Liczba kompetencji dla referendarzy cały czas się zwiększa. Nic dziwnego, że chcieliby mieć możliwość szybszego awansu na stanowisko sędziego, szczególnie w sytuacji gdy mają zdane egzaminy prawnicze. Ministerstwo Sprawiedliwości zapewnia, że nad problemem się pochyla, konkretnych propozycji na razie jednak nie ma. Pojawiło się za to opracowanie IWS, które wśród referendarzy wzbudziło ogromne emocje, bo wskazano w nim m.in., że postulat referendarzy i asystentów dotyczący większego otwarcia dostępu do zawodu sędziego należy ocenić jako... zbyt daleko idący.

Sąd Okręgowy w Warszawie wydał europejski nakaz aresztowania (ENA) wobec byłego wiceministra sprawiedliwości Marcina Romanowskiego. W grudniu sędzia Dariusz Łubowski z warszawskiego SO zdecydował o uchyleniu wobec niego ENA, wskazując w uzasadnieniu m.in. na „łamanie przez władzę wykonawczą praw człowieka i wolności obywatelskich". Prokuratura ponownie jednak wystąpiła z wnioskiem, a sędzia został wyłączony ze sprawy. Został też – jak wyjaśniał minister sprawiedliwości Waldemar Żurek – z powodów organizacyjnych odwołany z funkcji kierownika Sekcji Postępowania Międzynarodowego do spraw z zakresu prawa karnego.

Procedura wyboru 15 sędziów/członków KRS rozpoczęła się już w ubiegłym tygodniu. Pierwsze listy poparcia z kandydatami już są, a prezesi – co istotne – 10 z 11 Sądów Apelacyjnych wydali stanowisko, w którym apelują, by sędziowie wzięli udział w wyborze 15 najlepszych spośród wszystkich zgłoszonych marszałkowi Sejmu kandydatów. Potem miałby ich zaakceptować Sejm. Nacisk kładą przy tym na „powszechność”, i... z tym może być największy problem. Gros sędziów już zapowiada, że nie weźmie w tym udziału, a prawnicy wskazują na brak podstawy prawnej.

Obecnie procedura cywilna nie traktuje w specjalny sposób statusu prywatnych opinii czy ekspertyz, ale w praktyce strony niejednokrotnie takimi dowodami się posługują. Opinie czy ekspertyzy nie mogą jednak zastąpić dowodu z opinii biegłego sądowego lub instytutu. Ale zrównanie statusu opinii prywatnych oraz tych sporządzonych w konkretnej sprawie na zlecenie sądu nie jest najszczęśliwszym pomysłem – twierdzi dr Rafał R. Wasilewski, radca prawny prowadzący kancelarię w Szczecinie.

20 lutego br. w Auli Starej Biblioteki Uniwersytetu Warszawskiego odbędzie się konferencja "Współpraca w arbitrażu: praca z klientem przed i w trakcie sporu" - organizuje ją Stowarzyszenie Moot Uniwersytetu Warszawskiego we współpracy z Singapore International Arbitration Centre (SIAC). Patronat nad wydarzeniem objęły Sąd Arbitrażowy przy Krajowej Izbie Gospodarczej, Sąd Arbitrażowy przy Konfederacji Lewiatan, Wydział Prawa i Administracji UW oraz Koło Naukowe Mediacji, Negocjacji i Arbitrażu. Wydarzenie to wstęp do konkursu Warsaw Pre-Moot.

We wtorek, 17 lutego br., Izba Cywilna nie podjęła uchwały na ważne pytanie czy wydanie przez Trybunał Konstytucyjny wyroku stwierdzającego niezgodność z Konstytucją normy ustawowej, który nie został opublikowany w Dzienniku Ustaw, jest dostateczną podstawą dla potwierdzenia, iż skarga o wznowienie postępowania, opiera się na ustawowej podstawie. Ale Sąd Apelacyjny w tej sprawie nie zauważył, że jest na etapie badania dopuszczalności skargi o wznowienie, a nie jej merytorycznego rozpoznania - wyjaśniała odmowe podjęcia uchwały, sprawozdawca sędzia Monika Koba.

Przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej waży się los pytań prejudycjalnych dotyczących niemieckiego serialu „Nasze matki, nasi ojcowie”, który zarzuca Armii Krajowej kolaborację z niemieckimi okupantami podczas wojny. Wyrok ten może mieć istotne znaczenie dla praktyki polskich sądów w takich sprawach, w tym również tej dotyczącej byłego więźnia obozu Auschwitz Stanisława Zalewskiego. Żąda on przeprosin za nazywanie „polskim” obozu w Treblince, czyli za pośrednią próbę powiązania Polaków z Holokaustem.

Pytanie, które często nurtuje klientów, to fakt podjęcia za nimi poszukiwań, a szczególnie poszukiwań międzynarodowych. Czy nie byłoby ciekawie, gdyby istniała otwarta baza danych, gdzie można byłoby sprawdzić, czy ktoś jest poszukiwany Europejskim Nakazem Aresztowania? Pomysł wydaje się prosty, tym bardziej że wielu klientów zagranicznych wierzy, iż wystarczy podanie danych osobowych, daty urodzenia, może ewentualnie PESEL i można to sprawdzić. A jak jest w rzeczywistości? – pisze r. pr. dr Paweł Gołębiewski.

Po blisko 10 latach zmieniają się stawki wynagrodzenia mediatorów w postępowaniu cywilnym. Minimalna stawka wyniesie 300 zł, maksymalna - 8 tys. zł. Wprowadzono też rozróżnienie na mediacje w sprawach o wartości przedmiotu sporu do 200 tys. zł i powyżej tej kwoty. W razie nieprzystąpienia stron do mediacji mediatorowi przysługiwać będzie zwrot poniesionych wydatków w wysokości do 110 złotych.

Posiedzenie w sprawie immunitetu Jakuba Iwańca jest wyznaczone na 20 maja br. – wynika z odpowiedzi Sądu Najwyższego na zarzuty wiceministra sprawiedliwości Dariusza Mazura o braku podjęcia czynności wobec sędziego. Wobec Iwańca toczy się już – na różnych etapach – kilka różnych spraw w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej SN.

Fan Radomiaka, który po piątkowym meczu zranił pracownika sztabu szkoleniowego Korony Kielce, może trafić do więzienia nawet na 5 lat. Na razie ma dozór policyjny i zakaz stadionowy. Nie ma natomiast jeszcze żadnych zarzutów wobec kibiców Legii Warszawa, którzy już dwukrotnie podczas meczów wyjazdowych w Gdyni i Katowicach kierowali groźby karalne pod adresem piłkarzy stołecznego klubu.

Prezesi 10 z 11 sądów apelacyjnych wystosowali stanowisko w sprawie wyborów 15 sędziów/członków Krajowej Rady Sądownictwa. Jak wskazali, jeżeli nowelizacja ustawy o KRS nie wejdzie w życie, jedyną realną możliwością wyjścia z impasu będzie dokonanie takiego wyboru przez Sejm RP, spośród wszystkich prawidłowo zgłoszonych marszałkowi kandydatów, którzy uzyskają najwyższe poparcie w powszechnym głosowaniu na zgromadzeniach sędziów. Zaapelowali do wszystkich sędziów, by wzięli w tym procesie udział.

Na stronie stowarzyszenia Prawnicy dla Polski opublikowano listy poparcia dla 15 kandydatów do Krajowej Rady Sądownictwa, a do tego informacje dla sędziów i obywateli, do kiedy i jak je składać. Znaleźli się na nich sędziowie: Łukasz Piebiak – były wiceminister sprawiedliwości, Mikołaj Pawlak – były rzecznik praw dziecka, oraz Przemysław Radzik, zastępca rzecznika dyscyplinarnego sędziów sądów powszechnych, powołany za czasów ministra Zbigniewa Ziobry i odwołany, w trakcie kadencji, jeszcze przez ministra Adama Bodnara.

Zapowiadana likwidacja odrębnego postępowania w sprawach gospodarczych wydaje się być przesądzona, chociaż nie nastąpi to – jak w procedurze konsumenckiej – już w obecnie zaproponowanym pakiecie zmian w procedurze cywilnej. Komisja Kodyfikacyjna Prawa Cywilnego jest co do tego przekonana, ale chce tę zmianę połączyć z wprowadzeniem nowych i efektywnych ogólnych regulacji dotyczących organizacji postępowania i koncentracji materiału procesowego.

Wymóg apolityczności pojawia się w wielu aktach prawnych dotyczących gospodarki i wymiaru sprawiedliwości. Prawodawca oczekuje jej od szefów komisji zajmującej się AI, urzędników decydujących o blokowaniu treści internetowych, kandydatów do Sądu Najwyższego, a ostatnio nawet członków organów państwowych spółek. Pytanie tylko, jak te wymogi egzekwować. I co się stanie, jeśli w praktyce nie będą przestrzegane.

Od dokumentacji do odpowiedzialności: wsparcie ukraińskiego wymiaru sprawiedliwości w ściganiu zbrodni popełnionych w Ukrainie - pod takim tytułem odbędzie się w Warszawie, 24 lutego, konferencja organizowana przez Fundację Sunflowers i Krajową Izbę Radców Prawnych. Patronat medialny nad wydarzeniem objęło Prawo.pl.

Zgadzając się na objęcie urzędu sędziego Trybunału Stanu, liczyłem, że organ ten sprawiedliwie oceni wszystkie zarzuty łamania Konstytucji przez funkcjonariuszy państwowych i nadal mam nadzieję, że do historii przejdzie coś więcej, niż tylko szarpanie przez wiceprzewodniczącego Trybunału krzesła, na którym siedzę – mówi adwokat dr Marcin Radwan-Röhrenschef. Ale zaznacza, że w sprawie Macieja Świrskiego, w której jest sprawozdawcą, jest szansa na doprowadzenie postępowania do końca.

Na stronie Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Sędziów "Sędziowie RP" w Krakowie opublikowano listę kandydatów - 10 - do Krajowej Rady Sądownictwa. Znalazł się na niej m.in. sędzia Piotr Schab. 11 lutego br., w Monitorze Polskim opublikowano obwieszczenie marszałka Sejmu Włodzimierza Czarzastego o rozpoczęciu procedury zgłaszania kandydatów na sędziowskich członków Rady. Podstawą są obowiązujące przepisy. Zgodnie z nimi jest na to 30 dni.

Pierwsza prezes Sądu Najwyższego prof. Małgorzata Manowska zapowiedziała, że nie będzie ubiegać się o kolejną kadencję na tym stanowisku. Jak zaznaczyła, zmieniłaby decyzję jedynie w przypadku wystąpienia „nadzwyczajnych okoliczności". Wkrótce mija jej sześcioletnia kadencja, została powołana 26 maja 2020 r. Zgodnie z obowiązującymi przepisami zgromadzenie ogólne sędziów SN wybiera 5 kandydatów na to stanowisko, spośród sędziów SN, nie później niż na 6 tygodni przed upływem kadencji I prezesa. Następnie prezydent powołuje prezesa.

Prezydium Krajowego Zarządu KNSZZ Ad Rem w piśmie do ministra sprawiedliwości Waldemara Żurka stwierdziło, że planowane podwyższenie wynagrodzeń asystentów sędziów w 2026 roku jedynie o 3 proc. jest niewystarczające i po prostu niesprawiedliwe. Projekt rozporządzenia, który to zakłada, jest już w opiniowaniu. Widełki mają wzrosnąć i wynieść – w przypadku asystenta sędziego od 6 700 zł do 8 240 zł, a na stanowisku starszego asystenta sędziego – od 8 240 zł do 9 270 zł. Przepisy mają mieć zastosowanie do wynagrodzenia zasadniczego asystentów od 1 stycznia 2026 r.