Wymagania, jakim powinny odpowiadać oceny oddziaływania autostrady na środowisko, grunty rolne i leśne oraz na dobra kultury objęte ochroną.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA OCHRONY ŚRODOWISKA, ZASOBÓW NATURALNYCH I LEŚNICTWA
z dnia 5 czerwca 1995 r.
w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać oceny oddziaływania autostrady na środowisko, grunty rolne i leśne oraz na dobra kultury objęte ochroną.

Na podstawie art. 20 ust. 4 ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych (Dz. U. Nr 127, poz. 627) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Ocena oddziaływania autostrady na środowisko powinna uwzględniać okresy jej budowy i eksploatacji i spełniać następujące wymagania:
1)
określać wpływ autostrady na następujące elementy: powietrze, powierzchnię ziemi łącznie z glebą, złoża kopalin, wody powierzchniowe i podziemne, klimat akustyczny, ludzi, świat zwierzęcy i roślinny, a także krajobraz, we wzajemnym ich powiązaniu,
2)
identyfikować, z punktu widzenia wpływu na środowisko i zdrowie ludzi, warianty rozwiązań lokalizacyjnych autostrady i dla porównania - wariant polegający na niepodejmowaniu budowy autostrady,
3)
identyfikować i określać skutki potencjalnych sytuacji awaryjnych, w tym z udziałem pojazdów przewożących substancje niebezpieczne,
4)
stosownie do potrzeb i możliwości przyjmować za podstawę istniejące dane obserwacyjne i pomiarowe oraz inne informacje dotyczące stanu środowiska i występujących uciążliwości, a także dane zawarte w istniejących opracowaniach dotyczących stanu środowiska, sporządzonych dla potrzeb budowy autostrady,
5)
przedstawiać zagadnienia w formie opisowej i graficznej.
2.
Ocena oddziaływania na środowisko, o której mowa w ust. 1, powinna zawierać:
1)
charakterystykę projektowanej autostrady, uwzględniającą:
a)
możliwe do zastosowania warianty rozwiązań lokalizacyjnych w aspekcie optymalnego ograniczenia oddziaływań na środowisko i zdrowie ludzi,
b)
powiązania z krajowym systemem transportowym,
c)
zakładane sposoby i etapy budowy autostrady,
2)
charakterystykę środowiska w obszarze potencjalnego oddziaływania autostrady, uwzględniającą:
a)
zasoby i walory środowiska,
b)
stan środowiska i tendencje zmian w nim zachodzących,
c)
obszary wymagające szczególnej ochrony, określone na podstawie przepisów szczególnych,
d)
walory krajobrazowe,
3)
analizę koncepcji polityki przestrzennego zagospodarowania kraju, studiów zagospodarowania przestrzennego województw, studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin oraz ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, a także charakterystykę istniejącego zagospodarowania i użytkowania terenów - w obszarze potencjalnego oddziaływania autostrady,
4)
opis sposobu korzystania ze środowiska w okresach budowy i eksploatacji autostrady, z określeniem emitowanych zanieczyszczeń i uciążliwości dla środowiska i ludzi,
5)
opis i określenie skuteczności proponowanych sposobów zminimalizowania ujemnego wpływu na środowisko,
6)
opis zastosowanych metod oceny, przyjętych założeń i rozwiązań, jak również wykorzystanych danych o środowisku, a także stwierdzonych braków i niedoskonałości w tym zakresie, ze wskazaniem sposobów i terminów ich uzupełnienia lub wyeliminowania,
7)
określenie bezpośrednich, pośrednich, krótko- i długotrwałych, odwracalnych i nieodwracalnych oddziaływań na zdrowie ludzi oraz na poszczególne elementy środowiska, w tym walory krajobrazowe, zwłaszcza na istniejących i projektowanych obszarach należących do krajowego systemu obszarów chronionych, które mogą wystąpić w czasie budowy i eksploatacji autostrady,
8)
ustalenie granic obszaru ponadnormatywnego oddziaływania autostrady na środowisko i sposobu jego zagospodarowania,
9)
określenie potencjalnych zmian środowiska i krajobrazu oraz skutków budowy i eksploatacji autostrady dla zabudowy, w tym obiektów użyteczności publicznej, budownictwa mieszkaniowego i zagospodarowania terenu,
10)
określenie zagrożeń i korzyści z budowy i eksploatacji autostrady dla środowiska i jego użytkowników,
11)
wnioski dotyczące potrzeby:
a)
zmiany przebiegu autostrady na wybranych jej odcinkach,
b)
wykonania oceny oddziaływania na środowisko, z uwzględnieniem przeprowadzonych pomiarów zanieczyszczenia środowiska, po określonym czasie eksploatacji autostrady,
12)
streszczenie w języku niespecjalistycznym,
13)
opracowanie graficzne - mapy w skali 1:25000, zawierające informacje i dane wymienione w załączniku nr 1.
§  2.
1.
Ocena oddziaływania autostrady na grunty rolne i leśne powinna zawierać analizę przebiegu autostrady i wariantów poszczególnych jej odcinków z punktu widzenia strat w rolniczej i leśnej przestrzeni produkcyjnej, w tym również powstałych w wyniku podziału kompleksów leśnych, oraz potrzeby i zakresu dostosowania tej przestrzeni do warunków wynikających z budowy i eksploatacji autostrady.
2.
Ocena oddziaływania autostrady na grunty rolne powinna zawierać:
1)
szacunek utraty potencjału produkcyjnego gruntów rolnych projektowanych do zajęcia pod budowę autostrady, wyrażony przez:
a)
liczbę ton ziarna żyta, stanowiącą ekwiwalent sumy należności i opłat rocznych z tytułu wyłączenia gruntów rolnych z produkcji,
b)
powierzchnię użytków rolnych w poszczególnych klasach bonitacyjnych oraz powierzchnię kompleksów przydatności rolniczej gleb, określonych według obowiązujących kryteriów,
2)
szacunek, w parametrach określonych w pkt 1 lit. a), obniżenia potencjału produkcyjnego gruntów rolnych, znajdujących się w granicach obszaru oddziaływania autostrady na środowisko, dokonany przez rzeczoznawców z zakresu gleboznawstwa i ochrony roślin uprawnych,
3)
określenie potrzeb przebudowy urządzeń infrastruktury technicznej na terenach rolnych, w tym urządzeń melioracji wodnych podstawowych i szczegółowych, ujęć wody, wodociągów, kanalizacji i oczyszczalni ścieków, międzygminnych wysypisk odpadów, urządzeń zaopatrzenia w energię oraz sieci telekomunikacyjnych,
4)
określenie potrzeb przeprowadzenia scaleń i wymiany gruntów oraz propozycje dotyczące ograniczenia sposobu użytkowania gruntów z punktu widzenia zdrowia ludzi.
3.
Ocena oddziaływania autostrady na grunty leśne powinna zawierać:
1)
szacunek utraty potencjału produkcyjnego gruntów leśnych projektowanych do zajęcia pod budowę autostrady, wyrażony przez:
a)
liczbę m3 drewna tartacznego iglastego stanowiącą ekwiwalent sumy należności, opłat rocznych i odszkodowań z tytułu wyłączenia gruntów leśnych z produkcji,
b)
powierzchnię gruntów leśnych w rozbiciu na typy siedliskowe, lasy ochronne i gospodarcze, rezerwaty przyrody na gruntach leśnych,
2)
szacunek, w parametrach określonych w pkt 1 lit. a), obniżenia potencjału produkcyjnego gruntów leśnych znajdujących się w granicach obszaru potencjalnego oddziaływania autostrady na środowisko, dokonany przez specjalistów z zakresu gleboznawstwa leśnego, ochrony lasu i urządzenia lasu,
3)
zakres przebudowy drzewostanów leśnych w granicach obszaru potencjalnego oddziaływania autostrady,
4)
określenie potrzeb przebudowy i przeniesienia urządzeń infrastruktury wykorzystywanej dla potrzeb gospodarki leśnej, w tym: budynków i budowli, urządzeń melioracji wodnych, linii podziału przestrzennego lasu, dróg leśnych, składnic drewna, linii energetycznych, parkingów leśnych i urządzeń turystycznych, zabezpieczenia przeciwpożarowego lasów,
5)
określenie potrzeb przeprowadzenia scaleń i wymiany gruntów leśnych.
4.
Ocena, o której mowa w ust. 1, powinna przedstawiać zagadnienia w formie opisowej i graficznej. Opracowanie graficzne powinna stanowić mapa w skali 1:25000, zawierająca informacje i dane wymienione w załączniku nr 2.
§  3.
1.
Ocena oddziaływania autostrady na dobra kultury, objęte ochroną na podstawie odrębnych przepisów, powinna uwzględniać okresy budowy i eksploatacji autostrady, a nadto:
1)
zawierać charakterystykę wartości kulturowych, uwzględniającą:
a)
zasoby i walory dóbr kultury,
b)
krajobraz kulturowy,
c)
obszary podlegające i kwalifikujące się do ochrony,

opartą na istniejącej dokumentacji, inwentaryzacji i rejestrze konserwatorskim oraz na uzupełniających archeologicznych badaniach powierzchniowych i sondażowych,

2)
zawierać analizę rozpatrywanych wariantów przebiegu autostrady z uwzględnieniem zarejestrowanych dóbr kultury (obiekty archeologiczne, architektoniczne, historyczne, urbanistyczne, etnograficzne) oraz wartości krajobrazu kulturowego,
3)
zawierać analizę i ocenę potencjalnych zagrożeń i szkód dla dóbr kultury ze wskazaniem obiektów lub stanowisk archeologicznych narażonych na całkowite zniszczenie oraz ze wskazaniem narażonych na zniszczenie dużych części trwałych obiektów architektonicznych, fragmentów założeń parkowych i innych dóbr kultury w obrębie terenu budowy autostrady,
4)
zawierać założenia programów przeprowadzenia badań i studiów poprzedzających wydanie pozwolenia na budowę:
a)
uzupełniających archeologicznych badań rozpoznawczych,
b)
uzupełniających studiów dotyczących krajobrazu kulturowego,
c)
archeologicznych badań wykopaliskowych obiektów (stanowisk) narażonych na całkowite zniszczenie,
5)
zawierać założenia:
a)
ratowniczych badań obiektów (stanowisk) archeologicznych i historycznych, odkrywanych w fazie prac budowlanych,
b)
programu zabezpieczenia istniejących dóbr kultury przed negatywnym oddziaływaniem autostrady,
6)
zawierać wnioski dotyczące potrzeby zmian przebiegu autostrady, w odniesieniu do wybranych jej odcinków,
7)
zawierać propozycje przedsięwzięć ograniczających niekorzystne oddziaływanie budowy i eksploatacji autostrady na objęte ochroną dobra kultury, a w przypadkach koniecznych propozycje przesunięcia obiektów historycznych,
8)
zawierać syntetyczne zestawienie dóbr kultury objętych ochroną na podstawie przepisów szczególnych, wraz z ich wskazaniem.
2.
Ocena, o której mowa w ust. 1, powinna przedstawiać zagadnienia w formie opisowej i graficznej. Opracowanie graficzne powinna stanowić mapa w skali 1:25000, zawierająca informacje i dane wymienione w załączniku nr 3.
§  4.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 7 dni od dnia ogłoszenia

ZAŁĄCZNIKI

ZAŁĄCZNIK Nr  1

ZAKRES INFORMACJI PRZESTRZENNYCH DO OCENY ODDZIAŁYWANIA AUTOSTRADY NA ŚRODOWISKO ORAZ PODSTAWOWYCH WYNIKÓW OCENY

(mapy w skali 1:25000)

I. Elementy użytkowania terenu:

a) tereny zabudowane,

b) tereny leśne,

c) tereny zieleni urządzonej,

d) tereny rolne (grunty orne, łąki i pastwiska trwałe),

e) wody powierzchniowe (rzeki, jeziora),

f) urządzenia infrastruktury technicznej znaczenia ponadlokalnego:

- sztuczne zbiorniki wodne, stawy, kanały, rowy,

- drogi publiczne,

- linie kolejowe,

- linie energetyczne wysokiego napięcia,

- obiekty i linie telekomunikacyjne,

- ropociągi,

- gazociągi wysoko- i średniociśnieniowe,

- wodociągi i kanalizacje,

- inne rurociągi (solanki, chemikaliów),

- ujęcia wód powierzchniowych i podziemnych oraz strefy ochronne ujęć i źródeł wód.

II. Elementy projektowania autostrady:

a) pas drogowy,

b) węzły drogowe,

c) mosty,

d) miejsca obsługi podróżnych,

e) obwody utrzymania autostrady,

f) wiadukty drogowe,

g) wiadukty kolejowe,

h) przepusty pod autostradą na rozpoznanych szlakach przemieszczania się i migracji zwierząt,

i) ekrany akustyczne.

III. Wybrane elementy środowiska i jego zagospodarowania:

a) obszary źródliskowe,

b) topograficzny dział wodny,

c) wody powierzchniowe, wraz z ich klasyfikacją,

d) oczyszczalnie ścieków,

e) charakterystyka geologiczna utworów powierzchniowych,

f) obszary występowania procesów geodynamicznych,

g) udokumentowane i perspektywiczne złoża kopalin,

h) strefy ochronne ujęć wód podziemnych,

i) obszary zasilania wód podziemnych,

j) obszary eksploatacji surowców mineralnych,

k) obszary i tereny górnicze,

l) urządzone wysypiska odpadów,

ł) emitory zanieczyszczeń,

m) udokumentowane obszary o okresowo lub stale przekroczonych normach aerosanitarnych.

IV. Przestrzenne formy ochrony przyrody i krajobrazu:

a) parki narodowe istniejące i projektowane,

b) otuliny parków narodowych (istniejące i projektowane),

c) rezerwaty przyrody (istniejące i projektowane) i ich otuliny,

d) pomniki przyrody (istniejące i projektowane),

e) parki wiejskie i ogrody zabytkowe,

f) parki krajobrazowe (istniejące i projektowane) i ich otuliny,

g) obszary chronionego krajobrazu,

h) zlewnie chronione,

i) strefy ochrony uzdrowiskowej,

j) użytki ekologiczne,

k) miejsca lęgowe chronionych ptaków drapieżnych,

l) zespoły przyrodniczo-krajobrazowe,

ł) stanowiska dokumentacyjne przyrody,

m) lasy ochronne,

n) ekosystemy chronione, uwzględnione w załączniku nr 1 do Dyrektywy Rady z dnia 21 maja 1992 r. o ochronie naturalnych ekosystemów i dzikiej fauny i flory (92/43/EWG) oraz innych przepisach Unii Europejskiej i konwencjach międzynarodowych,

o) obszary chronione o statusie międzynarodowym (istniejące i projektowane).

V. Obszary problemowe przebiegu autostrady:

a) obszary problemowe z powodu wymagań ochrony i kształtowania środowiska przyrodniczego,

b) obszary problemowe z powodu złożonych uwarunkowań środowiskowo-przestrzennych.

VI. Skutki dla zdrowia ludzi i środowiska spowodowane budową i eksploatacją autostrady:

a) zasięg ponadnormatywnego oddziaływania autostrady, w tym:

- zanieczyszczeń powietrza,

- zanieczyszczeń gleby,

- hałasu,

b) obszary nieodwracalnych przekształceń środowiska, krajobrazu i zagospodarowania przestrzennego oraz zabudowy mieszkalnej,

c) skutki dla obszarów i ekosystemów chronionych,

d) obszary zakłóceń stosunków wodnych.

ZAŁĄCZNIK Nr  2

ZAKRES INFORMACJI PRZESTRZENNYCH DOTYCZĄCYCH WARUNKÓW GLEBOWO-ROLNICZYCH I LASÓW DO OCENY ODDZIAŁYWANIA AUTOSTRADY NA GRUNTY ROLNE I LEŚNE ORAZ PODSTAWOWYCH WYNIKÓW OCENY

(mapy w skali 1:25000)

I. Warunki glebowo-rolnicze:

a) kompleksy rolniczej przydatności gleb,

b) użytki rolne klas I-III,

c) użytki rolne klas IV, V i VI, wytworzone z gleb pochodzenia organicznego,

d) pozostałe użytki rolne, w tym przeznaczone do zalesienia,

e) nieużytki.

II. Lasy:

a) typy siedlisk,

b) wiek drzewostanu,

c) funkcje ochronne,

d) stan zdrowotny.

III. Skutki dla gruntów rolnych i leśnych spowodowane budową i eksploatacją autostrady:

a) obszary zanieczyszczenia gleb, roślin i lasów o różnym stopniu degradacji,

b) przebudowa urządzeń infrastruktury technicznej na terenach rolnych i leśnych.

ZAŁĄCZNIK Nr  3

ZAKRES INFORMACJI PRZESTRZENNYCH DOTYCZĄCYCH ELEMENTÓW I OBIEKTÓW ARCHEOLOGICZNYCH, ARCHITEKTONICZNYCH, HISTORYCZNYCH, URBANISTYCZNYCH I ETNOGRAFICZNYCH DO OCENY ODDZIAŁYWANIA AUTOSTRADY NA OBJĘTE OCHRONĄ DOBRA KULTURY ORAZ PODSTAWOWYCH WYNIKÓW OCENY

(mapy w skali 1:25000)

I. Naziemne i podziemne formy dóbr kultury podlegające ochronie:

a) obiekty (stanowiska) archeologiczne zarejestrowane lub ujawnione, w tym nie wpisane do rejestru konserwatorskiego,

b) założenia miejskie i zabudowy osiedli,

c) kościoły, cmentarzyska, kapliczki przydrożne,

d) pojedyncze i zespołowe inne obiekty architektoniczne (w tym zabytkowa architektura przemysłowa i etnograficzna),

e) założenia parkowe (podworskie) oraz parków etnograficzno-przyrodniczych (m. in. skanseny),

f) kopalnie o charakterze historycznym (np. pradziejowe miejsca eksploatacji krzemienia),

g) krajobraz kulturowy w formie istniejących i projektowanych parków i rezerwatów kulturowych oraz stref ochrony konserwatorskiej.

II. Skutki dla dóbr kultury objętych ochroną, spowodowane budową i eksploatacją autostrady:

a) obiekty lub stanowiska archeologiczne narażone na całkowite zniszczenie, wymagające badań ratowniczych lub weryfikacyjnych,

b) obiekty architektoniczne, historyczne, urbanistyczne i etnograficzne narażone na całkowite lub częściowe zniszczenie, wymagające badań ratowniczych lub zabiegów konserwatorskich.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1995.64.332

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Wymagania, jakim powinny odpowiadać oceny oddziaływania autostrady na środowisko, grunty rolne i leśne oraz na dobra kultury objęte ochroną.
Data aktu: 05/06/1995
Data ogłoszenia: 14/06/1995
Data wejścia w życie: 22/06/1995