Zastosowanie stałej jednostki do opłat pocztowych, telegraficznych i telefonicznych, oraz do wszelkich świadczeń pieniężnych o charakterze publiczno-prawnym, na rzecz zarządu pocztowego i telegraficznego.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA PRZEMYSŁU I HANDLU W POROZUMIENIU Z MINISTREM SKARBU
z dnia 19 marca 1924 r.
o zastosowaniu stale] jednostki do opłat pocztowych, telegraficznych i telefonicznych, oraz do wszelkich świadczeń pieniężnych o charakterze publiczno-prawnym, na rzecz zarządu pocztowego i telegraficznego.

Na zasadzie art. 1, 5, 6, 7, 8 i 9 ustawy z dn. 6 grudnia 1923 r. o zastosowaniu stałej jednostki do obliczania danin, niektórych innych dochodów publicznych oraz kredytów, udzielanych przez instytucje państwowe i samorządowe (Dz. U. R. P. z r. 1923 № 127 poz. 1044) zarządza się co następuje:
§  1.
Wymiar, obliczanie i pobieranie bieżących opłat pocztowych, telegraficznych i .telefonicznych uskutecznia się, od dnia 8 stycznia 1924 r., w sposób określony w rozporządzeniu Ministra Poczt i Telegrafów z dnia 16 grudnia 1923 r. w sprawie waloryzacji opłat pocztowych, telegraficznych i telefonicznych (Dz. U. R. P. z r. 1924 № 2 poz. 11).
§  2.
Bieżące świadczenia pieniężne o charakterze publiczno-prawnym, na rzecz zarządu pocztowego i telegraficznego, o ile nie są uregulowane wspomnianem w § 1 rozporządzeniem Ministra Poczt i Telegrafów - wymierza się w markach polskich, przyczem oznacza się termin, do którego mają być uiszczone.

Jeżeli te świadczenia nie zostanę; uiszczone w oznaczonym terminie, podlegają waloryzacji, to jest przerachowaniu na franki złote, według kursu w ostatnim dniu czasokresu płatności.

Uiszczenie zwaloryzowanych świadczeń pieniężnych uskutecznia się tylko w markach polskich, według kursu franka złotego w dniu uiszczenia.

§  3.
Opłaty pocztowe, telegraficzne i telefoniczne, tudzież wszelkie inne świadczenia pieniężne o charakterze publiczno-prawnym, na rzecz zarządu pocztowego i telegraficznego, zaległe z czasu przed 1 stycznia 1924 r., o ile nie będą uiszczone do dn. 30 kwietnia 1924 r., będą przerachowane na. franki złote, a mianowicie: zaległe za czas do końca 1919 r.- według, kursu franka złotego, którego wartość w markach polskich wynosi 8.68, a zaległe za czas od 1 stycznia 1920 r. według przeciętnego kursu franka złotego z miesiąca, z którego pochodzą.

Przeciętny, miesięczny kurs franka złotego za czas od 1 stycznia 1920 r. do 31 grudnia 1923 r. podany jest w następującej tabeli:

Liczba Miesiąc 1920 r. 1321 r. 1922 r. 1923 r.
Wartość franka złotego w markach pol.
1 Styczeń 26,56 147,98 601,02 5.015,5
2 Luty 29,93 217,81 729,20 8.032,7
3 Marzec 29,93 166,39 809.77 8.291.-
4 Kwiecień 37,37 157,31 750,91 8.586,3
5 Maj 39,23 168,57 785,04 9.479,1
6 Czerwiec 29,81 243,79 825,76 16.042,6
7 Lipiec 34,14 377,60 1.084,44 24.475,5
8 Sierpień 42,57 442,57 1.477,90 45.209,04
9 Wrzesień 48,62 860,35 1.512,07 53.764,38
10 Październik 54,28 878,39 2.166,45 165.472,5
11 Listopad 34,55 658,41 3.084,26 360.541,6
12 Grudzień 110,14 608,33 3.410,03 956.506.-

Uiszczenie tych opłat i świadczeń pieniężnych uskutecznia się w markach polskich, według wartości franka złotego w dniu uiszczenia.

§  4.
Przy przerachowaniu marek polskich na franki złote, setne części franka nie dosięgające 0.05, opuszcza się, setne zaś części, wynoszące 0.05 lub więcej - zaokrągla się na 0.1 franka. Na przykład: kurs franka złotego wynosi 26.56 mkp. (za styczeń 1920 r.) płatnik ma wnieść marek polskich 98.- obliczenie będzie, takie 9.800 : 2.656 = 3.68 fr. Kwotę, tę zaokrągla się do 3.7.

Przy tym samym kursie (26.56) płatnik ma wnieść 86 mkp., z obliczenia otrzyma się. 8.600 : 2.656 = 3.23, którą to kwotę zaokrągla się do 3.2 fr.

Przy przerachowaniu franków złotych na marki polskie-końcówki kwot poniżej 5.000 mkp. opuszcza się, a 5.000 mkp. i wyżej zaokrągla się do 10.000. mkp., tak, że ostatnie cztery cyfry będą wyrażone zerami.

§  5.
Pokwitowania wydawane przez urzędy I agencje pocztowe na wpłacone kwoty, dotyczące należności przerachowanych na franki złote, a nie opartych na rozporządzeniu Ministra Poczt Ś Telegrafów z dnia 16 grudnia 1923 r. w sprawie waloryzacji opłat pocztowych, telegraficznych i telefonicznych (Dz. U. R. P. z r. 1924, № 2 poz. 11)-winny opiewać na marki polskie cyframi, oraz na franki ziole cyframi i słowami.

W tych wypadkach, na dowodach kasowych zaznacza się pobraną kwotą w markach polskich i równowartość we frankach złotych, np. matek polskich 500.000 = 1.5 franka.

Urzędy pocztowe wpisują do odnośnych rachunków pobrane kwoty we frankach złotych i w markach polskich, w formie ułamka którego licznik będzie wyrażał franki złote, a mianownik marki polskie, w ogólnym rachunku miesięcznym zalicza się ogólną sumą tylko w markach polskich.

§  6.
Wydziały rachunkowe zarządu pocztowego oraz izba kontroli rachunkowej poczt telegrafów są obowiązane, przy cenzurze dokumentów kasowych, sprawdzać dokładnie przerachowanie przez urzędy i agencje pocztowe marek polskich na franki i odwrotnie i stwierdzać dokonanie sprawdzenia na odnośnych dokumentach kasowych podpisami urzędników cenzurujących.
§  7.
Wydziały rachunkowe zarządu pocztowego uskuteczniają wpisy należności zwaloryzowanych w księgach przychodów budżetowych i w księgach obrotowych, tylko we frankach złotych, a mianowicie w przedziałce przeznaczonej na odłączenie przedmiotu wpisy.

Dopiero po uiszczeniu wpłaty następuje ostatecznie dokonanie wpisu w księdze, w przedziałce kwotowej, tak po stronie przypisu, jak uiszczenie, a mianowicie tylko w markach polskich, pobranych według kursu franka złotego w dniu wpłaty należności zarządu pocztowego i telegraficznego.

§  8.
Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem ogłoszenia i obowiązuje na ca tym obszarze Rzeczypospolitej polskiej.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1924.32.331

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Zastosowanie stałej jednostki do opłat pocztowych, telegraficznych i telefonicznych, oraz do wszelkich świadczeń pieniężnych o charakterze publiczno-prawnym, na rzecz zarządu pocztowego i telegraficznego.
Data aktu: 19/03/1924
Data ogłoszenia: 12/04/1924
Data wejścia w życie: 12/04/1924, 08/01/1924