", której celem było wyeliminowanie luk między unijnymi zasadami konkurencji a narzędziami interwencji w odpowiedzi na strukturalne problemy w obszarze konkurencji na rynkach; zauważa, że dzięki nowemu narzędziu ochrony konkurencji Komisja byłaby w stanie badać problemy związane z konkurencją w całych sektorach; wzywa Komisję do ponownej oceny "nowego narzędzia ochrony konkurencji";
8. podkreśla znaczenie ważnych projektów stanowiących przedmiot wspólnego europejskiego zainteresowania (IPCEI) dla finansowania dużych projektów transnarodowych i realizacji priorytetów strategicznych UE; zwraca uwagę na specyficzne kryteria dla projektów IPCEI, służące do analizy zgodności pomocy państwa z rynkiem wewnętrznym; ubolewa nad tym, że wymagane długie i złożone procedury są często zbyt uciążliwe dla MŚP; wzywa Komisję i państwa członkowskie do dopilnowania, aby każda procedura zgłoszenia została zakończona najpóźniej w ciągu sześciu miesięcy; podkreśla, że projekty IPCEI powinny przynosić rzeczywistą europejską wartość dodaną;
9. wzywa Komisję, aby oceniła, jak zasady konkurencji UE wpłynęły na świadczenie usług w ogólnym interesie gospodarczym (UOIG), również w świetle kryzysu związanego z COVID-19 i wzrostu kosztów utrzymania; wzywa Komisję, aby dokonała oceny pozycji usług socjalnych świadczonych w interesie ogólnym oraz wyłączenia z tytułu UOIG dotyczącego przystępnych cenowo mieszkań;
10. z zadowoleniem przyjmuje wytyczne Komisji w sprawie stosowania prawa konkurencji UE do układów zbiorowych, w których wyjaśniono, że prawo konkurencji UE nie zabrania osobom prowadzącym jednoosobową działalność gospodarczą udziału w rokowań zbiorowych; przypomina, że osoby samozatrudnione często mają ograniczony dostęp do rokowań zbiorowych lub w ogóle nie mają takiego dostępu, co może prowadzić do niepewnych warunków pracy;
11. przypomina o nieodłącznym związku między polityką konkurencji a rynkiem wewnętrznym, co jasno wynika z samego tekstu artykułów 101 i 102 TFUE, które regulują politykę konkurencji UE; z zadowoleniem stwierdza, że Komisja, zarówno w swoich pracach legislacyjnych, jak i w działalności politycznej, uznała potrzebę zintegrowania polityki konkurencji z celami rynku wewnętrznego, które ją kształtują;
12. zwraca uwagę na konieczność skutecznego przeciwdziałania zakłóceniom i niedoskonałościom na rynku oraz wspierania konkurencji dzięki usunięciu istniejących nieuzasadnionych barier regulacyjnych i redukcji zbędnych obciążeń administracyjnych, aby ułatwić wejście na rynek nowym konkurentom;
13. podkreśla znaczenie wyroków TSUE w sprawach C-555/21 (UniCredit Bank Austria) i C-383/18 (Lexitor sp. z o.o.) dla zapewnienia równych warunków działania na rynku kredytów konsumenckich i uniknięcia zakłóceń konkurencji na tym rynku;
Egzekwowanie polityki konkurencji i tendencje globalne
14. przyjmuje do wiadomości zapowiedź Komisji, że rozpocznie dochodzenie antysubsydyjne w sprawie chińskich pojazdów elektrycznych na podstawie rozporządzenia (UE) 2016/1037 w sprawie ochrony przed przywozem towarów subsydiowanych z krajów niebędących członkami Unii Europejskiej 22 ; podkreśla, że skuteczne wdrożenie instrumentów UE w sprawie subsydiów zagranicznych, w tym rozporządzenia (UE) 2022/2560 w sprawie subsydiów zagranicznych, ma ogromne znaczenie dla złagodzenia potencjalnie zakłócających skutków na jednolitym rynku; zwraca uwagę na brak zasobów, o czym świadczy jedynie osiem etatów w Komisji w tym obszarze;
15. wzywa Komisję do unowocześnienia przepisów dotyczących zamówień publicznych, aby móc realizować nowe priorytety i sprostać nowym wyzwaniom operacyjnym, a także przyczynić się do zwiększenia ekologiczności przemysłu i ulepszenia norm europejskich;
16. podkreśla, że unijne reguły konkurencji powinny przyczyniać się do realizacji celu Unii określonego w art. 3 TUE; podkreśla, że "uczciwa cena" produktów nie jest najniższą możliwą ceną dla konsumenta, lecz ceną, która pozwala na godziwe wynagrodzenie wszystkich stron w łańcuchu dostaw, bez powodowania jednocześnie negatywnych efektów zewnętrznych; podkreśla, że egzekwowanie polityki konkurencji w interesie konsumentów powinno obejmować nie tylko kwestie dotyczące poziomów cen, ale także kwestie zrównoważonego rozwoju i wpływu na prywatność obywateli;
17. podkreśla kluczową rolę Europejskiej Sieci Konkurencji (ECN) jako forum wspierania współpracy i współdziałania między europejskimi organami ochrony konkurencji; wzywa Komisję, aby dążyła do dalszego konstruktywnego dialogu i współpracy na szczeblu międzynarodowym; podkreśla potrzebę zacieśnienia współpracy między organami ochrony konkurencji a innymi sektorowymi organami regulacyjnymi, takimi jak organy zajmujące się prywatnością danych, aby kontrolować niewłaściwe wykorzystywanie danych przedsiębiorstw oraz uniemożliwić przedsiębiorstwom wykorzystywanie danych konsumentów w celu uzyskania nieuczciwej przewagi konkurencyjnej; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że właściwe organy krajowe odgrywają znaczącą rolę w egzekwowaniu przepisów aktu o rynkach cyfrowych, i pozytywnie odnosi się do krajowych inicjatyw ustawodawczych mających na celu zwalczanie antykonkurencyjnych zachowań dużych platform internetowych w sektorach cyfrowych; w tym kontekście podkreśla znaczenie skoordynowanych i jednolitych działań, które nie podważają stosowania aktu o rynkach cyfrowych ani krajowych reguł konkurencji w sektorze cyfrowym, jak przewidziano w art. 1 ust. 6 aktu o rynkach cyfrowych;
18. wskazuje, że w zglobalizowanym świecie współpraca międzynarodowa ma kluczowe znaczenie dla skutecznego egzekwowania prawa konkurencji; podkreśla, że specjalne umowy o współpracy z państwami spoza UE w obszarze polityki konkurencji mogą znacząco przyczynić się do jej skuteczności; zwraca się do Komisji o zwiększenie wpływu polityki konkurencji na świecie, zwłaszcza przez zacieśnienie współpracy z państwami spoza UE w drodze umów o współpracy drugiej generacji, umożliwiających skuteczniejszą wymianę informacji między organami ds. konkurencji;
19. wzywa Komisję, aby w większym stopniu korzystała z dodatkowych narzędzi gromadzenia dowodów, takich jak wiedza behawioralna i analityka finansowa, a także szerzej angażowała w egzekwowanie prawa konkurencji naukowców zajmujących się danymi, informatyką i sztuczną inteligencją oraz ekonomistów behawioralnych;
20. zwraca uwagę, że w przypadku agencji ratingowych nadal mamy do czynienia z wysokim poziomem koncentracji rynku, o czym świadczy fakt, że trzy największe agencje ratingowe mają ponad 90 % 23 udziału w rynku; ponownie podkreśla potrzebę zwiększenia konkurencji na tym rynku, aby zapewnić bezstronność i zaufanie;
21. ubolewa nad decyzją Ernst & Young o zaprzestaniu procesu rozdzielania działalności audytorskiej i doradczej; zauważa, że połączenie działalności audytorskiej i doradczej może prowadzić do konfliktu interesów i zwiększyć dominację rynkową każdej z firm z "wielkiej czwórki"; zwraca się do Komisji o zbadanie łączenia działalności audytorskiej i doradczej oraz ewentualne przedstawienie środków zapobiegających konfliktom interesów i dominacji rynkowej;
Kontrola łączenia przedsiębiorstw
22. zauważa, że wykupowanie startupów przez podmioty dominujące może ograniczyć innowacyjność, a w efekcie konkurencję; podkreśla, że istotne jest, aby Komisja zwracała szczególną uwagę na zjawisko "zabójczych przejęć" w sektorze cyfrowym, które należy zgłaszać na mocy aktu o rynkach cyfrowych, i w stosownych przypadkach podejmowała zdecydowane działania zgodnie art. 22 rozporządzenia WE w sprawie kontroli łączenia przedsiębiorstw;
23. z zadowoleniem przyjmuje niedawne decyzje Komisji w sprawach dotyczących połączeń przedsiębiorstw 24 ; podkreśla, że przy podejmowaniu decyzji o łączeniu przedsiębiorstw ważne są strukturalne środki zaradcze; zauważa, że największe i najbardziej wpływowe platformy internetowe mają wpływ na codzienne funkcjonowanie dziesiątek tysięcy MŚP; podkreśla, że przejęcie nie może prowadzić do wzmocnienia dominującej pozycji przedsiębiorstwa na rynku hotelarskim poprzez umożliwienie mu krzyżowej sprzedaży różnych usług;
24. z zadowoleniem przyjmuje inicjatywę Komisji dotyczącą przeglądu jej komunikatu w sprawie definicji "rynku właściwego" i oczekuje na wyniki konsultacji publicznych; podkreśla potrzebę przyjęcia bardziej dynamicznego podejścia, które wykracza poza podejście tradycyjne, szczególnie w przypadku nowych rynków wschodzących, takich jak sektor cyfrowy, i uwzględnia perspektywę długoterminową, obejmującą wymiar globalny i potencjalną przyszłą konkurencję; ubolewa nad faktem, że w przeszłości Komisja przyjmowała niekiedy zbyt wąską perspektywę rynku właściwego, pozbawiając w ten sposób europejskie przedsiębiorstwa możliwości skutecznego konkurowania w zglobalizowanym otoczeniu; popiera propozycję Komisji, aby w sytuacji, gdy ekspansja na sąsiednie rynki skutkowałaby dalszym wzmocnieniem dominującej pozycji spółki przejmującej na jej rynku głównym, w ocenie połączenia przedsiębiorstw w większym stopniu uwzględniać potencjalne szkody dla konkurencji;
25. jest zaniepokojony daleko idącą koncentracją w niektórych częściach łańcucha dostaw żywności, która przynosi szkody dla konsumentów, rolników, środowiska i różnorodności biologicznej;
26. przypomina, że zgodnie z rozporządzeniem WE w sprawie kontroli łączenia przedsiębiorstw państwa członkowskie mogą podejmować odpowiednie środki w celu ochrony kwestii leżących w interesie publicznym, takich jak ochrona klimatu, zrównoważony rozwój i praworządność, i zwraca się do Komisji o zapewnienie takiej samej możliwości przy badaniu wpływu koncentracji na rynek wewnętrzny;
Przeciwdziałanie praktykom monopolistycznym i kartele
27. wzywa Komisję do lepszego wykorzystywania instrumentu środków tymczasowych, aby powstrzymać wszelkie praktyki, które mogłyby poważnie zaszkodzić konkurencji, zwłaszcza w odniesieniu do dynamicznych i szybko rozwijających się rynków, takich jak rynki cyfrowe;
28. z zadowoleniem przyjmuje nowe podejście zastosowane w najnowszych sprawach antymonopolowych, w których Komisja po raz pierwszy i pod pewnymi warunkami przewidziała nałożenie strukturalnych środków zaradczych, aby doprowadzić do zaprzestania działań sprzecznych z zasadami konkurencji, szczególnie w sytuacji, gdy zachowań tych na przestrzeni lat dopuszczało się to samo przedsiębiorstwo w innych segmentach rynku; w związku z tym zachęca Komisję, aby nadal podążała w tym kierunku z myślą o skutecznym egzekwowaniu prawa ochrony konkurencji ex post;
29. wzywa Komisję do przyspieszenia procedur antymonopolowych, określenia odpowiednich terminów procedur i zapewnienia skutecznego monitorowania decyzji, aby uniknąć długotrwałych procedur, takich jak w przypadku Spotify, które złożyło skargę na Apple w 2019 r., gdzie pomimo pisemnego zgłoszenia zastrzeżeń przez Komisję nie podjęto żadnych konkretnych działań w celu zaradzenia ograniczeniom wprowadzonym przez Apple, co uniemożliwiło twórcom aplikacji swobodną komunikację z własnymi użytkownikami;
30. z zadowoleniem przyjmuje rozpoczęcie prac nad wytycznymi w sprawie wykluczających nadużyć pozycji dominującej, które zostaną opracowane w 2024 r. i przyjęte w 2025 r., a także zobowiązanie Komisji do zdecydowanego, skutecznego i szybkiego stosowania art. 102 TFUE w obszarze nadużyć wykluczających; wzywa Komisję, aby w sposób konkretny potwierdziła, że prawo ochrony konkurencji będzie egzekwowane w oparciu o analizę skutków, a w szczególności by potwierdziła znaczenie dowodów o charakterze ekonomicznym w stosownych przypadkach; wzywa do uwzględnienia podatności konsumentów na zagrożenia przy ocenie nadużyć pozycji dominującej, takich jak zbyt wysokie ceny i nieuczciwe warunki;
31. odnotowuje wszczęcie formalnego dochodzenia w sprawie domniemanych praktyk antykonkurencyjnych stosowanych przez jednego ze strażników dostępu, polegających na połączeniu lub powiązaniu platformy komunikacji i współpracy z jego własnym dominującym i popularnym oprogramowaniem 25 ; wzywa Komisję, aby wspólnie z zainteresowanymi przedsiębiorstwami starannie oceniła ustępstwa zaoferowane jednostronnie przez to przedsiębiorstwo celem upewnienia się, że rozwiewają one obawy uczestników rynku dotyczące nowych i obecnych użytkowników, a także rozwiązują kwestie interoperacyjności i cen;
32. nalega na skuteczne środki zaradcze, które wymagają większej koordynacji między organami odpowiedzialnymi za egzekwowanie prawa oraz dalszego dialogu ze stronami trzecimi, a także odpowiedniego egzekwowania przepisów; przypomina, że przedsiębiorstwa wskazane jako strażnicy dostępu były już wcześniej przedmiotem orzeczeń antymonopolowych, które nie doprowadziły do skutecznej zmiany zachowań, zwłaszcza rezygnacji z faworyzowania własnych produktów lub usług na rynkach cyfrowych; zachęca Komisję, aby lepiej wykorzystywała strukturalne środki zaradcze jako środki ostateczne; ponawia swój apel do Komisji, aby położyła kres prymatowi behawioralnych środków zaradczych w prawie UE;
33. ponawia apel do Komisji, by zareagowała na antykonkurencyjny skutek terytorialnych ograniczeń dostaw w celu zapewnienia w pełni funkcjonalnego jednolitego rynku i wykorzystania jego potencjalnych korzyści dla konsumentów;
34. ponawia ponadto swój apel do Komisji o dalsze aktywne monitorowanie i usuwanie nieuzasadnionego blokowania geograficznego i innych ograniczeń w transgranicznej sprzedaży przez internet oraz o kierowanie się podejściem prokon- sumenckim w tych działaniach, aby umożliwić konsumentom dostęp do większego wyboru produktów i usług w całej UE;
Polityka konkurencji w erze cyfrowej
35. z zadowoleniem przyjmuje wyznaczenie sześciu strażników dostępu (Alphabet, Amazon, Apple, ByteDance, Meta, Microsoft 26 ) dla 22 podstawowych usług platformowych na podstawie aktu o rynkach cyfrowych, a także cztery badania rynku dotyczące kwalifikacji usług oraz pierwsze badanie rynku na podstawie art. 3 ust. 8 aktu o rynkach cyfrowych; zachęca Komisję do szybkiego przyjęcia aktów delegowanych, aby przedłużyć warunki stosowania lub określić warunki wypełnienia obowiązków, o których mowa w art. 5, 6, 7 i 12 aktu o rynkach cyfrowych; wzywa Komisję, aby przed 6 marca 2024 r. przeprowadziła rygorystyczną ocenę, czy strażnicy dostępu wywiązują się z obowiązków wynikających z aktu o rynkach cyfrowych, oraz by zwróciła się do stron trzecich o informacje zwrotne na temat tego, czy rozwiązania w zakresie zgodności proponowane przez strażników dostępu prowadzą do bardziej sprawiedliwych i konkurencyjnych rynków cyfrowych; wzywa Komisję do zadbania o to, aby niezależne osoby trzecie sprawdzały stosowane przez strażników dostępu środki w zakresie bezpieczeństwa i integralności ich platform mogące mieć wpływ na zgodność z aktem o rynkach cyfrowych i aby nie polegać wyłącznie na ocenie tych środków przez samych strażników dostępu;
36. zwraca uwagę, że - jak wynika z opracowanej przez Komisję analizy dotyczącej wpływu ostatnich zmian na rynku reklamy cyfrowej na prywatność, wydawców i reklamodawców - gromadzenie i przetwarzanie danych osobowych na dużą skalę do celów reklamowych oraz nieprzejrzystość rynku reklamy cyfrowej mogą prowadzić do nadużyć 27 ; wzywa Komisję, aby zgodnie z zaleceniami zawartymi w tej analizie dalej badała warianty legislacyjne dotyczące przyszłych interwencji politycznych, w tym wprowadzenia strukturalnych środków zaradczych, w celu rozwiązania problemu zachowań antykonkurencyjnych poprzez uzupełnienie aktu o rynkach cyfrowych i aktu o usługach cyfrowych 28 w tym zakresie;
37. z zadowoleniem przyjmuje badania rynku dotyczące przeglądarki Edge i wyszukiwarki Bing (Microsoft) 29 oraz systemu iOS i usługi iMessage (Apple) 30 , mające na celu ocenę ich roli jako punktu dostępu i ich silnej pozycji na rynku w świetle decyzji o wyznaczeniu Apple i Microsoftu jako strażników dostępu na mocy aktu o rynkach cyfrowych; podkreśla domyślną obecność usługi iMessage na wszystkich urządzeniach iOS u ponad 144 mln użytkowników; podkreśla, że smartfony stanowią podstawowe narzędzie do użytku osobistego i zawodowego; podkreśla, że dzisiejszy rynek jest zdominowany przez dwa systemy operacyjne posiadające własne nieinteroperacyjne usługi przesyłania komunikatów, co ogranicza użytkownikom i firmom możliwość swobodnego przechodzenia z jednego ekosystemu do drugiego oraz płynnej komunikacji między sobą niezależnie od systemu operacyjnego, i jest zasadniczo sprzeczne z duchem i literą aktu o rynkach cyfrowych; wzywa zatem Komisję do sprawnego przeprowadzenia badania i jego skutecznego wdrożenia, aby na czas zapewnić wszystkim korzyści wynikające z interoperacyjności usługi przesyłania wiadomości;
38. zwraca uwagę na decyzję TSUE w sprawie Meta przeciwko Bundeskartellamt, w której Trybunał potwierdził kompetencje krajowych organów ochrony konkurencji w zakresie egzekwowania przepisów o ochronie danych na mocy prawa antymonopolowego; zwraca uwagę, że zdaniem TSUE ochrona danych osobowych jest ważnym czynnikiem w badaniu nadużywania pozycji dominującej oraz nakłada wymogi dotyczące wykorzystywania danych osobowych osób fizycznych do reklamy ukierunkowanej; zachęca organy ochrony konkurencji do prowadzenia dochodzeń w sprawie naruszeń ogólnego rozporządzenia o ochronie danych 31 , a organy ochrony danych - do karania takich naruszeń;
39. zwraca uwagę na wnioski z postępowania Bundeskartellamt w sprawie Alphabet Inc., dzięki którym użytkownicy Google zyskują większe możliwości wyboru sposobu, w jaki Google przetwarza ich dane; uważa, że konsumenci w UE muszą mieć wybór, czy zezwalają na łączenie i przetwarzanie swoich danych osobowych między usługami; zachęca Komisję, aby nadal koordynowała działania w zakresie egzekwowania prawa i współpracy z krajowymi organami ochrony konkurencji w celu ułatwienia efektywnego współdziałania prawa konkurencji i aktu o rynkach cyfrowych, zwłaszcza w kontekście "dodatkowych obowiązków" na podstawie aktu o rynkach cyfrowych;
40. zwraca uwagę, że internet rzeczy jest rynkiem rosnącym; ponadto zwraca uwagę, że inteligentne urządzenia domowe, takie jak odkurzacze-roboty, są ważnym źródłem danych o konsumentach; zauważa, że połączenia i przejęcia w tym sektorze mogą spowodować znaczną szkodę dla konkurencji; wzywa Komisję, aby przy ocenie spraw dotyczących fuzji i przejęć w tym sektorze uwzględniała dane jako źródła władzy rynkowej, zwłaszcza jeśli sprawy te dotyczą uznanych dużych firm technologicznych; ponadto apeluje, aby w razie potrzeby obłożyć wykorzystywanie danych pewnymi warunkami;
41. ubolewa nad brakiem dostawców usług chmurowych na liście strażników dostępu; wzywa Komisję, aby rozważyła rozpoczęcie badań rynku w tym sektorze na mocy art. 3 ust. 8 aktu o rynkach cyfrowych (ocena jakościowa), w szczególności biorąc pod uwagę skoncentrowaną strukturę rynku oraz szkodliwe praktyki antykonkurencyjne podkreślane przez krajowe organy ochrony konkurencji; podkreśla, że europejski rynek usług chmurowych jest zdominowany przez kilka bardzo dużych podmiotów; wzywa Komisję do dopilnowania, aby wskazaniem objęto wszystkie kwalifikujące się usługi, aby przywrócić uczciwą i równą konkurencję na europejskim rynku usług chmurowych;
42. wzywa Komisję, by w związku z najnowszymi zmianami technologicznymi mogącymi doprowadzić do powstania nowych rodzajów usług, które nie będą mieścić się w obecnych kategoriach, takimi jak generatywna sztuczna inteligencja, oceniła potrzebę rozpoczęcia badania rynku na podstawie art. 19 aktu o rynkach cyfrowych i dodania nowych kategorii podstawowych usług platformowych, o których mowa w art. 2 pkt 2 aktu o rynkach cyfrowych; uznaje, że nowe funkcje napędzane generatywną sztuczną inteligencją mogą zostać włączone do istniejących usług cyfrowych, takich jak wyszukiwarki internetowe, i mogą być ujęte w istniejącym wykazie podstawowych usług platformowych, co mogłoby doprowadzić do wzmocnienia istniejących strażników dostępu;
43. odnotowuje wspólne oświadczenie organów ds. konkurencji grupy G7 w sprawie konkurencji i sztucznej inteligencji, w którym podkreślono znaczenie współpracy w promowaniu konkurencji na rynkach cyfrowych 32 ; wzywa Komisję do zachowania czujności w odniesieniu do umów o współpracy w kontekście rozwoju sztucznej inteligencji, aby zagwarantować, że takie umowy o współpracy nie będą potencjalnie ukrytymi połączeniami przedsiębiorstw ani zabójczymi przejęciami;
44. ponownie podkreśla, że akt o rynkach cyfrowych ma inną podstawę prawną niż przepisy dotyczące konkurencji; podkreśla, że egzekwowanie ex post prawa konkurencji i egzekwowanie ex ante aktu o rynkach cyfrowych muszą skutecznie współistnieć, biorąc pod uwagę ich komplementarny charakter; podkreśla potrzebę zapewnienia wystarczających zasobów ludzkich i synergii, by skutecznie wdrażać przepisy i unikać nakładania się lub dublowania istniejących struktur i środków;
45. podkreśla przyszłe potrzeby UE w zakresie łączności pod względem infrastruktury i inwestycji; wzywa Komisję, by rozważyła przegląd obecnych praktyk konkurencyjnych na rynku telekomunikacyjnym, aby ułatwić stworzenie w pełni zintegrowanego jednolitego rynku usług telekomunikacyjnych; zauważa, że konsolidacja rynku może być jedynym sposobem, by uniknąć sprzedaży poszczególnych części infrastruktury zagranicznym przedsiębiorstwom spoza UE oraz by skutecznie konkurować na arenie globalnej; zwraca uwagę, że w ciągu ostatniej dekady ten sektor w Europie odnotowywał bardzo niewielki wzrost i główną przyczyną tego jest fragmentacja rynku; w tym kontekście z zadowoleniem przyjmuje zapowiedź komisarza Bretona dotyczącą prac Komisji nad nowym wnioskiem dotyczącym aktu o sieciach cyfrowych, który ma zaradzić fragmentacji rynku, przyciągnąć inwestycje i zabezpieczyć infrastrukturę telekomunikacyjną i innowacje bez dodatkowych kosztów po stronie konsumentów i bez ryzyka dla neutralności sieci i uczciwej rynkowej konkurencji pomiędzy wszystkimi podmiotami;
46. zauważa z niepokojem, że strażnicy dostępu, którzy zyskują nad rywalami przewagę w zakresie danych, mogą osiągnąć krytyczne korzyści skali, które przyczyniają się do większego zachwiania równowagi konkurencyjnej na rynkach cyfrowych i hamują innowacje;
47. podkreśla, że przy podejmowaniu decyzji w sprawie połączeń i przejęć przedsiębiorstw cyfrowych aktywa będące danymi osobowymi powinny być traktowane i oceniane w taki sam sposób jak inne tradycyjne aktywa; ponadto podkreśla, że konsolidacja danych w wyniku połączeń i przejęć może wzmocnić pozycję dominującą;
Podatki
48. ubolewa nad zakłóceniami uczciwej konkurencji powodowanymi przez agresywne planowanie podatkowe i systemy podatkowe niektórych państw członkowskich, ponieważ mogą one hamować innowacje i zagrażać kontestowalności rynków, zwłaszcza dla MŚP; apeluje, aby przedsiębiorstwa, które unikają opodatkowania z wykorzystaniem państw spoza UE będących rajami podatkowymi, zostały wykluczone z procedur udzielania zamówień publicznych i otrzymały zakaz korzystania z pomocy państwa, ponieważ przedsiębiorstwa te konkurują na nieuczciwych warunkach z przedsiębiorstwami mającymi siedzibę w krajach niebędących rajami podatkowymi; z zadowoleniem przyjmuje zalecenie Komisji z 14 lipca 2020 r., aby nie udzielać wsparcia finansowego przedsiębiorstwom mającym powiązania z rajami podatkowymi i jednocześnie chronić uczciwych podatników;
49. apeluje do Komisji o przeanalizowanie możliwości nakładania kar finansowych na państwa naruszające zasady pomocy państwa UE; zachęca Komisję do kontynuowania dochodzeń w sprawie praktyk państw członkowskich dotyczących indywidualnej interpretacji prawa podatkowego;
50. odnotowuje zobowiązanie wiceprzewodniczącego Sefcovicia i komisarza Hoekstry do rozpoczęcia dyskusji na temat stopniowego wycofywania dopłat do paliw kopalnych; przypomina swój apel o wdrożenie konkretnych strategii politycznych, harmonogramów i środków w celu jak najszybszego wycofania dopłat do paliw kopalnych za pomocą środków podatkowych;
51. wyraża zadowolenie, że Komisja z uwagą czuwa nad egzekwowaniem zasad pomocy państwa w obszarze opodatkowania;
52. ubolewa jednocześnie, że kilka niedawnych decyzji Komisji w głośnych sprawach dotyczących konkurencji w dziedzinie opodatkowania zostało uchylonych przez TSUE; wzywa Komisję do staranniejszego przygotowywania spraw z zakresu polityki konkurencji, aby skutecznie przekonywać sądy do swoich racji; z niepokojem zauważa, że anulowanie kar finansowych, jak również wsteczna wypłata odsetek za zwłokę w sprawach zakończonych unieważnieniem decyzji również stanowi ryzyko budżetowe dla UE;
Rola Parlamentu
53. podkreśla, że Parlament powinien odgrywać aktywną rolę w kształtowaniu polityki konkurencji i powinien być bardziej zaangażowany w działalność grup roboczych i grup ekspertów; uważa, że należy częściej korzystać z prawa Parlamentu do interweniowania w postępowaniach sądowych dotyczących prawa konkurencji;
54. wzywa komisarza odpowiedzialnego za politykę konkurencji, by pozostawał w ścisłym kontakcie z właściwą komisją Parlamentu i jej grupą roboczą ds. konkurencji;
°
° °
55. zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji, a także parlamentom i organom ochrony konkurencji państw członkowskich.
| Identyfikator: | Dz.U.UE.C.2024.5705 |
| Rodzaj: | rezolucja |
| Tytuł: | Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 16 stycznia 2024 r. w sprawie polityki konkurencji - sprawozdanie roczne za 2023 r. (2023/2077(INI)) |
| Data aktu: | 2024-01-16 |
| Data ogłoszenia: | 2024-10-17 |