Żegluga na Bałtyku ma być bardziej czysta
Rygorystyczne wymogi dotyczące stosowania paliw, korzystania z lądowego zasilania w portach oraz objęcie systemem handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych (ETS) – to nowości dla polskich armatorów oraz zarządców portowych na bałtyckim wybrzeżu. Rząd skierował właśnie do Sejmu ustawę dokładnie opisującą, jakie kosztowne zmiany czekają polską gospodarkę morską w najbliższej przyszłości.
Chodzi o projekt nowelizacji ustawy z 16 marca 1995 r. o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki (Dz. U. z 2024 r. poz. 1786) oraz niektórych innych ustaw regulujących sprawy morskie. Zmiany obejmują włączenie żeglugi do systemu handlu uprawnieniami ETS oraz wprowadzenie rygorystycznych wymogów dotyczących stosowania paliw niskoemisyjnych i korzystania z zasilania lądowego w portach. Całość regulacji ma na celu ujednolicenie krajowego porządku prawnego z polityką klimatyczną Unii Europejskiej przy jednoczesnym uporządkowaniu procedur technicznych – chodzi o maksymalne odejście od węgla i jednocześnie lepszą ochronę środowiska. Przykładowo, wpłaty z kar nakładanych na armatorów (tzw. FuelEU) mają trafiać do dedykowanych morzu programów utworzonych w ramach Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.
Nowe przepisy dotyczą m.in. ponad 80 polskich portów i przystani morskich, a także armatorów dużych statków (obecnie, zgodnie z oceną skutków regulacji, polskich armatorów jest ich 23), ale nowe przepisy mają też dotyczyć jednostek przypływających do polskich portów pod zagranicznymi banderami). Projekt precyzuje podział kompetencji między organami administracji wskazując dyrektorów urzędów morskich jako odpowiedzialnych za inspekcje statków oraz ośrodek Krajowy Ośrodek Bilansowania i Zarządzania Emisjami (KOBiZE) jako rozliczającego emisje gazów cieplarnianych. Projekt zakłada również usprawnienie gospodarki odpadami ze statków oraz cyfryzację procesów administracyjnych poprzez system REJA24 (ogólnokrajowy, teleinformatyczny system przeznaczony do rejestracji jachtów i innych jednostek pływających o długości do 24 metrów) w odniesieniu do rejestracji jednostek pływających (opisywaliśmy go dokładnie w tekście Rejestracja jachtu w Polsce).
