Komunikat Komisji - Dostosowanie sposobu obliczania kar ryczałtowych i okresowych kar pieniężnych proponowanych przez Komisję w postępowaniach w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego toczących się przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej w związku z wystąpieniem Zjednoczonego Królestwa z Unii.

KOMUNIKAT KOMISJI
Dostosowanie sposobu obliczania kar ryczałtowych i okresowych kar pieniężnych proponowanych przez Komisję w postępowaniach w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego toczących się przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej w związku z wystąpieniem Zjednoczonego Królestwa z Unii
(2021/C 129/01)

I. 

WPROWADZENIE

W świetle Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) w przypadku wniesienia przez Komisję sprawy przeciwko państwu członkowskiemu do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w związku z uchybieniem przez to państwo jednemu z zobowiązań, które na nim ciążą na mocy Traktatów, Trybunał Sprawiedliwości może nałożyć sankcje finansowe w dwóch sytuacjach:
a)
jeżeli państwo członkowskie nie podjęło niezbędnych środków zapewniających wykonanie wcześniejszego wyroku Trybunału stwierdzającego naruszenie prawa UE (art. 260 ust. 2 TFUE);
b)
jeżeli państwo członkowskie uchybiło obowiązkowi poinformowania o środkach podjętych w celu transpozycji dyrektywy przyjętej zgodnie z procedurą ustawodawczą (art. 260 ust. 3 TFUE).

W obydwu przypadkach sankcja nałożona przez Trybunał Sprawiedliwości może składać się z kary ryczałtowej, aby ukarać za kontynuowanie naruszenia 1 , oraz dziennej kary pieniężnej, aby zmotywować dane państwo członkowskie do możliwie jak najszybszego zaprzestania naruszenia po wydaniu wyroku przez Trybunał Sprawiedliwości 2 . Komisja proponuje wysokość kwoty sankcji finansowych Trybunałowi Sprawiedliwości, który wydaje ostateczną decyzję w tej sprawie.

Do obliczania proponowanych sankcji Komisja stosuje dobrze ugruntowane podejście ogólne. Od 1997 r. 3 , zgodnie z kolejnymi komunikatami 4 , podejście Komisji odzwierciedla zarówno zdolność płatniczą danego państwa członkowskiego, jak i jego znaczenie instytucjonalne. Uwzględnia się je za pomocą tzw. współczynnika "n" 5 . Do celów obliczania proponowanych kwot sankcji przez Komisję łączy się go z innymi współczynnikami: współczynnikiem wagi uchybienia i współczynnikiem czasu trwania.

Od 2019 r. 6  Komisja oblicza współczynnik "n" na podstawie dwóch elementów: produktu krajowego brutto (PKB) i liczby przedstawicieli w Parlamencie Europejskim przypadających na każde państwo członkowskie 7 . Komisja ustala wartość odniesienia dla współczynnika "n" na podstawie średniej każdego z dwóch stosowanych elementów: PKB i liczby miejsc w Parlamencie Europejskim 8 .

Podstawowe dane liczbowe wykorzystywane do obliczeń są co roku aktualizowane w celu odzwierciedlenia zmian sytuacji gospodarczej w państwach członkowskich.

Ostatnia aktualizacja 9  nadal uwzględniała PKB Zjednoczonego Królestwa oraz liczbę miejsc w Parlamencie Europejskim przypadających na Zjednoczone Królestwo przed jego wystąpieniem z Unii. Wynika to z faktu, że na mocy umowy o wystąpieniu Komisja mogła nadal w okresie przejściowym skierować sprawę przeciwko Zjednoczonemu Królestwu do Trybunału Sprawiedliwości na podstawie art. 260 TFUE.

Ponieważ okres przejściowy dobiegł końca, konieczne jest jednak dostosowanie danych wykorzystywanych do obliczania sankcji finansowych. PKB Zjednoczonego Królestwa i liczba miejsc w Parlamencie Europejskim przypadających wcześniej na Zjednoczone Królestwo nie są już istotne i nie powinny być wykorzystywane do obliczania sankcji finansowych proponowanych przez Komisję w odniesieniu do 27 państw członkowskich.

Korektę tę zapowiedziano już w komunikatach Komisji z lutego 2019 r. 10  i września 2020 r. 11

II. 

SKORYGOWANE WSPÓŁCZYNNIKI "N" NA 2021 R.

Skorygowane współczynniki "n" dla państw członkowskich po usunięciu z obliczeń danych dotyczących Zjednoczonego Królestwa są następujące:

Tabela 1

Skorygowane współczynniki "n" na 2021 r.

Współczynniki n na 2021 r.
Belgia 0,86
Bułgaria 0,28
Czechy 0,59
Dania 0,57
Niemcy 4,95
Estonia 0,12
Irlandia 0,59
Grecja 0,54
Hiszpania 2,33
Francja 3,77
Chorwacja 0,22
Włochy 3,17
Cypr 0,10
Łotwa 0,13
Litwa 0,20
Luksemburg 0,17
Węgry 0,47
Malta 0,08
Niderlandy 1,32
Austria 0,75
Polska 1,43
Portugalia 0,57
Rumunia 0,74
Słowenia 0,17
Słowacja 0,31
Finlandia 0,50
Szwecja 0,86

III. 

WSPÓŁCZYNNIK KORYGUJĄCY

1.
Skorygowane minimalne kary ryczałtowe

Minimalne kary ryczałtowe dla każdego państwa członkowskiego oblicza się, mnożąc karę ryczałtową będącą wartością odniesienia przez współczynnik "n" i średnią inflację w 27 państwach członkowskich ("UE-27") w roku odniesienia. Zwiększenie współczynników "n" wynikające z wystąpienia Zjednoczonego Królestwa z Unii (zob. sekcja II) skutkowałoby zatem tym, że Komisja zaproponowałaby Trybunałowi wyższe sankcje finansowe 12 .

Aby uniknąć wzrostu sankcji finansowych proponowanych w odniesieniu do któregokolwiek z państw członkowskich, wynikającego bezpośrednio z faktu wystąpienia Zjednoczonego Królestwa z Unii, do wzoru stosowanego do obliczania minimalnych kar ryczałtowych zastosowany zostanie współczynnik korygujący wynoszący 0,836. Ten współczynnik korygujący odpowiada sytuacji, w której państwo członkowskie o najwyższym wzroście współczynnika "n" (Irlandia) nie odnotowałoby wzrostu minimalnej kary ryczałtowej o więcej niż miałoby to miejsce w normalnych warunkach (tj. wzrost wynikający wyłącznie z inflacji i zmian PKB, który wyznaczono na poziomie 4,5 %).

Wzór stosowany do obliczenia minimalnych kar ryczałtowych dla poszczególnych krajów jest zatem następujący:

minimalna kara ryczałtowa = minimalna kara ryczałtowa będąca wartością odniesienia * inflacja w UE-27 w 2019 r. x współczynnik "n" x 0,836

Obecna minimalna kara ryczałtowa będąca wartością odniesienia wynosi 2 610 384 EUR; po skorygowaniu o inflację (+1,7 %) kara ryczałtowa będąca wartością odniesienia stosowana w 2021 r. wyniesie 2 656 000 EUR.

Tabela 2

Minimalne kary ryczałtowe skorygowane o współczynnik korygujący 0,836 obowiązujące w 2021 r. (rok odniesienia: 2019 r.)

Minimalne kary ryczałtowe (w tys. EUR) w 2020 r. Minimalne kary ryczałtowe

(w tys. EUR) w 2021 r.

Zmiana minimalnych kar ryczałtowych 2020 r. => 2021 r.
Belgia 2 088 1 909 -8,6 %
Bułgaria 653 622 -4,7 %
Czechy 1 384 1 310 -5,3 %
Dania 1 331 1 266 -4,9 %
Niemcy 11 982 10 990 -8,3 %
Estonia 261 266 +1,9 %
Irlandia 1 253 1 310 +4,5 %
Grecja 1 305 1 199 -8,1 %
Hiszpania 5 377 5 173 -3,8 %
Francja 8 849 8 370 -5,4 %
Chorwacja 496 488 -1,6 %
Włochy 7 596 7 038 -7,3 %
Cypr 235 222 -5,5 %
Łotwa 313 289 -7,7 %
Litwa 470 444 -5,5 %
Luksemburg 392 377 -3,8 %
Węgry 1 122 1 044 -7,0 %
Malta 183 178 -2,7 %
Niderlandy 3 002 2 931 -2,4 %
Austria 1 749 1 665 -4,8 %
Polska 3 367 3 175 -5,7 %
Portugalia 1 384 1 266 -8,5 %
Rumunia 1 723 1 643 -4,6 %
Słowenia 392 377 -3,8 %
Słowacja 731 688 -5,9 %
Finlandia 1 175 1 110 -5,5 %
Szwecja 2 062 1 909 -7,4 %
Średnia UE -4,9 %
2.
Skorygowane standardowe stawki ryczałtowe

Obecnie obowiązująca standardowa stawka ryczałtowa dla dziennych kar pieniężnych 13  wynosi 3 154 EUR 14 . Jeżeli nie zastosowano by współczynnika korygującego, lecz uwzględniono by jedynie inflację, standardowa stawka ryczałtowa dla dziennych kar pieniężnych w 2021 r. wyniosłaby 3 209 EUR.

Po zastosowaniu do tak obliczonej stawki współczynnika korygującego 0,836 skorygowana standardowa stawka ryczałtowa dla dziennych kar pieniężnych za 2021 r. wynosi 2 683 EUR.

Obecnie obowiązująca standardowa stawka ryczałtowa dla kar ryczałtowych 15  wynosi 1 052 EUR 16 . Jeżeli nie zastosowano by współczynnika korygującego, lecz uwzględniono by jedynie inflację, standardowa stawka ryczałtowa dla kar ryczałtowych w 2021 r. wyniosłaby 1 070 EUR.

Po zastosowaniu do tak obliczonej stawki współczynnika korygującego 0,836 skorygowana standardowa stawka ryczałtowa dla kary ryczałtowej za 2021 r. wynosi 895 EUR.

IV. 

PROPONOWANE DOSTOSOWANIE SANKCJI FINANSOWYCH DLA ZJEDNOCZONEGO KRÓLESTWA

Wartości wskazane w sekcji II mają zastosowanie wyłącznie do państw członkowskich.

Zgodnie z art. 12 ust. 4 Protokołu w sprawie Irlandii/Irlandii Północnej oraz art. 12 Protokołu dotyczącego stref suwerennych Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej na Cyprze Komisja i Trybunał Sprawiedliwości zachowują uprawnienia przyznane im na mocy Traktatów w związku ze stosowaniem prawa Unii mającego zastosowanie do Zjednoczonego Królestwa na mocy tych protokołów. Ponadto zgodnie z art. 160 umowy o wystąpieniu Trybunał Sprawiedliwości zachowuje właściwość na podstawie art. 258, 260 i 267 TFUE w odniesieniu do wykładni i stosowania niektórych postanowień części piątej umowy o wystąpieniu.

Komisja może zatem, zgodnie z tymi przepisami, po dniu 31 grudnia 2020 r. skierować do Trybunału Sprawiedliwości sprawę przeciwko Zjednoczonemu Królestwu wraz z wnioskiem o nałożenie sankcji finansowych.

W takim wypadku Komisja nie mogłaby już opierać się na wzorze stosowanym wcześniej do obliczenia współczynnika "n" 17 , biorąc pod uwagę, że Zjednoczone Królestwo nie ma już przedstawicieli w Parlamencie Europejskim. Z tego powodu we wzorze współczynnika "n", który ma być stosowany do obliczania sankcji finansowych nakładanych na Zjednoczone Królestwo, liczbę miejsc w Parlamencie Europejskim zastępuje się stałym współczynnikiem liczbowym wynoszącym 2,8, odpowiadającym udziałowi miejsc przypadających na Zjednoczone Królestwo w Parlamencie Europejskim w 2018 r. w stosunku do średniej unijnej 18 .

Daje to następujące wartości za 2021 r.:

Współczynnik "n" dla Zjednoczonego Królestwa: 3,70
Minimalna kara ryczałtowa dla Zjednoczonego Królestwa: 8 215 000 EUR

V. 

STOSOWANIE

Komisja będzie stosować zaktualizowane stawki określone w niniejszym komunikacie w decyzjach podejmowanych w celu wnoszenia spraw do Trybunału Sprawiedliwości, począwszy od daty opublikowania niniejszego komunikatu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
1 Komunikat przewodniczącego: Przekształcona wersja komunikatu w sprawie stosowania art. 228 Traktatu WE (SEC(2005) 1658), pkt 10.3.
2 SEC(2005) 1658, pkt 14.
3 Metoda obliczania okresowych kar pieniężnych przewidziana w art. 171 Traktatu WE (Dz.U. C 63 z 28.2.1997, s. 2).
4 Zob. w szczególności komunikat Komisji - Stosowanie art. 260 ust. 3 Traktatu (Dz.U. C 12 z 15.1.2011, s. 1) oraz komunikat Komisji - Prawo Unii: lepsze wyniki dzięki lepszemu stosowaniu (Dz.U. C 18 z 19.1.2017, s. 10).
5 SEC(2005) 1658, pkt 14.
6 Komunikat Komisji - Zmiana metody obliczania kar ryczałtowych i okresowych kar pieniężnych, proponowanych przez Komisję w postępowaniach o naruszenie przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej, C(2019) 1396 final (Dz.U. C 70 z 25.2.2019, s. 1).
7 Zob. art. 3 ust. 1 decyzji Rady Europejskiej (UE) 2018/937 z dnia 28 czerwca 2018 r. ustanawiającej skład Parlamentu Europejskiego (Dz.U. L 165 I z 2.7.2018, s. 1).
8 Średnią oblicza się w następujący sposób: współczynnik "n" stanowi średnią geometryczną obliczaną przez wyciągnięcie pierwiastka kwadratowego z iloczynu współczynników opartych na PKB państw członkowskich i liczbie miejsc w Parlamencie Europejskim. Zastosowanie ma następujący wzór: gdzie: PKBn = PKB danego państwa członkowskiego, w mln euro; PKBśr = średni PKB wszystkich państw członkowskich; l.miejscn = liczba miejsc danego państwa członkowskiego w Parlamencie Europejskim; 1.miejsc = średnia liczba miejsc wszystkich państw członkowskich w Parlamencie Europejskim.
9 Komunikat Komisji - Aktualizacja danych wykorzystywanych do obliczania kar ryczałtowych i okresowych kar pieniężnych wskazywanych Trybunałowi Sprawiedliwości Unii Europejskiej przez Komisję w ramach postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, C(2020) 6043 final (Dz.U. C 301 z 11.9.2020, s. 1).
10 C(2019) 1396 final.
11 C(2020) 6043 final.
12 Bez dokonania korekty minimalne kary ryczałtowe dla wszystkich państw członkowskich wzrosłyby średnio o 13,7 %. Wzrost ten wyniósłby od +9,4 % (dla Belgii i Portugalii) do +25,1 % (dla Irlandii).
13 Wysokość dziennej kary pieniężnej oblicza się, mnożąc standardową stawkę ryczałtową najpierw przez współczynniki wagi uchybienia i czasu trwania uchybienia, a następnie przez współczynnik "n".
14 C(2020) 6043 final.
15 Wysokość kary ryczałtowej oblicza się, mnożąc standardową stawkę ryczałtową (inną niż stawka dla dziennych kar pieniężnych) przez współczynnik wagi uchybienia, współczynnik "n" oraz liczbę dni trwania uchybienia (do dnia zaprzestania uchybienia lub wydania wyroku).
16 C(2020) 6043 final.
17 Zob. przypis 8.
18 Szczególny wzór współczynnika "n" dla Zjednoczonego Królestwa:

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.UE.C.2021.129.1

Rodzaj: Komunikat
Tytuł: Komunikat Komisji - Dostosowanie sposobu obliczania kar ryczałtowych i okresowych kar pieniężnych proponowanych przez Komisję w postępowaniach w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego toczących się przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej w związku z wystąpieniem Zjednoczonego Królestwa z Unii.
Data aktu: 12/04/2021
Data ogłoszenia: 13/04/2021
Data wejścia w życie: 13/04/2021