Opinia "plan działania w zakresie mobilności w miastach".

Opinia Komitetu Regionów "plan działania w zakresie mobilności w miastach"

(2009/C 200/01)

(Dz.U.UE C z dnia 25 sierpnia 2009 r.)

KOMITET REGIONÓW
- Ubolewa, że Komisja dotąd nie opublikowała zapowiadanego planu działania w zakresie mobilności w miastach, jako że potencjalnie ogranicza to możliwości rozwoju polityki mobilności w miastach.
- Z zadowoleniem przyjmuje fakt, że na szczeblu wspólnotowym podejmuje się wiele działań dotyczących polityki miejskiej oraz przeznacza środki UE na wsparcie szeregu inicjatyw z tej dziedziny; dlatego też jest zdania, że nie należy poprzestawać na zielonej księdze, lecz trzeba dalej rozszerzać polityczny zasięg strategii na rzecz mobilności w miastach.
- Podkreśla, że ważne jest, by zagwarantowane zostały odpowiednie mechanizmy finansowania, a także mechanizmy zapewniające skuteczną współpracę partnerską. Dlatego Komitet opowiada się za modelem przewidującym wdrażanie planów mobilności miejskiej w ramach długoterminowych porozumień publiczno-publicznych lub publiczno-prywatnych, bądź też umów w sprawie mobilności, o zrównoważonym charakterze.
- Zwraca się do Komisji z prośbą o ustanowienie instrumentu finansowego, który stanowiłby zachętę do wdrażania planów mobilności w miastach i aglomeracjach miejskich. Obszary miejskie i regiony powinny mieć do tego instrumentu bezpośredni dostęp, bez konieczności zwracania się o zgodę na szczeblu krajowym. Plany mobilności miejskiej powinny podlegać kompetencji samych miast.
- Wnosi, by Komisja Europejska zwiększyła także wartość działań w zakresie mobilności miejskiej finansując zachęty, programy nagród i wymianę sprawdzonych rozwiązań. W opinii w sprawie zielonej księgi na temat transportu miejskiego Komitet Regionów proponował wprowadzenie oznaczenia - odpowiednika ogólnounijnego systemu "niebieskich flag" - przyznawanego na podstawie specjalnych wskaźników obszarom o niskim poziomie zanieczyszczeń.
Sprawozdawca generalny: sir Albert Bore, członek Rady Miasta Birmingham (UK/PSE)
Dokument źródłowy
Wniosek Parlamentu Europejskiego z 10 marca 2009 r.

I. ZALECENIA POLITYCZNE

KOMITET REGIONÓW

Najważniejsze przesłania

1. Ubolewa, że Komisja dotąd nie opublikowała zapowiadanego planu działania w zakresie mobilności w miastach, jako że potencjalnie ogranicza to możliwości rozwoju polityki mobilności w miastach.

2. Z zadowoleniem przyjmuje inicjatywę Parlamentu Europejskiego, który zamierza opracować sprawozdanie z inicjatywy własnej, a także jego decyzję o konsultacji z Komitetem Regionów.

3. Z zadowoleniem przyjmuje fakt, że na szczeblu wspólnotowym podejmuje się wiele działań dotyczących polityki miejskiej oraz przeznacza środki UE na wsparcie szeregu inicjatyw z tej dziedziny, dlatego też jest zdania, że nie należy poprzestawać na zielonej księdze, lecz trzeba dalej rozszerzać polityczny zasięg strategii na rzecz mobilności w miastach. Biorąc pod uwagę potencjalne korzyści płynące z lepszej i zrównoważonej mobilności w miastach i aglomeracjach miejskich dla jakości życia obywateli mieszkających w miastach europejskich, dla ograniczenia emisji dwutlenku węgla i zmniejszenia zależności od paliw kopalnych oraz dla konkurencyjności gospodarki, wskazane jest, by UE wznowiła starania w tej dziedzinie polityki. Program powinien być spójny, zaś - w związku z zasadą pomocniczości - UE powinna promować działania na szczeblu lokalnym i regionalnym, propagując najlepsze praktyki, wymianę doświadczeń oraz wspierając badania i rozwój technologiczny.

4. Dostrzega, że UE udziela już istotnego wsparcia w zakresie badań związanych z mobilnością w miastach, regulacji dotyczących transportu publicznego oraz kwestii ochrony środowiska. Wypowiadając się na temat opublikowanej przez Komisję zielonej księgi w sprawie mobilności w mieście, Komitet podkreślił potencjalną długoterminową wartość dodaną wynikającą z promowania planów na rzecz mobilności miejskiej, takich jak te, które powstały np. w miastach francuskich i niemieckich, i zachęcania do ich wprowadzania w miastach w całej UE jako jednego ze sposobów na rozwiązanie problemu zatorów komunikacyjnych i zanieczyszczeń środowiska. Opowiada się jednakże za mocniejszym zaangażowaniem miast w projektach badawczych UE w zakresie mobilności w miastach, zarządzania ruchem publicznym i ochrony środowiska. Mogłoby się to odbywać poprzez opracowywanie odpowiednich programów badawczych.

5. Podkreśla, że ważne jest, by zagwarantowane zostały odpowiednie mechanizmy finansowania, a także mechanizmy zapewniające skuteczną współpracę partnerską. Dlatego Komitet opowiada się za modelem przewidującym wdrażanie planów mobilności miejskiej w ramach długoterminowych porozumień publiczno-publicznych lub publiczno-prywatnych, bądź też umów w sprawie mobilności, o zrównoważonym charakterze. Umowy takie powinny móc pozyskiwać fundusze z sektora prywatnego oraz z programów lokalnych, regionalnych i krajowych.

6. Uważa, że rola UE może polegać na opracowywaniu, w ścisłej współpracy z EBI, innowacyjnych instrumentów finansowania, które będą w stanie zapewnić środki na infrastrukturę konieczną dla zrównoważonej mobilności oraz na inwestycje w niskoemisyjne pojazdy. Jakkolwiek dotychczasowe inicjatywy w tym zakresie należy przyjąć z zadowoleniem, potrzebne są jednak istotne zmiany w skali, tzn. rozpowszechnienie pojedynczych pionierskich projektów na całą Unię Europejską. Umowy w sprawie mobilności ułatwiłyby tworzenie silnych sojuszów zainteresowanych podmiotów, które byłyby w stanie ponieść ryzyko związane z zaciąganiem wysokich pożyczek w bankach prywatnych, niezbędnych do rozbudowy na dużą skalę zrównoważonej infrastruktury transportowej.

7. Popiera propozycje zawarte w projekcie sprawozdania Parlamentu Europejskiego, aby zbadać możliwości stworzenia, w ramach perspektywy finansowej na lata 2014-2020, europejskiego instrumentu finansowego umożliwiającego współfinansowanie:

– planów przemieszczania się w mieście i w obrębie aglomeracji miejskiej (planów mobilności w miastach) oraz

– inwestycji w środki transportu w miastach i aglomeracjach miejskich, które odpowiadałyby celom środowiskowym i społeczno-gospodarczym Unii.

8. Zwraca się do Komisji z prośbą o ustanowienie instrumentu finansowego, który stanowiłby zachętę do wdrażania planów mobilności w miastach i aglomeracjach miejskich. Obszary miejskie i regiony powinny mieć do tego instrumentu bezpośredni dostęp, bez konieczności zwracania się o zgodę na szczeblu krajowym. Plany mobilności miejskiej powinny podlegać kompetencji samych miast. Na szczeblu lokalnym i regionalnym projekty często uzależnione są od zapewnienia właściwej kombinacji inwestycji ze źródeł publicznych i prywatnych. Rolą UE mogłoby być ułatwianie spełnienia tego warunku.

9. Wnosi, by Komisja Europejska zwiększyła także wartość działań w zakresie mobilności miejskiej finansując zachęty, programy nagród i wymianę sprawdzonych rozwiązań. W opinii w sprawie zielonej księgi na temat transportu miejskiego Komitet Regionów proponował wprowadzenie oznaczenia - odpowiednika ogólnounijnego systemu "niebieskich flag" - przyznawanego na podstawie specjalnych wskaźników obszarom o niskim poziomie zanieczyszczeń.

Uwagi ogólne

10. Wydajne, efektywne i zrównoważone systemy transportu miejskiego znacznie przyczyniają się do zwiększania konkurencyjności ekonomicznej miast, regionów, a także całej Unii Europejskiej. Choć stosowanie zasady pomocniczości wskazuje, że rozwój takich systemów leży w kompetencjach danych władz lokalnych i regionalnych, to jednak UE może także odegrać swoją rolę poprzez propagowanie najlepszych wzorców, ułatwianie wzajemnego uczenia się, przyspieszanie transferu technologii oraz zapewnianie kompatybilności wykorzystywanych rozwiązań technologicznych w stopniu ułatwiającym swobodne przemieszczanie się pojazdów między państwami członkowskimi.

11. Jako że światowa recesja pogłębia się, a przedsiębiorstwa europejskie walczą o utrzymanie pozycji na coraz bardziej konkurencyjnych rynkach międzynarodowych, Unia Europejska musi stanowić wiodący przykład. W ramach swoich zadań powinna dbać, aby jakość infrastruktury miejskiej służącej przemieszczaniu osób i towarów zapewniła europejskim przedsiębiorstwom przewagę nad ich konkurentami na arenie światowej, a nie ograniczała ich zdolności do stawienia czoła konkurencji. Jest zatem bezwzględnie konieczne, aby inicjatywa na rzecz mobilności w mieście, która zaowocowała opublikowaniem zielonej księgi we wrześniu 2007 r., nadal rozwijała się z dotychczasową dynamiką. UE powinna także podjąć konkretne działania w celu realizacji jej programu.

Zalecenia dotyczące projektu sprawozdania Parlamentu Europejskiego

Przyśpieszenie europejskich badań i innowacji w dziedzinie mobilności w miastach

12. Popiera niezwłoczne dokonanie przeglądu, oceny i ujednolicenia istniejących statystyk i baz danych dotyczących miast, tak aby oszacować konieczność ich poprawy.

13. Popiera niezwłoczne uruchomienie europejskiego portalu i forum internetowego dotyczących mobilności w miastach, aby ułatwić wymianę i rozpowszechnianie informacji, dobrych praktyk i innowacji, szczególnie w dziedzinie promocji transportu organizowanego z poszanowaniem zasady zrównoważonego rozwoju.

14. Popiera propozycję utworzenia dorocznej europejskiej nagrody mającej honorować wybitne i dające się zaadaptować inicjatywy i projekty w zakresie transportu, sugeruje jednak, by stanowiło to element ustanowienia odpowiednika ogólnounijnego systemu "niebieskich flag", przyznawanego na podstawie specjalnych wskaźników obszarom miejskim o niskim poziomie zanieczyszczeń środowiska i zatorów komunikacyjnych.

15. Popiera opracowanie nowej inicjatywy CIVITAS, zaleca jednak, by tam, gdzie to możliwe, dokonano przeglądu i ulepszeń mechanizmów służących wspieraniu szerokiego rozpowszechniania wiedzy i innowacji generowanych w ramach projektów CIVITAS.

16. Zasadniczo popiera zwiększenie wsparcia finansowego dla programu badań i rozwoju w dziedzinie inteligentnych systemów transportowych, jednak sądzi, że z realizacją ambicji dotyczących integracji i interoperacyjności systemów wiążą się poważne wyzwania.

Wspieranie optymalizacji różnych rodzajów transportu: stwarzanie zachęt do zrównoważonej mobilności na obszarach miejskich jako wartość dodana UE

17. Gorąco popiera zachęcanie do wdrażania planów zrównoważonego zintegrowanego transportu miejskiego (planów mobilności w miastach), zarazem jednak, świadom potencjalnych wątpliwości związanych z zasadą pomocniczości, zauważa, że o ile UE ma do odegrania rolę, zachęcając do sporządzania takich planów w duchu promowania dobrych praktyk, to decyzja o opracowaniu planów leży w kompetencjach zainteresowanych miast i regionów, tak aby uwzględnione zostały dalej położone obszary, z których ludzie dojeżdżają do pracy.

18. Zdecydowanie popiera propozycję, by uzależnić europejskie finansowanie i współfinansowanie projektów w zakresie transportu miejskiego od spełnienia warunku, jakim byłoby zapewnienie zintegrowanych planów mobilności, dzięki czemu jeszcze bardziej uwydatniona zostałaby rola UE w zachęcaniu do sporządzania takich planów.

19. Gorąco popiera opracowanie wytycznych dotyczących bodźców finansowych ze strony UE w ramach istniejących instrumentów polityki regionalnej z przeznaczeniem na skoordynowane inwestycje krajowe i regionalne, prace i projekty dotyczące transportu miejskiego i dojazdów z dalszych okolic do pracy, o ile inwestycje te będą spełniać cele ekologiczne i społeczno-gospodarcze UE, włącznie z osiągnięciem interoperacyjności pomiędzy różnymi środkami transportu. Jednocześnie popiera ustanowienie europejskiego instrumentu finansowego w ramach perspektywy finansowej na lata 2014-2020, który umożliwiałby współfinansowanie planów mobilności w miastach, finansowanie nie projektów, lecz wyników działań, zgodnych ze środowiskowymi i społeczno-gospodarczymi celami UE, oraz wnosi, by zbadano możliwość wcześniejszego udostępniania środków na inicjatywy pilotażowe o małej skali. Ponadto zaleca się poszukiwanie ambitniejszych instrumentów, by zapewnić finansowanie na większą skalę celem wsparcia wdrażania planów mobilności w miastach, które to plany muszą być powiązane z istnieniem publiczno-publicznych lub publiczno-prywatnych porozumień w sprawie mobilności w mieście, czerpiących fundusze z sektora prywatnego, programów lokalnych, regionalnych i krajowych.

20. Z zadowoleniem przyjmuje propozycję, by przeprowadzić badanie dotyczące doświadczeń w zakresie integracji taryfowej (w tym inteligentnych kart), i zachęca do podjęcia dalszych badań nad sposobami zapewnienia informacji intermodalnej w aglomeracjach miejskich UE. Wzywa także do zbadania interoperacyjności wspomnianych kart, aby w przyszłości mogły one zawierać uprawnienia do przejazdu w różnych aglomeracjach miejskich w Unii Europejskiej.

21. Popiera apel do Komisji o sporządzenie sprawozdania w sprawie opłat za korzystanie z dróg na terenie miast i możliwości ujęcia ich w ramy za pomocą wytycznych oraz w sprawie opłat za wjazd do dużych miast i centrów aglomeracji. Choć z przedsięwzięciem tym wiążą się znaczne trudności, niesie ono z sobą również bardzo istotne korzyści, szczególnie pod względem wkładu w spójne plany mobilności w miastach i jako krok w kierunku centralnych systemów opłat za transport intermodalny.

Transport miejski: sektor przemysłu i europejskie technologie, które należy uwzględnić w strategii lizbońskiej i w europejskim planie naprawy gospodarczej

22. Gorąco popiera wprowadzenie europejskiej inicjatywy dotyczącej standaryzacji i certyfikacji wyposażenia z punktu widzenia bezpieczeństwa, wygody (hałas, drgania itp.), interoperacyjności sieci, dostępności dla osób z ograniczoną możliwością poruszania się, transportu zorganizowanego z poszanowaniem zasady zrównoważonego rozwoju oraz pod względem technologii "czystego" napędu, na podstawie bilansu węglowego.

23. Stanowczo popiera propozycję polegającą na tym, by znaczną część środków uwolnionych w ramach europejskiego planu naprawy gospodarki przeznaczyć na finansowanie bieżących inwestycji i prac związanych z transportem miejskim, nadających się do natychmiastowego sfinansowania, przy założeniu, że inwestycje takie przyczyniają się do realizacji celów środowiskowych i społeczno-ekonomicznych Unii.

Większa spójność z innymi dziedzinami polityki UE

24. Wnosi, by Komisja Europejska zadbała o większą spójność na szczeblu lokalnym między proponowanymi środkami a innymi obszarami polityki UE, takimi jak polityka w zakresie środowiska, zrównoważonego rozwoju miast, transportu pasażerów i towarów na obszarach pozamiejskich, zmian klimatu i polityka regionalna.

25. Ponownie wzywa do opracowania systemu na szczeblu UE, który umożliwiałby składanie sprawozdań z wdrażania planów mobilności w miastach, tak aby zapewnić przykłady dla innych miast. Proces ten należy rozpocząć poprzez finansowane przez UE badania porównawcze miast w UE oraz ich podejść do zmniejszania nadmiernego natężenia ruchu, nowych rozwiązań w dziedzinie ochrony środowiska i zapewniania środków transportu w większym stopniu spełniających zasady zrównoważonego rozwoju, w tym niezmotoryzowanych środków transportu.

Bruksela, 21 kwietnia 2009 r.

Przewodniczący
Komitetu Regionów
Luc VAN DEN BRANDE

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.UE.C.2009.200.1

Rodzaj: Opinia
Tytuł: Opinia "plan działania w zakresie mobilności w miastach".
Data aktu: 21/04/2009
Data ogłoszenia: 25/08/2009