Zasady tworzenia funduszu zakładowego na rok gospodarczy 1959/60 w państwowych przedsiębiorstwach gospodarki rolnej i gospodarstwach rolnych.

UCHWAŁA NR 153
RADY MINISTRÓW
z dnia 13 kwietnia 1959 r.
w sprawie zasad tworzenia funduszu zakładowego na rok gospodarczy 1959/60 w państwowych przedsiębiorstwach gospodarki rolnej i gospodarstwach rolnych.

I.

Przepisy ogólne.

§  1. 1
1.
Uchwała dotyczy przedsiębiorstw gospodarki rolnej, gospodarstw działających według zasad wewnętrznego rozrachunku gospodarczego i obowiązanych do sporządzenia samodzielnego bilansu oraz rolnych gospodarstw pomocniczych jednostek budżetowych, które prowadzą działalność w zakresie produkcji roślinnej, hodowlanej, rybackiej, ogrodniczej, przemysłu rolnego, stanowiącego integralną część gospodarstwa rolnego oraz działalność naukowo-badawczą lub dydaktyczną, zwanych w dalszym ciągu "gospodarstwami".
2.
Uchwała nie dotyczy podległych Polskiej Akademii Nauk pomocniczych gospodarstw rolnych, prowadzących działalność naukowo-badawczą lub dydaktyczną.
3.
Ilekroć w uchwale jest mowa o roku gospodarczym 1959/1960, należy rozumieć w odniesieniu do gospodarstw pomocniczych działających na zasadach uproszczonych - rok kalendarzowy 1960.

II.

Odpisy na fundusz zakładowy.

§  2.
1.
Do tworzenia funduszu zakładowego uprawnione są gospodarstwa, które w roku gospodarczym 1959/60 osiągną zysk bilansowy.
2.
Wysokość odpisów na fundusz zakładowy wynosi:

-

30% zysku bilansowego oraz

-

20% sumy stanowiącej poprawę wyniku bilansowego w stosunku do roku gospodarczego 1958/59.

3.
W gospodarstwach posiadających czynne gorzelnie podstawę obliczania wysokości odpisu na fundusz zakładowy stanowi zysk bilansowy po odliczeniu od niego:

-

0,50 zł za każdy litr spirytusu sprzedanego w roku gospodarczym 1959/60, jeżeli przynajmniej 30% surowców zużytych przez gorzelnię w tym roku pochodziło z produkcji gospodarstwa, do którego należy gorzelnia,

-

1 zł za każdy litr spirytusu sprzedanego w roku gospodarczym 1959/60, jeżeli do produkcji zużyto w gorzelni poniżej 30% surowców własnej produkcji gospodarstwa.

4.
Jeżeli gospodarstwa, o których mowa w ust. 1, osiągną w roku gospodarczym 1959/60 w porównaniu do roku gospodarczego 1958/59 wzrost wartości produkcji towarowej netto z wyłączeniem produkcji przemysłu rolnego, dokonują odpisu dodatkowego w wysokości 5% sumy tego wzrostu.
5.
Za wartość produkcji towarowej netto uważa się wartość netto sprzedanej produkcji roślinnej i zwierzęcej powiększoną o wartość surowców własnej produkcji, zużytych przez zakłady przemysłu rolnego wchodzące w skład gospodarstwa, i skorygowaną (powiększoną lub pomniejszoną) o różnicę wartości remanentów inwentarza żywego, produktów roślinnych i pasz na początek i na koniec roku gospodarczego. Wartość netto sprzedanej produkcji stanowi suma dochodów ze sprzedaży produktów rolnych pomniejszona o wartość zakupionych nasion i sadzeniaków, pasz, inwentarza żywego oraz materiału zarybieniowego.
6.
W razie gdy suma odpisów na fundusz zakładowy dokonanych zgodnie z ust. 2 i 4 jest niższa od 2% planowanego osobowego funduszu płac gospodarstwa w roku gospodarczym 1959/60, odpisów dokonuje się w wysokości 2% tego funduszu płac.
7.
W razie gdy zysk gospodarstw nie pokryje odpisów przewidzianych w ust. 2, 4 i 6 - różnica uzupełniona zostanie dotacją budżetową.

III.

Podział funduszu zakładowego.

§  3.
1.
Środki funduszu zakładowego przeznacza się:
1)
w wysokości 1/4 odpisu na inwestycje i remonty kapitalne w zakresie budownictwa mieszkaniowego oraz na cele socjalne służące potrzebom załogi,
2)
pozostałą część na nagrody pieniężne i w naturze.
2.
Jeżeli suma środków pieniężnych przeznaczona zgodnie z ust. 1 pkt 1 nie przekroczy kwoty 50.000 złotych, gospodarstwo może środki te przeznaczyć na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 2.
3.
Łączna suma wypłat na nagrody pieniężne i w naturze nie może przekroczyć 8,5% planowanego osobowego funduszu płac gospodarstwa w roku gospodarczym 1959/60.
4.
Nagroda dla kierownika gospodarstwa nie może być niższa niż 2-krotna ani wyższa niż 4-krotna średnia nagroda dla pracownika stałego gospodarstwa. Wysokość nagrody dla kierownika gospodarstwa ustala bezpośrednio nadrzędna jednostka administracyjna w porozumieniu z terytorialnie właściwym okręgowym zarządem Związku Zawodowego Pracowników Rolnych.

IV.

Zmniejszenia i zwiększenia wysokości odpisów.

§  4.
1.
Przy ustalaniu, czy gospodarstwu przysługuje prawo do dokonywania odpisów na fundusz zakładowy, jak również przy ustalaniu wysokości tych odpisów, wyłącza się różnice wynikające z wprowadzonych w roku gospodarczym 1959/60 (po dniu 1 lipca 1959 r.) zmian cen sprzedawanych produktów i wyrobów, urzędowych zmian cen zakupywanych materiałów oraz usług obcych, stawek płac, składek na ubezpieczenia rzeczowe i społeczne, stawek amortyzacji itp.
2.
Przy ustalaniu wysokości odpisów na fundusz zakładowy suma zysku bilansowego może być powiększona bądź suma straty bilansowej zmniejszona o równowartość gospodarczych nakładów wieloletnich na zarybienie nowej powierzchni stawów lub nakłady na założenie kultur wieloletnich.
§  5.
1.
Jeżeli gospodarstwo osiągnęło poprawę wyniku bilansowego bądź zysk w sposób niezgodny z obowiązującymi przepisami lub ze szkodą dla interesu społecznego, traci ono prawo do dokonywania odpisów na fundusz zakładowy lub też odpisy te ulegają odpowiedniemu zmniejszeniu.
2.
Za zysk lub poprawę wyniku osiągniętą w sposób sprzeczny z przepisami bądź szkodliwy dla interesu społecznego uważa się wynik osiągnięty przez:
1)
niewykonywanie remontów, powodujące utrzymywanie w złym stanie budynków, maszyn i urządzeń lub ich niszczenie,
2)
niedokonywanie prawidłowych odpisów amortyzacyjnych,
3)
niedokonywanie planowanych wydatków na bezpieczeństwo i higienę pracy,
4)
niewykonywanie niezbędnych zabiegów agro- lub zootechnicznych, przewidzianych w planie,
5)
nieprawidłową wycenę składników majątkowych w bilansie.

V.

Zasady pokrywania wydatków na nagrody w gospodarstwach, które nie tworzą funduszu zakładowego.

§  6.
1.
Gospodarstwom, które nie spełnią warunków określonych w uchwale, jednostka nadrzędna może zezwolić na dokonywanie wydatków na nagrody do wysokości 1% planowanego osobowego funduszu płac na rok gospodarczy 1959/60.
2.
Wydatki, o których mowa w ust. 1, pokrywane są z dotacji budżetowej.

VI.

Korzystanie z funduszu zakładowego przez pracowników zarządów przedsiębiorstw wielozakładowych.

§  7.
1.
Pracownicy zarządu przedsiębiorstwa wielozakładowego, którego podległe jednostki działają według zasad wewnętrznego rozrachunku gospodarczego i obowiązane są do sporządzania samodzielnego bilansu, mają prawo do uczestniczenia w funduszu zakładowym, o ile roczne sprawozdanie finansowe całego przedsiębiorstwa wykazuje zysk.
2.
Fundusz zakładowy dla pracowników zarządu przedsiębiorstwa ustala się w takim procencie planowanego osobowego funduszu płac zarządu na rok gospodarczy 1959/60, jaki wynika ze stosunku łącznej kwoty odpisów na fundusz zakładowy w gospodarstwach do łącznej sumy planowanego w roku gospodarczym 1959/60 osobowego funduszu płac wszystkich podległych gospodarstw.
3.
Jednostka nadrzędna może zezwolić na wypłatę nagród pracownikom zarządu przedsiębiorstwa do wysokości 1% planowanego na rok gospodarczy 1959/60 osobowego funduszu płac zarządu przedsiębiorstwa, jeżeli zgodnie z ust. 2 fundusz zakładowy w ogóle nie został utworzony, bądź do wysokości 2% planowanego osobowego funduszu płac zarządu na rok gospodarczy 1959/60 - jeżeli fundusz zakładowy zgodnie z ust. 2 byłby niższy.
4.
Wydatki, o których mowa w ust. 1-3, pokrywane są z zysku podległych jednostek, a w razie braku zysku lub niedostatecznej jego wysokości - z dotacji budżetowej.

VII.

Przepisy końcowe.

§  8.
Wysokość odpisów podlega zatwierdzeniu przez jednostkę nadrzędną. Składając wniosek o zatwierdzenie odpisu, gospodarstwo powinno dokonać przelewu pełnej sumy objętej wnioskiem na specjalny rachunek bankowy podlegający oprocentowaniu.
§  9.
W razie stwierdzenia naruszenia przepisów niniejszej uchwały jednostka nadrzędna obowiązana jest niezależnie od pociągnięcia do odpowiedzialności służbowej i dyscyplinarnej pozbawić kierownika (dyrektora) i starszego (głównego) księgowego udziału w funduszu zakładowym.
§  10.
Minister Rolnictwa w porozumieniu z Zarządem Głównym Związku Zawodowego Pracowników Rolnych wyda szczegółowe przepisy regulujące tryb tworzenia i wykorzystywania funduszu zakładowego na rok gospodarczy 1959/60.
§  11.
Upoważnia się Ministra Handlu Wewnętrznego do rozciągnięcia - w porozumieniu z Ministrem Finansów - działania niniejszej uchwały na przedsiębiorstwa rolne Centralnego Zarządu Konsumów Ministerstwa Handlu Wewnętrznego.
§  12.
Uchwała wchodzi w życie z dniem 1 lipca 1959 r.
1 § 1 zmieniony przez § 1 uchwały nr 102 z dnia 18 marca 1960 r. (M.P.60.31.145) zmieniającej nin. uchwałę z dniem 1 lipca 1959 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1959.45.207

Rodzaj: Uchwała
Tytuł: Zasady tworzenia funduszu zakładowego na rok gospodarczy 1959/60 w państwowych przedsiębiorstwach gospodarki rolnej i gospodarstwach rolnych.
Data aktu: 13/04/1959
Data ogłoszenia: 25/05/1959
Data wejścia w życie: 01/07/1959