przewodniczący: Prezes Sądu Najwyższego - Jan Wasilewski,
sędziowie Sądu Najwyższego: Teresa Flemming-Kulesza, Józef Iwulski, Kazimierz Jaśkowski, Andrzej Kijowski, Jerzy Kuźniar, Jerzy Kwaśniewski, Janusz Łętowski, Maria Mańkowska, Teresa Romer, Walerian Sanetra, Stefania Szymańska, Maria Tyszel, Andrzej Wróbel,
protokolant: Katarzyna Wróblewska,
z udziałem Zastępcy Prokuratora Generalnego Rzeczypospolitej Polskiej Stefana Śnieżki i Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej Wojciecha Łączkowskiego,
na posiedzeniu jawnym w dniu 15 kwietnia 1996 r. rozpoznał sprawę ważności referendum o powszechnym uwłaszczeniu obywateli, przeprowadzonego w dniu 18 lutego 1996 r. na podstawie zarządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 29 listopada 1995 r. (Dz. U. Nr 138, poz. 685), oraz referendum o niektórych kierunkach wykorzystania majątku państwowego, przeprowadzonego w dniu 18 lutego 1996 r. na podstawie uchwały Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 21 grudnia 1995 r. (Dz. U. Nr 154, poz. 795).
Na podstawie sprawozdania Państwowej Komisji Wyborczej z przebiegu referendów o powszechnym uwłaszczeniu obywateli oraz o niektórych kierunkach wykorzystania majątku państwowego, przeprowadzonych w dniu 18 lutego 1996 r., oraz wydanych przez Sąd Najwyższy postanowień zawierających opinie w sprawie protestów przeciwko ważności referendów i po wysłuchaniu wniosków Zastępcy Prokuratora Generalnego Rzeczypospolitej Polskiej oraz Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej
Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 36 ust. 3 i art. 44 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o referendum (Dz. U. Nr 99, poz. 487) oraz art. 128 ust. 1 ustawy z dnia 28 maja 1993 r. - Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 45, poz. 205 i z 1995 r. Nr 132, poz. 640),
podjął następującą uchwałę:
przeprowadzone w dniu 18 lutego 1996 r.:
na podstawie zarządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 29 listopada 1995 r. (Dz. U. Nr 138, poz. 685) referendum o powszechnym uwłaszczeniu obywateli oraz
na podstawie uchwały Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 21 grudnia 1995 r. (Dz. U. Nr 154, poz. 795) referendum o niektórych kierunkach wykorzystania majątku państwowego
są ważne.
Przewodniczący: Jan Wasilewski
Prezes Sądu Najwyższego
Sędziowie Sądu Najwyższego: Teresa Flemming-Kulesza, Józef Iwulski, Kazimierz Jaśkowski, Andrzej Kijowski, Jerzy Kuźniar, Jerzy Kwaśniewski, Janusz Łętowski, Maria Mańkowska, Teresa Romer, Walerian Sanetra, Stefania Szymańska, Maria Tyszel, Andrzej Wróbel
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy rozstrzyga o ważności referendum, podejmując w tej sprawie uchwałę (art. 36 ust. 3 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o referendum - Dz. U. Nr 99, poz. 487).
Zgodnie z art. 128 ust. 1 ustawy z dnia 28 maja 1993 r. - Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 45, poz. 205 z późn. zm.) w związku z art. 44 ustawy o referendum podjęcie uchwały następuje na podstawie sprawozdania przedstawionego przez Państwową Komisję Wyborczą oraz opinii wydanych w wyniku rozpoznania protestów.
I. Państwowa Komisja Wyborcza przedstawiła sprawozdanie z przebiegu referendów o powszechnym uwłaszczeniu obywateli oraz o niektórych kierunkach wykorzystania majątku państwowego przeprowadzonych w dniu 18 lutego 1996 r.
Sprawozdanie to zawiera przedstawienie sposobu zarządzenia i przygotowania referendów, informację o przebiegu kampanii referendalnej, informację o przebiegu głosowania oraz ustalenia wyników głosowania w obwodach i województwach, a także wyników referendów.
Państwowa Komisja Wyborcza stwierdziła, że w obu referendach, tj. w referendum zarządzonym przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej - o powszechnym uwłaszczeniu obywateli oraz w referendum zarządzonym przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej - o niektórych kierunkach wykorzystania majątku państwowego, wzięła udział mniej niż połowa uprawnionych do głosowania i stosownie do art. 9 ust. 1 ustawy wyniki referendów nie są wiążące. Sprawozdanie Państwowej Komisji Wyborczej nie zawiera informacji mogących podważyć ważność referendów.
II. Do Sądu Najwyższego wpłynęło 36 protestów. Dwa z nich wpłynęły przed terminem referendum i dlatego nie zostały rozpoznane merytorycznie. W dwóch innych sprawach Sąd Najwyższy uznał, że pisma nie są w istocie protestami. Cztery protesty pozostawiono bez dalszego biegu. Dwa z nich zostały wniesione przez osoby nieuprawnione. Pozostałe dotyczyły spraw, co do których stosowana odpowiednio Ordynacja wyborcza do Sejmu przewiduje inne środki prawne.
Główny problem poruszany w protestach przeciwko ważności referendum dotyczył osób zameldowanych na pobyt czasowy, które nie mogły głosować w obwodach właściwych dla miejsca czasowego zameldowania, mimo że w wyborach prezydenckich miały taką możliwość. Zarzucały one też brak dostatecznej informacji w tym przedmiocie. Sąd Najwyższy stanął na stanowisku, że zarzuty te nie mogą być uznane za zasadne, ponieważ nie doszło do naruszenia ustawy o referendum. Przyjął, że zarzuty dotyczące braku stosownej informacji nie mieszczą się w ustawowych podstawach protestu przeciwko ważności referendum. Sąd Najwyższy podkreślił jednocześnie istotną wadę polskiego prawa wyborczego, polegającą na odmiennych regulacjach tych samych kwestii w odniesieniu do różnych aktów wyborczych i głosowań (wybory prezydenckie, do Sejmu i Senatu, referendum).
Pozostałe protesty dotyczyły treści pytań referendalnych, usytuowania i wystroju lokali wyborczych, niedopuszczenia do głosowania osoby pozbawionej praw publicznych, sposobu przeliczania i stemplowania kart wyborczych i niedopuszczenia do udziału w komisji obwodowej. Zarzuty tych protestów uznane zostały za niezasadne.
Za zasadne natomiast uznano zarzuty dwóch protestów dotyczących wadliwego sposobu dopisywania do spisu wyborców osób przedkładających zaświadczenia o prawie do głosowania oraz nieudzielenia pomocy w głosowaniu osobie niepełnosprawnej. Sąd Najwyższy stwierdził jednakże w opiniach, że uchybienia te nie miały wpływu na wynik referendum.
III. Sąd Najwyższy w składzie całej Izby Administracyjnej, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych dokonał analizy orzeczeń wydanych przez składy orzekające Sądu Najwyższego w sprawach protestów przeciwko ważności referendum. Na tej podstawie doszedł do wniosku, że poczynione przez te składy ustalenia są prawidłowe. Trafne również są zawarte w nich oceny końcowe. Sąd Najwyższy stwierdził, że w protestach nie podniesiono zarzutów, które wskazywać mogłyby na nieważność referendów. W szczególności w sprawach, w których protesty uznano za zasadne, stwierdzone naruszenia prawa nie mogły mieć wpływu na wynik referendów. Podobna konkluzja wypływa z dokonanej analizy ustaleń i ocen zawartych w sprawozdaniu Państwowej Komisji Wyborczej. Sądowi Najwyższemu nie są też znane żadne inne fakty, które mogłyby wskazywać, aby w toku przeprowadzenia referendów doszło do naruszeń ustawy mogących mieć wpływ na ich wynik.
Mając to na uwadze, Sąd Najwyższy w składzie całej Izby Administracyjnej, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, działając z umocowania wskazanych na wstępie przepisów, stwierdził ważność referendów przeprowadzonych w dniu 18 lutego 1996 r.
Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.
12.01.2026
W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.
12.01.2026
Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.
09.01.2026
Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.
08.01.2026
Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.
08.01.2026
Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.
08.01.2026| Identyfikator: | Dz.U.1996.50.218 |
| Rodzaj: | Uchwała |
| Tytuł: | Ważność referendum o powszechnym uwłaszczeniu obywateli, przeprowadzonego w dniu 18 lutego 1996 r. na podstawie zarządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 29 listopada 1995 r., oraz referendum o niektórych kierunkach wykorzystania majątku państwowego, przeprowadzonego w dniu 18 lutego 1996 r. na podstawie uchwały Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 21 grudnia 1995 r. |
| Data aktu: | 15/04/1996 |
| Data ogłoszenia: | 29/04/1996 |