Opłaty w sprawach karnych.

USTAWA
z dnia 23 czerwca 1973 r.
o opłatach w sprawach karnych.

Art.  1.  [Opłaty na rzecz Skarbu Państwa]

W sprawach karnych uiszcza się opłaty na rzecz Skarbu Państwa.

Art.  2.  [Opłata w razie skazania na karę pozbawienia wolności lub na karę ograniczenia wolności]
1. 
Skazany w pierwszej instancji obowiązany jest uiścić opłatę w razie skazania na karę pozbawienia wolności:
1)
do 3 miesięcy - 60 zł,
2)
do 6 miesięcy - 120 zł,
3)
do 1 roku - 180 zł,
4)
do 2 lat - 300 zł,
5)
do 5 lat - 400 zł,
6) 1
 do 15 - 600 zł,
7) 2
 powyżej 15 lat - 1000 zł,
2. 
Przepisy ust. 1 pkt 1-4 stosuje się odpowiednio w razie skazania na karę ograniczenia wolności.
Art.  3.  [Opłata w razie skazania na karę grzywny]
1. 
Skazany w pierwszej instancji na karę grzywny obowiązany jest uiścić opłatę w wysokości 10 %, nie mniej jednak niż 30 zł, a w razie orzeczenia grzywny obok kary pozbawienia wolności - w wysokości 20 % od kwoty wymierzonej grzywny.
2. 
W razie orzeczenia grzywny na podstawie art. 71 § 1 Kodeksu karnego skazany w pierwszej instancji obowiązany jest uiścić opłatę w wysokości 10 % od kwoty wymierzonej mu grzywny, nie mniej jednak niż 30 zł.
Art.  4. 

(skreślony).

Art.  5.  [Opłata w przypadku odstąpienia od wymierzenia kary]

W wypadku gdy sąd odstąpił od wymierzenia kary, odstąpił od wymierzenia kary i poprzestał na wymierzeniu środka karnego albo zamiast kary zastosował na podstawie art. 10 § 4 Kodeksu karnego środek wychowawczy albo poprawczy, oskarżony obowiązany jest uiścić opłatę w wysokości 30 zł.

Art.  6.  [Opłata w razie orzeczenia kary łącznej]

W razie orzeczenia kary łącznej opłatę wymierza się od tej kary. Jeżeli kara łączna została orzeczona wyrokiem łącznym, odrębnej opłaty od tej kary nie pobiera się.

Art.  7.  [Opłata w razie warunkowego umorzenia postępowania]

W razie warunkowego umorzenia postępowania oskarżony obowiązany jest uiścić opłatę w wysokości od 60 zł do 100 zł.

Art.  8.  [Opłata w razie nieuwzględnienia apelacji]

W razie nieuwzględnienia apelacji wniesionej na korzyść oskarżonego, zwróconej przeciwko rozstrzygnięciu o winie lub karze zasadniczej, sąd wymierza za postępowanie odwoławcze opłatę w wysokości należnej za pierwszą instancję, przy czym opłatę wymierza się od tej kary, przeciwko której była zwrócona apelacja oskarżonego.

Art.  9.  [Nieuwzględnienie apelacji wniesionej wyłącznie przez oskarżyciela publicznego]

Nie pobiera się opłaty w wypadku nieuwzględnienia apelacji wniesionej wyłącznie przez oskarżyciela publicznego albo nieuwzględnienia kasacji.

Art.  10.  [Opłata w razie obniżenia lub podwyższenia wymiaru kary zasadniczej]
1. 
W razie obniżenia lub podwyższenia wymiaru kary zasadniczej, zmiany jej rodzaju albo skazania dopiero przez sąd odwoławczy, sąd ten wymierza za obie instancje jedną opłatę według kary przez siebie orzeczonej.
2. 
Przepisy ust. 1 i art 8 stosuje się odpowiednio w razie zmiany jednej z zaskarżonych kar zasadniczych.
Art.  11.  [Opłata za postępowanie odwoławcze]

Jeżeli apelacja oskarżonego nie jest zwrócona przeciwko rozstrzygnięciu o winie albo o karze zasadniczej, w razie jej nieuwzględnienia, sąd wymierza za postępowanie odwoławcze opłatę w wysokości 30 zł.

Art.  12.  [Opłata w przypadku środka odwoławczego od orzeczenia o warunkowym umorzeniu postępowania]

Przepisy art. 8-11 stosuje się odpowiednio w razie wniesienia środka odwoławczego od orzeczenia o warunkowym umorzeniu postępowania.

Art.  13.  [Opłaty ponoszone przez oskarżyciela posiłkowego lub prywatnego]
1. 
W sprawach z oskarżenia publicznego, w których wyłącznym oskarżycielem stał się oskarżyciel posiłkowy, oraz w sprawach z oskarżenia prywatnego, w razie uniewinnienia oskarżonego sąd wymierza oskarżycielowi posiłkowemu albo prywatnemu opłatę w wysokości od 60 zł do 240 zł, jednakże jeżeli oskarżony nie został uniewinniony od wszystkich zarzucanych czynów - sąd może, biorąc pod uwagę ilość i rodzaj zarzutów, od których oskarżony został uniewinniony, wymierzyć opłatę niższą albo odstąpić od jej wymierzenia. Opłaty nie wymierza się, jeżeli uniewinnienie nastąpiło z przyczyn wymienionych w art. 31 § 1 Kodeksu karnego.
2. 
W razie nieuwzględnienia środka odwoławczego wniesionego przez oskarżyciela posiłkowego albo prywatnego sąd wymierza za postępowanie odwoławcze opłatę w wysokości od 60 zł do 240 zł.
Art.  14.  [Zwolnienie niektórych oskarżycieli posiłkowych z opłat]

Instytucje państwowe i społeczne występujące w charakterze oskarżyciela posiłkowego lub oskarżyciela prywatnego nie ponoszą opłat.

Art.  15.  [Opłaty od wniosków i próśb]
1. 
W sprawach karnych uiszcza się opłaty od następujących wniosków i próśb:
1)
od wniosku o odroczenie wykonania kary pozbawienia wolności albo kary ograniczenia wolności - 80 zł,
2)
od wniosku o udzielenie przerwy w odbywaniu kary pozbawienia wolności albo kary aresztu - 60 zł,
3)
od wniosku o warunkowe przedterminowe zwolnienie - 45 zł,
4)
od wniosku o zwolnienie z odbywania reszty kary ograniczenia wolności albo środka karnego - 45 zł,
5)
od ponownego wniosku o rozłożenie grzywny na raty - 2% od kwoty grzywny objętej wnioskiem, nie mniej jednak niż 25 zł,
6)
od wniosku o warunkowe zawieszenie wykonania odroczonej kary pozbawienia wolności - 100 zł,
7)
od wniosku o warunkowe zwolnienie z odbycia reszty kary pozbawienia wolności w trybie art. 155 § 1 Kodeksu karnego wykonawczego - 100 zł,
8)
od wniosku o zatarcie skazania - 45 zł,
9)
od ponownej prośby o ułaskawienie - 45 zł,
10)
od wniosku o wznowienie postępowania - 150 zł.
2. 
Opłaty wymienione w ust. 1 uiszcza się wraz ze złożeniem wniosku lub prośby. Do wniosku lub prośby dołącza się dowód wpłacenia opłaty do kasy sądowej. W razie wznowienia postępowania opłata od wniosku w tym przedmiocie podlega zwrotowi.
3. 
Organ postępowania wykonawczego i dowódca jednostki wojskowej nie mają obowiązku uiszczania opłat wymienionych w ust. 1.
Art.  16.  [Określenie wysokości opłaty]
1. 
Wysokość przypadającej opłaty określa w orzeczeniu kończącym postępowanie sąd.
2. 
Jeżeli w orzeczeniu, o którym mowa w ust. 1, opłaty nie określono albo błędnie ustalono jej wysokość, orzeczenie w tym przedmiocie wydaje sąd odwoławczy lub sąd pierwszej instancji; w wypadku gdy opłaty nie określono, orzeczenie może wydać także referendarz sądowy.
3. 
Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio w razie rozpoznania wniosku lub prośby bez uiszczenia opłaty.
Art.  17.  [Zwolnienie z opłat]
1. 
Do zwolnienia od opłat stosuje się odpowiednio przepisy o zwolnieniu od kosztów postępowania karnego.
2. 
Zwolnienie od opłat sąd stwierdza w orzeczeniu kończącym postępowanie.
3. 
Zwolnienie od opłat, o których mowa w art. 15, następuje w postanowieniu wydanym przed rozpoznaniem wniosku lub prośby.
4. 
Przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio.
5. 
Nie pobiera się opłaty w wypadku warunkowego umorzenia postępowania lub skazania żołnierza odbywającego zasadniczą służbę wojskową; dotyczy to również osoby spełniającej zastępczo obowiązek służby wojskowej.
Art.  18.  [Zażalenie na orzeczenie w przedmiocie opłat]

Na orzeczenie w przedmiocie opłat przysługuje zażalenie, jeżeli nie wniesiono apelacji.

Art.  19.  [Opłata kancelaryjna]
1. 
Za zaświadczenia i inne dokumenty, wydawane na wniosek na podstawie akt, pobiera się od wnioskodawcy opłatę kancelaryjną w wysokości 6 zł za każdą stronę.
2. 
Opłatę wymienioną w ust. 1 uiszcza się wraz ze złożeniem wniosku lub prośby. Do wniosku lub prośby dołącza się dowód wpłacenia opłaty do kasy sądowej.
Art.  20.  [Przedawnienie praw związanych z opłatami]
1. 
Prawo do ściągnięcia zasądzonych opłat przedawnia się z upływem 3 lat od dnia, w którym należało je uiścić.
2. 
Prawo strony do żądania zwrotu opłaty przedawnia się z upływem 3 lat od dnia powstania tego prawa.
Art.  21.  [Zastosowanie przepisów ustawy w innych postępowaniach]

Przepisy ustawy stosuje się również w postępowaniu:

1)
o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe,
2)
o wykroczenie, przy czym:
a)
opłata wymierzona w razie skazania na karę aresztu albo karę ograniczenia wolności wynosi 30 zł,
b)
opłata od wniosku o wznowienie postępowania jest określana odrębnie w przepisach o postępowaniu w sprawach o wykroczenia,
3)
dotyczącym żołnierzy, z wyłączeniem żołnierzy odbywających zasadniczą służbę wojskową, przy czym opłata w razie skazania na karę aresztu wojskowego albo karę ograniczenia wolności nie może być niższa niż 60 zł.
Art.  22. 

(uchylony).

Art.  23. 

(uchylony).

1 Art. 2 ust. 1 pkt 6 zmieniony przez art. 5 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 2022 r. (Dz.U.2022.2600) zmieniającej nin. ustawę z dniem 1 października 2023 r.
2 Art. 2 ust. 1 pkt 7 dodany przez art. 5 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 2022 r. (Dz.U.2022.2600) zmieniającej nin. ustawę z dniem 1 października 2023 r.

Zmiany w prawie

Od 2 stycznia zakaz polowań na pięć gatunków ptaków

Ministerstwo Klimatu i Środowiska przypomniało w piątek, że od 2 stycznia 2026 roku obowiązuje zakaz polowań na pięć gatunków ptaków. Chodzi tu o: głowienkę, czernicę, łyskę, jarząbka oraz słonkę. W piątek weszła w życie zaktualizowana lista gatunków zwierząt łownych, nie ma na niej tych gatunków ptaków.

kk/pap 02.01.2026
Jaką darowiznę można otrzymać bez podatku w 2026 roku

Obdarowanym i spadkobiercom łatwiej jest uniknąć podatku od spadków i darowizn niż w latach poprzednich. Wynika to ze znacznego podniesienia kwot wolnych w połowie 2023 roku. Preferencje obejmują przede wszystkim nabycia od bliższej i dalszej rodziny, m.in. od ciotki, wujka czy od teściów. Członkowie najbliższej rodziny nadal będą zwolnieni z daniny, jeśli zgłoszą nabycie do urzędu, a pieniądze otrzymają przelewem. Co ważne, na początku 2026 r. wchodzą w życie zmiany, które pozwolą przywrócić sześciomiesięczny termin zgłoszenia w niezawinionych przez podatnika przypadkach.

Monika Pogroszewska 02.01.2026
Adwokat i radca udzielą nieodpłatnej pomocy prawnej w sposób zdalny

Od 1 stycznia 2026 r. obowiązują przepisy umożliwiające świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej m.in. przez adwokatów i radców w sposób zdalny. Równocześnie prawnik będzie mógł uzależnić udzielenie takiej porady od jej stacjonarnej formy, jeśli w jego ocenie sprawa nie może być rozwiązana zdalnie z uwagi np. na konieczność analizy dokumentów. Zmiany od początku krytycznie oceniały samorządy prawnicze.

Patrycja Rojek-Socha 02.01.2026
Czy kasowy PIT w 2026 roku będzie bardziej dostępny

Kasowy PIT to rozwiązanie, które zaczęło obowiązywać od 1 stycznia 2025 roku. Chociaż założenia były słuszne, jednak rzeczywistość pokazała, że przedsiębiorcy niezbyt chętnie z niego korzystają. W niektórych przypadkach jednak, mimo że podatnicy chcieli skorzystać z nowego rozwiązania, przeszkodziło niespełnienie warunków uprawniających do korzystania z tej metody. Wychodząc temu naprzeciw, od 1 stycznia 2026 roku ustawodawca postanowił wprowadzić zmiany w kasowym PIT, dzięki którym większa ilość przedsiębiorców będzie mogła z niego skorzystać.

Urszula Sałacińska-Matwiejczyk 02.01.2026
Sołtys z ubezpieczeniem, a jednostki pomocnicze z nowymi kompetencjami

Od 1 stycznia 2026 r. gminy mogą tworzyć młodzieżowe rady jednostek pomocniczych, np. w sołectwach, a wójt powołać konwent sołtysów. Nowelizacja ustawy o samorządzie gminnym oraz ustawy o funduszu sołeckim wprowadza też obowiązkowe diety oraz ubezpieczenia OC i NNW dla sołtysów, a także upraszcza procedurę składania wniosków o fundusz sołecki oraz zmiany w ich ocenie.

Robert Horbaczewski 02.01.2026
Rosną opłaty za składniki krwi

Określenie wysokości opłat za krew i jej składniki wydawane przez jednostki organizacyjne publicznej służby krwi, obowiązujące przez cały kolejny rok zawiera rozporządzenie Ministra Zdrowia, które wchodzi w życie 1 stycznia 2026 r. Zakłada ono, że od przyszłego roku stawki za poszczególne składniki krwi znacznie wzrosną w porównaniu do 2025 r., przekraczając znacznie poziom inflacji.

Inga Stawicka 31.12.2025
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.2023.123 t.j.

Rodzaj: Ustawa
Tytuł: Opłaty w sprawach karnych.
Data aktu: 23/06/1973
Data ogłoszenia: 16/01/2023
Data wejścia w życie: 15/07/1973