Tryb i warunki zamiany gruntów na działki budowlane przeznaczone na indywidualne budownictwo mieszkaniowe.

ZARZĄDZENIE
MINISTRA GOSPODARKI KOMUNALNEJ
z dnia 27 lutego 1956 r.
w sprawie trybu i warunków zamiany gruntów na działki budowlane przeznaczone na indywidualne budownictwo mieszkaniowe.

Na podstawie § 13 uchwały nr 270 Prezydium Rządu z dnia 8 maja 1954 r. w sprawie pomocy Państwa dla indywidualnego budownictwa mieszkaniowego (Monitor Polski Nr A-59, poz. 793) zarządza się, co następuje:
§  1.
Przez użyte określenia:
1)
prezydium powiatowej rady narodowej - rozumie się również prezydium miejskiej rady narodowej miasta stanowiącego powiat oraz prezydium dzielnicowej rady narodowej,
2)
prezydium wojewódzkiej rady narodowej - rozumie się również Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie i m. Łodzi,
3)
grunt zgłoszony do zamiany - rozumie się grunt położony poza terenami wydzielonymi na indywidualne budownictwo mieszkaniowe,
4)
działkę budowlaną - rozumie się działkę budowlaną położoną w granicach terenów przeznaczonych na indywidualne budownictwo mieszkaniowe,
5)
wnioskodawcę - rozumie się właściciela gruntu położonego poza terenami wydzielonymi na indywidualne budownictwo mieszkaniowe ubiegającego się o zamianę tego gruntu na działkę budowlaną położoną w granicach terenów wydzielonych pod indywidualne budownictwo mieszkaniowe.
§  2.
Osoby fizyczne będące właścicielami gruntów położonych poza terenami wydzielonymi na indywidualne budownictwo mieszkaniowe mogą zamieniać te grunty na działki budowlane położone w granicach terenów wyznaczonych na indywidualne budownictwo mieszkaniowe w celu wybudowania na nich domu jednorodzinnego.
§  3.
Wniosek o zamianę gruntu na działkę budowlaną składa wnioskodawca powołując się na obwieszczenie zawierające wykaz mienia nierolniczego przeznaczonego do odstąpienia, ogłoszone zgodnie z §§ 7 i 9 rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 26 kwietnia 1954 r. w sprawie zasad, warunków i trybu odstępowania nieruchomego mienia nierolniczego na cele mieszkaniowe oraz na cele budownictwa indywidualnych domów jednorodzinnych (Dz. U. Nr 25, poz. 101).
§  4.
Wnioskodawca składa wniosek o zamianę gruntu do prezydium powiatowej rady narodowej, na terenie której położona jest działka budowlana podlegająca zamianie.
§  5.
Do wniosku o zamianę gruntu należy dołączyć:
1)
dowód własności gruntu zgłoszonego do zamiany (wyciąg z księgi wieczystej, notarialny akt kupna lub inny dokument stwierdzający własność),
2)
dowód, że grunt nie jest obciążony długami,
3)
szkic sytuacyjny gruntu zgłoszonego do zamiany,
4)
zobowiązanie wnioskodawcy do wybudowania domu jednorodzinnego na działce budowlanej uzyskanej z zamiany w terminie oznaczonym w orzeczeniu o zamianie.

Ponadto wnioskodawca może wskazać działkę budowlaną, którą chciałby otrzymać w drodze zamiany.

§  6.
Prezydium powiatowej rady narodowej zarządzi po otrzymaniu wniosku oszacowanie w ciągu 4 tygodni gruntu zgłoszonego do zamiany. Oszacowanie następuje na zasadach i w trybie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 listopada 1952 r. w sprawie ustalenia norm szacunkowych dla nieruchomości nabywanych w celu realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952 r. Nr 52, poz. 339, z 1953 r. Nr 12, poz. 44 i z 1955 r. Nr 8, poz. 48). Wartości budynków wzniesionych bez zezwolenia właściwego organu nie bierze się pod uwagę przy szacowaniu gruntu zezwalając właścicielowi na rozebranie ich i zabranie materiałów w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż jeden miesiąc.
§  7.
Jeżeli grunt zgłoszony do zamiany położony jest na terenie innej powiatowej rady narodowej niż wymieniona w § 4, oszacowanie gruntu nastąpi przy współudziale osoby wyznaczonej przez prezydium tej rady narodowej.
§  8.
Jeżeli wartość gruntu zgłoszonego do zamiany jest niższa od wartości działki budowlanej oszacowanej na zasadach i w trybie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 listopada 1952 r. w sprawie ustalenia norm szacunkowych dla nieruchomości nabywanych w celu realizacji narodowych planów gospodarczych, prezydium powiatowej rady narodowej może dokonać zamiany za odpowiednią dopłatą bądź jeżeli wartość gruntu nie przekracza 50% wartości działki budowlanej - przyjąć wartość gruntu jako zaliczkową zapłatę czynszu za ustanowienie prawa wieczystego użytkowania działki budowlanej.
§  9.
Jeżeli wartość gruntu zgłoszonego do zamiany przekracza znacznie wartość działki budowlanej, a podziału gruntu można dokonać bez naruszenia jego przeznaczenia gospodarczego i możliwości racjonalnego użytkowania, zamianą można objąć część gruntu.
§  10.
Jeżeli wnioskodawca zamierza wybudować dom jednorodzinny z własnych środków finansowych i materiałowych, prezydium powiatowej rady narodowej orzeknie o zamianie po wysłuchaniu opinii komisji kwalifikacyjnej, o której mowa w § 12 rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 26 kwietnia 1954 r. w sprawie zasad, warunków i trybu odstępowania nieruchomego mienia nierolniczego na cele mieszkaniowe oraz na cele budownictwa indywidualnych domów jednorodzinnych.
§  11.
Orzeczenie o zamianie powinno zawierać:
1)
oznaczenie gruntu przejmowanego przez Państwo oraz działki budowlanej odstępowanej wnioskodawcy,
2)
ustalenie wartości szacunkowej gruntu zgłoszonego do zamiany i działki budowlanej,
3)
dokładne oznaczenie osoby, której odstępuje się działką budowlaną,
4)
oznaczenie formy odstąpienia działki budowlanej (na własność, ustanowienie wieczystego prawa użytkowania za wskazaniem okresu, za który czynsz pokryty został wartością gruntu),
5)
oznaczenie nadwyżki wartości działki budowlanej lub gruntu zgłoszonego do zamiany oraz sposobu i terminu spłaty tej nadwyżki,
6)
termin zabudowy (rozpoczęcia i zakończenia budowy) działki budowlanej w granicach od roku do dwóch lat.
§  12.
Od orzeczenia prezydium powiatowej rady narodowej służy odwołanie do prezydium wojewódzkiej rady narodowej, które orzeka po wysłuchaniu opinii komisji kwalifikacyjnej przewidzianej w § 14 rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 26 kwietnia 1954 r. (§ 3).
§  13.
Orzeczenie powiatowej rady narodowej, od którego nie złożono odwołania, lub orzeczenie prezydium wojewódzkiej rady narodowej wydane na skutek odwołania, stanowi podstawę do zawarcia umowy zamiany albo ustanowienia wieczystego prawa użytkowania.
§  14.
Umowę zawiera prezydium powiatowej rady narodowej. Do ważności umowy wymagana jest forma pisemna. Umowa jest podstawą do wpisu w księgach wieczystych.
§  15.
Jeżeli wnioskodawca łączy wniosek o zamianę gruntu z wnioskiem o udzielenie mu pomocy Państwa w wybudowaniu domu jednorodzinnego w formie przyznania kredytu lub zaopatrzenia materiałowego - prezydium powiatowej rady narodowej przekazuje wniosek komisji kwalifikacyjnej do spraw indywidualnego budownictwa mieszkaniowego powszechnego przy prezydium wojewódzkiej rady narodowej powołanej zgodnie z § 24 uchwały nr 270 Prezydium Rządu z dnia 8 maja 1954 r. w sprawie pomocy Państwa dla indywidualnego budownictwa mieszkaniowego (Monitor Polski Nr A-59, poz. 793).
§  16.
Rozstrzygnięcie wniosku o zamianę gruntu następuje po uprawomocnieniu się orzeczenia o przyznaniu pomocy kredytowej i materiałowej.
§  17.
Termin rozpoczęcia i zakończenia budowy może być z ważnych względów przedłożony najwyżej o 6 miesięcy przez komisję kwalifikacyjną, wymienioną w § 15, a w razie niekorzystania z pomocy Państwa - przez prezydium powiatowej rady narodowej.
§  18.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1956.27.373

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Tryb i warunki zamiany gruntów na działki budowlane przeznaczone na indywidualne budownictwo mieszkaniowe.
Data aktu: 27/02/1956
Data ogłoszenia: 07/04/1956
Data wejścia w życie: 07/04/1956