Postępowanie z funduszami uzyskanemi z parcelacji z wolnej ręki lub z przymusowej sprzedaży majątków, związanych stałemi ograniczeniami.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA REFORM ROLNYCH
z dnia 12 maja 1930 r.
wydane w porozumieniu z Ministrami: Skarbu, Rolnictwa i Sprawiedliwości o postępowaniu z funduszami uzyskanemi z parcelacji z wolnej ręki lub z przymusowej sprzedaży majątków, związanych stałemi ograniczeniami.

Na podstawie art. 96 ustawy z dnia 28 grudnia 1925 r. o wykonaniu reformy rolnej (Dz. U. R. P. z r. 1926 Nr. 1, poz. 1) zarządza się co następuje:
§  1. 1
W razie parcelacji z wolnej ręki majątków związanych stałemi ograniczeniami (ordynacyj, majoratów, fideikomisów i t. p.), podlegających postanowieniom art. 77 do 79 ustawy z dnia 28 grudnia 1925 r. o wykonaniu reformy rolnej (Dz. U. R. P. z r. 1926 Nr. 1, poz. 1), winien właściwy oddział Państwowego Banku Rolnego, na którego terenie parcelacja się odbywa, po otrzymaniu o tem zawiadomienia z powiatowego urzędu ziemskiego, otworzyć konto dla danej majętności (ordynacji, majoratu i t. p.).
§  2. 2
Konto wspomniane w § 1 obejmować winno:

A. w przychodach:

a)
kwoty wpłacone do Państwowego Banku Rolnego przez nabywców na poczet ceny kupna, czy to bezpośrednio, czy też za pośrednictwem parcelującego;
b)
kwoty wpłacone przez Bank tytułem przyznanych nabywcom pożyczek na pokrycie reszty ceny kupna;
c)
kwoty wpłacone z funduszu zapomóg i kredytu ulgowego;
d)
inne nieprzewidziane przychody, zwroty rozchodów etc.;

B. w rozchodach:

a)
koszty przeprowadzenia parcelacji, ustalone przez powiatowy urząd ziemski;
b)
zaległe podatki państwowe, podlegające potrąceniu w myśl art. 78 ustawy z dnia 28 grudnia 1925 r. o wykonaniu reformy rolnej;
c)
kwoty wydatkowane na przeprowadzenie trwałych inwestycyj w myśl cz. 2 art. 78 ustawy z dnia 28 grudnia 1925 r. o wykonaniu reformy rolnej;
d)
poniesione przez Bank rzeczywiste koszty, spowodowane administrowaniem wspomnianych funduszów, prowizja Banku na przeprowadzenie kupna papierów pupilarnych oraz koszt kuponu bieżącego od tych papierów.
§  3.
1)
Państwowy Bank Rolny:
a)
dokona z końcem każdego miesiąca zamknięcia konta i wyprowadzi saldo w gotówce i w listach zastawnych Państwowego Banku Rolnego;
b)
zakupi z sum salda gotówkowego papiery, posiadające bezpieczeństwo pupilarne, i złoży je wraz z listami Państwowego Banku Rolnego do depozytu w Banku Polskim.
2)
Przed zakupieniem wyżej wspomnianych papierów pupilarnych należy dać osobie lub urzędowi, uprawnionemu do administrowania odnośnym majątkiem, możność wyboru rodzaju tych papierów.
3)
Kwoty w gotówce, pozostałe po zakupieniu papierów, tak drobne, że nie można za nie nabyć najmniejszego odcinka nabywanych papierów pupilarnych, należy przenieść jako saldo gotówkowe rachunku na następny miesiąc.
§  4. 3
Wymienione w punkcie a lit. B § 2 koszty przeprowadzenia parcelacji, w wysokości ustalonej przez powiatowy urząd ziemski w myśl art. 79 ustawy z dnia 28 grudnia 1925 r. o wykonaniu reformy rolnej, wypłaci Państwowy Bank Rolny w gotówce do rąk przeprowadzającego parcelację, lub uwzględni je przy wpłacie przez tegoż uzyskanych zadatków, czy też kwot wpłaconych na jego ręce przez nabywców na poczet ceny kupna.
§  5. 4
1)
Za państwowe podatki, które w myśl art. 78 ustawy z dnia 28 grudnia 1925 r. o wykonaniu reformy rolnej należy potrącić z uzyskanych kwot (punkt b lit. B § 2), uważać należy.
a)
podatek majątkowy obciążający cały majątek, którego część stanowi parcelowany objekt;
b)
o ile w skład parcelowanej majętności wchodzą grunta leśne, zaległe ewentualnie kwoty daniny lasowej;
c)
podatki realne (przychodowe), obciążające parcelowaną część majątku, wraz z dodatkami państwowemi i komunalnemi.
2)
Za zaległe uważać należy wymienione w punktach a, b i c cz. 1 podatki należne i niezapłacone w dniu pierwszym miesiąca, w którym zatwierdzono projekt lub też objęto w posiadanie grunty przymusowo wykupione, oraz odsetki i kary urosłe z powodu niezapłacenia podatków w terminie.
3)
Nie należy brać pod uwagę przy potrąceniach:
a)
samoistnych podatków komunalnych,
b)
podatków, obciążających części majętności nie ulegające parcelacji, wymienionych w punkcie c cz. 1,
c)
podatków obciążających osobiście użytkowcę lub administratora parcelowanej nieruchomości.
4)
Wykazu zaległych podatków zażąda oddział Państwowego Banku Rolnego od właściwego urzędu skarbowego bezpośrednio po otrzymaniu od powiatowego urzędu ziemskiego zawiadomienia o zatwierdzeniu projektu parcelacji.
5)
Potrącone w myśl powyższych zasad kwoty przekazać należy bezpośrednio do właściwej kasy skarbowej, z wyszczególnieniem rodzaju podatku, który się wpłaca.
§  6.
Wymienione w punkcie c lit. B § 2 kwoty na przeprowadzenie trwałych inwestycyj w pozostałej części dóbr, w postaci budowy i rozszerzenia zakładów przemysłowych oraz meljoracyj rolnych, wydatkować należy po przedłożeniu przez zarząd majętności parcelowanej zezwolenia władz przewidzianych w cz. 2 art. 78 ustawy o wykonaniu reformy rolnej; wydatki te jednak mogą być uskutecznione dopiero po potrąceniu w całości kwot na zaległe podatki wymienione w cz. 1 § 5.
§  7.
Wymienioną w punkcie d lit. B § 2 prowizję pobierać należy w tej wysokości, jaką Bank stosuje względem innych klientów.
§  8.
Wszelkie złożone, a nie wydatkowane w myśl § 2 lit. B sumy, oprocentowane będą w tej wysokości, jaką Państwowy Bank Rolny stosuje do rachunków à vista.
§  9.
1)
Składając zakupione w myśl punktu b cz. 1 § 3 papiery pupilarne do depozytu w Banku Polskim, należy zaznaczyć, że złożone one zostają jako stały fundusz, podlegający ograniczeniom własności, dotyczącym nieruchomości ziemskiej, z której zostały sprzedane odnośne obszary; zarazem należy przesłać temuż Bankowi wykaz potrąceń dokonanych w myśl punktów a, b i c cz. 1 § 5 oraz zestawienie kosztów wydatkowanych na kupon bieżący i wydatki giełdowe z oznajmieniem, że aż do zupełnego wyrównania tych kwot uzyskaną z realizacji kuponów gotówkę należy wcielać do podlegającego ograniczeniom funduszu, złożonego do depozytu z tem, że administracja tym funduszem należeć będzie do osób lub urzędów, uprawnionych do administrowania majątkiem, z którego fundusz pochodzi.
2)
Skoro dochód z zapadłych kuponów oraz z oprocentowania sum gotówkowych pokryje w zupełności sumę wykazanych w myśl cz. 1 potrąceń, a stały fundusz, podlegający ograniczeniom własności dotyczącym nieruchomości parcelowanej, osiągnie podaną Bankowi Polskiemu przez Państwowy Bank Rolny właściwą wysokość (cena sprzedaży ziemi zmniejszona o kwoty wymienione w § 4, w punktach a i b cz. 1 § 5 oraz w § 6 i 7), Bank Polski wypłacać będzie powyższe dochody (kupony i procenty) osobie uprawnionej do użytkowania lub zarządzania majątkiem, po uprzedniem potrąceniu poniesionych przez Bank Polski wydatków i opłat, należnych za administrowanie funduszem.
3)
Sumy uzyskane z realizacji wylosowanych (umorzonych) papierów pupilarnych, nie podlegają wypłacie; winny one być użyte na kupno papierów pupilarnych i zaliczone na dobro funduszu w myśl zasad cz. 2 i 3 § 3.
§  10.
O złożeniu wyżej wspomnianych papierów pupilarnych do depozytu Państwowy Bank Rolny zawiadomi władze wymienione w części 2 art. 78 ustawy z dnia 28 grudnia 1925 r. o wykonaniu reformy rolnej, z dokładnem wyszczególnieniem dokonanych w myśl § 2 lit. B potrąceń, z oznajmieniem, że dokonanie potrąceń nie uszczupla w niczem prawa tych władz do dochodzenia pretensyj wobec użytkowcy lub zarządcy parcelowanego majątku z powodu uszczuplenia substancji tego majątku i ewentualnego prawa zajęcia dochodów od złożonych w depozycie papierów, w celu uzupełnienia naruszonej substancji.
§  11. 5
1)
W celu umożliwienia przeniesienia praw własności na nabywców parcel, parcelujący winien przedłożyć oddziałowi Państwowego Banku Rolnego dwa uwierzytelnione odpisy wykazu imiennego nabywców, zatwierdzone przez właściwy urząd ziemski ze wskazaniem całej umownej ceny kupna i dat wniesienia oraz wysokości wniesionych zadatków i zaliczek na poczet ceny kupna do kasy oddziału Państwowego Banku Rolnego.
2)
Oddział Państwowego Banku Rolnego, po stwierdzeniu, że sumy, wpłacone przez parcelującego, pokrywają sumy podane w wykazie, jako wniesione przez nabywców, zaznaczy na jednym z egzemplarzy wykazu, że cena kupna została przez nabywcę wpłacona albo, że zadatki lub raty wpłynęły do kasy oddziału, zaś reszta ceny kupna będzie (o ile promesy zostały wydane) pokryta w drodze wydania długoterminowej pożyczki w listach zastawnych, lub w gotówce z funduszu zapomóg i kredytu ulgowego, i zostanie zapisana na rzecz właściciela parcelowanego majątku, lub też część reszty ceny kupna zostanie pozostawiona jako dług hipoteczny nabywcy.
3)
W końcu umieści oddział Państwowego Banku Rolnego na tym wykazie klauzulę, że z uzyskanemi cenami kupna postąpiono według postanowień cz. 1 art. 78, wobec czego nie ma przeszkód do wpisania prawa własności na rzecz nabywców.
§  12.
Sumy, pobrane przez parcelujących od kandydatów na nabywców i od nabywców gruntów, będą składane w Państwowym Banku Rolnym, który założy konta przewidziane w § 1. Wydatki z tych sum dokonane na cele wymienione w § 4, 5, 6 i 7 mają być odpowiednio udowodnione i zostaną zaliczone w wysokościach w tych paragrafach podanych na poczet sum, pobranych od nabywców (kandydatów na nabywców).
§  13.
Przepisy § 1 - 10 niniejszego rozporządzenia mają analogiczne zastosowanie w postępowaniu z sumami, stanowiącemi wynagrodzenie za przymusowo wykupione nieruchomości, do których ma zastosowanie ostatni ustęp cz. 1 art. 32 ustawy o wykonaniu reformy rolnej.
§  14.
Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem ogłoszenia i będzie mieć zastosowanie także do spraw wszczętych na podstawie dotychczas obowiązujących przepisów.
1 § 1 zmieniony przez § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 10 października 1932 r. (Dz.U.32.111.915) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 16 grudnia 1932 r.
2 § 2 zmieniony przez § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 10 października 1932 r. (Dz.U.32.111.915) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 16 grudnia 1932 r.
3 § 4 zmieniony przez § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 10 października 1932 r. (Dz.U.32.111.915) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 16 grudnia 1932 r.
4 § 5 zmieniony przez § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 10 października 1932 r. (Dz.U.32.111.915) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 16 grudnia 1932 r.
5 § 11 zmieniony przez § 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 10 października 1932 r. (Dz.U.32.111.915) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 16 grudnia 1932 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1930.65.515

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Postępowanie z funduszami uzyskanemi z parcelacji z wolnej ręki lub z przymusowej sprzedaży majątków, związanych stałemi ograniczeniami.
Data aktu: 12/05/1930
Data ogłoszenia: 23/09/1930
Data wejścia w życie: 23/09/1930