Gospodarka remontowa w wielkim i średnim przemyśle.

UCHWAŁA NR 126
PREZYDIUM RZĄDU
z dnia 14 lutego 1953 r.
w sprawie gospodarki remontowej w wielkim i średnim przemyśle.

W celu stworzenia koniecznych warunków dla uporządkowania gospodarki remontowej w oparciu o system planowo-zapobiegawczych remontów w przemyśle wielkim i średnim Prezydium Rządu uchwala, co następuje:

I.

W zakresie eksploatacji i obsługi.

§  1.
1.
Zakłady pracy wielkiego i średniego przemysłu powinny posiadać dla swoich podstawowych maszyn i urządzeń, zwanych dalej maszynami - instrukcje ruchu i obsługi, konserwacji, bezpieczeństwa oraz inne niezbędne instrukcje dla zapewnienia właściwej eksploatacji.
2.
Obsługi (obsady) maszyn powinny opanować należycie i przestrzegać instrukcji oraz przepisów z zakresu eksploatacji oraz posiadać kwalifikacje wymagane dla należytego obsługiwania powierzonych im maszyn.
3.
Stan maszyn powinien być kontrolowany w ustalonych z góry okresowych przeglądach przez obsługi lub pracowników dozoru maszyn. Pracownicy ci powinni posiadać należyte przygotowanie fachowe dla dokonywania przeglądów oraz konserwacji i usuwania drobnych uszkodzeń przydzielonych im maszyn.
4.
Dla podstawowych maszyn powinny być prowadzone książki, w których należy odnotowywać wszystkie zmiany dotyczące stanu i pracy maszyny.
§  2.
W celu zapewnienia prawidłowej eksploatacji i obsługi maszyn zobowiązuje się wszystkich zainteresowanych ministrów do wydania w terminie do dnia 31 marca 1953 r. zarządzeń, w których w szczególności należy:
1)
ustalić:
a)
wykaz podstawowych maszyn w podległych im jednostkach, dla których należy opracować wymienione w § 1 ust. 1 instrukcje,
b)
podległe jednostki organizacyjne, które opracują instrukcje dla poszczególnych maszyn, oraz terminy opracowania z tym, że ostateczny termin nie może przekraczać 31 grudnia 1953 r.,
c)
sposób wprowadzenia w życie i kontrolę przestrzegania opracowanych instrukcji,
d)
w porozumieniu z Ministrem Finansów - źródła finansowania, opracowania i wydania wymienionych instrukcji;
2)
polecić podległym zakładom pracy powołanie w terminie do dnia 31 kwietnia 1953 r. komisji technicznych z udziałem czynnika społecznego; komisje te powinny do 30 czerwca 1953 r.:
a)
dokonać przeglądu stanu maszyn,
b)
sprawdzić opanowanie oraz stosowanie istniejących przepisów i instrukcji przez obsługę i pracowników dozoru maszyn,
c)
sprawdzić kwalifikacje obsługi i pracowników dozoru maszyn potrzebne dla obsługiwania i dozorowania powierzonych im maszyn,
d)
dokonać analizy istniejącego w zakładzie pracy podziału maszyn pomiędzy poszczególnych pracowników dozoru,
e)
dokonać analizy przyczyn awarii i defektów maszyn, sprawdzić sposób prowadzenia książek, w których są odnotowywane zmiany dotyczące stanu i pracy ważnych maszyn, oraz sprawdzić sposób zdawania maszyn przy zmianie obsługi,
f)
opracować dla kierownictwa zakładów pracy - na podstawie wyników dokonanych czynności wymienionych w punktach a)-e) - wnioski organizacyjne, personalne i szkoleniowe.
§  3.
Za właściwą obsługę i konserwację maszyn w czasie eksploatacji odpowiedzialni są kierownicy komórek użytkujących maszyny, obsługa i pracownicy dozoru maszyn.

II.

W zakresie wykonawstwa remontowego.

§  4.
1.
Dla powiązania systemu eksploatacji maszyn z remontami maszyn remonty powinny być w zasadzie wykonywane we własnym zakresie przez zakłady pracy.
2.
W odniesieniu do niektórych maszyn unikalnych lub typowych i powszechnych remonty kapitalne i niektóre średnie mogą być wykonywane sposobem zleconym. W przypadkach uzasadnionych potrzebami ekonomicznymi i organizacyjnymi mogą być powoływane bazy lub zakłady remontowe dla wykonywania remontów maszyn i produkcji części wymiennych.
3.
W celu właściwego wykorzystania fachowców remontowych centralne zarządy powinny organizować w razie potrzeby specjalizowane brygady remontowe, których zadaniem byłoby przeprowadzanie remontów maszyn dla potrzeb podporządkowanych centralnemu zarządowi przedsiębiorstw.
§  5.
1.
W celu uzyskania właściwych podstaw dla zapewnienia wykonawstwa remontowego wprowadza się począwszy od 1953 r. obowiązek bilansowania potrzeb i zdolności wykonawstwa remontowego.
2.
Bilansowaniem powinny być objęte potrzeby i zdolności wykonawstwa remontowego zarówno dla remontów wykonywanych we własnym zakresie przez zakłady pracy jak i sposobem zleconym.
§  6.
1.
Zainteresowani ministrowie za zgodą Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego wydadzą w terminie do dnia 30 kwietnia 1953 r. zarządzenia, w których ustalą zasady, tryb i terminy bilansowania przez podległe im jednostki potrzeb i zdolności wykonawstwa remontowego.
2.
Przewodniczący Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego może wyłączyć z bilansowania, o którym mowa w ust. 1, niektóre maszyny powszechne i unikalne, których remonty będą wykonywane przejściowo lub na stałe w ramach jednego resortu dla przedsiębiorstw należących do innych resortów. W tych przypadkach Przewodniczący Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego ustali równocześnie tryb i terminy dla zgłaszania potrzeb remontowych oraz zapewnienia wykonawstwa wyłączonych z bilansowania remontów maszyn.

III.

W zakresie modernizacji.

§  7.
1.
Przy przeprowadzaniu remontów należy planowo modernizować przestarzałe maszyny celem podniesienia wydajności, sprawności oraz przystosowania do nowych procesów technologicznych, rewidując równocześnie przestarzałe normy techniczne ograniczające i hamujące zakres modernizacji.
2.
Przy robotach remontowych oraz przy regeneracji części wymiennych należy szeroko stosować metalizację natryskową, hartowanie powierzchniowe i inne nowoczesne metody remontowe.

IV.

W zakresie czyści wymiennych i materiałów dla remontów.

§  8.
1.
Zobowiązuje się właściwych ministrów do wydania zarządzeń, aby:
1)
podległe im przedsiębiorstwa wykorzystały w miarę możności w pierwszym rzędzie będące w ich posiadaniu maszyny dla produkcji części wymiennych dla potrzeb własnych oraz potrzeb innych przedsiębiorstw,
2)
przydziały materiałowe dla remontów maszyn posiadały ten sam stopień ważności, co przydziały dla produkcji i ważnych inwestycji,
3)
nie używano na inne cele przeznaczonych dla remontów materiałów i części,
4)
zakłady produkujące nowe maszyny lub części do nowych maszyn produkowały w razie potrzeby również części wymienne dla remontów tych maszyn,
5)
przedsiębiorstwa i zakłady produkujące części wymienne potrzebne dla remontów maszyn nie zaprzeszły swej produkcji przed przejęciem jej przez inne jednostki gospodarki uspołecznionej.
2.
Zwolnienie od obowiązku określonego w ust. 1 pkt 4 może nastąpić za zgodą Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego w przypadku, jeżeli zostaną wyznaczone inne przedsiębiorstwa do produkcji części wymiennych dla remontów maszyn.

V.

W zakresie dyscypliny remontowej.

§  9.
1.
Niewykonanie planów remontów maszyn pociąga za sobą odpowiedzialność analogiczną do odpowiedzialności za niewykonanie planu produkcyjnego w asortymencie.
2.
Naczelny inżynier i główny mechanik zakładu pracy są odpowiedzialni za wykonanie planów remontów.
3.
Zmiany w zatwierdzonych planach remontów podstawowych maszyn mogą być dokonywane tylko w wyjątkowych przypadkach na wniosek Głównego Mechanika i za zgodą dyrektora centralnego zarządu.
§  10.
Przed przystąpieniem do remontu należy opracować technologię i organizację remontu, zorganizować wykonawstwo i przygotować materiały i części wymienne.
§  11.
Wykorzystywanie służb dozorów i brygad remontowych zakładów pracy do robót produkcyjnych i inwestycyjnych z wyjątkiem robót związanych z małą mechanizacją może mieć miejsce tylko w przypadku wykonania zaplanowanych w danym okresie remontów.
§  12.
Przedsiębiorstwa i zakłady wykonawstwa inwestycyjnego, które przyjmowały do wykonania roboty remontowe, obowiązane są do ich dalszego przyjmowania i wykonywania w 1953 r. w nie zmniejszonym rozmiarze. Zmiany w zakresie wykonawstwa remontowego w przypadku konieczności powinny być uzgodnione między zainteresowanymi ministerstwami.

VI.

W zakresie organizacji służb konserwacyjno-remontowych.

§  13.
1.
Organizacja służb konserwacyjno-remontowych powinna być dostosowana do potrzeb wynikających z rodzaju i ilości maszyn, rodzaju produkcji i warunków lokalnych w przedsiębiorstwie.
2.
Schematy, instrukcje organizacyjne oraz obsady personalne dla służb konserwacyjno-remontowych powinny uwzględniać zasadę ustaloną w ust. 1.

VII.

W zakresie płac.

§  14.
W celu uregulowania sprawy płac dla służb remontowych w zakładach pracy, bazach i przedsiębiorstwach remontowo-montażowych zobowiązuje się Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego w terminie do dnia 31 marca 1953 r. do opracowania i przedłożenia Prezydium Rządu projektu uchwały w tej sprawie.

VIII.

W zakresie szkolenia.

§  15.
W celu podniesienia kwalifikacji istniejących kadr remontowych oraz przygotowania nowych właściwi ministrowie zorganizują szkolenie fachowców:
1)
robotników remontowych w większych zakładach pracy i w przedsiębiorstwach wielozakładowych oraz w przedsiębiorstwach remontowo-montażowych w zakresie wykonawstwa remontowego; kursy te powinny być organizowane dla następujących grup fachowców:
a)
ślusarzy maszynowych (mechaników, monterów itp.),
b)
elektryków (elektromonterów dla maszyn elektrycznych rozdzielni i sieci kablowej i napowietrznej),
c)
innych (murarzy, cieśli itp.);
2)
planistów, kalkulatorów i chronometrażystów remontów; kursy te powinny być organizowane na szczeblu centralnych zarządów.
§  16.
1.
Właściwi ministrowie wprowadzą - począwszy od roku szkolnego 1953/54 - na ostatnim roku nauki w szkołach zawodowych typu technikum - na wydziałach: mechanicznym, elektrycznym, budowlanym - specjalizację w zakresie gospodarki remontowej.
2.
Zobowiązuje się Ministra Szkolnictwa Wyższego do wprowadzenia od roku szkolnego 1953/54 na wyższych uczelniach technicznych, a w szczególności w wieczorowych szkołach inżynierskich na wydziałach mechanicznym i elektrycznym wykładów z zakresu organizacji gospodarki remontowej.
§  17.
W celu ujednolicenia szkolenia długofalowego w zakresie gospodarki remontowej zobowiązuje się Prezesa Centralnego Urzędu Szkolenia Zawodowego do wydania w terminie do dnia 31 maja 1953 r. ramowych programów dla kursów określonych w § 15 pkt 2 oraz dla długofalowego szkolenia określonego w § 16 ust. 1.
§  18.
W celu umożliwienia kadrom konserwacyjno-remontowym podnoszenia ich kwalifikacji oraz udostępnienia pomocy naukowych dla szkolenia krótko- i długofalowego, ujętych w §§ 15 i 16, zobowiązuje się Prezesa Centralnego Urzędu Wydawnictw, Przemysłu Graficznego i Księgarstwa do zaplanowania i wydania w roku 1953 i następnych książek technicznych z zakresu gospodarki konserwacyjno-remontowej, popularnych i na poziomie wyższym bądź oryginalnych opracowań, bądź tłumaczeń literatury technicznej zagranicznej, w szczególności technicznej literatury radzieckiej.

IX.

Przepisy końcowe.

§  19.
Prezydium Rządu zwraca się do Centralnej Rady Związków Zawodowych o wzmożenie przez związki zawodowe pracy propagandowo-wychowawczej w celu podniesienia socjalistycznego stosunku do środków produkcji - wspólnego dobra całego narodu - oraz propagowanie współzawodnictwa i racjonalizatorstwa w działalności remontowej.
§  20.
Wykonanie uchwały porucza się Przewodniczącemu Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego, wszystkim zainteresowanym ministrom oraz kierownikom urzędów centralnych.
§  21.
Uchwała wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1953.A-19.253

Rodzaj: Uchwała
Tytuł: Gospodarka remontowa w wielkim i średnim przemyśle.
Data aktu: 14/02/1953
Data ogłoszenia: 27/02/1953
Data wejścia w życie: 27/02/1953