Sprzedaż wyrobów tytoniowych.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA SKARBU
z dnia 10 lutego 1947 r.
o sprzedaży wyrobów tytoniowych.

Na podstawie art. 1 i 3 dekretu z dnia 2 sierpnia 1945 r. o sprzedaży wyrobów tytoniowych (Dz. U. R. P. Nr 31, poz. 184) zarządzam, co następuje:

I.

Pojęcie sprzedaży.

§  1.
Sprzedaż wyrobów tytoniowych dzieli się na hurtową, podhurtową i detaliczną.
§  2.
Sprzedaż hurtowa i podhurtowa jest to zbyt wyrobów tytoniowych sprzedawcom.
§  3.
Sprzedaż detaliczna jest to zbyt wyrobów tytoniowych spożywcom.
§  4.
Sprzedaż detaliczna dzieli się na:
a)
sprzedaż sklepową specjalną,
b)
sprzedaż sklepową mieszaną,
c)
sprzedaż uliczną,
d)
sprzedaż domową,
e)
sprzedaż dworcową,
f)
sprzedaż ruchomą,
g)
sprzedaż szafkową.
§  5.
Przez sprzedaż sklepową specjalną rozumieć należy sprzedaż wyrobów tytoniowych w takim sklepie, w którym obok wyrobów tytoniowych mogą być sprzedawane przybory do palenia, galanteria palarska, zapałki, znaczki pocztowe, blankiety wekslowe i znaczki stemplowe, papier listowy, koperty i czasopisma - inne zaś artykuły tylko za zgodą Polskiego Monopolu Tytoniowego.
§  6.
Przez sprzedaż sklepową mieszaną rozumieć należy sprzedaż wyrobów tytoniowych w takim sklepie, którego główny przedmiot handlu stanowią inne artykuły, a nie wyroby tytoniowe.
§  7.
Przez uliczną sprzedaż rozumieć należy sprzedaż wyrobów tytoniowych w kioskach i skrzynkach ulicznych w oznaczonych przez Polski Monopol Tytoniowy miejscach.
§  8.
Przez domową sprzedaż rozumieć należy sprzedaż wyrobów tytoniowych w zakładach gastronomicznych i hotelarskich oraz w bufetach.
§  9.
Przez dworcową sprzedaż rozumieć należy sprzedaż wyrobów tytoniowych w przeznaczonych dla publiczności w ruchu osobowym pomieszczeniach i na peronach dworców kolejowych, lotniczych, autobusowych oraz żeglugi morskiej i śródlądowej.
§  10.
Przez ruchomą sprzedaż rozumieć należy sprzedaż wyrobów tytoniowych z obnośnych skrzynek lub wózków w pociągach, na wystawach, targach, imprezach sportowych itp.
§  11.
Przez szafkową sprzedaż rozumieć należy sprzedaż wyrobów tytoniowych z szafek (gablotek) w izbach osiedli wiejskich.
§  12.
Polski Monopol Tytoniowy może wyłączyć od sprzedaży niektóre gatunki wyrobów tytoniowych na określonych przez Ministra Skarbu Obszarach kraju.

II.

Określenie sprzedawcy.

§  13.
Sprzedaż wyrobów tytoniowych oprócz Polskiego Monopolu Tytoniowego mogą prowadzić osoby prawne i fizyczne, z którymi Polski Monopol Tytoniowy zawrze odpowiednie umowy.
§  14.
Punkty sprzedaży oraz ich ilość ustala Polski Monopol Tytoniowy.
§  15.
Polski Monopol Tytoniowy przydziela każdą hurtownię do określonego zakładu sprzedaży, każdą zaś podhurtownię do określonej hurtowni; detaliczni sprzedawcy zaopatrują się w hurtowniach lub podhurtowniach, do których przez Polski Monopol Tytoniowy zostali przydzieleni.
§  16.
Sprzedaż hurtową mogą prowadzić związki spółdzielni i centrale spółdzielni, podhurtową zaś - poszczególne spółdzielnie. Inne osoby prawne lub fizyczne mogą prowadzić sprzedaż hurtową lub podhurtową jedynie za zgodą Ministra Skarbu w każdym poszczególnym przypadku.
§  17.
Sprzedaż detaliczną mogą prowadzić spółdzielnie, inwalidzi wojenni, powstańcy śląscy, uczestnicy walki zbrojnej o niepodległość i demokrację, b. więźniowie polityczni, wdowy i sieroty po wyżej wymienionych, kluby, stowarzyszenia, organizacje społeczne i zawodowe z wyjątkiem politycznych.
§  18.
Kandydatów z grona inwalidów wojennych, powstańców śląskich, uczestników walki zbrojnej o niepodległość i demokrację, b. więźniów politycznych, wdów i sierot po wymienionych wyżej osobach wskazują Polskiemu Monopolowi Tytoniowemu właściwe związki. W razie niewskazania kandydatów przez właściwe związki w terminie przez Polski Monopol Tytoniowy wyznaczonym Polski Monopol Tytoniowy zawrze umowy z kandydatami z grona tych osób przez siebie wybranymi.
§  19.
Polski Monopol Tytoniowy może odmówić zawarcia umowy ze wskazanym przez właściwy związek kandydatem.
§  20.
Nie mogą zawrzeć umowy o sprzedaż wyrobów tytoniowych:
a)
pracownicy państwowi, samorządowi i instytucji publicznoprawnych bez względu na charakter stosunku służbowego, z wyjątkiem pracowników pełniących funkcje bezpłatnie,
b)
osoby, przeciw którym toczy się postępowanie karno-sądowe, karno-skarbowe lub upadłościowe,
c)
osoby skazane prawomocnym wyrokiem sądu karnego na karę dodatkową utraty praw publicznych,
d)
osoby prawomocnie skazane za występki skarbowe, oszustwo lub inne przestępstwa z chęci zysku bądź za przestępstwa przeciwko Państwu,
e)
osoby całkowicie lub częściowo ubezwłasnowolnione,
f)
osoby nieposiadające obywatelstwa polskiego,
g)
osoby stale zamieszkałe poza granicami Państwa,
h)
osoby, którym inne przepisy nie zezwalają na korzystanie z uprawnień na sprzedaż wyrobów tytoniowych.

III.

Wysokość rabatów.

§  21.
Sprzedawcy nabywają wyroby tytoniowe po cenach ustalonych przez Ministra Skarbu z następującym rabatem:
a)
hurtownie znajdujące się w miejscowości, w której ma siedzibę zakład sprzedaży Polskiego Monopolu Tytoniowego - z rabatem 8%,
b)
hurtownie znajdujące się poza miejscowością, w której ma siedzibę zakład sprzedaży Polskiego Monopolu Tytoniowego - z rabatem 10%,
c)
podhurtownie - z rabatem 7%,
d)
detaliczni sprzedawcy w sklepach specjalnych i uliczni - z rabatem 6%,
e)
detaliczni sprzedawcy w sklepach mieszanych, dworcowi, ruchomi i szafkowi - z rabatem 5%,
f)
detaliczni sprzedawcy domowi - z rabatem 4%.
§  22.
Rabatem hurtowni objęty jest rabat dla podhurtowni i dla detalistów, rabatem podhurtowni - rabat dla detalistów. Zakłady sprzedaży Polskiego Monopolu Tytoniowego, hurtownie i podhurtownie obowiązane są udzielać rabatów określonych w § 21.
§  23.
Poszczególne umowy zawierane przez Polski Monopol Tytoniowy mogą przewidywać rabaty w wysokości niższej, aniżeli określone w § 21.

IV.

Warunki umów i obowiązki sprzedawców.

§  24.
Umowy o sprzedaż wyrobów tytoniowych zawiera Dyrekcja Polskiego Monopolu Tytoniowego lub upoważnione przez nią zakłady sprzedaży Polskiego Monopolu Tytoniowego.
§  25.
W umowach o sprzedaż wyrobów tytoniowych Polski Monopol Tytoniowy między innymi ustala:
a)
rodzaj i miejsce wykonywanej sprzedaży oraz sposób zaopatrywania się sprzedawcy w wyroby tytoniowe,
b)
rodzaj wyrobów tytoniowych, jakie sprzedawca będzie mógł sprzedawać, oraz rodzaj innych towarów, jakie obok wyrobów tytoniowych będą mogły być sprzedawane,
c)
obowiązek utrzymywania określonych przez Polski Monopol Tytoniowy minimalnych zapasów oraz asortymentu wyrobów tytoniowych.
§  26.
Uprawnienia, wynikające z umów sprzedaż wyrobów tytoniowych, mogą być nabyte przez osoby trzecie tylko za pisemną zgodą Polskiego Monopolu Tytoniowego.
§  27.
Sprzedawcom wolno sprzedawać tylko wyroby tytoniowe dopuszczone do sprzedaży przez Polski Monopol Tytoniowy.
§  28.
Wyroby tytoniowe wolno sprzedawać tylko w oryginalnych bezpośrednich opakowaniach, zaopatrzonych etykietą lub banderolą monopolową.
§  29.
Cygara i papierosy oraz skrętki i tytoń do żucia mogą być sprzedawane na sztuki, a presówka i tabaka na wagę.
§  30.
Bez zgody Polskiego Monopolu Tytoniowego sprzedawcom wyrobów tytoniowych nie wolno umieszczać żadnych oznaczeń i napisów na opakowaniach z wyrobami tytoniowymi,
§  31.
Sprzedawcy wyrobów tytoniowych obowiązani są poza tym:
a)
sprzedawać wyroby tytoniowe w dniach i godzinach określonych dla handlu przez władze administracji ogólnej,
b)
zaopatrywać należycie odbiorców w wyroby tytoniowe,
c)
prowadzić sprzedaż we własnym imieniu i na własny rachunek i ryzyko,
d)
w razie wprowadzenia reglamentacji sprzedaży wyrobów tytoniowych stosować się do obowiązujących w tym względzie przepisów,
e)
utrzymywać stale na składzie zapas wyrobów tytoniowych w ilości i doborze, ustalonych przez Polski Monopol Tytoniowy,
f)
wyłączać ze sprzedaży wyroby tytoniowe uszkodzone, zepsute lub nieświeże,
g)
okazywać na żądanie nabywców obowiązujący cennik wyrobów tytoniowych,
h)
umieszczać z zewnątrz lokalu wywieszkę sporządzoną według ustalonego przez Polski Monopol Tytoniowy wzoru,
i)
posiadać książkę rewizyjną, służącą do zapisywania uwag organów nadzorczych z przeprowadzonej kontroli,
j)
prowadzić księgi przychodu i rozchodu wymagane przez Polski Monopol Tytoniowy,
k)
udzielać organom nadzorczym wszelkich wyjaśnień związanych z wykonywaniem sprzedaży wyrobów tytoniowych i ułatwiać im sprawdzenie ksiąg i posiadanych zapasów,
l)
zabezpieczać wyroby tytoniowe od wpływów ujemnie działających na ich jakość, np. przez działanie silnej woni lub wilgoci.
§  32.
Sprzedawca nie może bez pisemnej zgody Polskiego Monopolu Tytoniowego zmieniać miejsca sprzedaży i przerywać sprzedaży w dni powszednie w godzinach dozwolonych dla handlu.
§  33.
Wyłączone ze sprzedaży wyroby tytoniowe uszkodzone, zepsute lub nieświeże zwraca się Polskiemu Monopolowi Tytoniowemu za pośrednictwem tego sprzedawcy, u którego były zakupione.
§  34.
Za zwrócone uszkodzone, zepsute lub nieświeże wyroby tytoniowe otrzymuje sprzedawca należność równą cenie zakupu zmniejszonej o 60% udzielonego rabatu i o kwotę opłaty monopolowej, ustalonej przez Ministra Skarbu. Należność tę sprzedawca otrzymuje tylko w formie zarachowania jej na poczet nowych zakupów wyrobów tytoniowych.

V.

Składy konsygnacyjne.

§  35.
Za zgodą Polskiego Monopolu Tytoniowego i za zabezpieczeniem hurtownie mogą odbierać wyroby tytoniowe kredytowo do składów konsygnacyjnych.
§  36.
Składy konsygnacyjne winny być należycie zabezpieczone, wyroby tytoniowe w tych składach ubezpieczone od ognia i kradzieży, przy czym polisy ubezpieczeniowe winny być cedowane na rzecz Polskiego Monopolu Tytoniowego.
§  37.
Za wyroby tytoniowe, pobierane ze składu konsygnacyjnego, odbiorca odpowiada od chwili odbioru tych wyrobów z punktu wskazanego przez Polski Monopol Tytoniowy, a zatem przez całą drogę do składu konsygnacyjnego i w samym składzie konsygnacyjnym z wyjątkiem dowiedzionego rabunku w drodze podczas transportu z zakładu sprzedaży Polskiego Monopolu Tytoniowego do hurtowni, o ile rabunkowi temu nawet przy dołożeniu należytej staranności nie dałoby się zapobiec.
§  38.
Należność za wyroby tytoniowe, wydane ze składu konsygnacyjnego, i za wszelkie ubytki, winna być uiszczona na rzecz Polskiego Monopolu Tytoniowego w dniu wydania wyrobów lub w dniu stwierdzenia ubytku, w razie zaś przeszkód w dniu następnym.
§  39.
Składy konsygnacyjne podlegają kontroli organów skarbowych i organów Polskiego Monopolu Tytoniowego; funkcjonariuszom skarbowym i pracownikom Polskiego Monopolu Tytoniowego przysługuje prawo sprawdzania ksiąg, dokumentów i zapasów tytoniowych oraz dokonywania w księgach wpisów o wynikach rewizji.

VI.

Zmiany cen.

§  40.
W razie obniżenia cen wyrobów tytoniowych Polski Monopol Tytoniowy wyrówna wyrobami tytoniowymi sprzedawcom różnicę ceny zakupu od zapasu przez nich posiadanego w dniu wejścia w życie obniżki, a dającego się ustalić na podstawie prawidłowo prowadzonych ksiąg przychodu i rozchodu.
§  41.
W razie podwyższenia cen wyrobów tytoniowych sprzedawcy obowiązani będą analogicznie wyrównać gotówką Polskiemu Monopolowi Tytoniowemu różnicę ceny od posiadanego zapasu.

VII.

Rozwiązanie umowy.

§  42.
Wszelkie uchybienia sprzedawcy przeciw przepisom niniejszego rozporządzenia, jak również przeciw warunkom umów i instrukcji Polskiego Monopolu Tytoniowego o sprzedaży wyrobów tytoniowych, stanowiącej integralną część umów, dają Polskiemu Monopolowi Tytoniowemu prawo natychmiastowego rozwiązania umowy z winy sprzedawcy bez jakiegokolwiek odszkodowania ze strony Polskiego Monopolu Tytoniowego niezależnie od kar przewidzianych w prawie karnym skarbowym.
§  43.
W razie zmniejszenia wysokości rabatu drogą rozporządzenia Ministra Skarbu sprzedawcy służy prawo rozwiązania umowy, zawartej z Polskim Monopolem Tytoniowym, za jednomiesięcznym wypowiedzeniem nadanym na poczcie listem poleconym najpóźniej w ciągu dni 14 od daty ogłoszenia rozporządzenia Ministra Skarbu o zmianie rabatu.
§  44.
Umowy przewidywać mogą wypowiedzenie przez którąkolwiek ze stron także w innych przypadkach niż określone w § 43, w terminach i na warunkach ustalonych w tych umowach.
§  45.
W razie wygaśnięcia lub rozwiązania umowy o sprzedaż wyrobów tytoniowych Polski Monopol Tytoniowy udzieli sprzedawcy terminu do zlikwidowania zapasu wyrobów tytoniowych. Termin ten nie może przekraczać dla sprzedaży detalicznej 14 dni, dla sprzedaży podhurtowej 21 dni, dla sprzedaży hurtowej 30 dni. Po upływie terminu pozostały zapas wyrobów nadających się do sprzedaży przejmie Polski Monopol Tytoniowy po cenie zapłaconej Polskiemu Monopolowi Tytoniowemu. Wyroby nie nadające się do sprzedaży Polski Monopol Tytoniowy przejmie za zwrotem w gotówce należności, obliczonej zgodnie z przepisem § 34.

VIII.

Nadzór.

§  46.
Nadzór nad sprzedażą wyrobów tytoniowych należy do władz skarbowych i organów Polskiego Monopolu Tytoniowego,

IX.

Przepisy końcowe.

§  47.
Rozporządzenie niniejsze stosuje się również do istniejących umów o sprzedaż wyrobów tytoniowych, zawartych przed jego wejściem w życie przez Polski Monopol Tytoniowy.
§  48.
Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1947.28.110

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Sprzedaż wyrobów tytoniowych.
Data aktu: 10/02/1947
Data ogłoszenia: 25/03/1947
Data wejścia w życie: 25/03/1947