Komisja Europejska przyjęła rozporządzenie wykonawcze UE) 2026/818 z 9 kwietnia 2026 r., określające techniczne zasady funkcjonowania europejskiego repozytorium politycznych materiałów reklamowych online. Akt ten rozwija rozporządzenie (UE) 2024/900 dotyczące przejrzystości i targetowania reklamy politycznej. Przepisy będą bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach UE i umożliwia skuteczne monitorowanie reklamy politycznej w całej Unii.
Centralnym elementem regulacji jest stworzenie europejskiego repozytorium, czyli publicznej bazy danych obejmującej wszystkie polityczne reklamy internetowe publikowane w Unii lub kierowane do jej mieszkańców. Repozytorium ma być dostępne publicznie i umożliwiać przeszukiwanie danych według wielu kryteriów jednocześnie.
Kluczowym założeniem jest to, że dane będą zapisane w formacie nadającym się do odczytu maszynowego. Oznacza to, że nie tylko użytkownicy, ale także systemy informatyczne – np. wyszukiwarki czy narzędzia analityczne – będą mogły automatycznie przetwarzać i analizować informacje o reklamach politycznych. Ma to zwiększyć przejrzystość oraz ułatwić kontrolę nad sposobami prowadzenia kampanii w internecie.
Jednym z najważniejszych elementów rozporządzenia jest wprowadzenie jednolitej struktury danych. W praktyce oznacza to, że wszystkie podmioty publikujące reklamy polityczne będą zobowiązane do przekazywania informacji w ustandaryzowany sposób. Struktura ta opiera się na tzw. słowniku kontrolowanym oraz taksonomii, czyli uporządkowanym zestawie pojęć i kategorii. Dzięki temu różne systemy informatyczne będą „rozumiały” dane w ten sam sposób, niezależnie od języka czy kraju pochodzenia. Rozwiązanie to ma szczególne znaczenie w kontekście wielojęzyczności Unii Europejskiej.
Metadane, czyli dane opisujące reklamę, muszą zawierać m.in. informacje pozwalające ją zidentyfikować, jej stały adres internetowy (URL), język oraz elementy tzw. ogłoszenia o przejrzystości. Mogą to być również dodatkowe dane, takie jak tekst reklamy, transkrypcje materiałów audio lub wideo czy identyfikator nadany przez wydawcę. Każdy element metadanych musi mieć jasno określony zakres wartości, co zapobiega niejednoznacznościom i ułatwia wyszukiwanie informacji. Dane mają być kodowane w standardzie UTF-8, co zapewnia ich poprawne wyświetlanie w różnych językach.
Rozporządzenie kładzie duży nacisk na interoperacyjność, czyli zdolność różnych systemów do współpracy. Repozytorium ma być kompatybilne z innymi systemami, w tym z repozytoriami reklam funkcjonującymi na podstawie aktu o usługach cyfrowych.
Aby to osiągnąć, wprowadzono wymóg stosowania powszechnie używanych standardów technologicznych, takich jak XML czy JSON. Są to formaty danych umożliwiające ich łatwą wymianę między systemami.
Jednocześnie podkreślono zasadę neutralności technologicznej. Oznacza ona, że przepisy nie narzucają konkretnych technologii ani nie faworyzują określonych rozwiązań. System ma być elastyczny i dostosowany do przyszłych zmian technologicznych, co ma zapewnić jego trwałość i możliwość rozwoju w dłuższej perspektywie.
Dostęp do repozytorium oraz możliwość wprowadzania danych będą ściśle kontrolowane. Proces uwierzytelniania odbywa się dwuetapowo i opiera się na systemie EU Login, stosowanym przez instytucje unijne. Tylko zweryfikowani użytkownicy będą mogli dodawać informacje do repozytorium. Każdy z nich otrzyma unikalne dane uwierzytelniające, które umożliwią korzystanie z interfejsu programowania aplikacji (API). Rozwiązanie to ma zapewnić bezpieczeństwo oraz wiarygodność danych.
Jednocześnie użytkownicy będą mieli dostęp do informacji, które sami wprowadzili lub które zostały im udostępnione przez innych uprawnionych użytkowników.
Istotnym elementem systemu jest wspólny interfejs API, który umożliwia automatyczne przesyłanie danych między systemami. API działa jako pośrednik, który odbiera, weryfikuje i przekazuje informacje.
Dane mogą być przesyłane za pomocą różnych technologii, takich jak SOAP czy REST. System musi zapewniać integralność, autentyczność i poufność danych, a także automatycznie odrzucać błędne lub niezgodne z wymaganiami komunikaty.
Wprowadzono również mechanizm wersjonowania danych. Każde zgłoszenie reklamy otrzymuje unikalny identyfikator, a ewentualne poprawki muszą być oznaczane jako kolejne wersje. Dzięki temu możliwe jest śledzenie zmian i zachowanie historii danych.
Wdrożenie systemu wiąże się z przetwarzaniem danych osobowych, dlatego rozporządzenie wyraźnie wskazuje na konieczność stosowania przepisów o ochronie danych, w tym ogólnego rozporządzenia o ochronie danych (RODO). Oznacza to, że wszystkie operacje na danych muszą być zgodne z zasadami legalności, minimalizacji i bezpieczeństwa przetwarzania.
Choć rozporządzenie szczegółowo określa wymagania techniczne, niektóre kwestie pozostają otwarte. Dotyczy to m.in. praktycznych aspektów wdrożenia systemu przez wydawców reklam oraz skali obciążeń administracyjnych. Wskazano, że konieczne będzie zaangażowanie szerokiego grona interesariuszy, w tym firm technologicznych i organizacji branżowych.
Nie podano również konkretnej daty uruchomienia repozytorium – ma ona zostać ogłoszona z wyprzedzeniem na publicznym portalu. To oznacza, że proces wdrażania systemu nadal trwa i może ulegać zmianom wraz z rozwojem technologii i praktyki rynkowej.
