Wykup i odsprzedaż samochodu z leasingu a pełne odliczenie VAT

Przedsiębiorcy przysługuje prawo do odliczenia pełnej kwoty VAT z tytułu wykupu samochodu osobowego z leasingu, który zostanie wykupiony w celu jego dalszej odsprzedaży. Zgodnie z aktualną linią interpretacyjną, podatnik może skorzystać z pełnego odliczenia VAT przy wykupie samochodu osobowego z leasingu, bez konieczności prowadzenia ewidencji przebiegu pojazdu oraz składania informacji VAT‑26

Przyjrzyjmy się temu na przykładzie przedsiębiorcy – czynnego podatnika VAT, prowadzącego wyłącznie działalność opodatkowaną VAT (usługi architektoniczno‑projektowe). W maju 2023 r. przedsiębiorca zawarł jako korzystający umowę leasingu operacyjnego samochodu osobowego. Ponieważ pojazd był wykorzystywany do tzw. działalności mieszanej, czyli zarówno do celów firmowych, jak i prywatnych, mężczyzna mógł odliczać jedynie 50 proc. VAT od wydatków związanych z tym pojazdem (m.in. rat leasingowych, paliwa, kosztów eksploatacyjnych), wykazując je w JPK_VAT.

17 maja 2026 r. przedsiębiorca wykupił samochód z leasingu, a następnego dnia – 18 maja 2026 r. – sprzedał go firmie X. Od momentu wykupu do momentu sprzedaży pojazd nie był używany; stał zaparkowany i oczekiwał na odsprzedaż. Przedsiębiorca zakwalifikował wykupiony pojazd jako towar handlowy, a nie środek trwały, dlatego nie został on ujęty w ewidencji środków trwałych. Sprzedaż została udokumentowana fakturą ze stawką VAT 23 proc.

Pytanie brzmi: czy przedsiębiorcy przysługuje prawo do odliczenia pełnej kwoty VAT z faktury dokumentującej wykup samochodu osobowego z leasingu, jeżeli wykup nastąpił wyłącznie w celu dalszej odsprzedaży?

Można odliczyć co do zasady 50 proc. VAT

Kwestie ograniczenia prawa do odliczenia VAT od wydatków związanych z pojazdami samochodowymi reguluje art. 86a ustawy o VAT. Zgodnie z art. 86a ust. 1 pkt 1 ustawy, w przypadku wydatków dotyczących pojazdów samochodowych podatnik może odliczyć co do zasady 50 proc. VAT z faktury.

Uwaga: Pojazdy samochodowe to pojazdy o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 tony (art. 2 pkt 34 ustawy o VAT), a więc także samochody osobowe.

Art. 86a ust. 2 ustawy wskazuje, że ograniczenie dotyczy m.in.:

• nabycia pojazdu,
• używania go na podstawie umów leasingu, najmu, dzierżawy,
• zakupu paliwa, napraw i innych wydatków eksploatacyjnych.

W praktyce przyjmuje się, że każdy samochód osobowy o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 tony jest z natury wykorzystywany w sposób „mieszany”, co uzasadnia 50 proc. limit odliczenia (por. interpretacja indywidualna dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 21 maja 2025 r., nr 0114-KDIP4-2.4012.175.2025.2.MŻA i z 14 stycznia 2025 r., nr 0114-KDIP4-2.4012.730.2024.1.WH).

Kiedy można odliczyć 100 proc. VAT

Wyjątek przewidziany w art. 86a ust. 3 pkt 1 lit. a ustawy o VAT pozwala na pełne odliczenie VAT, gdy pojazd jest wykorzystywany wyłącznie do działalności gospodarczej.

W przypadku samochodów osobowych warunek ten jest spełniony, gdy:

• sposób używania pojazdu wyklucza cele prywatne,
• zasady używania są formalnie ustalone,
• podatnik prowadzi ewidencję przebiegu pojazdu (art. 86a ust. 4 pkt 1).

Jednak art. 86a ust. 5 ustawy przewiduje zwolnienie z obowiązku prowadzenia ewidencji, jeśli pojazd jest przeznaczony wyłącznie do:

• odprzedaży,
• sprzedaży (gdy został wytworzony przez podatnika),
• odpłatnego używania (np. najem, leasing), o ile czynności te stanowią przedmiot działalności podatnika.

Uwaga: Zwolnienie nie działa, jeśli pojazd jest wykorzystywany choćby przejściowo do innych celów (np. jazdy próbnej, użytku prywatnego).

Pełne odliczenie VAT nawet bez ewidencji

W aktualnej praktyce interpretacyjnej pojawił się pogląd, zgodnie z którym podatnik może skorzystać z pełnego odliczenia VAT przy wykupie samochodu osobowego z leasingu – bez konieczności prowadzenia ewidencji przebiegu pojazdu oraz składania informacji VAT‑26 (art. 86a ust. 5–8 oraz ust. 12–14 ustawy o VAT) – nawet jeśli odsprzedaż pojazdów nie stanowi przedmiotu jego działalności gospodarczej, pod warunkiem że samochód zostaje sprzedany następnego dnia po wykupie. Pogląd ten potwierdzają m.in. interpretacje indywidualne Dyrektora KIS z 17 marca 2025 r. (0112‑KDIL1‑3.4012.74.2025.1.AKR), z 14 czerwca 2024 r. (0111‑KDIB3‑1.4012.168.2024.1.ICZ) oraz z 20 czerwca 2024 r. (0114‑KDIP4‑2.4012.252.2024.1.SKJ). Takie stanowisko przyjmujemy również w niniejszej publikacji, choć należy zaznaczyć, że nie jest ono w pełni zgodne z literalnym brzmieniem art. 86a ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o VAT, co wymaga pewnej ostrożności.

W interpretacji indywidualnej z 2 marca 2026 r. (0112‑KDIL1‑1.4012.7.2026.2.JKU) Dyrektor KIS wskazał, że jeśli podatnik:

• nie korzysta z samochodu po wykupie,
• pozostawia samochód unieruchomiony na parkingu do czasu sprzedaży,
• sprzedaje pojazd następnego dnia po wykupie,
• kwalifikuje go jako towar handlowy,
• nie ujmuje go w ewidencji środków trwałych,
• a sprzedaż jest opodatkowana VAT,

- to w takiej sytuacji nie ma znaczenia, czy odsprzedaż pojazdów jest formalnie wpisana jako przedmiot działalności gospodarczej podatnika. 

Organ podkreślił, że w takim przypadku podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia pełnej kwoty podatku naliczonego z faktury dokumentującej wykup samochodu, na podstawie art. 86a ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 86a ust. 3 pkt 1 lit. a, art. 86a ust. 4 pkt 1 oraz art. 86a ust. 5 ustawy o VAT – o ile nie wystąpią przesłanki negatywne z art. 88 ustawy.

Podsumowując, przedsiębiorcy przysługuje prawo do pełnego odliczenia VAT od wykupu samochodu osobowego z leasingu, jeżeli pojazd zostanie wykupiony wyłącznie w celu dalszej odsprzedaży i nie będzie wykorzystywany do innych celów.