Patrycja Rojek-Socha

Strona ma mieć miesiąc na złożenie bezpłatnego wniosku o uchylenie orzeczenia sędziego powołanego po 2018 r. Co istotne, nie wystarczy jednak sam skład. Zgodnie z propozycjami Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju Sądownictwa i Prokuratury, będzie to możliwe tylko wtedy, gdy strona już w trakcie postępowania składała wnioski o wyłączenie sędziego czy o test bezstronności, a następnie podnosiła takie zarzuty np. w apelacji. Tak samo ma być z orzeczeniami tych, którzy przyszli spoza zawodu, choć w tym zakresie część prawników ma wątpliwości, bo - jak podkreślają - skoro sędzia nie jest sędzią, to jak mogą być skuteczne.

Komisja Kodyfikacyjna Prawa Karnego, działająca przy Ministerstwie Sprawiedliwości, przygotowała projekt nowelizacji przepisów kodeksu postępowania karnego, który przewiduje wprowadzenie nowego środka zapobiegawczego: aresztu elektronicznego. Ma być on alternatywą dla tradycyjnego tymczasowego aresztowania w zakładzie karnym lub areszcie śledczym. Zgodnie z propozycją osoby objęte AE będą przebywać we własnym miejscu zamieszkania, z założoną elektroniczną bransoletą.

Do konsultacji wewnątrzresortowych trafiły dwa projekty Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju Sądownictwa i Prokuratury. Choć różnią się w zakresie sposobu rozwiązania kwestii statusu sędziów powołanych po 2018 r., w taki sam sposób podchodzą do tych, którzy przyszli spoza zawodu. Założenie jest takie, że nie są oni sędziami, a to z kolei oznacza, że mogą co najwyżej ubiegać się o stanowisko referendarza albo próbować wrócić do poprzednio wykonywanego zawodu. Byli adwokaci i radcy, którzy jako sędziowie przeszli w stan spoczynku, takie uprawnienie utracą.

Dwa projekty regulujące status sędziów powołanych po 2018 r. a przygotowane przez Komisję Kodyfikacyjną Ustroju Sądownictwa i Prokuratury trafiły 3 lutego do konsultacji wewnątrzresortowych. Jeden zakłada rozwiązanie tej kwestii ustawą - ma ona potwierdzić, że akty powołania tych sędziów, ze względu na udział w procesie tzw. neo-KRS, są nieskuteczne, drugi - poprzez weryfikację przed nową KRS, w skład której wejdą sędziowie powołani przez sędziów, nie przez Sejm. W pierwszej wersji ma to potrwać do 2027 r., w drugiej do 2029 r.

W ocenie Ogólnopolskiego Zrzeszenia Sędziów „AEQUITAS” propozycje projektów Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju Sądownictwa i Prokuratury dotyczące statusu sędziów powołanych od 2018 r. są niekonstytucyjne i w kolizji z opinią Komisji Weneckiej. Co więcej, fakt, że mają one dotyczyć tylko sędziów, którzy awansowali lub przyszli do sądów z innych zawodów prawniczych, jednoznacznie wskazuje na chęć zwolnienia etatów w sądach wyższych instancji w celu obsadzenia ich tymi sędziami, którzy nie zdecydowali się na udział w konkursach.