Premia uznaniowa (success fee), otrzymywana przez przedsiębiorcę zajmującego się prowadzeniem oraz obsługą powierzonego mu biznesu, jeśli dotyczy usług objętych równymi stawami ryczałtu ewidencjonowanego, również powinna być opodatkowana różnymi stawkami ryczałtu.
Przyjrzyjmy się temu na przykładzie przedsiębiorcy rozliczającego się ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, który prowadzi i obsługuje powierzony mu lokal gastronomiczny. W ramach działalności świadczy on usługi:
udostępniania pracowników wraz z obsługą kadrową (PKWiU 78.30.Z),
prowadzenia i zarządzania działalnością gospodarczą (PKWiU 70.22.Z),
administracji budynku i obsługi biura (PKWiU 82.11.Z).
Wynagrodzenie przedsiębiorcy składa się z trzech elementów:
zwrotu udokumentowanych kosztów powiększonych o VAT,
stałego wynagrodzenia (powiększonego o 30 proc.) netto + VAT,
premii uznaniowej (success fee) + VAT.
Przedsiębiorca stosuje stawkę ryczałtu 15 proc. dla usług sklasyfikowanych jako PKWiU 78.30.15.0 oraz 70.22.14.0, natomiast dla usług PKWiU 82.11.10.0 – stawkę 8,5 proc. Powstaje pytanie, czy premia uznaniowa powinna być opodatkowana ryczałtem według stawek właściwych dla poszczególnych rodzajów usług, proporcjonalnie do źródła przychodu.
Stawki ryczałtu określa art. 12 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym i zależą one od rodzaju działalności, z której podatnik uzyskuje przychód. Ustawodawca posługuje się w tym zakresie klasyfikacją PKWiU, co oznacza, że kluczowe jest prawidłowe przypisanie wykonywanych czynności do odpowiednich grupowań.
Uwaga: dopisek „ex” przy symbolu PKWiU oznacza, że przepis obejmuje jedynie część usług mieszczących się w danym grupowaniu (art. 4 ust. 4 ustawy o zryczałtowanym PIT). Jego celem jest zawężenie zakresu stosowania przepisu wyłącznie do usług wskazanych w nazwie grupowania.
W interesującym nas zakresie należy wskazać, że ryczałt od przychodów ewidencjonowanych wynosi:
15 proc. – od przychodów ze świadczenia usług firm centralnych (head office) oraz usług doradztwa związanego z zarządzaniem (PKWiU ex dział 70), z wyjątkiem usług doradztwa dotyczących zarządzania rynkiem rybnym (PKWiU 70.22.16), innych niż świadczone w ramach wolnych zawodów (art. 12 ust. 1 pkt 2 lit. m ustawy o zryczałtowanym PIT).
15 proc. – od przychodów ze świadczenia usług związanych z zatrudnieniem (PKWiU dział 78) (art. 12 ust. 1 pkt 2 lit. m ustawy o zryczałtowanym PIT).
8,5 proc. – od przychodów z działalności usługowej, w tym działalności gastronomicznej w zakresie sprzedaży napojów o zawartości alkoholu powyżej 1,5 proc., z zastrzeżeniem art. 12 ust. 1 pkt 1–4 oraz 6–8 ustawy (art. 12 ust. 1 pkt 5 lit. a ustawy o zryczałtowanym PIT).
5,5 proc. – od przychodów z działalności wytwórczej, robót budowlanych lub przewozu ładunków taborem samochodowym o ładowności powyżej 2 ton (art. 12 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o zryczałtowanym PIT).
Uwaga: działalność usługowa – zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o zryczałtowanym PIT – oznacza pozarolniczą działalność gospodarczą, której przedmiotem są czynności zaliczone do usług według PKWiU.
Zgodnie z art. 12 ust. 3 ustawy o zryczałtowanym PIT, jeżeli podatnik uzyskuje przychody opodatkowane różnymi stawkami ryczałtu, powinien ustalać ryczałt według stawki właściwej dla każdego rodzaju działalności – pod warunkiem prowadzenia ewidencji umożliwiającej wyodrębnienie przychodów.
Jeżeli ewidencja nie pozwala na takie wyodrębnienie, ryczałt wynosi 8,5 proc., z wyjątkami przewidzianymi w art. 12 ust. 3 (m.in. 17 proc., 15 proc., 14 proc., 12 proc., 10 proc., 12,5 proc.).
Jak wskazał Dyrektor KIS w interpretacji z 29 stycznia 2025 r. (0115‑KDST2‑1.4011.586.2024.2.JPO), premia uznaniowa – jako element wynagrodzenia za świadczone usługi – stanowi przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej. Oznacza to, że:
premia uznaniowa nie jest odrębnym rodzajem przychodu,
podlega opodatkowaniu według stawek właściwych dla usług, z którymi jest związana,
powinna być rozliczana proporcjonalnie do udziału poszczególnych usług w ogólnym przychodzie.
Jeżeli więc premia dotyczy usług mieszczących się w grupowaniach PKWiU 70.22.14.0 i 78.30.15.0, stosuje się stawkę 15 proc., natomiast w części dotyczącej usług PKWiU 82.11.10.0 – stawkę 8,5 proc.
Stanowisko to potwierdza również interpretacja Dyrektora KIS z 16 lutego 2026 r. (0115‑KDST2‑1.4011.659.2025.2.JPO), zgodnie z którą premia uznaniowa – jako przychód związany z działalnością gospodarczą – powinna być opodatkowana proporcjonalnie według stawek 15 proc. i 8,5 proc., od całości przychodów uzyskanych od kontrahenta.
Uwaga: podatek zryczałtowany pobiera się od przychodu bez pomniejszania go o koszty (art. 12 ust. 2 ustawy o zryczałtowanym PIT).
Uwaga! Od 1 stycznia 2025 r. PKWiU 2025 wprowadzono rozporządzeniem Rady Ministrów z 17 grudnia 2025 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU) (Dz.U. z 2025 r., poz. 1829). Jednak na podstawie par. 2 pkt 2 rozporządzenie do celów opodatkowania CIT, PIT oraz zryczałtowanym podatkiem dochodowym w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych oraz karty podatkowej - do 31 grudnia 2028 r. stosuje się Polską Klasyfikację Wyrobów i Usług (PKWiU) wprowadzoną rozporządzeniem Rady Ministrów z 4 września 2015 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU) (Dz. U. poz. 1676, z 2017 r. poz. 2453, z 2018 r. poz. 2440, z 2019 r. poz. 2554 oraz z 2020 r. poz. 556).
