Ogólne warunki, tryb zawierania i rozwiązywania umów o udzielanie świadczeń zdrowotnych oraz tryb ustalania i rozliczania należności za te świadczenia.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA ZDROWIA I OPIEKI SPOŁECZNEJ
z dnia 5 sierpnia 1993 r.
w sprawie ogólnych warunków, trybu zawierania i rozwiązywania umów o udzielanie świadczeń zdrowotnych oraz trybu ustalania i rozliczania należności za te świadczenia. *

Na podstawie art. 35 ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 91, poz. 408 i z 1992 r. Nr 63, poz. 315) zarządza się, co następuje:

Rozdział  1.

Przepisy ogólne

§  1.
Rozporządzenie reguluje ogólne warunki, tryb zawierania i rozwiązywania umów o usługi obejmujące udzielanie świadczeń zdrowotnych na rzecz osób ubezpieczonych i innych osób uprawnionych na podstawie odrębnych przepisów, między naczelnym organem administracji państwowej, wojewodą, organem gminy lub związkiem komunalnym w zakresie zadań zleconych - zwanych dalej "zleceniodawcą", a niepublicznym zakładem opieki zdrowotnej, wymienionym w art. 8 pkt 4-8 ustawy, prywatnie praktykującym lekarzem lub inną osobą wykonującą zawód medyczny - zwanych dalej "zleceniobiorcą", oraz ustala sposób ustalania należności za udzielone świadczenia i dokonywania rozliczeń.
§  2.
Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o:
1)
ustawie - należy przez to rozumieć ustawę z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 91, poz. 408 i z 1992 r. Nr 63, poz. 315),
2)
świadczeniach zdrowotnych - należy przez to rozumieć świadczenia w rozumieniu art. 3 ustawy,
3)
umowie - należy przez to rozumieć umowę o usługi obejmujące udzielanie świadczeń zdrowotnych na rzecz osób ubezpieczonych i innych osób uprawnionych na podstawie odrębnych przepisów.
§  3.
1.
Umowa powinna określać zasady organizacji udzielania objętych umową świadczeń zdrowotnych w sposób zapewniający dostępność do określonego rodzaju świadczeń i ich odpowiednią jakość dla określonych osób.
2.
Umowę, z zastrzeżeniem ust. 3, zawiera się na czas oznaczony, nie dłużej niż na okres jednego roku, z możliwością przedłużenia.
3.
Umowa z zakładem opieki zdrowotnej udzielającym świadczeń opiekuńczo-leczniczych, leczniczo-wychowawczych lub rehabilitacyjno-readaptacyjnych może być zawarta na czas nie oznaczony, z możliwością wypowiedzenia jej w okresie 6 miesięcy, z tym, że okres wypowiedzenia kończy się ostatniego dnia roku kalendarzowego.
4.
Umowa może być zawarta z zakładem opieki zdrowotnej, wpisanym do rejestru zakładów opieki zdrowotnej.
5.
Umowa może być zawarta z prywatnie praktykującym lekarzem (lekarzem dentystą), który:
1)
posiada prawo wykonywania zawodu lekarza (lekarza dentysty),
2)
uzyskał na zasadach określonych w odrębnych przepisach, specjalizację z dziedziny medycyny, odpowiadającą świadczeniom zdrowotnym, które mają być przedmiotem umowy,
3)
posiada lokal odpowiadający ustalonym na podstawie odrębnych przepisów wymaganiom dla gabinetu lekarskiego i poczekalni dla pacjentów,
4)
posiada aparaturę i sprzęt medyczny z atestami uzyskanymi w trybie odrębnych przepisów.
6.
Umowa może być zawarta z osobą wykonującą inny zawód medyczny, niż zawód lekarza (lekarza dentysty), która:
1)
posiada prawo wykonywania zawodu medycznego,
2)
posiada lokal, odpowiadający wymaganiom na udzielanie świadczeń zdrowotnych, które mają być przedmiotem umowy,
3)
posiada aparaturę i sprzęt medyczny z atestami uzyskanymi w trybie odrębnych przepisów.
§  4.
W trakcie wykonywania umów zleceniobiorca i zatrudnione przez niego osoby wykonujące zawód medyczny są obowiązane stosować w zakresie wydawania orzeczeń lekarskich, w tym o czasowej niezdolności do pracy, skierowań, opinii i zaświadczeń, przepisy obowiązujące w publicznych zakładach opieki zdrowotnej.
§  5.
Prawa i obowiązki stron umowy nie mogą być przenoszone na osoby trzecie, chyba że strony wyrażą na to zgodę w aneksie do umowy.
§  6.
1.
Przed zawarciem umowy zleceniobiorca jest obowiązany do poinformowania zleceniodawcy o realizowanych przez siebie innych umowach o udzielanie świadczeń zdrowotnych, zawartych w trybie określonym w rozporządzeniu.
2.
Zleceniobiorca jest obowiązany, w czasie trwania umowy, do informowania zleceniodawcy o zamiarze zawarcia kolejnych umów o udzielanie świadczeń zdrowotnych w trybie i na zasadach określonych w rozporządzeniu.
3.
Zawarcie kolejnej umowy przez zleceniobiorcę nie może prowadzić do ograniczenia zakresu umów wcześniej zawartych oraz do ograniczania dostępności i jakości świadczeń objętych tymi umowami, chyba że zleceniodawca umów wcześniej zawartych wyrazi zgodę na ograniczenie dostępności w drodze zmiany umowy.
4.
Strony mogą zastrzec w umowie, że zleceniobiorca będzie udzielał świadczeń zdrowotnych tylko na rzecz zleceniodawcy określonego w tej umowie.
§  7.
Zleceniobiorca nie może wykorzystywać środków publicznych uzyskanych na podstawie umowy na cele odpłatnego udzielania świadczeń zdrowotnych, chyba że odpłatność wynika z przepisów odrębnych i pobieranie opłat uwzględnione jest w umowie.
§  8.
Zleceniodawca jest obowiązany do:
1)
analizy zapotrzebowania na świadczenia zdrowotne na obszarze podlegającym jego działaniu, uzasadniającego zawieranie umów o udzielanie świadczeń zdrowotnych z niepublicznymi zakładami opieki zdrowotnej, prywatnie praktykującymi lekarzami lub inną osobą wykonującą zawód medyczny,
2)
analizy kosztów świadczeń udzielanych w oparciu o umowy oraz analizy kosztów analogicznych świadczeń udzielanych przez publiczne zakłady opieki zdrowotnej, dla których jest organem założycielskim,
3)
kontroli wykonywania umowy na zasadach określonych w umowie i rozporządzeniu,
4)
analizy i oceny liczby i rodzaju świadczeń zdrowotnych udzielanych w oparciu o umowę, liczby osób objętych świadczeniami, kosztów świadczeń, trybu rejestracji pacjentów, czasu udzielania świadczeń i czasu oczekiwania na świadczenia,
5)
inicjowania w razie potrzeby zmiany warunków umowy.
§  9.
Zleceniodawca przed podpisaniem umowy jest obowiązany przedstawić jej projekt do zaopiniowania Ministrowi Zdrowia i Opieki Społecznej.

Rozdział  2.

Zawieranie i rozwiązywanie umów

§  10.
1.
Zawarcie umowy następuje w wyniku ogłoszenia publicznego przetargu.
2.
Warunek określony w ust. 1 nie dotyczy zakładu opieki zdrowotnej udzielającego świadczeń opiekuńczo-leczniczych, leczniczo-wychowawczych lub rehabilitacyjno-readaptacyjnych.
§  11.
Zleceniodawca dokonuje obwieszczenia o przetargu wraz z zaproszeniem do składania ofert.
§  12.
Obwieszczenie o przetargu, o którym mowa w § 11, zamieszcza się na łamach terenowej prasy codziennej, na tablicy ogłoszeń w siedzibie organizatora przetargu, w siedzibie właściwych terenowo okręgowych izb zrzeszających zawody medyczne.
§  13.
W obwieszczeniu o przetargu należy określić:
1)
nazwę i siedzibę ogłaszającego przetarg,
2)
przedmiot przetargu obejmujący przyjęcie obowiązków udzielania świadczeń zdrowotnych o określonej szacunkowo liczbie osób ubezpieczonych i innych osób uprawnionych do świadczeń publicznych zakładów opieki zdrowotnej,
3)
warunki, jakie powinna spełniać oferta, a w szczególności:
a)
rodzaje świadczeń zdrowotnych,
b)
liczbę osób uprawnionych do świadczeń zdrowotnych,
c)
przypuszczalną liczbę świadczeń zdrowotnych,
4)
miejsce i termin, w którym można zapoznać się ze szczegółowymi warunkami przetargu i szczegółowymi materiałami informacyjnymi o przedmiocie przetargu,
5)
miejsce i termin składania ofert,
6)
miejsce i termin rozstrzygnięcia przetargu,
7)
zastrzeżenie o prawie do odwołania przetargu oraz do przesunięcia terminu składania ofert.
§  14.
Oferta, o której mowa w § 13, powinna zawierać:
1)
nazwę i siedzibę zakładu oraz numer księgi rejestrowej, a jeżeli ofertę składa osoba fizyczna - imię i nazwisko, adres oraz numer zaświadczenia o prawie wykonywania zawodu,
2)
określenie warunków lokalowych, wyposażenia oraz aparatury i sprzętu medycznego, środków transportu i środków łączności,
3)
wskazanie liczby i kwalifikacji zawodowej osób udzielających świadczeń, i personelu pomocniczego,
4)
określenie przewidywanych kosztów udzielania świadczeń, będących przedmiotem przetargu oraz sposobu ich kalkulacji,
5)
proponowany czas trwania umowy.
§  15.
W celu przeprowadzenia przetargu zlecający przetarg powołuje komisję przetargową w składzie co najmniej 3 osób.
§  16.
1.
Oferta powinna być rozpatrzona w ciągu miesiąca od jej złożenia.
2.
Organizator przetargu, któremu złożono ofertę, ma prawo przeprowadzenia kontroli wstępnej w celu potwierdzenia prawidłowości danych zawartych w ofercie.
3.
Organizator przetargu, o którym mowa w ust. 2, może przedstawić oferentowi propozycje, od których przyjęcia uzależnia zawarcie umowy, wraz z uzasadnieniem.
§  17.
Przetarg rozpoczyna się w miejscu i terminie wskazanym w obwieszczeniu o przetargu.
§  18.
Przetarg składa się z części jawnej i niejawnej.
§  19.
1.
W części jawnej przetargu komisja przetargowa w obecności oferentów:
1)
stwierdza prawidłowość ogłoszenia przetargu oraz liczbę otrzymanych ofert,
2)
otwiera kopertę z ofertami i określa, które z ofert spełniają warunki przetargu,
3)
przyjmuje do protokołu zgłoszone przez oferentów wyjaśnienia lub oświadczenia.
2.
Obecność oferentów w części jawnej przetargu nie jest obowiązkowa.
3.
Komisja przetargowa odrzuca oferty nie odpowiadające warunkom przetargu lub zgłoszone po wyznaczonym terminie.
§  20.
1.
W części niejawnej przetargu komisja przetargowa:
1)
wybiera najkorzystniejszą ofertę albo
2)
ustala, że żadna z ofert nie została przyjęta.
2.
W przypadku równorzędności ofert i trudności z wyborem najkorzystniejszej oferty, komisja przetargowa może zarządzić dodatkowy przetarg ustny.
§  21.
Z przebiegu przetargu sporządza się protokół, który powinien zawierać:
1)
oznaczenie miejsca i czasu przetargu,
2)
imiona i nazwiska osób prowadzących przetarg,
3)
liczbę zgłoszonych ofert,
4)
wskazanie ofert nie odpowiadających warunkom przetargu lub z innych przyczyn odrzuconych wraz z uzasadnieniem,
5)
wnioski i oświadczenia osób obecnych przy przetargu,
6)
wskazanie najkorzystniejszej dla zleceniodawcy oferty,
7)
ustalenie, że żadna z ofert nie została przyjęta,
8)
wzmiankę o odczytaniu protokołu,
9)
podpisy osób prowadzących przetarg.
§  22.
Komisja przetargowa niezwłocznie zawiadamia oferentów o zakończeniu przetargu i jego wyniku.
§  23.
Jeżeli oferent, którego oferta została przyjęta, zrezygnował z zawarcia umowy, zobowiązany jest do naprawienia spowodowanej tym szkody.
§  24.
1.
Umowę zawiera się na piśmie.
2.
Umowa powinna w szczególności zawierać:
1)
oznaczenie stron umowy,
2)
określenie rodzajów świadczeń zdrowotnych i przewidywanej ich liczby oraz obszaru, którego mieszkańcy będą mogli korzystać ze świadczeń,
3)
oznaczenie osób uprawnionych do świadczeń zdrowotnych,
4)
określenie sposobu rejestracji pacjentów, organizację udzielania świadczeń, dni i godzin udzielania świadczeń i sposobu podania ich do wiadomości osobom uprawnionym do świadczeń,
5)
określenie warunków lokalowych, wyposażenia w sprzęt i aparaturę medyczną,
6)
określenie liczby osób udzielających świadczeń oraz liczby personelu pomocniczego,
7)
określenie czasu, na który umowa została zawarta oraz określenie terminu zgłaszania woli kontynuowania umowy i terminu zgłaszania woli zmiany warunków umowy,
8)
przyjęcie przez zleceniobiorcę obowiązku poddania się kontroli przeprowadzonej przez zleceniodawcę, w tym również kontroli przeprowadzonej przez upoważnione przez niego osoby, w zakresie wykonywania umowy, a w szczególności:
a)
sposobu udzielania świadczeń zdrowotnych,
b)
gospodarowania uzyskanymi środkami publicznymi,
c)
dokonywanych rozliczeń ustalających koszty udzielonych świadczeń i należności za udzielane świadczenia,
9)
wymóg rady nadzorczej, jeżeli strony umowy tak ustaliły,
10)
zobowiązania zleceniobiorcy do prowadzenia dokumentacji medycznej, sprawozdawczości statystycznej na zasadach obowiązujących w publicznych zakładach opieki zdrowotnej oraz na zasadach wynikających z innych przepisów dotyczących rachunkowości,
11)
zobowiązanie się zleceniobiorcy do ubezpieczenia się od odpowiedzialności cywilnej,
12)
określenie sumy należności jaką zleceniodawca przekazuje zleceniobiorcy z tytułu realizacji umowy, z uwzględnieniem ust. 3,
13)
ustalenie zasad rozliczeń, terminu i zasad płatności,
14)
ustalenie trybu przekazywania informacji o zakresie i o sposobie realizacji umowy do zleceniodawcy oraz ustalenie zakresu objętego stałym monitorowaniem ze strony zleceniodawcy.
3.
W przypadku umów, o których mowa w § 3 ust. 3, określenie sumy należności z tytułu realizacji umowy dokonywane jest corocznie w aneksie do umowy.
§  25.
Umowa wygasa:
1)
z upływem terminu określonego w umowie,
2)
gdy zajdą okoliczności, za które strony nie ponoszą odpowiedzialności, a które uniemożliwiają dalsze wykonywanie umowy.
§  26.
1.
Umowa może zostać rozwiązana ze skutkiem natychmiastowym, gdy:
1)
zleceniobiorca nie dopełnił obowiązków określonych w § 5 lub w § 6,
2)
w razie niewykonania umowy lub wadliwego jej wykonania, a w szczególności ograniczenia dostępności świadczeń, zawężenia ich zakresu, złej jakości świadczeń, a także niewypłacania lub nieterminowego wypłacania należności, gdy strona winna uchybień nie doprowadzi do ich usunięcia w terminie, z upływem tego terminu.
2.
Podstawę do rozwiązania umowy z przyczyn określonych w ust. 1 pkt 2 powinny stanowić wyniki kontroli wykonania umowy i realizacji zaleceń pokontrolnych oraz kontroli przeprowadzanej w trybie określonym w przepisach odrębnych.
§  27.
Umowy nie mogą być rozwiązane przed upływem ustalonego terminu, chyba że zachodzą przyczyny określone w § 26 lub inne przyczyny wskazane przez strony w umowie.

Rozdział  3.

Ustalanie należności i dokonywanie rozliczeń

§  28.
Suma należności jaką zleceniodawca jest obowiązany przekazać zleceniobiorcy z tytułu realizacji umowy jest ustalana na podstawie postanowień w niej zawartych.
§  29.
1.
Suma należności jaką zleceniodawca jest zobowiązany przekazać zleceniobiorcy z tytułu realizacji umowy jest ustalana na podstawie negocjacji między stronami.
2.
Przy ustalaniu sumy należności, przy zawieraniu umów z zakładami opieki zdrowotnej, wymienionymi w art. 8 pkt 4-8 ustawy lub z lekarzami praktykującymi prywatnie bądź osobami wykonującymi inne zawody medyczne, można uwzględnić w szczególności: liczbę osób objętych opieką, liczbę i rodzaj wykonywanych świadczeń, czas pracy personelu medycznego, zużycie sprzętu medycznego, aparatury medycznej, leków, materiałów medycznych, testów, odczynników, koszt użytkowania lokalu, środków lokomocji i łączności.
§  30.
Rokiem obrachunkowym jest rok kalendarzowy, chyba że umowa zostanie zawarta na okres krótszy.
§  31.
W razie braku w umowie odmiennych postanowień należność z tytułu wykonywania umowy wypłacana jest zaliczkowo, w terminach miesięcznych w wysokości 80% kwoty wynikającej z proporcjonalnego podziału ogólnej kwoty należności.
§  32.
W razie niewykonania lub częściowego wykonania umowy kwoty należności już wypłacone podlegają zwrotowi w wysokości proporcjonalnej do zakresu niewykonania zobowiązania lub podlegają zaliczeniu na poczet przyszłych należności, jeśli niewykonanie zobowiązania nie było zawinione przez zleceniobiorcę a umowa nie została rozwiązana.
§  33.
W razie zwłoki w uiszczaniu przez zleceniodawcę kwot należności wynikających z umowy, zleceniobiorcy przysługują odsetki umowne.

Rozdział  4.

Przepisy końcowe

§  34.
W sprawach nie uregulowanych w rozporządzeniu stosuje się przepisy kodeksu cywilnego.
§  35.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
*Rozporządzenie utraciło częściowo podstawę prawną z dniem 5 grudnia 1997 r. i zgodnie z art. 23 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. o zmianie ustawy o zakładach opieki zdrowotnej oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U.97.104.661) obowiązuje ze zmianami wynikającymi z tej ustawy, do czasu wydania nowych przepisów wykonawczych, nie dłużej jednak niż do do 6 czerwca 1998 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1993.76.363

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Ogólne warunki, tryb zawierania i rozwiązywania umów o udzielanie świadczeń zdrowotnych oraz tryb ustalania i rozliczania należności za te świadczenia.
Data aktu: 05/08/1993
Data ogłoszenia: 19/08/1993
Data wejścia w życie: 03/09/1993