Zalecenie Parlamentu Europejskiego z dnia 13 marca 2019 r. dla Rady oraz wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, zawierające podsumowanie działań podjętych przez ESDZ dwa lata po sprawozdaniu PE w sprawie unijnej komunikacji strategicznej w celu przeciwdziałania wrogiej propagandzie stron trzecich (2018/2115(INI)).

Działania podjęte przez ESDZ dwa lata po sprawozdaniu PE w sprawie unijnej komunikacji strategicznej w celu przeciwdziałania wrogiej propagandzie stron trzecich

P8_TA(2019)0187

Zalecenie Parlamentu Europejskiego z dnia 13 marca 2019 r. dla Rady oraz wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, zawierające podsumowanie działań podjętych przez ESDZ dwa lata po sprawozdaniu PE w sprawie unijnej komunikacji strategicznej w celu przeciwdziałania wrogiej propagandzie stron trzecich (2018/2115(INI))

(2021/C 23/24)

(Dz.U.UE C z dnia 21 stycznia 2021 r.)

Parlament Europejski,

– uwzględniając konkluzje Rady Europejskiej z dnia 28 czerwca i 18 października 2018 r.,

– uwzględniając komunikat Komisji z dnia 26 kwietnia 2018 r. pt. "Zwalczanie dezinformacji w internecie: podejście europejskie" (COM(2018)0236),

– uwzględniając ogólnounijny kodeks postępowania w zakresie zwalczania dezinformacji, opublikowany dnia 26 września 2018 r.,

– uwzględniając swoją rezolucję z dnia 23 listopada 2016 r. w sprawie unijnej komunikacji strategicznej w celu przeciwdziałania wrogiej propagandzie stron trzecich ¹ ,

– uwzględniając wspólny komunikat wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa oraz Komisji z dnia 6 kwietnia 2016 r. pt. "Wspólne ramy dotyczące przeciwdziałania zagrożeniom hybrydowym: odpowiedź Unii Europejskiej" (JOIN(2016)0018),

– uwzględniając komunikat Komisji z dnia 20 kwietnia 2016 r. w sprawie realizacji Europejskiej agendy bezpieczeństwa w celu zwalczania terroryzmu i utorowania drogi ku rzeczywistej i skutecznej unii bezpieczeństwa (COM(2016)0230),

– uwzględniając przeprowadzone przez Europejski Fundusz na rzecz Demokracji studium wykonalności dotyczące rosyjskojęzycznych inicjatyw medialnych w ramach Partnerstwa Wschodniego i poza nim pt. "Bringing Plurality and Balance to the Russian Language Media Space" [Zapewnienie pluralizmu i równowagi w rosyjskojęzycznej przestrzeni medialnej],

– uwzględniając sprawozdanie wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa pt. "UE w zmieniającym się globalnym otoczeniu - świat bardziej połączony, skonfliktowany i złożony" z dnia 18 maja 2015 r., a także bieżące prace nad nową globalną strategią bezpieczeństwa UE,

– uwzględniając swoje zalecenie z dnia 15 listopada 2017 r. dla Rady, Komisji oraz ESDZ w sprawie Partnerstwa Wschodniego w perspektywie szczytu w listopadzie 2017 r. ² ,

– uwzględniając wspólny komunikat wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa oraz Komisji do Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 września 2017 r. pt. "Odporność, prewencja i obrona: budowa solidnego bezpieczeństwa cybernetycznego Unii Europejskiej" (JOIN(2017)0450),

– uwzględniając wspólny komunikat wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa oraz Komisji do Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 czerwca 2017 r. pt. "Strategiczne podejście do kwestii odporności w ramach działań zewnętrznych UE" (JOIN(2017)0021),

– uwzględniając art. 19 Powszechnej deklaracji praw człowieka (PDPC), który chroni prawo każdego człowieka do posiadania niezależnej opinii, poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania informacji i poglądów wszelkimi środkami, bez względu na granice,

– uwzględniając wspólną deklarację w sprawie współpracy UE-NATO z dnia 10 lipca 2018 r.,

– uwzględniając wspólną deklarację w sprawie wolności wypowiedzi oraz fałszywych informacji, dezinformacji i propagandy z dnia 3 marca 2017 r., wydaną przez specjalnego sprawozdawcę ONZ ds. promocji i ochrony prawa do wolności opinii i wypowiedzi, przedstawiciela Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (OBWE) ds. wolności mediów, specjalnego sprawozdawcę Organizacji Państw Amerykańskich (OPA) ds. wolności wypowiedzi oraz specjalnego sprawozdawcę Afrykańskiej Komisji Praw Człowieka i Ludów ds. wolności wypowiedzi i dostępu do informacji,

– uwzględniając sprawozdanie specjalnego sprawozdawcy ONZ w sprawie propagowania i ochrony prawa wolności opinii i wypowiedzi z dnia 6 kwietnia 2018 r.,

– uwzględniając swoje zalecenie z dnia 29 listopada 2018 r. dla Rady, Komisji oraz wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa w sprawie obrony wolności akademickiej w działaniach zewnętrznych UE ³ ,

– uwzględniając ostatnie sprawozdanie Europolu z 2018 r. dotyczące sytuacji i tendencji w dziedzinie terroryzmu w Unii Europejskiej, w którym podkreśla się rosnącą aktywność grup terrorystycznych w cyberprzestrzeni i ich możliwą konwergencję z innymi grupami przestępczymi,

– uwzględniając wspólny komunikat wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa oraz Komisji z dnia 5 grudnia 2018 r. do Parlamentu Europejskiego, Rady Europejskiej, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów zatytułowany "Plan działania na rzecz zwalczania dezinformacji" (JOIN(2018)0036) oraz sprawozdanie Komisji z tego samego dnia w sprawie wdrażania komunikatu "Zwalczanie dezinformacji w internecie: podejście europejskie" (COM(2018)0794),

– uwzględniając prace Transatlantyckiej Komisji ds. Integralności Wyborów,

– uwzględniając zasady z Santa Clara dotyczące przejrzystości praktyk moderacji treści i odpowiedzialności za te praktyki,

– uwzględniając plan działania UE dotyczący strategicznej komunikacji z dn. 22 czerwca 2015 r.,

– uwzględniając art. 113 Regulaminu,

– uwzględniając sprawozdanie Komisji Spraw Zagranicznych (A8-0031/2019),

1. zaleca Radzie i wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa:

Sytuacja w 2018 r. - przeciwdziałanie wojnie hybrydowej

a) podkreślanie, że wolność słowa i wypowiedzi oraz pluralizm mediów leżą u podstaw odpornych społeczeństw demokratycznych i że stanowią one najlepszą ochronę przed kampaniami dezinformacyjnymi i wrogą propagandą; wyraża zaniepokojenie z powodu pogarszającej się sytuacji w zakresie wolności mediów i atakowania dziennikarzy; zauważa, że należy podjąć dalsze kroki z udziałem wszystkich zainteresowanych stron, by zagwarantować przejrzystość własności mediów i ich pluralizm bez stosowania systemu cenzury oraz chronić otoczenie sprzyjające różnorodnym informacjom i ideom, zróżnicowane media i społeczeństwo obywatelskie, a także wysiłki służące identyfikowaniu dezinformacji i propagandy oraz podnoszeniu świadomości w tym zakresie; zaangażowanie w te procesy wszystkich odpowiednich zainteresowanych stron, w tym głównych stowarzyszeń prasowych, dziennikarskich i medialnych; podkreśla znaczenie sprawnego systemu publicznego nadawania, który ustanowi standard dotyczący tego, jak dostarczać bezstronnych i obiektywnych informacji zgodnie z najlepszą praktyką i etyką dziennikarską;

b) rozważenie opracowania ram prawnych, zarówno na szczeblu unijnym, jak i międzynarodowym, w celu przeciwdziałania zagrożeniom hybrydowym, w tym cyberwojnie i walce informacyjnej, które pozwoliłyby na zdecydowaną reakcję Unii, obejmującą również ukierunkowane sankcje wobec osób odpowiedzialnych za organizowanie i prowadzenie tych kampanii, ponieważ potrzebę takich ram wykazały w szczególności wrogie działania podmiotów państwowych i niepaństwowych w tych obszarach;

c) uznanie, że Daisz zmienia swoją taktykę z wykorzystywania stron internetowych na szyfrowane usługi przesyłania wiadomości popularne wśród grup islamistycznych;

d) wspieranie nie tylko rosnącej liczby instytucji państwowych, ośrodków analitycznych i organizacji pozarządowych zajmujących się tematyką propagandy i dezinformacji, ale również oddolnych działań w cyberprzestrzeni; wzywa wiceprzewodniczącą / wysoką przedstawiciel oraz Komisję do ściślejszego zaangażowania w te działania poprzez przygotowanie gruntownej oceny nowych rozporządzeń, w tym ogólnego rozporządzenia o ochronie danych (RODO) i przyszłego rozporządzenia w sprawie e-prywatności, jako zabezpieczenia przed korzystaniem z platform społecznościowych w złych zamiarach; zapewnienie komunikacji strategicznej UE wysokiego priorytetu w europejskim programie politycznym oraz zagwarantowanie, by instytucje UE i państwa członkowskie działały ramię w ramię w celu zapobiegania takim zjawiskom, pamiętając o tym, że dezinformacja i propaganda rozwijają się w spolaryzowanym środowisku przy spadającym zaufaniu do mediów;

e) wezwanie państw członkowskich, które w dalszym ciągu zaprzeczają istnieniu dezinformacji i wrogiej propagandy, głównych źródeł dezinformacji w Europie oraz wpływu dezinformacji i propagandy na opinię publiczną, do ich uznania, a także zachęcanie tych państw członkowskich do podejmowania aktywnych działań w celu zwalczania i obalania takiej propagandy, w tym udowodnionych przypadków szpiegostwa przez państwa trzecie; zachęcenie wszystkich państw członkowskich do oceny sytuacji na ich terytorium, do dokonania odpowiednich inwestycji we własnym zakresie w celu przeciwdziałania strategicznej komunikacji wrogich stron trzecich oraz do poprawy zdolności obywateli do wykrywania dezinformacji, a także zachęcanie państw członkowskich do zapewnienia skutecznej wymiany informacji na ten temat; wezwanie europejskich przywódców, którzy nadal nie poświęcili wystarczającej uwagi temu zagrożeniu, aby uznali pilną potrzebę strategicznego przebudzenia w celu przeciwdziałania wrogiej walce informacyjnej;

f) nakłanianie państw członkowskich do aktywnego inwestowania w działania edukacyjne wyjaśniające różne sposoby tworzenia i rozpowszechniania dezinformacji, tak aby poprawić zdolności obywateli do wykrywania dezinformacji i reagowania na nią;

g) zachęcanie państw członkowskich, by zapewniały skuteczną wymianę informacji między ich wszystkimi odpowiednimi organami w celu zwalczania propagandy, manipulacji i dezinformacji, w tym cyberprzestępczości i walki informacyjnej;

h) podnoszenie świadomości na temat rosyjskich kampanii dezinformacyjnych, ponieważ stanowią one główne źródło dezinformacji w Europie;

Rodzaje błędnych informacji, dezinformacji i propagandy wymierzonych w UE i jej sąsiadów

i) uznanie wykonanej na różnych szczeblach pracy mającej na celu określenie rodzajów wpływu i narzędzi stosowanych przeciw UE i jej sąsiedztwu; zwiększenie świadomości na temat trwających kampanii dezinformacyjnych oraz skupienie się na dogłębnej analizie i badaniu ich wpływu i skuteczności w celu opracowania środków aktywnego i szybkiego przeciwdziałania takim kampaniom; zachęcanie państw członkowskich do tworzenia stałych struktur w celu identyfikowania, zapobiegania i przeciwdziałania dezinformacji; podkreśla, że kampanie dezinformacyjne stanowią część szerszej strategii i zazwyczaj towarzyszą im inne wrogie działania oraz że w szczególności należy poważnie traktować walkę informacyjną towarzyszącą ofensywom militarnym i przeciwdziałać im z determinacją, jednością i mocą;

j) ostrzeganie przed wpływem sztucznej inteligencji i jej szybkimi postępami w rozpowszechnianiu fałszywych informacji; zauważa z zaniepokojeniem, że sztuczna inteligencja wkrótce będzie w stanie samodzielnie tworzyć dalsze zdolności; przeznaczenie w związku z tym znacznych funduszy na badania i rozwój w obszarze styku sztucznej inteligencji i walki informacyjnej w związku z szybko rosnącymi możliwościami sztucznej inteligencji w zakresie szerzenia propagandy i dezinformacji, między innymi za pomocą fałszywych filmów wideo (tzw. deepfake);

k) skupienie się na ciągłym wykorzystywaniu dezinformacji przez siły autorytarne, takie jak Iran, które rozpowszechniają fałszywe informacje oraz prowokują i podsycają dalsze napięcia w niestabilnych strefach konfliktu, jednocześnie atakując europejskie społeczeństwa, by ukryć złe zamiary; wezwanie państw członkowskich do przeciwdziałania takim działaniom przez zacieśnianie współpracy i wykorzystywanie doświadczeń państw i organizacji pozarządowych mających podobne nastawienie;

l) skupienie się na rosnącym wciąż wyrafinowaniu narzędzi wykorzystywanych do tworzenia i rozpowszechniania fałszywych informacji oraz dostosowanie reakcji UE i państw członkowskich na ten problem, obejmujący nowe sposoby rozpowszechniania propagandy za pomocą wielu stron internetowych o niskim poziomie, prywatnych komunikatorów, optymalizacji wyszukiwarek internetowych, manipulowania dźwiękiem, obrazem lub filmami wideo, sztucznej inteligencji, portali internetowych i stacji telewizyjnych w celu rozpowszechniania głównych narracji, zwłaszcza za pośrednictwem środowisk opiniotwórczych i instytucji kontrolowanych lub finansowanych przez państwo, które dostarczają kluczowych przesłań i narracji interesujących dla podmiotów autorytarnych; zdecydowanie potępia coraz bardziej agresywne działania Rosji, Chin, Iranu, Korei Północnej i innych w tym kontekście, które mają na celu podważenie lub zawieszenie normatywnych podstaw i zasad europejskich demokracji i suwerenności wszystkich krajów Partnerstwa Wschodniego, a także wpływanie na wybory i wspieranie ruchów ekstremistycznych, biorąc pod uwagę, że skala cyberataków stale rośnie;

m) zwrócenie szczególnej uwagi na wiadomości i treści, które otwarcie zachęcają do przemocy, rasizmu, ataków samobójczych, rekrutacji "zagranicznych bojowników", różnych przestępstw lub jawnie podżegają do tego typu działań;

Przemysł i media społecznościowe

n) zwracanie szczególnej uwagi - przy jednoczesnym uznaniu nowych wysiłków podejmowanych przez media społecznościowe w walce z dezinformacją - na skuteczne wdrożenie unijnego kodeksu postępowania w zakresie zwalczania dezinformacji, a jednocześnie zaproszenie krajów sąsiadujących z UE i krajów partnerskich do przystąpienia do unijnego kodeksu postępowania w zakresie zwalczania dezinformacji, a także zwrócenie szczególnej uwagi na nową taktykę korzystania z szyfrowanych usług przesyłania wiadomości i mediów społecznościowych, które nadal uważane są za najpowszechniejsze narzędzie do rozpowszechniania dezinformacji, wrogiej propagandy i treści podżegających do nienawiści i przemocy pomimo ich starań, aby temu zapobiec;

o) uregulowanie wraz z państwami członkowskimi działań mediów społecznościowych, komunikatorów i wyszukiwarek oraz zapewnienie ich pełnej przejrzystości, a zwłaszcza rozliczalności, przy przyjęciu ogólnounijnego podejścia, a także umożliwienie ujawniania tożsamości i lokalizacji nie tylko autorów, ale również sponsorów publikowanych treści politycznych oraz pociąganie do odpowiedzialności przedsiębiorstw za społeczny wpływ systemów automatycznej rekomendacji, które promują dezinformację, przy jednoczesnym podkreśleniu, że przedsiębiorstwa odpowiadają za szybkie usuwanie systemowych fałszywych informacji; wzywa państwa członkowskie, kraje kandydujące i kraje stowarzyszone do przyjęcia skutecznych i jasnych przepisów zapewniających przejrzystość własności mediów; zwrócenie szczególnej uwagi na finansowanie, przejrzystość i cele organizacji pozarządowych mających powiązania z państwami autorytarnymi oraz działających w UE i w jej krajach partnerskich;

p) zadbanie, by branża i platformy internetowe realizowały zobowiązania podjęte w kodeksie postępowania w zakresie zwalczania dezinformacji i skutecznie rozwiązywały problem dezinformacji przez: (i) zapewnienie przejrzystości reklamy politycznej w oparciu o skuteczne kontrole tożsamości sponsorów przy zachowaniu należytej staranności, (ii) podejmowanie zdecydowanych działań przeciwko fałszywym kontom aktywnym w ich serwisach, (iii) identyfikowanie niewłaściwego wykorzystywania zautomatyzowanych botów oraz (iv) skuteczną współpracę z niezależnymi podmiotami weryfikującymi fakty;

q) wezwanie mediów społecznościowych i komunikatorów do zapewnienia pełnej zgodności z unijnymi przepisami z dziedziny ochrony danych i z innymi regulacjami oraz do reagowania w czasie rzeczywistym i do ścisłej współpracy z właściwymi organami we wszystkich dochodzeniach dotyczących domniemanego wykorzystania ich platform do wrogich celów, a także przeprowadzenie przejrzystych kontroli podmiotów podejrzewanych o rozpowszechnianie dezinformacji; wzywa przedsiębiorstwa technologiczne do zwiększenia inwestycji w narzędzia pozwalające zidentyfikować propagandę, w poprawę rozliczalności w internecie oraz w zapewnienie lepszej kontroli tożsamości użytkowników przed ich dołączeniem do danej platformy w celu wyeliminowania botnetów, a także w ograniczanie zachęt finansowych dla osób czerpiących zyski z dezinformacji; nakłanianie mediów społecznościowych do pilnego reagowania, gdy rozpowszechniane są podejrzane treści o charakterze politycznym, w szczególności jeśli podżegają do nienawiści lub przestępstwa;

r) pamiętanie o tym, że zablokowanie podejrzanych kont może być uważane za cenzurę, w związku z czym zapewnienie, że działania takie są uzasadnione, jeżeli są przewidziane prawem i przeprowadzane przy zachowaniu przejrzystości i we współpracy z właściwymi organami oraz społeczeństwem obywatelskim w państwach członkowskich i krajach partnerskich, z możliwością pełnego wglądu w przyczyny takiego działania, w tym poprzez wezwanie mediów społecznościowych do wyraźnego informowania wszystkich użytkowników o tym, jakie rodzaje treści są zabronione, oraz do wyraźnego informowania każdego użytkownika, którego dotyczy ten problem, o przyczynie usunięcia jego treści lub zawieszenia konta; wezwanie mediów społecznościowych, by dostosowały regulaminy obowiązujące użytkowników do porządku prawnego kraju, w którym działają;

Najlepsze praktyki

s) dalsze wzmacnianie odporności w oparciu o podejścia obejmujące całą administrację rządową i całe społeczeństwo oraz rozwijanie możliwości reagowania na zagrożenia w czasie rzeczywistym, opracowanie zapobiegawczych i aktywnych środków, a także wyprzedzanie o krok zagrożeń, a nie tylko reagowanie na nie i analizowanie ataków, które już miały miejsce w domenie cybernetycznej i informacyjnej; zwracanie uwagi na postęp techniczny w tej dziedzinie oraz dzielenie się przykładami najlepszych praktyk w zakresie działań już podjętych przez poszczególne państwa członkowskie, w tym dokonanie przeglądu funkcjonowania krajowych podejść wprowadzonych przez państwa członkowskie, a także opracowanie sposobów wzmocnienia ścisłej współpracy ze Zjednoczonym Królestwem po brexicie, a także współpraca ze służbami wywiadowczymi i sojusznikami, takimi jak USA i Kanada, NATO oraz Centrum Analiz Wywiadowczych UE (INTCEN);

t) zwracanie szczególnej uwagi na wzmożenie wysiłków dochodzeniowych ukierunkowanych na trwający proces outsourcingu propagandy i wykorzystywania zestawu narzędzi służących zwielokrotnianiu siły przez wrogie strony trzecie, a także na znaczenie nie tylko zdolności do demaskowania, ujawniania i wskazywania autorów wrogich działań, ale również zapewnienia jasnego przypisania autorstwa takich ataków, w tym publicznego wskazania sprawców, ich sponsorów i celów, jakie starali się osiągnąć, jak również zmierzenia skutków ataków na docelowych odbiorcach; upublicznianie wszystkich zdemaskowanych przypadków wrogiej propagandy wraz ze szczegółowym arkuszem informacyjnym, tak aby ostrzegać społeczeństwo w sposób umożliwiający dotarcie do docelowych odbiorców danego przypadku wrogiej propagandy;

u) wspieranie i angażowanie społeczeństwa obywatelskiego, społeczności ekspertów, instytucji prywatnych, środowisk akademickich, oddolnych działaczy w cyberprzestrzeni, głównych stowarzyszeń prasowych, dziennikarskich i medialnych oraz rosnącej liczby atakowanych podmiotów w dalsze ulepszanie środków mających na celu weryfikację faktów i ujawnianie dezinformacji, pogłębienie badań, w tym dogłębnych ekspertyz i badań socjologicznych, oraz skuteczniejsze analizowanie manipulacji informacjami; wspieranie profesjonalnego dziennikarstwa, dziennikarstwa śledczego i projektów, które działają na rzecz ujawniania dezinformacji, a także przedsiębiorstw typu startup z sektora zaawansowanych technologii, które tworzą narzędzia cyfrowe umożliwiające odbiorcom odpieranie ataków dezinformacyjnych; podkreślenie znaczenia i potrzeby zapewnienia finansowania i edukacji, w tym seminariów i szkoleń we współpracy z państwami członkowskimi i społeczeństwem obywatelskim, takich jak biblioteka internetowa i centrum edukacji wspierające umiejętności korzystania z mediów, mających na celu podnoszenie świadomości, zwalczanie dezinformacji i zwiększanie umiejętności korzystania z mediów;

v) pozytywne odniesienie się do zestawu środków przyjętych przez NATO w celu przeciwdziałania nowym typom zagrożenia hybrydowego oraz do wspólnego komunikatu w sprawie współpracy UE-ΝΑΤΟ w tej dziedzinie; wezwanie UE do zapewnienia skutecznego i szybkiego wdrożenia tych zaleceń, również na poziomie wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony (WPBiO);

Podejście europejskie

w) pozytywne odniesienie się do utworzenia nowych grup zadaniowych ESDZ ds. komunikacji strategicznej, w skład których wchodzą eksperci o odpowiednich umiejętnościach językowych i wiedzy, mianowicie grupy zadaniowej ds. Bałkanów Zachodnich i grupy zadaniowej ds. Południa dla krajów Bliskiego Wschodu, Afryki Północnej i regionu Zatoki Perskiej, które mają za zadanie zapewnić skoordynowaną i spójną komunikację UE w tych regionach oraz przeciwdziałać dezinformacji i propagandzie przeciwko UE;

x) zauważenie wymiernych rezultatów osiągniętych przez grupę zadaniową East StratCom, w tym stworzenia strony internetowej euvsdisinfo.eu i konta @EUmythbuster na Twitterze; podkreślenie, że grupa ta od czasu utworzenia zdemaskowała ponad 4 000 przypadków kampanii dezinformacyjnych na różne tematy; dalsze wspieranie wspólnych wysiłków Komisji i ESDZ oraz unijnej grupy zadaniowej East StratCom po przeanalizowaniu jej mocnych i słabych stron oraz potrzebnych usprawnień, w tym poprawy zdolności wykrywania, analizowania i ujawniania dezinformacji, przez zapewnienie grupom zadaniowym ESDZ ds. komunikacji strategicznej i delegaturom UE w sąsiedztwie nowych pracowników, narzędzi i umiejętności, w tym nowych narzędzi do analizy danych, przez zatrudnienie dodatkowych naukowców zajmujących się danymi i ekspertów w dziedzinie dezinformacji, a także przez zapewnienie szerszego zakresu źródeł i języków w odniesieniu do zasięgu i wpływu dezinformacji;

y) pilne przekształcenie grupy zadaniowej East StratCom w pełnoprawną jednostkę lub nawet większą strukturę w ramach ESDZ, a także wspieranie - poprzez zbliżający się przydział środków przez Parlament Europejski - wszystkich trzech grup zadaniowych ds. komunikacji strategicznej ESDZ dzięki zapewnieniu im odpowiednich i wciąż potrzebnych zasobów finansowych i kadrowych, tak aby znacznie zwiększyć ich potencjał, skuteczność, profesjonalizm, ciągłość instytucjonalną oraz jakość pracy, a także zabezpieczyć je przed polityczną ingerencją urzędników i krajów wspierających rosyjską dezinformację;

z) zajęcie się kwestią obecnych niedoborów w grupie zadaniowej East StratCom, w tym brakiem fachowej wiedzy regionalnej, dużą rotacją personelu i brakiem ciągłości instytucjonalnej oraz zagwarantowanie odpowiednich środków finansowych i odpowiedniej struktury organizacyjnej, gdyż są to jedyne możliwe sposoby zapewnienia pełnego profesjonalizmu, skuteczności i rezultatów;

aa) zachęcanie państw członkowskich, które jeszcze tego nie uczyniły, do wyznaczenia własnych oddelegowanych ekspertów krajowych do trzech grup zadaniowych ds. komunikacji strategicznej oraz zadbanie o to, by eksperci zaangażowani przez UE w celu przeciwdziałania dezinformacji nie byli stronniczy politycznie i nie byli aktywnymi uczestnikami wewnętrznych sporów politycznych w danym kraju; zachęcanie bliskich krajów partnerskich, aby doradzały grupie zadaniowej w sprawie taktyk stosowanych przez wspólnych państwowych i niepaństwowych przeciwników, a także uznanie znaczenia i konieczności lepszej koordynacji w ramach UE;

ab) zintensyfikowanie współpracy między grupą zadaniową East StratCom a wszystkimi instytucjami UE, państwami członkowskimi i partnerami mającymi podobne nastawienie; zachęcanie przedstawicielstw UE na jej terytorium i delegatur UE poza nim do wspierania pracy grupy zadaniowej East StratCom, grupy zadaniowej ds. Południa i grupy zadaniowej ds. Bałkanów Zachodnich, w tym przez dzielenie się międzynarodowymi doświadczeniami i najlepszymi praktykami oraz tłumaczenie ich publikacji na języki lokalne; apeluje, aby więcej wyspecjalizowanych pracowników pracowało nad komunikacją strategiczną, w szczególności w delegaturach UE w sąsiedztwie wschodnim i południowym oraz na Bałkanach Zachodnich;

ac) poświęcenie większej uwagi krajom przystępującym i partnerskim w sąsiedztwie UE poprzez wspieranie ich w wysiłkach na rzecz przeciwdziałania wrogiej propagandzie i dezinformacji oraz włączanie w te działania ekspertów z państw trzecich w sąsiedztwie UE, które są narażone na takie same zagrożenia, a także priorytetowe traktowanie w szczególności opracowania długoterminowego podejścia strategicznego i docierania do krajów Partnerstwa Wschodniego; wzmocnienie zdolności delegatur UE za granicą, przedstawicielstw Komisji i biur kontaktowych Parlamentu Europejskiego w państwach członkowskich do rozwijania lokalnego potencjału w zakresie wykrywania i ujawniania dezinformacji oraz do skutecznego komunikowania wartości i polityki UE, a także rozszerzanie komunikacji polegającej na prowadzeniu kampanii oraz lepszą koordynację i wzmacnianie pozytywnych narracji w instytucjach UE i państwach członkowskich; rozważenie obecnego rozprzestrzeniania się dezinformacji i przyszłych zagrożeń związanych z dezinformacją, która zmierza do tego, by zagrozić niezależności, suwerenności i integralności terytorialnej wszystkich krajów Partnerstwa Wschodniego w granicach uznanych na arenie międzynarodowej; priorytetowe traktowanie w szczególności opracowania długofalowego podejścia strategicznego i docierania do krajów Partnerstwa Wschodniego, przy czym należy skoncentrować się na wymianie międzyludzkiej i współpracy z istniejącymi sieciami społeczeństwa obywatelskiego, które już stanowią źródło odporności opartej na społeczności;

ad) priorytetowe traktowanie kwestii komunikacji strategicznej oraz dokonywanie okresowego przeglądu polityki unijnej w tym zakresie; dalsze wspieranie prac Europejskiego Funduszu na rzecz Demokracji w celu opracowania praktycznych rozwiązań wspierających i wzmacniających demokratyczne, niezależne i różnorodne rosyjskojęzyczne media w krajach Partnerstwa Wschodniego i poza nim; zachęcanie Komisji Europejskiej i wszystkich państw członkowskich oraz krajów mających podobne nastawienie, by pozytywnie zaangażowały się w ten projekt i wspierały go; zwracanie uwagi na każdy podmiot międzynarodowy, który obecnie zachowuje się w podobny sposób;

ae) zaproponowanie Radzie Europejskiej wiceprzewodniczącej / wysokiej przedstawiciel, by przeciwdziałanie dezinformacji i wrogiej propagandzie zostało uznane za priorytet i otrzymało odpowiednie zasoby i instrumenty w celu zapewniania obiektywnego relacjonowania wydarzeń i rozpowszechniania informacji;

af) połączenie istniejących krajowych i lokalnych ośrodków specjalistycznych, mediów informacyjnych, ośrodków analitycznych, organizacji pozarządowych oraz innych podmiotów i instytucji zajmujących się wojną hybrydową - zwłaszcza NATO - w ogólnounijną sieć, która pomogłaby skoordynować ich działania i zebrać ich ustalenia; przeznaczenie odpowiednich środków na to przedsięwzięcie; podkreśla, że sieć ta powinna być otwarta dla mających podobne nastawienie partnerów UE, którzy mogliby dzielić się swoimi doświadczeniami jako cele dezinformacji i wrogiej propagandy oraz jako podmioty przeciwdziałające tym zjawiskom; zapewnienie skutecznego i szybkiego wdrożenia zaleceń UE i NATO dotyczących przeciwdziałania nowym rodzajom zagrożeń hybrydowych, w tym na szczeblu WPBiO, a także włączenie kwestii przeciwdziałania strategicznej propagandzie do programu nauczania Europejskiego Kolegium Bezpieczeństwa i Obrony oraz jego sieci;

Ochrona wyborów przed wrogą propagandą

ag) surowe potępianie ingerencji w wybory i referenda wszelkich stron trzecich, w tym prywatnych przedsiębiorstw, oraz wykorzystywania w złych zamiarach botów, algorytmów, sztucznej inteligencji, trolli, wiadomości "deepfake" i fałszywych kont w kampaniach politycznych, a także wezwanie państw członkowskich, których ten problem dotyczy, by pilnie przeprowadziły szczegółowe dochodzenia w sprawie tych wrogich kampanii; wyraża zaniepokojenie niedawnymi zmianami algorytmów dużych portali społecznościowych oraz ich potencjalnie szkodliwą rolą w promowaniu treści zawierających fałszywe informacje lub mowę nienawiści; podkreślenie zdolności niezależnych społeczeństw demokratycznych do podejmowania własnych suwerennych decyzji politycznych, do czego są one uprawnione;

ah) zachęcanie państw członkowskich oraz krajów mających podobne nastawienie do udostępnienia danych na temat wszelkich zagranicznych ingerencji w proces wyborczy oraz do wymiany najlepszych praktyk dotyczących ich zapobiegania w celu zwiększenia odporności na taką ingerencję;

ai) zachęcanie państw członkowskich do zadbania o to, by ich prawo wyborcze uwzględniało potencjalne zagrożenia wynikające z kampanii dezinformacyjnych, cyberataków, cyberprzestępstw i naruszania wolności wypowiedzi podczas głosowania, a także podkreślenie, że prawo to powinno zostać odpowiednio zmienione, aby umożliwić państwom członkowskim skuteczne i aktywne przeciwdziałanie takim zagrożeniom; w związku z tym wyrażenie uznanie dla takich inicjatyw jak utworzenie szwedzkiej Agencji Ochrony Ludności; wspieranie krajów stowarzyszonych z UE i państw Bałkanów Zachodnich za pomocą najlepszych praktyk, a także zasobów ludzkich i technologii, aby zapewnić solidną obronę ich procesów wyborczych przed wrogimi działaniami w cyberprzestrzeni, dezinformacją i działaniami propagandowymi podejmowanymi przez Rosję i inne wrogie podmioty;

aj) zachęcanie państw członkowskich do przyjęcia przepisów wyborczych dotyczących kampanii w internecie oraz do nadzorowania i oceny przejrzystości reklam politycznych publikowanych na platformach internetowych;

ak) zaproponowanie prawodawstwa dotyczącego wykorzystywania danych w kampaniach wyborczych w następstwie ujawnienia przypadków niewłaściwego wykorzystywania danych przez Cambridge Analytica w kampanii referendalnej w Zjednoczonym Królestwie w 2016 r., tak aby lepiej zabezpieczyć przyszłe kampanie wyborcze przed niepożądanymi wpływami;

al) przegląd takich inicjatyw jak utworzenie dwustronnej Transatlantyckiej Komisji ds. Uczciwości Wyborów, skupiającej przedstawicieli polityki, technologii, mediów i biznesu z myślą o zabezpieczeniu procesu wyborczego przed zagraniczną ingerencją;

2. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszego zalecenia Radzie, Komisji i wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii ds. zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, a także, tytułem informacji, ESDZ i NATO oraz prezydentowi, rządowi i parlamentowi Rosji.

1 Dz.U. C 224 z 27.6.2018, s. 58.

2 Dz.U. C 356 z 4.10.2018, s. 130.

3 Teksty przyjęte, P8_TA(2018)0483.

• Identyfikator: Dz.U.UE.C.2021.23.152
• Rodzaj: zalecenie
• Tytuł: Zalecenie Parlamentu Europejskiego z dnia 13 marca 2019 r. dla Rady oraz wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, zawierające podsumowanie działań podjętych przez ESDZ dwa lata po sprawozdaniu PE w sprawie unijnej komunikacji strategicznej w celu przeciwdziałania wrogiej propagandzie stron trzecich (2018/2115(INI)).
• Data aktu: 2019-03-13
• Data ogłoszenia: 2021-01-21