Ministerstwo Sprawiedliwości chce zwiększyć wynagrodzenia mediatorów za prowadzenie postępowania mediacyjnego w sprawach cywilnych, wszczętego na podstawie skierowania sądu. Maksymalnie, gdy można określić wartość przedmiotu sporu, ma ono sięgnąć 8000 zł – czyli czterokrotnie więcej niż obecnie. Minimalna stawka miałaby wynosić 310 zł, czyli dwa razy więcej niż dotąd. Projekt rozporządzenia jest już w opiniowaniu.

Prezes Trybunału Konstytucyjnego Bogdan Święczkowski skierował pismo do Komendanta Głównego Policji gen. insp. Marka Boronia, zwracając się o zapewnienie przestrzegania porządku prawnego. Podkreślił, że ewentualne wykonanie przez funkcjonariuszy policji postanowienia Sądu Okręgowego w Warszawie o zatrzymaniu i przymusowym doprowadzeniu byłego ministra sprawiedliwości Zbigniewa Ziobry na posiedzenie tzw. sejmowej komisji śledczej ds. Pegasusa, może rodzić odpowiedzialność prawną, w tym także karną, ze względu na postanowienie zabezpieczające TK.

Problem tylko, w jakim to będzie kierunku - na to pytanie będą odpowiadać eksperci podczas jutrzejsze konferencji „Dowód z opinii biegłego z zakresu budownictwa w sprawach cywilnych i gospodarczych”- jeszcze w czwartek można się zgłaszać, aby uczestniczyć w niej bezpłatnie on-line. Serwis Prawo.pl objął patronat medialny nad konferencją.

Przepis o doręczeniu pism procesowych nie znajduje zastosowania do adwokata lub radcy prawnego występującego w sprawie w charakterze kuratora - orzekł Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej. Sytuacja wystąpiła w sądzie I instancji, gdy pozwana reprezentowana była przez kuratora dla osoby nieznanej z miejsca pobytu, wykonującego zawód adwokata.

Na początku września TSUE orzekł, że sąd krajowy jest zobowiązany uznać za niebyły wyrok sądu wyższej instancji, który nie jest niezawisłym i bezstronnym, ustanowionym uprzednio na mocy ustawy. Chodziło o orzeczenie Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych i o sędziów powołanych od 2018 r. na podstawie uchwał KRS, które następnie zostały uchylone przez NSA. RPO wnosi o wyłączenie ich od orzekania w skargach nadzwyczajnych. Dotyczy to 10 spraw.

Wciąż nieskuteczne są zabiegi samorządu adwokatów o odebranie prokuratorom i przekazanie sądom prawa do zawieszenia w czynnościach adwokata lub radcy prawnego w czasie postępowania przygotowawczego. Nie udało się przekonać do tego Ministerstwa Sprawiedliwości i projekt nowelizacji procedury karnej, którym zajmuje się obecnie Sejm, nie zawiera zmiany w tym zakresie. Adwokaci mówią o nieuzasadnionym uprzywilejowaniu prokuratora i zapowiadają dalszą walkę o jego zredukowanie, ale radcowie prawni dystansują się od tej propozycji.

Ponowne włączenie Sądu Najwyższego w procedurę oceny kandydatów na sędziów SN to jedna ze zmian, którą zakłada projekt ustawy o Sądzie Najwyższym, przygotowany przez specjalny Zespół Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju Sądownictwa i Prokuratury. Co istotne, taka opinia, wieloetapowa, nawet jeśli byłaby negatywna, nie zamykałaby drogi do SN. Decyzja o przedstawieniu takiego kandydata prezydentowi pozostawałaby bowiem dalej w gestii Krajowej Rady Sądownictwa.

Interpretacja obowiązujących przepisów w ten sposób, że dopiero ogłoszenie wyroku Trybunału Konstytucyjnego w Dzienniku Ustaw lub Monitorze Polskim jest podstawą do tego, by wywoływał skutki prawne a organy władzy publicznej, w tym sądy, go stosowały, jest niezgodna z Konstytucją - orzekł Trybunał Konstytucyjny.

Minister sprawiedliwości Waldemar Żurek powołał sędziego Grzegorza Kasickiego na stanowisko zastępcy rzecznika dyscyplinarnego sędziów sądów powszechnych na czteroletnią kadencję. Wcześniej na rzecznika powołał sędzię Joannę Halinę Raczkowską. Drugim jej zastępcą jest sędzia Tomasz Ładny z Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Północ w Warszawie, powołany jeszcze przez ministra Adama Bodnara.

Firma z Sanoka skierowała do Sądu Rejonowego dla Warszawy-Śródmieścia pozew, w którym domaga się, by sąd zobowiązał premiera Donalda Tuska do wydania polecenia ogłoszenia w Dzienniku Ustaw wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 sierpnia 2025 r. dotyczącego niekonstytucyjności ustanawiania wysokości opłaty koncesyjnej inaczej niż ustawą. Impas z niepublikowaniem wyroków TK trwa od grudnia 2024 r.

Sędziowie Sądu Najwyższego powołani po 2018 roku nie dość, że mają niepewny status, to jeszcze coraz częściej domagają się waloryzacji swoich wynagrodzeń za pracę w latach 2021 i 2022. Zagadnienia prawne utknęły w Trybunale Konstytucyjnym. Sprawa jest jednak zasadnicza: Czy sędziowie SN mogą sami orzekać we własnych sprawach, czy nie powinien tego robić sąd powszechny? Teraz TSUE podpowiedział, jak wybrnąć z tego pata.

Na poniedziałek, 22 września 2025 r., nie jest wyznaczony termin posiedzenia Trybunału Stanu, a Sąd Najwyższy nie ma podstaw faktycznych ani prawnych do zapewnienia jego obsługi kancelaryjnej i sekretarskiej – oświadczyła prof. Małgorzata Manowska, I prezes Sądu Najwyższego. Właśnie Trybunał miał orzec o tym, czy Izba Odpowiedzialności Zawodowej może zająć się sprawą uchylenia immunitetu pani prezes.

W Polsce po wielu latach jest szansa na wprowadzenie unijnych dyrektyw obrończych, zakładających m.in. dostęp do obrońcy od momentu zatrzymania. Regulacja jest wyczekiwana, ale łyżką dziegciu w beczce miodu są kwestie stawek za te czynności dla adwokatów i radców prawnych z urzędu. MS już planuje kolejne nowelizacje „urzędówkowych" rozporządzeń, by te stawki określić kwotowo - na poziomie 90 i 150 zł. W przeciwnym razie w budżecie może zabraknąć kilkudziesięciu milionów złotych.

Biorąc pod uwagę doświadczenia ostatnich lat, uważam, że w nowej ustawie o SN powinny znaleźć się klarownie ujęte przesłanki dotyczące kandydatów na sędziego SN: wybitne osiągnięcia w zakresie prawoznawstwa lub praktyki jego stosowania, wymóg niezawisłości, bezstronności i niezależności oraz apolityczności traktowany ultra serio i wymóg doświadczenia praktycznego w przypadku akademików. Co więcej, powinny być badane dokładnie z taką samą wnikliwością i drobiazgowością - pisze prof. dr hab. Piotr Kardas, adwokat, Uniwersytet Jagielloński.

Skuteczna readaptacja ma znaczenie nie tylko dla osób, które były skazane, umożliwiając im powrót do społeczeństwa. Stanowi też gwarancję bezpieczeństwa dla wszystkich obywateli. Dobrze przeprowadzona zmniejsza ryzyko recydywy. W Polsce w tym obszarze jest jednak jeszcze dużo do zrobienia, począwszy od edukacji, poprzez przepisy karne, stworzenie odpowiednich warunków pracy np. kuratorów sądowych, po kwestie związane ze współpracą służb i organizacji pozarządowych — mówi Grzegorz Miśta, dyplomowany kurator specjalista.

Rzecznik praw obywatelskich zwrócił się do ministra sprawiedliwości Waldemara Żurka o rozważenie zainicjowania prac legislacyjnych w zakresie dopuszczalności tzw. częściowej prawomocności orzeczenia. Marcin Wiącek jako przykład podaje sytuacje, gdy odrębne rozstrzygnięcia dotyczące odrębnych przestępstw zawarte w wyroku uprawomocniają się w różnym czasie.

W Gdańsku rusza proces sternika jachtu, który podczas rejsu po Kanale Kaszubskim kierował jednostką, z której do wody wypadło kilkanaście osób, a cztery z nich się utopiły. Prokuratura zarzuca mu zignorowanie przepisów żeglugowych, przez co sprowadził nieumyślnie katastrofę w ruchu wodnym. Polskie prawo dość dokładnie określa zasady poruszania się po wodzie, a przepisów tych uczą się już nastolatki na kursach na patent żeglarski.

Powodem umorzenia postępowania w sprawie uchylenia immunitetu prof. Manowskiej, I prezes Sądu Najwyższego było wadliwe powołanie na stanowisko nowego prokuratora krajowego Dariusza Korneluka, który został dokoptowany do Prokuratury Krajowej przez p.o. prokuratora krajowego Jacka Bilewicza. Te działania pozostawały w rudymentarnej opozycji do zasady legalizmu i były klasycznym przykładem tzw. falandyzacji prawa – orzekł Trybunał Stanu 18 września.

Dawid Miąsik, sędzia Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego, złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na zarządzenie wydane przez pierwszą prezes SN Małgorzatę Manowską. Chodzi o powierzenie kierowania tą Izbą a także prawo do podejmowania wybranych czynności z zakresu prawa pracy sędzi Agnieszce Górze-Błaszczykowskiej, która zastąpiła legalnego sędziego Miąsika, a wcześniej – sędziego Piotra Prusinowskiego, któremu kadencja wygasła.

W Prokuraturze Krajowej został powołany zespół „do spraw zapobiegania negatywnym skutkom orzeczeń" wydanych przez sędziów powołanych od 2018 r. przy udziale obecnej KRS. Jak poinformowała prokurator Anna Adamiak, rzeczniczka prokuratora generalnego, pokieruje nim prokurator Agnieszka Welenc. Z kolei minister sprawiedliwości, prokurator generalny Waldemar Żurek zapowiedział pozwy regresowe wobec takich sędziów orzekających w SN.