1. 14 czerwca 2018 r. Komisja przedstawiła wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady
ustanawiającego Instrument Pomocy Przedakcesyjnej (IPA III) 1 w dziale 6 ("Sąsiedztwo i świat") wieloletnich ram finansowych (WRF) na lata 2021-2027.
2. W Parlamencie Europejskim przedmiotowe dossier zostało przydzielone Komisji Spraw Zagranicznych (AFET). Parlament Europejski przyjął swoje stanowisko 27 marca 2019 r. 2
3. Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny przyjął opinię na sesji plenarnej 12 grudnia 2018 r. 3 , a Komitet Regionów - na sesji plenarnej 5-6 grudnia 2018 r. 4
4. Wniosek był analizowany przez Grupę Roboczą ds. Rozszerzenia i Krajów Negocjujących Przystąpienie do UE w trakcie prezydencji austriackiej 5 i rumuńskiej, a 19 marca 2019 r. Rada osiągnęła porozumienie w sprawie częściowego podejścia ogólnego 6 .
5. W wyniku konkluzji Rady Europejskiej z 21 lipca 2020 r. Komitet Stałych Przedstawicieli, po dalszych dyskusjach przeprowadzonych podczas prezydencji niemieckiej na forum Grupy Roboczej ds. Rozszerzenia i Krajów Negocjujących Przystąpienie do UE, na sesji 28 października 2020 r. 7 zdołał zakończyć prace nad mandatem negocjacyjnym Rady.
6. Negocjacje międzyinstytucjonalne z Parlamentem Europejskim w sprawie proponowanego instrumentu rozpoczęto w trakcie prezydencji fińskiej i kontynuowano podczas prezydencji chorwackiej, niemieckiej i portugalskiej.
7. 2 czerwca 2021 r. odbyło się ostatnie nieformalne posiedzenie trójstronne, na którym wypracowano porozumienie polityczne w sprawie nierozstrzygniętych kwestii. W czerwcu 2021 r. zorganizowano dodatkowe posiedzenia techniczne, podczas których porozumienie to przełożono na tekst ustawodawczy i znaleziono rozwiązanie kilku nierozstrzygniętych kwestii szczegółowych, które zostały następnie potwierdzone na piśmie przez współprawodawców.
8. 14 czerwca 2021 r. wstępne porozumienie zostało przedstawione członkom Grupy Roboczej ds. Rozszerzenia i Krajów Negocjujących Przystąpienie do UE, którzy nie zgłosili zastrzeżeń do tekstu.
9. Komitet Stałych Przedstawicieli potwierdził ostateczny tekst kompromisowy 28 czerwca 2021 r. 8
10. Tekst ten został przedłożony Komisji Spraw Zagranicznych Parlamentu Europejskiego (AFET) do zatwierdzenia 1 lipca 2021 r. 15 lipca 2021 r. przewodniczący komisji AFET podpisał pismo do przewodniczącego Komitetu Stałych Przedstawicieli (część II), w którym oświadczył, że jeżeli Rada przekaże formalnie Parlamentowi Europejskiemu swoje stanowisko w wersji przedstawionej w załączniku do tego pisma, komisja AFET zaleci, aby na sesji plenarnej stanowisko Rady zostało przyjęte bez poprawek w drugim czytaniu Parlamentu, z zastrzeżeniem weryfikacji prawnojęzykowej.
II. CEL
11. Celem IPA III jest udzielanie wsparcia beneficjentom w przyjmowaniu i realizowaniu reform politycznych, instytucjonalnych, prawnych, administracyjnych, społecznych i gospodarczych, które są niezbędne do zapewnienia, aby beneficjenci ci przestrzegali wartości unijnych i stopniowo dostosowywali się do przepisów, norm, polityk i praktyk Unii (zwanych dalej "dorobkiem prawnym") z myślą o przyszłym członkostwie w Unii, przyczyniając się tym samym do wzajemnej stabilności, bezpieczeństwa, pokoju i dobrobytu. IPA III zapewnia ciągłość z IPA II (który to instrument obejmował lata 2014-2020) i komplementarność z innymi unijnymi instrumentami (w szczególności Instrumentem Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej - "Globalny wymiar Europy") i politykami (np. w zakresie zmiany klimatu).
III. ANALIZA STANOWISKA RADY W PIERWSZYM CZYTANIU
12. Parlament Europejski i Rada przeprowadziły negocjacje w celu osiągnięcia porozumienia na etapie przyjmowania przez Radę stanowiska w pierwszym czytaniu ("wczesne porozumienie w drugim czytaniu").
13. Tekst stanowiska Rady w pierwszym czytaniu odzwierciedla wyważony kompromis osiągnięty w negocjacjach między Parlamentem Europejskim a Radą, prowadzonych przy wsparciu Komisji.
14. Porozumienie koncentruje się na następujących elementach:
- działania w ramach IPA III mają być finansowane przy zastosowaniu podejścia tematycznego, tak by zmaksymalizować wpływ unijnej pomocy, a jednocześnie zapewnić spójność, synergię i komplementarność z innymi obszarami działań zewnętrznych Unii oraz innymi odnośnymi unijnymi politykami i programami;
- spójność między pomocą a ogólnymi ramami polityki rozszerzenia, a także współpraca między Komisją a państwami członkowskimi w celu zapewnienia spójności i unikania nakładania się pomocy udzielanej w ramach IPA III z inną pomocą;
- pomoc na podstawie przedmiotowego rozporządzenia opiera się zarówno na podejściu opartym na wynikach, jak i na zasadzie sprawiedliwego podziału: jest ona zróżnicowana, jeśli chodzi o zakres i stopień intensywności - stosownie do wyników beneficjentów; zarazem należy brać pod uwagę potrzeby i zdolności tych beneficjentów, tak by unikać sytuacji, w której uzyskaliby oni pomoc na nieproporcjonalnie niskim poziomie w porównaniu do innych beneficjentów;
- przewiduje się, że zakres i stopień intensywności pomocy mogą zostać zmienione w przypadku znacznego regresu lub stałego braku postępów beneficjenta w najważniejszych obszarach (praworządność i prawa podstawowe, demokratyczne instytucje i reforma administracji publicznej, a także rozwój gospodarczy i konkurencyjność), m.in. poprzez proporcjonalne zmniejszenie i przekierowanie środków finansowych w taki sposób, aby nie wywierać negatywnego wpływu na wsparcie na rzecz lepszego poszanowania praw podstawowych, demokracji i praworządności, w tym wsparcie na rzecz społeczeństwa obywatelskiego oraz, w stosownych przypadkach, współpracy z władzami lokalnymi. Gdy postępy zostaną ponownie odnotowane, pomoc również zostanie odpowiednio zmodyfikowana, tak by w dalszym ciągu wspierać przedmiotowe działania;
- specjalna rada strategiczna zajmująca się zarządzaniem operacjami realizowanymi w ramach EFZR+ na rzecz Bałkanów Zachodnich;
- zapewnienie wyeksponowania finansowania unijnego przez odbiorców takiego finansowania, w szczególności podczas promowania działań i ich rezultatów oraz składania na ich temat sprawozdań, poprzez uwypuklanie wsparcia otrzymanego od Unii i związanych z nim korzyści dla mieszkańców w sposób widoczny w materiałach informacyjnych dotyczących działań objętych wsparciem na podstawie przedmiotowego rozporządzenia oraz poprzez dostarczanie - w strategiczny sposób - spójnych, skutecznych i proporcjonalnych ukierunkowanych informacji przeznaczonych dla różnych grup odbiorców, w tym mediów i opinii publicznej;
- równowaga pomiędzy przepisami proceduralnymi instrumentu: uzgodniono, że dokumenty programowe zostaną przyjęte w drodze aktów wykonawczych i że Komisja będzie uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych w celu uzupełnienia przedmiotowego rozporządzenia przez określenie niektórych celów szczegółowych i priorytetów tematycznych współpracy, a także w celu zmiany priorytetów tematycznych dotyczących pomocy i wykazu kluczowych wskaźników efektywności w załącznikach II, III i IV;
- definicja kluczowych wskaźników efektywności ma pomóc w mierzeniu postępów beneficjentów wymienionych w załączniku I i - w stosownych przypadkach - ich gotowości oraz tego, w jakim stopniu Unia przyczyniła się do realizacji celów szczegółowych IPA III (załącznik IV);
- stosowanie rozporządzenia z mocą wsteczną od dnia 1 stycznia 2021 r. (motyw 36).
IV. PODSUMOWANIE
15. Rada uważa, że jej stanowisko w pierwszym czytaniu w wyważony sposób odzwierciedla wyniki osiągnięte w toku nieformalnych negocjacji między Radą a Parlamentem Europejskim, przy wsparciu Komisji, i że - po przyjęciu - nowe rozporządzenie spełni cel, jakim jest zapewnienie wydajnego, spójnego i kompleksowego finansowania pomocy przedakcesyjnej.
Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.
12.01.2026
W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.
12.01.2026
Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.
09.01.2026
Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.
08.01.2026
Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.
08.01.2026
Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.
08.01.2026| Identyfikator: | Dz.U.UE.C.2021.379.27 |
| Rodzaj: | Informacja |
| Tytuł: | Uzasadnienie Rady: Stanowisko Rady (UE) nr 34/2021 w pierwszym czytaniu w sprawie przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego Instrument Pomocy Przedakcesyjnej (IPA III). |
| Data aktu: | 07/09/2021 |
| Data ogłoszenia: | 17/09/2021 |