Zagospodarowanie przestrzenne: plany ogólne dopiero od września

Już tylko od podpisu prezydenta zależy los reformy planowania przestrzennego. Nowelizacja, nad którą zakończył pracę parlament, przewiduje wydłużenie – do końca sierpnia - o dwa miesiące terminu wejście w życie planów ogólnych. Polska walczy też o liberalizację zasad Krajowego Planu Odbudowy, aby już tylko 40 proc. planów ogólnych zapewniało wypłatę unijnych środków.

Chodzi o zmiany w ustawie z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2026 r. poz. 538). W czwartek późnym wieczorem senatorowie nie wnieśli żadnych poprawek do tej ustawy, więc nowela trafi teraz na biurko prezydenta. Najważniejsza zmiana to wydłużenie terminu obowiązywania studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego do końca sierpnia, co wydłuży o dwa miesiące czas na przyjęcie przez gminy planów ogólnych.

Z końcem sierpnia mija też ostateczny termin złożenia do Komisji Europejskiej dokumentów potwierdzających osiągnięcie kamieni milowych wpisanych do Krajowego Planu Odbudowy (KPO), wśród których jest realizacja reformy planistycznej. Jak wcześniej informowało Ministerstwo Rozwoju i Technologii (MRiT), Polska zobowiązała się, że do tego czasu plany ogólne przyjmie 50 proc. gmin. Do tej pory plany ogólne przyjęło jedynie ok. 50 gmin, a 42 proc. skierowało projekty planów do opiniowania.

Obecnie w KPO wymagany wskaźnik A17G, zgodnie z którym plany ogólne powinno przyjąć 50 proc. gmin, aby Polska wypełniła swoje zobowiązania. Według informacji przekazanych przez Tomasza Lewandowskiego (wiceministra w MRiT) w trakcie prac nad nowelą w Sejmie, rząd będzie się starał wynegocjować z Komisją Europejską obniżenie tego poziomu do 40 proc. Według stanu na 15 maja 2026 r. 1450 gmin (czyli 58 proc.) było na etapie opiniowania i uzgadniania projektu planu ogólnego, natomiast 1340 gmin (54 proc.) otrzymało już opinie i uzgodnienia, choć w części przypadków może być jeszcze konieczne ponowienie niektórych uzgodnień.

Inne zmiany w nowelizacji dotyczą m.in. ułatwień dla gmin w procedurze sporządzania zintegrowanych planów inwestycyjnych (ZPI). Termin na weryfikację wniosku o uchwalenie ZPI został wydłużony z 3 do 14 dni roboczych. Nowela znosi też obowiązek uchwalania planu miejscowego zgodnie z nieaktualnymi strategiami rozwoju gmin - sprzed reformy systemu planowania przestrzennego.