Rezolucja w sprawie wzmocnienia społeczeństwa obywatelskiego w państwach Partnerstwa Wschodniego, w tym współpracy pomiędzy rządem a społeczeństwem obywatelskim oraz reform wzmacniających pozycję społeczeństwa obywatelskiego.

REZOLUCJA⁽¹⁾

w sprawie wzmocnienia społeczeństwa obywatelskiego w państwach Partnerstwa Wschodniego, w tym współpracy pomiędzy rządem a społeczeństwem obywatelskim oraz reform wzmacniających pozycję społeczeństwa obywatelskiego

(2012/C 153/04)

(Dz.U.UE C z dnia 30 maja 2012 r.)

ZGROMADZENIE PARLAMENTARNE EURONEST,

– uwzględniając wspólną deklarację przyjętą podczas szczytu Partnerstwa Wschodniego w Pradze w dniu 7 maja 2009 r. oraz szczytu Partnerstwa Wschodniego w Warszawie w dniach 29-30 września 2011 r.,

– uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka,

– uwzględniając akt ustanawiający Zgromadzenia Parlamentarnego Euronest z dnia 3 maja 2011 r.,

– uwzględniając art. 8 i 49 Traktatu o Unii Europejskiej,

– uwzględniając komunikat Komisji Europejskiej do Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 3 grudnia 2008 r. zatytułowany "Partnerstwo wschodnie" (COM(2008)0823),

– uwzględniając rezolucję Parlamentu Europejskiego z dnia 20 maja 2010 r. dotyczącą strategii UE dla Kaukazu Południowego (2009/2216 (INI)),

– uwzględniając wspólny komunikat w sprawie nowej koncepcji działań w obliczu zmian zachodzących w sąsiedztwie z dnia 25 maja 2011 r.,

– uwzględniając komunikaty Komisji z dnia 5 grudnia 2007 r. w sprawie silnej europejskiej polityki sąsiedztwa, z dnia 4 grudnia 2006 r. w sprawie wzmocnienia europejskiej polityki sąsiedztwa, z dnia 12 maja 2004 r. zatytułowany "Europejska polityka sąsiedztwa - dokument strategiczny" oraz z dnia 1 marca 2003 r. zatytułowany "Szersza Europa - sąsiedztwo: nowe ramy stosunków z naszymi wschodnimi i południowymi sąsiadami",

– uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z dnia 13 maja 2009 r. w sprawie udziału społeczeństwa obywatelskiego w Partnerstwie Wschodnim (opinia rozpoznawcza),

– uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z dnia 25 sierpnia 2011 r. w sprawie wkładu społeczeństwa obywatelskiego w Partnerstwo Wschodnie,

– uwzględniając poprzednie rezolucje Parlamentu Europejskiego dotyczące wschodniego wymiaru europejskiej polityki sąsiedztwa oraz Armenii, Azerbejdżanu, Białorusi, Gruzji, Mołdawii i Ukrainy,

– uwzględniając wnioski z negocjacji w sprawie układu o stowarzyszeniu między UE i Ukrainą oraz trwające dwustronne negocjacje z Armenią, Azerbejdżanem, Gruzją i Mołdawią, a także nieratyfikowaną umowę o partnerstwie i współpracy podpisaną między UE i Białorusią w 1995 r.,

– uwzględniając Europejską kartę samorządu lokalnego,

– uwzględniając opinię Komisji Spraw Społecznych, Edukacji, Kultury i Społeczeństwa Obywatelskiego z dnia 14 września 2011 r. na temat sprawozdania dotyczącego zaleceń na szczyt Partnerstwa Wschodniego,

– uwzględniając swój regulamin,

A. mając na uwadze, że Partnerstwo Wschodnie, będące szczególnym wymiarem europejskiej polityki sąsiedztwa, opiera się na wspólnych wartościach, którymi są m.in. demokracja, praworządność, dobre sprawowanie rządów oraz poszanowanie praw człowieka, a także uwzględnia znaczenie dialogu społecznego i obywatelskiego oraz istotną rolę organizacji społeczeństwa obywatelskiego w rozwoju i konsolidacji społeczeństw demokratycznych; mając na uwadze, że możliwość uczestnictwa mężczyzn i kobiet na równych warunkach w życiu politycznym i w procesach decyzyjnych stanowi warunek wstępny prawdziwej demokracji; mając na uwadze, że rozwijanie tego procesu wymaga aktywnego zaangażowania w urzeczywistnianie wspólnych wartości i zasad;

B. mając na uwadze, że organizacje społeczeństwa obywatelskiego i podmioty niepaństwowe są ważną częścią składową prawidłowo funkcjonującej demokracji i odgrywają ważną rolę w tworzeniu kultury demokratycznej głęboko zakorzenionej w społeczeństwie;

C. mając na uwadze, że celem Partnerstwa Wschodniego jest wspieranie partnerów z Europy Wschodniej w ich dążeniu do przeprowadzenia zrównoważonego procesu reform skutkujących przyspieszeniem ich politycznego stowarzyszenia i gospodarczej integracji z UE;

D. mając na uwadze, że na drugim szczycie Partnerstwa Wschodniego, który odbył się w dniach 29-30 września 2011 r. w Warszawie, szefowie państw lub rządów i przedstawiciele Armenii, Azerbejdżanu, Gruzji, Mołdawii i Ukrainy oraz UE odnowili swoje zobowiązania do osiągnięcia celów Partnerstwa Wschodniego i kontynuacji jego wdrażania;

E. mając na uwadze, że utworzone w ramach Partnerstwa Wschodniego Forum Społeczeństwa Obywatelskiego wraz ze swoimi krajowymi platformami jest cennym narzędziem osiągania celów określonych w ramach Partnerstwa w odniesieniu do angażowania społeczeństw obywatelskich;

1. podkreśla zasadniczą i niezastąpioną rolę prawdziwie niezależnego społeczeństwa obywatelskiego w umacnianiu demokracji i praworządności oraz zapewnieniu rozliczalności rządów; podkreśla, że aby podmioty i organizacje społeczeństwa obywatelskiego mogły odgrywać swoją rolę, konieczne jest zagwarantowanie im podstawowych wolności, w tym wolności zrzeszania się i zgromadzeń, wolności wypowiedzi, wolności prasy i mediów oraz swobodnego dostępu do internetu; uważa, że należy podejmować wszelkie starania w celu ułatwienia działalności organizacjom społeczeństwa obywatelskiego zgodnie z przejrzystymi ramami prawnymi, które nie narzucają zbytnich obciążeń administracyjnych i arbitralnych wymogów biurokratycznych;

2. podkreśla znaczenie budowania i umacniania partnerstw między UE, jej partnerami wschodnimi i ich społeczeństwami obywatelskimi, zwracając jednak uwagę, że partnerstwa te muszą sprzyjać integracji; wzywa wschodnich partnerów do angażowania społeczeństwa obywatelskiego w regionalny dialog i regionalną współpracę w celu uzyskania świeżego spojrzenia na różnorakie kwestie, w tym na propagowanie demokracji, reformy gospodarcze, handel, współpracę między sektorami, równouprawnienie płci, sytuację społeczno-ekonomiczną osób młodych, inicjatywy na rzecz zrównoważonego rozwoju i walkę z korupcją; zwraca uwagę na różne rezultaty uzyskane dotychczas w związku z nawiązywaniem dialogu między krajowym rządem i społeczeństwem obywatelskim;

3. podkreśla, że wszelkie strategie wspierania demokracji powinny być oparte na dialogu z możliwie największą liczbą podmiotów lokalnych, aby były one w pełni uprawnione i były wyrazem woli ludności; wzywa zatem do umacniania standardów demokratycznych, aby umożliwić społeczeństwu obywatelskiemu udział w dialogu politycznym i procesach decyzyjnych;

4. podkreśla rolę, jaką w zakresie ochrony interesu publicznego odgrywają legalne demokratyczne partie polityczne, prawdziwe ruchy społeczne oraz wolna prasa, prowadząc nadzór nad przejrzystością i odpowiedzialnością rządów, umożliwiając tym samym państwom ochronę praw człowieka i promowanie rozwoju społecznego i gospodarczego;

5. apeluje do UE i państw Partnerstwa Wschodniego o wymianę najlepszych praktyk w zakresie ochrony praw uchodźców i osób wewnętrznie przesiedlonych, rozwiązywania ich problemów socjalnych oraz ich udziału w budowaniu społeczeństwa obywatelskiego;

6. przyjmuje z zadowoleniem działania Forum Społeczeństwa Obywatelskiego Partnerstwa Wschodniego i jego krajowych platform; wspiera jego wkład w rozwój dialogu społeczeństwa obywatelskiego na różnych szczeblach, tak regionalnych, jak i lokalnych, oraz w różnych sektorach; nalega na udział Forum Społeczeństwa Obywatelskiego w posiedzeniach międzyrządowych platform Partnerstwa Wschodniego;

7. pochwala przegląd europejskiej polityki sąsiedztwa, w którym podkreślono znaczenie tworzenia partnerstw ze społeczeństwami oraz przewidziano utworzenie instrumentu wspierania rozwoju społeczeństwa obywatelskiego i Europejskiej Fundacji na rzecz Demokracji;

8. apeluje do partnerów wschodnich o zapewnienie niezależności wszystkich mediów, zwłaszcza publicznych, i zachęca społeczeństwo obywatelskie do monitorowania przejrzystości struktury własności agencji medialnych; zwraca ponadto uwagę na konieczność zapewnienia niezależności dziennikarzom i wzywa do zaniechania wszelkiego rodzaju ingerencji politycznych, nacisków, zastraszania, napastowania i politycznie umotywowanych postępowań sądowych przeciwko nim; podkreśla potrzebę zapewnienia niezależności systemu publicznego nadawania oraz możliwości świadczenia usług nadawczych przez media krajowe i zagraniczne;

9. wzywa do aktywnego angażowania i zapewnienia udziału organizacji społeczeństwa obywatelskiego w prowadzenie dialogów dotyczących praw człowieka, w tym na temat praw mniejszości; zachęca organizacje społeczeństwa obywatelskiego do powszechnego udziału w misjach obserwacji wyborów, które pomogą przeprowadzić wolne, demokratyczne i przejrzyste wybory zgodnie z normami międzynarodowymi;

10. wzywa władze państw Partnerstwa Wschodniego i państw członkowskich UE do zwalczania wszelkich przejawów przemocy wobec kobiet poprzez wdrażanie inicjatyw edukacyjnych o charakterze legislacyjnym, instytucjonalnym i społecznym; podkreśla potrzebę zwiększenia świadomości społecznej na temat przemocy wobec kobiet jako przestępstwa i naruszenia praw człowieka; podkreśla znaczenie osiągnięcia pełnego równouprawnienia płci poprzez przyjęcie strategii i planów działania w zakresie równości, które będą przeciwdziałały ogromnemu zróżnicowaniu wynagrodzenia ze względu na płeć, będącego nadal warunkiem finansowej niezależności kobiet; wyraża zdecydowane poparcie dla uwzględnionych w zewnętrznej polityce UE wszelkiego rodzaju inicjatyw, zachęt oraz środków związanych z budowaniem zdolności, które mają na celu propagowanie udziału kobiet w procesach decyzyjnych na wszystkich szczeblach, zarówno w sferze publicznej, jak i prywatnej, a także angażowanie społeczeństwa obywatelskiego w kwestie związane z równouprawnieniem płci; przypomina o międzynarodowych zobowiązaniach przyjętych w dziedzinie równouprawnienia płci;

11. zwraca uwagę na zasadniczą rolę młodzieży w społeczeństwach oraz wzywa do wdrażania polityki ukierunkowanej na zwiększanie zatrudnienia i integracji społecznej wśród młodzieży; podkreśla znaczenie programów sprzyjających mobilności, które są mechanizmami międzykulturowego dialogu i pogłębiania wiedzy;

12. wzywa państwa Partnerstwa Wschodniego do włączenia się w propagowanie wspólnych europejskich wartości społecznych; podkreśla znaczenie udzielania informacji i zwiększania wiedzy na temat dialogu społecznego wśród członków rządu oraz pracowników i pracodawców, zwłaszcza w związku z propagowaniem działań i celów Partnerstwa Wschodniego oraz tworzeniem europejskiej sieci współpracy; apeluje o zapewnienie związkom zawodowym i pracodawcom, w tym MŚP, możliwości udziału w dialogu społecznym;

13. uznaje kluczową rolę, jaką odgrywają organizacje pozarządowe i inne podmioty niepaństwowe we wspieraniu demokracji, sprawiedliwości społecznej i praw człowieka; uważa, że wszystkie organizacje pozarządowe powinny - jeśli tylko nie podżegają do dyskryminacji rasowej, etnicznej, religijnej lub o innym charakterze albo do nienawiści - mieć równy dostęp do rejestracji oraz prawo do swobodnego działania, bez ingerencji ze strony rządu i jakiejkolwiek presji politycznej, aby zachować swoją integralność;

14. uważa, że wzmocnienie systemów sądowych i ich niezawisłości, walka z korupcją, ochrona i wdrażanie podstawowych wolności i międzynarodowych zobowiązań w dziedzinie praw człowieka, a także tworzenie warunków prawnych i gospodarczych sprzyjających niezależnemu działaniu organizacji społeczeństwa obywatelskiego mogłyby ogromnie przyczynić się do przyspieszenia rozwoju i wzmocnienia społeczeństwa obywatelskiego w państwach partnerskich; apeluje o wprowadzenie większego podziału władzy między władzą sądowniczą i władzą wykonawczą;

15. wspiera prawo każdego obywatela do udziału w życiu publicznym i ubiegania się o objęcie urzędu publicznego; podkreśla potrzebę zapewnienia tego, by każdy obywatel w pełni korzystał ze swojego prawa do wnoszenia wniosków, oraz potrzebę wzmocnienia roli Rzecznika Praw Obywatelskich w państwach Partnerstwa Wschodniego, m.in. poprzez powszechną kampanię informacyjną dotyczącą funkcjonowania tej instytucji oraz poprzez zwiększenie jej niezależności od władzy wykonawczej;

16. podkreśla, że poprawa podziału władzy i odpowiedzialności między centralnymi i lokalnymi organami władzy jest warunkiem przeprowadzenia reformy administracji publicznej, która zakłada również dopuszczenie niezależnych kandydatów do udziału w wyborach lokalnych; wzywa do zwiększenia decentralizacji i niezależności samorządów terytorialnych, w tym autonomii finansowej, a także do pełnego wdrożenia Europejskiej karty samorządu lokalnego;

17. wzywa instytucje UE i państwa członkowskie do wymiany doświadczeń i przedstawiania zaleceń dotyczących konsultacji ze społeczeństwem obywatelskim i finansowania jego działań, a także wykorzystania nowych form i środków komunikacji społecznej (opartych na nowoczesnych technologiach informacyjno-komunikacyjnych); zachęca do wprowadzania administracji elektronicznej na wszystkich szczeblach;

18. uważa, że mniejszości narodowe wnoszą wartość dodaną do całego społeczeństwa, toteż zachęca do wspierania ich praw i organizacji;

19. wzywa rządy państw Partnerstwa Wschodniego do wspierania stabilności finansowej instytucji społeczeństwa obywatelskiego poprzez sprzyjanie rozwojowi niezależnych i przejrzystych mechanizmów, w tym również podejść sektorowych, mających priorytetowe znaczenie dla zrównoważonego rozwoju;

20. zaleca parlamentom krajowym w państwach Partnerstwa Wschodniego doskonalenie przepisów regulujących funkcjonowanie instytucji społeczeństwa obywatelskiego oraz zapewnienie zgodności tych przepisów z normami UE;

21. wspiera rozwój społecznego wymiaru obecnych i planowanych sieci regionalnych i transnarodowych oraz programów współpracy transgranicznej, także jako sposobu propagowania budowy potencjału; wzywa Komisję i ESDZ do pełnego wykorzystania dostępnych im instrumentów w celu propagowania tej współpracy; podkreśla rolę dialogu międzykulturowego w rozwiązywaniu konfliktów i zwiększaniu zaufania; uwzględnia szczególne uwarunkowania geograficzne, historyczne i polityczne;

22. podkreśla, że przestrzeganie określonych przez UE zasad współpracy mogłoby wywrzeć pozytywny wpływ na pokój i stabilność na poziomie międzynarodowym i regionalnym; podkreśla, że pokój i stabilność mają zasadnicze znaczenie dla tworzenia warunków sprzyjających demokratycznym reformom i rozwojowi społeczeństwa obywatelskiego; podkreśla i przyjmuje z zadowoleniem rolę i inicjatywy organizacji pozarządowych w zakresie propagowania pokoju, porozumienia i budowania zaufania;

23. uważa, że zasadniczym dopełnieniem rozwoju i wdrażania polityki i programów na rzecz demokratyzacji jest wzmocnienie pozycji obywateli i społeczeństwa obywatelskiego poprzez edukację, szkolenie i zwiększanie świadomości, z jednoczesnym tworzeniem warunków dla rozwoju rzeczywistej zdolności obrony wszystkich praw człowieka, w tym praw socjalnych, gospodarczych i kulturowych; podkreśla, że bliskie partnerstwo między sektorem publicznym i sektorem prywatnym oraz wzmocnienie pozycji instytucji nadzoru, w tym parlamentów krajowych, mają zasadnicze znaczenie dla upowszechniania demokracji; zauważa, że współpraca w dziedzinie kultury, edukacji oraz szkoleń i badań może przyczynić się do rozwoju kontaktów międzyludzkich i dlatego wymaga odpowiedniego wsparcia finansowego; podkreśla znaczenie wzmacniania dialogu międzykulturowego z wykorzystaniem dostępnych programów unijnych⁽²⁾; zwraca uwagę, że przyznanie pierwszeństwa politykom i projektom ukierunkowanym na inwestowanie w młodzież, edukację, szkolenia i doskonalenie umiejętności może zaowocować zwiększeniem potencjału w zakresie tworzenia miejsc pracy oraz rozwinięciem bardziej zrównoważonej gospodarki; podkreśla w tym kontekście, że mobilność sprzyja wymianom społeczno-kulturowym i zwiększa integrację między UE i państwami Partnerstwa Wschodniego; wzywa zatem UE i państwa Partnerstwa Wschodniego do sfinalizowania negocjacji w sprawie ułatwień wizowych;

24. podkreśla, że dialog z obywatelami i partnerstwami społecznymi na wszystkich szczeblach wymaga zapewnienia odpowiednich zasobów finansowych; wzywa do przyjęcia odpowiedniego długofalowego i wyważonego podejścia w odniesieniu do południowych i wschodnich sąsiadów UE;

25. podkreśla znacznie roli, jaką społeczeństwo obywatelskie i parlamenty krajowe odgrywają w zakresie demokratycznego nadzoru budżetowego, i jest przekonane, że jakiemukolwiek bezpośredniemu wsparciu budżetowemu udzielanemu przez Unię Europejską musi towarzyszyć techniczne i polityczne zwiększenie możliwości sprawowania nadzoru przez parlamenty krajowe; stwierdza, że Unia Europejska powinna aktywnie informować parlamenty państw trzecich o zakresie współpracy z UE;

26. uważa, że w procesie negocjacji, a następnie wdrażania układów o stowarzyszeniu między UE i jej wschodnimi partnerami, szczególnie konieczne jest wzmacnianie roli społeczeństwa obywatelskiego, również poprzez konsultacje i wzmocniony dialog z parlamentami krajowymi; zwraca uwagę, że tempo reform związanych z sytuacją społeczeństwa obywatelskiego w państwach Partnerstwa Wschodniego może bezpośrednio wpłynąć na intensywność współpracy z UE;

27. zobowiązuje swoich współprzewodniczących do przekazania niniejszej rezolucji przewodniczącemu Parlamentu Europejskiego, Radzie, Komisji, wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa/ wiceprzewodniczącej Komisji, ESDZ, rządom i parlamentom państw członkowskich i państw Partnerstwa Wschodniego.

______

⁽¹⁾ W formie przyjętej w dniu 3 kwietnia 2012 r. w Baku (Azerbejdżan).

⁽²⁾ Tempus, Erasmus Mundus, Leonardo da Vinci itp.

• Identyfikator: Dz.U.UE.C.2012.153.16
• Rodzaj: Rezolucja
• Tytuł: Rezolucja w sprawie wzmocnienia społeczeństwa obywatelskiego w państwach Partnerstwa Wschodniego, w tym współpracy pomiędzy rządem a społeczeństwem obywatelskim oraz reform wzmacniających pozycję społeczeństwa obywatelskiego.
• Data aktu: 30/05/2012
• Data ogłoszenia: 30/05/2012