Usunięcie zaniedbań w zakresie nadzoru i kontroli w przedsiębiorstwach, instytucjach i urzędach państwowych.

ZARZĄDZENIE NR 41
PREZESA RADY MINISTRÓW
z dnia 27 marca 1959 r.
w sprawie usunięcia zaniedbań w zakresie nadzoru i kontroli w przedsiębiorstwach, instytucjach i urzędach państwowych.

Stwierdzono, że przy pewnej poprawie w dziedzinie ujawniania i pociągania do odpowiedzialności osób bezpośrednio winnych nadużyć nadal obserwuje się poważne zaniedbania w zakresie ścigania i karania osób odpowiedzialnych za popełnione nadużycia pośrednio, z tytułu złego nadzoru i słabej kontroli.
W celu usunięcia zaniedbań w zakresie nadzoru i kontroli w przedsiębiorstwach, instytucjach i urzędach państwowych (zwanych dalej "zakładami pracy") zarządza się, co następuje:
1.
W każdym przypadku ujawnienia nadużycia kierownik zakładu pracy obowiązany jest:
1)
zbadać:
a)
czy nie miało miejsca zaniedbanie przez osoby do tego powołane obowiązku nadzoru lub kontroli i
b)
jakie warunki umożliwiły przestępstwo lub sprzyjały jego popełnieniu;
2)
wyciągnąć na podstawie wyników przeprowadzonego badania konsekwencje służbowe oraz
3)
przedsięwziąć w razie potrzeby środki organizacyjne w celu zapobieżenia podobnym zaniedbaniom w przyszłości.
2.
Badanie (ust. 1 pkt 1) powinno być podjęte i przeprowadzone niezwłocznie po ujawnieniu nadużycia dokonanego przez osobę bezpośrednio odpowiedzialną, niezależnie od skierowania doniesienia do organów powołanych do ścigania przestępstw. Kierownik zakładu pracy może w razie potrzeby powierzyć przeprowadzenie badania specjalnie do tego celu powołanej komisji z ewentualnym udziałem czynnika społecznego.
3.
W razie stwierdzenia, że zaniedbanie obowiązku nadzoru lub kontroli przyczyniło się do popełnienia przestępstwa, kierownik zakładu pracy obowiązany jest powiadomić o tym właściwego prokuratora lub Milicję Obywatelską, zgodnie z przepisem art. 229 § 2 kodeksu postępowania karnego. Kierownik zakładu pracy obowiązany jest równocześnie powiadomić jednostkę nadrzędną nad zakładem pracy o skierowaniu doniesienia do organów powołanych do ścigania przestępstw i o wyciągniętych w wyniku przeprowadzonych badań konsekwencjach służbowych oraz o przedsięwziętych środkach organizacyjnych.
4.
Umorzenie postępowania karnego lub uniewinnienie przez sąd osoby oskarżonej o brak nadzoru lub kontroli nie zwalnia kierownika zakładu pracy od wyciągnięcia w uzasadnionym przypadku stosownych konsekwencji służbowych.
5.
Jeżeli zaniedbanie obowiązku nadzoru lub kontroli spowodowało powstanie szkody majątkowej, kierownik zakładu pracy obowiązany jest ustalić, czy zachodzi potrzeba wytoczenia powództwa cywilnego przeciwko osobom winnym zaniedbania obowiązku nadzoru lub kontroli i jeżeli tak - niezwłocznie je wytoczyć.
6.
W razie uznania przez kierownika zakładu pracy, że nie zachodzi potrzeba kierowania doniesienia do organów powołanych do ścigania przestępstw (ust. 3) lub wytoczenia powództwa cywilnego (ust. 5) przeciwko osobom winnym zaniedbania obowiązku nadzoru lub kontroli, kierownik zakładu pracy obowiązany jest zawiadomić o tym jednostkę nadrzędną, podając uzasadnienie.
7.
Jeżeli osobą winną zaniedbania nadzoru lub kontroli jest kierownik zakładu pracy, obowiązki określone w ustępach poprzedzających ciążą na jednostce nadrzędnej nad zakładem pracy.
8.
Dla zapobieżenia zaniedbaniom w zakresie nadzoru i kontroli kierownicy zakładów pracy obowiązani są:
1)
ustalić w wyraźny sposób obowiązki służbowe osób odpowiedzialnych za nadzór i kontrolę, zwłaszcza w zakresie nadzoru i kontroli,
2)
położyć nacisk na polepszenie jakości pracy pracowników przeprowadzających kontrole (inspekcje, rewizje, inwentaryzacje, remanenty) w zakładach pracy o.................... przydatność tych pracowników, ich ................... i moralne, w szczególności, czy nie byli karani za przestępstwa z chęci zysku;
3)
jak najszerzej wykorzystywać wystąpi.................... Izby Kontroli, prokuratury, organów kontroli .................... finansowej oraz Państwowej Inspekcji .................... ..........jące przyczyny powstawania nadużyć i okoliczności sprzyjające ich popełnieniu oraz powiadamiać organy kierujące wystąpienia o sposobie wykorzystania wystąpień.

Niewykonanie tych obowiązków przez kierowników zakładów pracy uważane będzie za zaniedbanie obowiązku nadzoru, ciążącego na kierowniku zakładu.

9.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1959.28.132

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Usunięcie zaniedbań w zakresie nadzoru i kontroli w przedsiębiorstwach, instytucjach i urzędach państwowych.
Data aktu: 27/03/1959
Data ogłoszenia: 07/04/1959
Data wejścia w życie: 07/04/1959