Tryb ustalania cen na produkty nietypowe i nietypowe usługi wykonywane przez przedsiębiorstwa podległe Ministrowi Przemysłu Maszynowego i świadczone w obrębie gospodarki uspołecznionej.

ZARZĄDZENIE
MINISTRA PRZEMYSŁU MASZYNOWEGO
z dnia 7 lipca 1954 r.
w sprawie trybu ustalania cen na produkty nietypowe i nietypowe usługi wykonywane przez przedsiębiorstwa podległe Ministrowi Przemysłu Maszynowego i świadczone w obrębie gospodarki uspołecznianej.

Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z dnia 30 września 1953 r. w sprawie przekazania właściwym ministrom uprawnień do ustalania cen produktów nietypowych i opłat za nietypowe usługi, nie objęte obowiązującymi cennikami (taryfami), wykonywane przez przedsiębiorstwa przemysłu kluczowego i świadczone w obrębie gospodarki uspołecznionej (Monitor Polski Nr A-94, poz. 1311), zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Przez produkty (wyroby) nietypowe i rozumieć należy produkty nie objęte obowiązującymi cennikami, których produkcja ma charakter jednostkowy lub małoseryjny oraz wykonywana jest przy zastosowaniu indywidualnych procesów technologicznych albo rozwiązań konstrukcyjnych w związku z wymaganiami odbiorcy określonymi indywidualnie przy każdym zamówieniu.
2.
Przez usługi nietypowe rozumieć należy roboty przemysłowe i usługi nie objęte obowiązującymi cennikami (taryfami).
§  2.
1.
Podstawą do ustalania cen produktów lub usług nietypowych, o których mowa w § 1, jest kalkulacja wstępna kosztu własnego, sporządzona przez dostawcę (wykonawcę) według obowiązujących wzorów kalkulacji.
2.
Kalkulacja wstępna kosztu własnego powinna być oparta na ścisłych danych technicznych, a w szczególności na rysunkach, szkicach i wzorach, na których podstawie dział głównego technologa przedsiębiorstwa ustala ilość i rodzaje materiałów bezpośrednich oraz rodzaje operacji i czas robocizny bezpośredniej, niezbędnych do wykonania produktu nietypowego lub usługi nietypowej.
3.
Dział planowania przedsiębiorstwa ustala na podstawie otrzymanych danych, o których mowa w ust. 2, planowany koszt własny produktu lub usługi według obowiązujących w przemyśle maszynowym zasad kalkulacji, przyjmując:
1)
koszt materiałów - według cen obowiązujących w dniu sporządzenia kalkulacji, przy czym narzut kosztów zakupu należy obliczać w wysokości ustalonej planem techniczno-ekonomicznym w stosunku do wykazanej w kalkulacji wartości materiałów łącznie z paliwem technologicznym;
2)
koszty specjalne - według kosztu wytwarzania modeli, narzędzi, sprawdzianów itp., jeśli są wykonane we własnym zakresie; w przypadku konieczności korzystania z obróbki obcej należy wyszczególnić rodzaj obróbki oraz ustalony jej koszt na podstawie cennika lub w uzgodnieniu z przedsiębiorstwem dokonującym obróbki; poszczególne rodzaje kosztów specjalnych należy wykazywać w osobnych pozycjach;
3)
koszt robocizny bezpośredniej - według obowiązującego taryfikatora robót i obowiązujących stawek płac;
4)
koszty pośrednie (wydziałowe ogólnofabryczne, sprzedaży) - według procentowych narzutów wynikających z planu techniczno-ekonomicznego; obliczenia narzutów kosztów wydziałowych dokonuje się w oparciu o planowane stawki procentowe poszczególnych wydziałów biorących udział w wykonaniu danego produktu nietypowego lub usługi nietypowej.
§  3.
Ceny na produkty i usługi nietypowe, o których mowa w § 1, ustalane będą:
1)
jeśli wartość zamówienia nie przekracza 50.000 zł - przez dostawcę (wykonawcę) w uzgodnieniu z odbiorcą, z tym że w razie nieosiągnięcia porozumienia cenę ustala Ministerstwo Przemysłu Maszynowego w porozumieniu z ministerstwem, któremu podlega odbiorca;
2)
we wszystkich innych przypadkach - Ministerstwo Przemysłu Maszynowego w porozumieniu z ministerstwem, któremu podlega odbiorca.
§  4.
Upoważnia się do decydowania w sprawie ustalania cen, o których mowa w § 3:
1)
dyrektorów centralnych zarządów przemysłu Ministerstwa Przemysłu Maszynowego:
a)
w razie nieosiągnięcia porozumienia przez dostawcę i odbiorcę (§3 pkt 1),
b)
w przypadkach gdy wartość zamówienia wynosi ponad 50.000 zł, a nie przekracza 250.000 zł;
2)
dyrektora Departamentu Planowania Ministerstwa Przemysłu Maszynowego - w przypadkach gdy wartość zamówienia przekracza 250.000 zł.
§  5.
1.
W przypadku gdy wartość całego zamówienia nie przekracza 50.000 zł, dostawca (wykonawca) sporządza kalkulację, o której mowa w § 2, i przesyła w 2 egzemplarzach do odbiorcy (zleceniodawcy) w terminie 14 dni od daty otrzymania zamówienia. Odbiorca zawiadamia dostawcę w terminie 10 dni od daty otrzymania kalkulacji o przyjęciu proponowanej przez dostawcę ceny lub zgłasza w tym terminie zastrzeżenia do poszczególnych pozycji kalkulacyjnych. Niezgłoszenie w powyższym terminie zastrzeżeń uznaje się za dowód akceptacji proponowanej ceny. Przyjęcie ceny przez odbiorcę następuje w drodze przesłania dostawcy 1 egzemplarza kalkulacji podpisanej przez dyrektora przedsiębiorstwa i głównego księgowego.
2.
W przypadku otrzymania zastrzeżeń dostawca zawiadamia odbiorcę w terminie 7 dni od daty otrzymania zastrzeżeń o ich przyjęciu lub skierowaniu wniosku o ustalenie ceny w trybie określonym w §§ 6, 7 i 8.
§  6.
1.
W przypadku gdy wartość całego zamówienia przekracza 50.000 zł, dostawca składa w terminie 14 dni od daty otrzymania zamówienia wniosek o zatwierdzenie ceny wraz z kalkulacjami, o których mowa w § 2, w 4 egzemplarzach do centralnego zarządu, któremu podlega, przesyłając jednocześnie jeden egzemplarz kalkulacji do odbiorcy.
2.
W przypadku gdy wartość całego zamówienia przekracza 250.000 zł, centralny zarząd przesyła w terminie 4 dni od daty otrzymania zamówienia wniosek wraz z kalkulacjami w 4 egzemplarzach oraz z ewentualnymi uwagami dotyczącymi wysokości proponowanej ceny do Departamentu Planowania Ministerstwa Przemysłu Maszynowego.
§  7.
1.
Ministerstwo Przemysłu Maszynowego (Departament Planowania lub właściwy centralny zarząd przemysłu) przesyła w terminie 7 dni od daty otrzymania wniosku 2 egzemplarze wniosku i kalkulacji ministerstwu, któremu podlega odbiorca, określając wysokość proponowanej ceny. W tym samym terminie powinien odbiorca złożyć swemu ministerstwu ewentualne zastrzeżenia co do wysokości proponowanej ceny. Ministerstwo, któremu podlega odbiorca, może w terminie 10 dni od daty otrzymania wniosku zgłosić ministerstwu, któremu podlega dostawca, zastrzeżenia co do proponowanej ceny, przesyłając 1 egzemplarz kalkulacji z poprawkami i uwagami do poszczególnych pozycji kalkulacyjnych.
2.
W przypadku nienadesłania przez ministerstwo, któremu podlega odbiorca, w terminie określonym w ust. 1 zastrzeżeń lub potwierdzenia, ministerstwo, któremu podlega dostawca, przesyła wykonawcy w terminie 2 dni 2 egzemplarze decyzji o ustaleniu ceny. Wykonawca jest obowiązany przesłać natychmiast 1 egzemplarz decyzji do odbiorcy.
§  8.
W razie nieprzyjęcia zgłoszonych przez ministerstwo, któremu podlega odbiorca, zastrzeżeń Ministerstwo Przemysłu Maszynowego (Departament Planowania lub centralny zarząd przemysłu) przesyła w terminie 3 dni od daty otrzymania zastrzeżeń akta do Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego (Departament Kosztów i Polityki Cen), powiadamiając o powyższym ministerstwo, któremu podlega odbiorca.
§  9.
1.
Za wyjątkowe przypadki w rozumieniu § 4 uchwały nr 701 Rady Ministrów z dnia 24 września 1953 r. w sprawie ustalania cen produktów nietypowych oraz opłat za nietypowe usługi, nie objęte obowiązującymi cennikami (taryfami), wykonywane przez przedsiębiorstwa przemysłu kluczowego i świadczone w obrębie gospodarki uspołecznionej (Monitor Polski z 1953 r. Nr A-94, poz. 1304 i z 1954 r. Nr A-50, poz. 684) uważa się:
1)
wykonywanie nietypowych skomplikowanych remontów, rozbiórek i demontaży - gdy warunki techniczne nie pozwalają na sporządzenie kalkulacji;
2)
wykonywanie robót w ramach akcji usuwających powstałe awarie.
2.
Limit należności (cenę orientacyjną) ustala się w porozumieniu z odbiorcą:
1)
na podstawie kalkulacji wynikowych uprzednio wykonanych przez dostawcę podobnych robót lub usług nietypowych;
2)
szacunkowo w oparciu o przesłanki techniczne wynikające z przybliżonej kalkulacji wstępnej.
3.
Limit należności ustala dział głównego technologa (wydział techniczny) w porozumieniu z działem planowania.
4.
Limit należności jest ustalany bez względu na wartość całego zamówienia przez dostawcę (zleceniobiorcę) w porozumieniu z odbiorcą (zleceniodawcą) w trybie określonym w § 5, a w przypadku niemożności dojścia do porozumienia - w trybie określonym w §§ 6, 7 i 8.
5.
Ostateczne rozliczenie następuje na podstawie kalkulacji wynikowej z dodaniem 5% zysku po porozumieniu z ministerstwem, któremu podlega odbiorca, przy czym górną granicą ostatecznego rozliczenia jest ustalony limit należności.
§  10.
1.
W przypadkach określonych w § 3 uchwały nr 701 Rady Ministrów z dnia 24 września 1953 r., tj. gdy produkty wykonywane na indywidualne zamówienia różnią się od wyrobów typowych jedynie jakością surowców, półfabrykatów itp. lub nieznacznymi zmianami w konstrukcji - stosować należy dopłaty do obowiązującej ceny zbytu danego wyrobu typowego lub roboty od tej ceny.
2.
Dopłaty do ceny lub rabaty od ceny, o których w ust. 1, należy określić na podstawie różnic wynikających pomiędzy planowaną kalkulacją kosztu własnego danego wyrobu typowego a odpowiednimi pozycjami z kalkulacji wstępnej (planowej) wyrobu zamówionego.
3.
Ustalenie wysokości dopłat i rabatów bez względu na wartość całego zamówienia następuje w drodze porozumienia między dostawcą i odbiorcą w trybie określonym w § 5, z tym że w razie nieosiągnięcia porozumienia stosuje się tryb przewidziany w §§ 6, 7 i 8.
§  11.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1954.A-73.895

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Tryb ustalania cen na produkty nietypowe i nietypowe usługi wykonywane przez przedsiębiorstwa podległe Ministrowi Przemysłu Maszynowego i świadczone w obrębie gospodarki uspołecznionej.
Data aktu: 07/07/1954
Data ogłoszenia: 05/08/1954
Data wejścia w życie: 05/08/1954