Krzysztof Sobczak

Jedną z głównych plag polskiego wymiaru sprawiedliwości jest przewlekłość postępowań. Doskonałą ilustracją problemu, a także bezradności prokuratorów i sądów, jest proces sławnego swego czasu m.in. z powodu kandydowania na stanowisko prezydenta RP Leszka Bubla. Od ponad roku nie może on ruszyć z miejsca. Oskarżeni zaskakują sąd coraz to nowymi fortelami, a ten wyraźnie nie umie sobie z tym poradzić.

Na łamach Rzeczpospolitej ukazał się artykuł kwestionujący opłacalność elektronicznego systemu dozoru skazanych. Zirytowane tym Ministerstwo Sprawiedliwości podało dane dotyczące kosztów i ekonomicznych skutków stosowania tego rozwiązania. Według wyliczeń resortu system ma być opłacalny i w ciągu 10 lat ma przynieść ponad 600 mln zł oszczędności.

Takiego odszkodowania jeszcze polskie media nie widziały. Zamieszkała w USA Małgorzata Cimoszewicz-Harlan, córka byłego polskiego premiera, wygrała proces o zniesławienie wytoczony tygodnikowi "Wprost". Wydawca popularnego polskiego tygodnika powinien teraz wypłacić jej odszkodowanie w wysokości pięciu milionów dolarów.

W sobotę 3 października w całej Polsce adwokaci będą udzielali bezpłatnych porad ludziom potrzebującym takiego wsparcia, których nie stać na opłacenie sobie usługi. To już druga tego typu inicjatywa adwokatury zorganizowana na skalę ogólnopolską i zarazem jak twierdzą przedstawiciele Naczelnej Rady Adwokackiej - największe takie przedsięwzięcie w historii. W akcji ma wziąć udział rekordowa liczba 843 adwokatów i aplikantów adwokackich w 181 miastach we wszystkich województwach.

Sejm uchwalił szereg zmian w kodeksach karnych. Niektóre z nich wnoszą pozytywne elementy do tego prawa, ale część już jest krytykowana. Jako dyskusyjne wymieniane są m. in. niektóre przepisy zaostrzające kary za pedofilię oraz obowiązek zasądzania farmakologicznego leczenia pedofilów. Ministerstwo Sprawiedliwości już zapowiada kolejne zaostrzenie kar - tym razem za zamach na funkcjonariusza publicznego.

Pewien oskarżony o oszustwa notariusz został osadzony w areszcie. Ponieważ był ciężko chory, wkrótce zmarł. Prokuratura oskarża o spowodowanie tego nieszczęścia lekarzy ze szpitala więziennego, ale role mogą się jeszcze odwrócić. Lekarze bowiem twierdzą, że to prokuratorzy i sędziowie zlekceważyli poważny stan podejrzanego. Ten proces może mieć duże znaczenie dla polityki aresztowej w polskim wymiarze sprawiedliwości.

Ministerstwo Sprawiedliwości zapowiada, że do końca 2011 roku uchwalona ma być nowa ustawa o adwokaturze, która doprowadzi do połączenia zawodów adwokata i radcy prawnego. 22 września pracujący od ponad roku w resorcie zespół ekspertów przedstawił założenia do ustawy. Samorząd radcowski traktuje projekt z życzliwym zainteresowaniem, adwokatura raczej patrzy nań sceptycznie.

Nieźle poszło na egzaminach na aplikacje kandydatom na radców prawnych, adwokatów i notariuszy. W przeciwieństwie do poprzednich takich egzaminów stopień trudności testów był dla wszystkich grup zdających podobny, dzięki czemu większość kandydatów je zaliczyła. Teraz ogromne wyzwanie stoi przed samorządami prawniczymi, które muszą zorganizować system szkolenia dla blisko 11 tys. aplikantów w całym kraju. Największą pracę do wykonania ma warszawska Okręgowa Izba Radców Prawnych, która będzie musiała szkolić ok. 2300 nowych aplikantów.

Z badania przeprowadzonego na początku września przez CBOS wynika, że pozytywnie oceniana jest przez polskie społeczeństwo działalność Kościoła, wojska i policji. Natomiast wśród instytucji, w odniesieniu do których przeważają oceny negatywne są m.in. sądy i prokuratura. Dlaczego spośród trzech instytucji zajmujących się ściganiem i karaniem, jedna ma dobrą opinię a dwie pozostałe złą?

Samorząd adwokacki wprowadza bardziej przychylne dla aplikantów zasady zdawania egzaminów rocznych, a z drugiej strony domaga się od państwowej komisji egzaminacyjnej, by nie obniżała poziomu egzaminów uprawniających do wykonywania tego zawodu. To reakcja na sygnały, że tegoroczny egzamin dla absolwentów aplikacji ma się ograniczyć tylko do znajomości aktów prawnych, bez sprawdzania umiejętności ich stosowania.