Problemy psychiczne dzieci i młodzieży to obecnie jedno z najpoważniejszych wyzwań. Szacuje się, że z depresją może zmagać się co piąty nastolatek. Rośnie także liczba samobójstw i prób samobójczych. Dlatego dzieci i młodzież powinny mieć dostęp do programów profilaktycznych, ale także być cyklicznie diagnozowane pod kątem zdrowia psychicznego.

Z danych Narodowego Funduszu Zdrowia wynika, że średni czas oczekiwania na wizytę w poradni diagnozującej autyzm w przypadku pilnym wynosi około 80 dni. W praktyce w wielu ośrodkach na wizytę czeka się około roku. Na wzrost wydolności pracy ośrodków wpłynie planowana wyższa wycena świadczeń. Nie stanie się to jednak od razu, bo dotąd wycena diagnostyki była dramatycznie niska. Są województwa, w których nie ma ani jednego ośrodka diagnostycznego.

Prawo oświatowe powinno zawierać kompleksowy, otwarty katalog praw ucznia, oparty o system norm semiimperatywnych - uważa Mikołaj Wolanin, prezes Fundacji na rzecz Praw Ucznia. Wskazuje, że obecnie prawa ucznia są zepchnięte w ustawie na zdecydowany margines. Mówi się o nich bowiem jedynie pośrednio, niejako przy okazji. To zresztą ciekawe przy skontrastowaniu tego z uczniowskimi obowiązkami, którym ustawodawca poświęcił cały osobny artykuł.

NCBR rozstrzygnęło konkurs „Rozwój kwalifikacji i kompetencji kadry realizującej dydaktykę". Ponad 53 mln zł z Funduszy Europejskich trafi na projekty służące rozwojowi potencjału dydaktycznego kadry akademickiej przyszłości przekaże uczelniom Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBR). Otrzyma je 21 uczelni z całej Polski.

Wiceminister nauki Marek Gzik przypomniał, że pod koniec roku ministerstwo rozdzieliło 150 mln zł między wszystkie uczelnie posiadające akademiki. Rektorzy nie musieli wtedy aplikować o te pieniądze, tylko dostali informację, że środki te mają być przeznaczone na poprawę stanu akademików. Inwestycje związane z remontem obniżą koszty życia studentów i staną się impulsem dla młodych ludzi z mniejszych miejscowości do aplikowania na studia w większych ośrodkach.

15 lutego wchodzą w życie zmiany w przepisach o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich, które m.in. rozszerzają zakres prac z małoletnimi, w przypadku których pracodawca lub inny organizator (w tym także np. zleceniodawca) musi uzyskać informacje z Rejestru Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym o osobie zatrudnianej do ich wykonywania.

Polska edukacja potrzebuje więcej wolności oraz – co wcale nie jest sprzecznością – lepszej administracji oświatowej. Kuratoria oświaty powinny być fachowe, obsadzone urzędnikami o stabilnym statusie, mającymi rzeczywiste doświadczenie w systemie szkolnictwa. Przy tej okazji zwrócę uwagę na konieczność odbudowy służby cywilnej, która w Polsce aktualnie właściwie już nie istnieje - podkreśla prof. Mateusz Pilich, adwokat z kancelarii BWHS Wojciechowski Springer i Wspólnicy.

Organizacje uczniowskie apelują o powołanie nowego rzecznika. Miałby to być organ powoływany przez parlament, a jego zadaniem byłoby wspieranie uczniów w sytuacjach, gdy dochodzi do łamania ich praw. MEN prawdopodobnie pójdzie im na rękę, przynajmniej w pewnym stopniu - powołany zostanie pełnomocnik zajmujący się tymi kwestiami.

Liczba zagranicznych w Polsce wciąż rośnie, ale nasz kraj wciąż jest w ogonie OECD, jeżeli chodzi o tę kwestię - niższy poziom umiędzynarodowienia szkolnictwa wyższego charakteryzował Hiszpanię, Grecję i Włochy. Wyższy był natomiast wśród sąsiadów Polski, np. w Czechach, Niemczech czy Słowacji.

Z uwagi na obowiązujące regulacje w zakresie organizacji pracy szkół, w szczególności obowiązek określenia w arkuszach organizacji wymiaru zatrudnienia nauczycieli w danej szkole, wejście w życie znowelizowanych przepisów rozporządzenia będzie możliwe najwcześniej z początkiem nowego roku szkolnego 1 września 2024 r. - wskazuje MEN w odpowiedzi na wystąpienie ministra edukacji.

Ministerstwo edukacji doprecyzowuje przepisy dotyczące sposobu ustalania punktacji w przypadku osób zwolnionych z obowiązku przystąpienia odpowiednio do egzaminu ósmoklasisty lub do danego przedmiotu objętego takim egzaminem. Chodzi tu o zwolnienie z powodów zdrowotnych - w przypadku takiego ucznia pod uwagę brane będą jego oceny na świadectwie.

W połowie stycznia Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego zleciło Ośrodkowi Przetwarzania Informacji Państwowemu Instytutowi Badawczemu wykonanie analiz i raportów dotyczących programów cyfryzacyjnych prowadzonych w Instytucie Badań Edukacyjnych (IBE). Zgodnie z zapowiedzią wiceminister edukacji Katarzyny Lubnauer, zostanie przeprowadzony audyt wydatków związanych z cyfryzacją edukacji, sprawę zbada także Najwyższa Izba Kontroli.

Dzięki wsparciu z Funduszy Europejskich już ponad 200 polskich uczelni podjęło działania umożliwiające studiowanie bez barier. Jak podkreśla Narodowe Centrum Badań i Rozwoju, realizacja projektów ma służyć trwałemu wzrostowi dostępności uczelni dla osób ze szczególnymi potrzebami, w tym osób z niepełnosprawnościami. Kto może składać wniosek?

Rozporządzenie Ministerstwa Edukacji Narodowej dotyczące prac domowych nie powinno być wyrwane z kontekstu, ale łączyć się ze zmianami wprowadzanymi w podstawie programowej - uważa prof. Małgorzata Żytko z Uniwersytetu Warszawskiego. W jej opinii regulacje nie powinny być wprowadzane w trakcie roku szkolnego.

Zespół placówek szkolno-opiekuńczych może mieć tylko jednego dyrektora. Dlatego organ prowadzący może odwołać dyrektora jednej łączonych placówek w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia - orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie.Rozstrzygnięcie to zapadło w sprawie, w której burmistrz odwołał z dniem 1 września 2023 r. Ewę S. ze stanowiska dyrektora przedszkola gminnego.

2024 r. na liście krajowej pojawił się po raz pierwszy zawód technik elektromobilności. Raport Branżowy Bilans Kapitału Ludzkiego dla branży motoryzacja i elektromobilność wskazuje na rosnącą popularności pojazdów elektrycznych oraz hybrydowych spowodowaną wzrostem świadomości proekologicznej społeczeństwa. Popularyzacja elektromobilności w Polsce postępuje w szybkim tempie.

Przy okazji nowelizacji, której celem było przedłużenie przepisów dotyczących uprawnień doktorantów kończących studia na starych zasadach, przyznano ministrowi nauki i szkolnictwa wyższego nowe uprawnienie. Będzie mógł odwołać rektora nowo utworzonej uczelni i powołać nowego. To furtka dla rządu, by cofnąć decyzje kadrowe ministra Przemysława Czarnka. Zmiany weszły w życie 2 lutego.

Minister Nauki Dariusz Wieczorek wystąpił do Centrum GovTech o wstrzymanie realizacji zaplanowanych wydatków i zobowiązań, a także zaciągania kolejnych, w tym zatrudniania nowych pracowników. Mimo tego 29 grudnia 2023 r. przedstawiciele centrum kupili lokal o powierzchni ponad 600 m.kw. w centrum Warszawy przy ul. Pawiej. Koszt nieruchomości to 9,5 mln zł.

Statut szkoły nie może powielać treści aktów prawnych, nie powinno się w nim nawet zamieszczać ich sygnatur, bo każde wydanie tekstu jednolitego ustawy zrodzi konieczność jego aktualizacji. W statucie nie można też regulować zachowań uczniów poza szkołą, bo to wkracza w kompetencje rodziców. Choć teoretycznie jest to jasne, szkoły wciąż przekraczają swoje uprawnienia w tym zakresie.

W roku 2024/2025 jednym z kierunków polityki oświatowej państwa będzie wzmocnienie edukacji zdrowotnej w szkole, w tym nauki udzielania pierwszej pomocy. Od 1 września 2024 r. w szkołach podstawowych, w ramach zajęć z wychowawcą, będą realizowane zagadnienia dotyczące pierwszej pomocy. Ministerstwo Edukacji Narodowej planuje dodatkowe działania, dzięki którym uczniowie będą mogli skutecznie nabywać i rozwijać swoje umiejętności w tym zakresie.