Utworzenie komisji do badania cen i zysków.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 14 października 1921 r.
w przedmiocie utworzenie komisji do badania cen i zysków.

Na mocy art. 2 i 7 p. 1 i 2 oraz art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 2 lipca 1920 r. o zwalczaniu lichwy wojennej (Dz. U. Rz. P. № 67, poz. 449) zarządza się co następuje:
§  1.
W siedzibie wszystkich władz administracyjnych I instancji będą przy tychże władzach utworzone powiatowe komisje dla badania cen i zysków.

W miastach: Warszawie, Łodzi, Lublinie, Lwowie i Krakowie będą przy siniejących tam okręgowych urzędach walki z lichwą utworzone nadto takież komisje z zakresem działania tylko w obrębie tychże miast.

§  2.
Przy wszystkich urzędach wojewódzkich utworzone będą wojewódzkie komisje dla badania cen i zysków.
§  3.
Do zakresu działania powiatowych i miejskich komisji należy:
1)
oznaczanie cen taryfowych i wytycznych;
2)
opinjowanie cenników i kalkulacji cen, składanych w tym celu przez rolników, przemysłowców i kupców;
3)
wydawanie opinji dla, sądów i innych władz.
§  4.
Komisje wojewódzkie będą badać nadesłane im protokuły obrad komisji powiatowych i miejskich i przeprowadzać w ich uchwałach poprawki wskazane i punktu widzenia ogólnego interesu na terenie województwa.

Do nich też należy decyzja w wypadkach zawieszenia uchwał przez przewodniczącego powiatowej lub miejskiej komisji (§ 16).

§  5.
W skład powiatowych i miejskich komisji dla badania cen i zysków wchodzą:
a)
naczelnicy powiatowych władz administracyjnych, względnie urzędów walki z lichwą i ich zastępcy, jako przewodniczący, a jako członkowie:
b)
przedstawiciel większej własności ziemskiej, wybrany przez sejmik (radę powiatową);
c)
przedstawiciel drobnego rolnictwa, wybrany przez sejmik (radę powiatową);
d)
przedstawiciel wielkiego przemysłu i wielkiego handlu, delegowany przez centralny Związek przemysłu i handlu (izby handlowe i przemysłowe);
e)
po jednym przedstawicielu drobnego przemysłu i drobnego handlu, wybranym przez związki zawodowe:
f)
dwóch przedstawicieli miast, wybranych z pośród spożywców przez radę miejską w siedzibie komisji;
g)
czterech przedstawicieli spożywców, wybranych przez stowarzyszenia spożywcze i związki kooperatyw.

W powiatach, w których brak gałęzi gospodarczych, wymienionych pod b, c, d, e odpada potrzeba powołania ich przedstawicieli. W powiatach zaś, gdzie brak sejmików, związków, stowarzyszeń spożywczych i kooperatyw wyżej wymienionych powołuje starosta, względnie naczelnik urzędu walki z lichwą odnośnych przedstawicieli.

Członków komisji należy w miarę możności powoływać z pośród ludności miejscowej.

§  6.
Skład komisji wojewódzkiej jest analogiczny, z tą różnicą, że przewodniczącym tych komisji jest wojewoda, względnie jego zastępca, i że członkowie mają być dobrani z całego województwa i z pośród osób nie powołanych do komisji powiatowych i miejskich.
§  7.
Członkami wszystkich komisji mogą być tylko pełnoletni i nieposzlakowani pod względem moralnym obywatele:

Nie mogą być członkami osoby, pozbawione własnowolności lub ograniczone w czynnościach cywilnych, upadli i skazani za przestępstwa uwłaczające czci, lub pozbawiające pełni praw obywatelskich.

Przyjęcie godności członka komisji jest obowiązkiem obywatelskim.

§  8.
Członkowie komisji są obierani względnie delegowani na przeciąg jednego roku na wezwanie naczelnika odnośnej władzy.

Przy wyborze względnie delegacji członków winni być wybrani względnie delegowani także i ich zastępcy w tej samej ilości.

Jeżeli instytucje, powołane do wyboru lub delegacji w zakreślonym im terminie najwyżej dni 20 nie wymienią kandydatów, wówczas naczelnik urzędu, tworzącego komisję, powoła na ich miejsce według własnego uznania osoby odpowiednie.

Kandydaci wybrani lub delegowani mogą być odrzuceni tylko, dla braku warunków wymienionych w §§ 7 i 21.

§  9.
Członkowie komisji i ich zastępcy obowiązani są zachować w tajemnicy wszystkie poufne z tytułu wykonywania swego mandatu otrzymane wiadomości i to nawet po wygaśnięciu mandatu.
§  10.
Zwyczajne posiedzenia komisji powiatowych i miejskich odbywają się stale w trzecim dniu każdego miesiąca. Takież posiedzenia komisji wojewódzkiej w dziesiątym dniu każdego miesiąca.

W wypadkach niecierpiących zwłoki oraz na pisemne żądanie czterech członków komisji zwoła przewodniczący nadzwyczajne posiedzenie.

§  11.
O niemożności przybycia na posiedzenie winien członek zawiadomić na czas przewodniczącego i swego zastępcę, który w tym wypadku winien wziąć udział w posiedzeniu.
§  12.
Trzechkrotna nieusprawiedliwiona nieobecność na posiedzeniu powoduje wygaśnięcie mandatu i nakłada na przewodniczącego obowiązek podjęcia stosownych kroków w celu uzupełnienia składu komisji. To samo ma miejsce, gdy zajdą co do członka przyczyny wykluczające w myśl § 7.
§  13.
Przewodniczący względnie jego zastępca układa porządek dzienny obrad i kieruje niemi.

Z posiedzeń winny być spisane zwięzłe, ale dokładne protokuły, które podpiszą wszyscy biorący w nich udział.

Uwierzytelnione odpisy tych protokułów winny być niezwłocznie, najdalej dnia następnego po posiedzeniu, przesłane do województwa i do Głównego Urzędu walki z lichwą. Protokuły posiedzeń komisji wojewódzkiej winny być w tym samym terminie przesłane do Głównego Urzędu walki z lichwą.

§  14.
Uchwały zapadają bezwzględną większością głosów. W razie równości głosów staje się uchwałą to zdanie, do którego przystąpił przewodniczący.
§  15.
Do ważności uchwał nie jest przepisany żaden komplet, atoli w miarę ważności spraw może przewodniczący nie dopuścić do uchwał, o ile na posiedzeniu zwyczajnem niema obecnych 7, a na nadzwyczajnem 4 członków lub ich zastępców.
§  16.
Przewodniczący obowiązany jest zawiesić wykonanie uchwał, które sprzeciwiają się obowiązującym ustawom i rozporządzeniom oraz wówczas, gdy je uważa za oczywiście szkodliwe.

Decyzja ta winna być zamieszczona na końcu protokułu, a do odpisu protokułu, przeznaczonego dla komisji wojewódzkiej, winno być dołączone sprawozdanie przewodniczącego z motywami tego zarządzenia.

§  17.
W razie takiego zawieszenia uchwały komisji wojewódzkiej przez jej przewodniczącego należy w taki sam sposób przesiać odpis protokułu z motywami do Głównego Urzędu walki z lichwą, który zasięgnie decyzji Ministra Aprowizacji.

Tak samo postąpi Główny Urząd walki z lichwą, jeżeli przy badaniu nadesłanych mu z województw protokułów komisji uzna potrzebę korektury z punktu widzenia ogólnego interesu na obszarze Państwa.

§  18.
Uchwały powiatowej i miejskiej komisji, niezakwestjonowane przez przewodniczącego, a odnoszące się do cen taryfowych i wytycznych, mają być natychmiast w sposób właściwy ogłoszone, analogicznie postąpić należy z powziętemi zatwierdzeniami cenników i opinjami, wydanemi dla innych władz.

Zmiany zarządzone przez komisje wojewódzkie lub Ministra Aprowizacji mają być po ich nadejściu ogłoszone, względnie stronom lub władzom udzielone.

§  19.
Komisje badania cen i zysków mogą wyłaniać ze swego grona podkomisje i powierzać im opracowanie pewnych spraw i składanie sprawozdań i wniosków.
§  20.
Na żądanie komisji powiatowej, podkomisji, komisji wojewódzkiej lub Głównego Urzędu walki z lichwą przeprowadzi powiatowa władze administracyjna, względnie urząd walki z lichwą wskazane wywiady, dostarczy potrzebnych materjałów i danych statystycznych, korespondencji, rachunków, wyciągów z ksiąg handlowych i przesłucha świadków.
§  21.
Na motywowany wniosek starosty (naczelnika urzędu walki z lichwą) może wojewoda rozwiązać komisje dla badania cen i zysków, polecając równocześnie powołanie bezzwłoczne nowej.

W mieście stołecznem Warszawie służy to samo prawo Głównemu Urzędowi walki z lichwą na wniosek urzędu okręgowego.

Przy ponownem powoływaniu komisji może starosta (naczelnik urzędu walki z lichwą) wykluczyć członka komisji rozwiązanej.

§  22.
Spełnianie czynności biurowych i wykonawczych, związanych z działalnością komisji i podkomisji, należy do urzędów, przy których komisja jest ustanowiona.
§  23.
Urząd członka komisji i jego zastępcy jest bezpłatny.
§  24.
Rozporządzenie niniejsze obowiązuje na tem samem terytorjum co ustawa z dnia 2 lipca 1920 r. o walce z lichwą wojenną i wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
§  25.
Wykonanie niniejszego rozporządzenia powierza się Ministrowi Aprowizacji w porozumieniu z Ministrem Spraw Wewnętrznych.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1921.88.649

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Utworzenie komisji do badania cen i zysków.
Data aktu: 14/10/1921
Data ogłoszenia: 10/11/1921
Data wejścia w życie: 10/11/1921