Rząd planuje największy program bezpieczeństwa cywilnego

Ponad 105 mld zł ma wynieść budżet Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2027–2031 przygotowywanego przez MSWiA. Dokument zakłada m.in. rozbudowę schronów, zapewnienie ciągłości dostaw energii i wody oraz rozwój systemów ostrzegania i edukacji obywateli. MSWiA przygotowało założenia Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej (OLiOC) na lata 2027–2031.

To pierwszy tak kompleksowy program w tym obszarze w demokratycznej Polsce, który ma stanowić fundament finansowania systemu bezpieczeństwa ludności.  Zgodnie z projektem, jego przyjęcie przez Radę Ministrów ma istotnie zmienić sposób przygotowania państwa na sytuacje kryzysowe. Program będzie kontynuacją działań podjętych w latach 2025–2026, kiedy na ochronę ludności przeznaczono blisko 34 mld zł.

105 mld zł w pięć lat

Wstępny budżet programu na lata 2027–2031 wynosi co najmniej 105 mld zł. Finansowanie zostało rozpisane na kolejne lata, co – według resortu – ma zapewnić stabilność realizacji inwestycji: 

• 2027 r. – co najmniej 23,4 mld zł
• 2028 r. – ponad 24,7 mld zł
• 2029 r. – co najmniej 18,4 mld zł
• 2030 r. – ok. 19 mld zł
• 2031 r. – ok. 19,5 mld zł

Znacząca część środków ma trafić do jednostek samorządu terytorialnego, które będą kluczowymi realizatorami inwestycji w zakresie infrastruktury bezpieczeństwa.

Przeczytaj także: FBiO z większym budżetem. Nabory jeszcze w 2026 r.

Schrony, infrastruktura i bezpieczeństwo dostaw

Program zakłada wzmocnienie bezpieczeństwa obywateli poprzez rozwój infrastruktury ochronnej oraz zabezpieczenie podstawowych usług w sytuacjach kryzysowych. Wśród najważniejszych działań znalazły się:

• budowa nowych oraz adaptacja istniejących schronów i obiektów zbiorowej ochrony,
• tworzenie miejsc doraźnego schronienia,
• rozwój odpornej infrastruktury medycznej,
• tworzenie magazynów i punktów przetrwania zapewniających ciągłość dostaw energii, ciepła, żywności i wody.

Program obejmie także zakup nowoczesnego sprzętu ratowniczego oraz pojazdów, a także utworzenie specjalnego komponentu medycznego Szefa Obrony Cywilnej.

System ostrzegania i przygotowanie społeczeństwa

Jednym z kluczowych elementów programu ma być rozwój systemów ostrzegania i alarmowania, nad czym pracują m.in. Państwowa Straż Pożarna i Rządowe Centrum Bezpieczeństwa.

Równolegle rząd planuje dalsze tworzenie Korpusu Obrony Cywilnej oraz zapewnienie obywatelom dostępu do szkoleń i ćwiczeń przygotowujących do reagowania w sytuacjach zagrożenia. Szczególne znaczenie przypisano także edukacji, w tym przeciwdziałaniu dezinformacji i zwiększaniu świadomości zagrożeń.

Część środków z programu ma zostać skierowana do organizacji pozarządowych, które będą realizować działania edukacyjne i szkoleniowe.

Kluczowymi inicjatywami mają być:

• Powszechne Warsztaty Ochrony Ludności – praktyczne szkolenia dla obywateli,
• Akademia Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej – program edukacyjny oparty na ćwiczeniach praktycznych, obejmujący m.in. przygotowanie do ewakuacji, przerw w dostawach energii czy udzielania pierwszej pomocy.

72 godziny – odpowiedzialność także po stronie obywateli

Autorzy programu podkreślają, że budowanie odporności państwa nie może ograniczać się wyłącznie do działań administracji publicznej. Kluczowe znaczenie ma również indywidualne przygotowanie obywateli, którzy – zgodnie z założeniami – powinni być gotowi do samodzielnego funkcjonowania przez pierwsze 72 godziny kryzysu.

Program OLiOC na lata 2027–2031 jest na razie na etapie projektu.