USA-Polska. Porozumienie między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki o wykonywaniu pracy zarobkowej przez członków rodziny funkcjonariuszy państwowych. Warszawa.2024.10.04.

POROZUMIENIE
z dnia 4 października 2024 r.
między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki o wykonywaniu pracy zarobkowej przez członków rodziny funkcjonariuszy państwowych,

podpisane w Warszawie dnia 4 października 2024 r.

Rząd Rzeczypospolitej Polskiej i Rząd Stanów Zjednoczonych Ameryki, zwane dalej indywidualnie "Stroną" a łącznie "Stronami", pragnąc umożliwić członkom rodziny funkcjonariuszy państwowych jednaj ze Stron, oddelegowanych do wykonywania obowiązków służbowych na terytorium drugiej Strony, uzyskanie - na zasadzie wzajemności - pozwolenia na wykonywanie pracy zarobkowej na terytorium Państwa drugiej Strony,

uzgodniły, co następuje:

Artykuł  1

Pozwolenie na wykonywanie pracy zarobkowej

Członkowie rodziny funkcjonariuszy państwowych jednej ze Stron, oddelegowanych do wykonywania obowiązków służbowych na terytorium drugiej Strony, będą uprawnieni do wykonywania pracy zarobkowej na terytorium Państwa przyjmującego po uzyskaniu stosownego pozwolenia. zgodnie z postanowieniami niniejszego Porozumienia.

Artykuł  2

Definicje

Dla celów niniejszego Porozumienia:

1. 
W odniesieniu do personelu dyplomatycznego i konsularnego, "członek rodziny" oznacza osobę w wieku co najmniej 16 lat, uznaną przez Państwo przyjmujące w charakterze członka najbliższej rodziny pozostającą we wspólnym gospodarstwie domowym z członkiem misji dyplomatycznej, w tym także przedstawicielstwa przy organizacji międzynarodowej, lub urzędu konsularnego Państwa wysyłającego.

Wyrażenie "członek rodziny" w rozumieniu niniejszego Porozumienia nie obejmuje członków najbliższej rodziny osoby posiadającej w Państwie przyjmującym stałe miejsce zamieszkania w rozumieniu Konwencji wiedeńskiej o stosunkach dyplomatycznych, sporządzonej w Wiedniu dnia 18 kwietnia 1961 r. (KWSD) oraz Konwencji wiedeńskiej o stosunkach konsularnych, sporządzonej w Wiedniu dnia 24 kwietnia 1963 r. (KWSK).

2. 
W odniesieniu do personelu Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego (NATO), "członek rodziny" oznacza jedną z następujących osób w wieku co najmniej 16 lat, pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym:
1)
małżonka;
2)
niebędące w związku małżeńskim i pozostające na utrzymaniu dziecko do 21 roku życia;
3)
niebędące w związku małżeńskim i pozostające na utrzymaniu dziecko do 23 roku życia, które pobiera naukę w pełnym wymiarze, w instytucji kształcenia wyższego; lub
4)
niebędące w związku małżeńskim i pozostające na utrzymaniu dziecko z niepełnosprawnością fizyczną lub umysłową.
3. 
" Funkcjonariusze państwowi" oznacza przedstawicieli dyplomatycznych, urzędników konsularnych oraz członków personelu administracyjnego i technicznego oddelegowanych do misji dyplomatycznych, urzędów konsularnych lub przedstawicielstw przy organizacji międzynarodowej, oraz członków personelu NATO.
4. 
"Personel NATO" oznacza członków wojskowego lub cywilnego personelu jednej ze Stron, oddelegowanych do wykonywania obowiązków służbowych na terytorium Państwa drugiej Strony, który należy do jednej z następujących kategorii:
1)
personelu wojskowego lub cywilnego, do którego ma zastosowanie Umowa między Państwami-Stronami Traktatu Północnoatlantyckiego dotycząca statusu ich sił zbrojnych, sporządzona w Londynie dnia 19 czerwca 1951 r.;
2)
takich kategorii personelu cywilnego zatrudnionego w Dowództwach Sojuszniczych, do których ma zastosowanie Protokół dotyczący statusu międzynarodowych dowództw wojskowych, ustanowionych na podstawie Traktatu Północnoatlantyckiego, sporządzony w Paryżu dnia 28 sierpnia 1952
3)
ekspertów międzynarodowych lub cywilnych pełniących misję z ramienia NATO, do których ma zastosowanie Umowa dotycząca statusu Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego, przedstawicieli narodowych i personelu międzynarodowego, sporządzona w Ottawie dnia 20 września 1951 r.; lub
4)
personelu wojskowego lub cywilnego, do którego mają zastosowanie wszelkie dodatkowe umowy lub protokoły do wyżej wspomnianych umów, w tym Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki o wzmocnionej współpracy obronnej, podpisana w Warszawie dnia 15 sierpnia 2020 r.
Artykuł  3

Procedury

1. 
Pozwolenie na wykonywanie pracy zarobkowej będzie udzielane członkowi rodziny w oparciu o jego status członka rodziny funkcjonariusza państwowego lub członka personelu NATO. W razie potrzeby przedłużenia ważności pozwolenia na wykonywanie pracy zarobkowej będzie ono udzielane na tej samej podstawie i zgodnie z określoną niżej procedurą udzielania pierwszego pozwolenia na wykonywanie pracy zarobkowej.
2. 
W przypadku członków rodziny funkcjonariuszy państwowych Rządu Stanów Zjednoczonych Ameryki oddelegowanych do wykonywania obowiązków służbowych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w tym członków rodziny personelu NATO Rządu Stanów Zjednoczonych Ameryki oddelegowanego do wykonywania obowiązków służbowych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, Ambasada Stanów Zjednoczonych Ameryki w Warszawie wystąpi z oficjalnym wnioskiem do Ministerstwa Spraw Zagranicznych Rzeczypospolitej Polskiej.
3. 
W przypadku członków rodziny funkcjonariuszy państwowych Rządu Rzeczypospolitej Polskiej oddelegowanych do wykonywania obowiązków służbowych w Ambasadzie Rzeczypospolitej Polskiej w Waszyngtonie, konsulacie Rzeczypospolitej Polskiej w Stanach Zjednoczonych Ameryki lub w Stałym Przedstawicielstwie Rzeczypospolitej Polskiej przy organizacji międzynarodowej w Stanach Zjednoczonych Ameryki, innej niż Organizacja Narodów Zjednoczonych, Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w Waszyngtonie wystąpi z oficjalnym wnioskiem do Biura Misji Zagranicznych Departamentu Stanu.
4. 
W przypadku członków rodziny personelu NATO Rządu Rzeczypospolitej Polskiej oddelegowanego do wykonywania obowiązków służbowych na terytorium Stanów Zjednoczonych Ameryki, Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w Waszyngtonie lub jej wyznaczone biuro łącznikowe wystąpi z oficjalnym wnioskiem do Biura Misji Zagranicznych Departamentu Stanu.
5. 
W przypadku członków rodziny funkcjonariuszy państwowych Rządu Rzeczypospolitej Polskiej oddelegowanych do Stałego Przedstawicielstwa Rzeczypospolitej Polskiej przy Organizacji Narodów Zjednoczonych, oficjalny wniosek będzie złożony do Stałego Przedstawicielstwa Stanów Zjednoczonych przy Organizacji Narodów Zjednoczonych.
6. 
Strony ani inne ich właściwe organy nie będą pobierały żadnych opłat w związku z udzielaniem lub przedłużaniem ważności pozwolenia na wykonywanie pracy zarobkowej.
7. 
Udzielanie pozwolenia na wykonywanie pracy zarobkowej przez członka rodziny nie będzie uzależnione od przedstawiania dowodu oferty zatrudnienia w Państwie przyjmującym.
8. 
Strony ani inne ich właściwe organy nie będą wymagały od pracodawcy, jako warunku zatrudnienia członka rodziny, wykazania, że żaden obywatel Państwa przyjmującego nie może podjąć tej pracy zarobkowej. Tym niemniej postanowienia niniejszego Porozumienia nie nakładają na pracodawcę obowiązku uznawania zagranicznych stopni naukowych, kwalifikacji zawodowych lub innych zagranicznych dokumentów potwierdzających kwalifikacje.
9. 
Strony uznają znaczenie szybkiego rozpatrywania wniosków o udzielenie pozwolenia na wykonywanie pracy zarobkowej i oczekują, że rozpatrywanie takich wniosków będzie trwało przeciętnie 45 (czterdzieści pięć) dni. W przypadku gdy którakolwiek ze Stron powoła się na fakt, że czas rozpatrywania wniosków w odniesieniu do jej członków rodziny jest znacznie dłuższy niż w przypadku członków rodziny drugiej Strony, zainteresowana Strona może wystąpić do drugiej Strony z wnioskiem o przeprowadzenie konsultacji w celu zmniejszenia dysproporcji. Jeśli w ciągu 30 (trzydziestu) dni nie zostanie wypracowane żadne rozwiązanie, zainteresowana Strona może, po upływie 30 (trzydziestu) dni od daty zawiadomienia drugiej Strony, zawiesić udzielanie nowych pozwoleń na wykonywanie pracy zarobkowej, o których mowa w niniejszym Porozumieniu, lub przedłużanie ich ważności.
10. 
W przypadku gdy którakolwiek ze Stron uzna, że istnieje znaczna dysproporcja między liczbą pozwoleń na wykonywanie pracy zarobkowej jakich udzieliła, a liczbą pozwoleń na wykonywanie pracy zarobkowej udzielonych przez drugą Stronę, zainteresowana Strona może wystąpić do drugiej Strony z wnioskiem o przeprowadzenie konsultacji w celu zmniejszenia dysproporcji. Jeśli w ciągu 30 (trzydziestu) dni nie zostanie wypracowane żadne rozwiązanie, zainteresowana Strona może, po upływie 30 (trzydziestu) dni od daty zawiadomienia drugiej Strony, zawiesić udzielania nowych pozwoleń na wykonywanie pracy zarobkowej, o których mowa w niniejszym Porozumieniu, lub przedłużanie ich ważności.
11. 
Członek rodziny będzie zwolniony z wymogu uzyskania zezwolenia na wykonywanie pracy zarobkowej w Państwie przyjmującym, innego niż pozwolenie, o którym mowa w ustępach 1-8.
Artykuł  4

Przywileje i immunitety

1. 
Strony potwierdzają, że ani KWSD, ani KWSK nie przyznają członkom rodziny immunitetu od jurysdykcji cywilnej i administracyjnej w odniesieniu do działań związanych z wykonywaniem jakiejkolwiek działalności zawodowej lub gospodarczej, włączając w to pracę zarobkową, na którą udzielane jest pozwolenie na mocy niniejszego Porozumienia. Jednakże członkowie rodziny zachowują wszystkie inne przywileje i immunitety, do których są uprawnieni na mocy obowiązujących traktatów, w tym immunitet od jurysdykcji karnej przysługujący im na mocy KWSD lub innych obowiązujących umów międzynarodowych.
2. 
Członkowie rodziny są także zobowiązani do uiszczania w Państwie przyjmującym podatku dochodowego oraz składek lub podatków na ubezpieczenie społeczne od wynagrodzeń uzyskiwanych w związku z wykonywaniem pracy zarobkowej w Państwie przyjmującym, zgodnie z umowami międzynarodowymi oraz przepisami krajowymi Państwa przyjmującego.
Artykuł  5

Zmiany Porozumienia

Strony mogą dokonać zmian niniejszego Porozumienia w formie pisemnej. Każda taka zmiana wejdzie w życie zgodnie z procedurą określoną w Artykule 7 ustęp 1 niniejszego Porozumienia.

Artykuł  6

Rozstrzyganie sporów

Wszelkie spory mogące wyniknąć w związku z niniejszym Porozumieniem będą rozstrzygane w drodze dyplomatycznej w ramach negocjacji między Stronami.

Artykuł  7

Wejście w życie i utrata mocy obowiązującej Porozumienia

1. 
Porozumienie niniejsze wchodzi w życie z chwilą jego podpisania.
2. 
Z dniem wejścia w życie niniejszego Porozumienia traci moc Porozumienie między Rzecząpospolitą Polską a Stanami Zjednoczonymi Ameryki o zatrudnianiu członków rodzin personelu przedstawicielstw dyplomatycznych, zawarte w drodze wymiany not, w Warszawie w dniu 30 kwietnia oraz 16 maja 1991 roku.
3. 
Każda ze Stron może wypowiedzieć niniejsze Porozumienie w dowolnym czasie w drodze pisemnej notyfikacji przekazanej drugiej Stronie. Traci ono moc obowiązującą po upływie 90 (dziewięćdziesięciu) dni od daty otrzymania pisemnej notyfikacji o wypowiedzeniu.
4. 
W przypadku utraty mocy obowiązującej przez niniejsze Porozumienie osoby, którym udzielono pozwolenia na wykonywanie pracy zarobkowej będą mogły dalej wykonywać pracę zarobkową na podstawie tych zezwoleń, zgodnie z ich warunkami, do czasu ich wygaśnięcia.

NA DOWÓD POWYŻSZEGO, niżej podpisani, należycie w tym celu upoważnieni przez swoje Rządy, podpisali niniejsze Porozumienie.

grafika

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.2024.921

Rodzaj: Umowa międzynarodowa
Tytuł: USA-Polska. Porozumienie między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki o wykonywaniu pracy zarobkowej przez członków rodziny funkcjonariuszy państwowych. Warszawa.2024.10.04.
Data aktu: 04/10/2024
Data ogłoszenia: 31/10/2024
Data wejścia w życie: 04/10/2024