Zasady dokonywania zakupów niektórych artykułów spożywczych oraz kwiatów przez przedsiębiorstwa handlu detalicznego i jednostki prowadzące żywienie zbiorowe.

ZARZĄDZENIE
MINISTRA HANDLU WEWNĘTRZNEGO
z dnia 30 listopada 1953 r.
w sprawie zasad dokonywania zakupów niektórych artykułów spożywczych oraz kwiatów przez przedsiębiorstwa handlu detalicznego i jednostki prowadzące żywienie zbiorowe.

Na podstawie art. 3 ustawy z dnia 18 listopada 1948 r. o dostawach, robotach i usługach na rzecz państwa oraz niektórych kategorii osób prawnych (Dz. U. Nr 63, poz. 494) oraz § 2 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 lutego 1949 r. w sprawie zakresu działania Ministra Handlu Wewnętrznego (Dz. U. Nr 10, poz. 62) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Przez użyte w zarządzeniu określenia:
1)
"jednostki handlu detalicznego" - rozumie się państwowe i spółdzielcze przedsiębiorstwa prowadzące handel detaliczny i żywienie zbiorowe;
2)
"zakupy zdecentralizowane" - rozumie się zakupy dokonywane przez jednostki handlu detalicznego bezpośrednio u producentów rolnych uspołecznionych i indywidualnych, zbieraczy produktów wymienionych w § 2 pkt 4, 6 i 7 oraz rybaków;
3)
"dostawy scentralizowane" - rozumie się dostawy dokonywane przez handlowe przedsiębiorstwa uspołecznione zaopatrujące jednostki handlu detalicznego według obowiązujących planów.
2.
Ilekroć mowa jest o prezydium wojewódzkiej rady narodowej, należy przez to rozumieć także Prezydium Rady Narodowej w m. st. Warszawie oraz m. Łodzi.
§  2.
Jednostki handlu detalicznego mogą w ramach swej działalności kupować na zasadach określonych w niniejszym zarządzeniu, bez potrzeby stosowania innych wymagań ustawy z dnia 18 listopada 1948 r. o dostawach, robotach i usługach na rzecz państwa oraz niektórych kategorii osób prawnych (Dz. U. Nr 63, poz. 494) i przepisów wydanych na jej podstawie, następujące artykuły:
1)
warzywa;
2)
ziemniaki;
3)
owoce ogrodowe;
4)
owoce leśne (jagody, borówki, poziomki, orzechy laskowe itp.);
5)
warzywa i owoce suszone;
6)
grzyby świeże i suszone;
7)
zioła przyprawowe (majeranek, kminek, czarnuszka, nasiona kopru itp.);
8)
nabiał i jaja;
9)
ryby słodkowodne i raki, z wyjątkiem ryb zalewowych;
10)
drób, dziczyzna i króliki;
11)
mak;
12)
miód;
13)
kwiaty.
§  3.
1.
Zasady, według których dokonuje się zakupów uregulowanych przepisami niniejszego zarządzenia, uzależnia się od tego, czy miejscowość będąca siedzibą jednostki dokonującej zakupu należy do grupy A, czy do grupy B (ust. 2).
2.
Do grupy A zalicza się miasta, ośrodki przemysłowe i wypoczynkowe, których zasadniczym źródłem zaopatrzenia ludności w artykuły wymienione w § 2 są dostawy scentralizowane, do grupy B - miejscowości, których głównym źródłem zaopatrzenia w te artykuły są zakupy zdecentralizowane.
3.
O zaliczeniu poszczególnych miejscowości do grupy A lub grupy B decyduje Minister Handlu Wewnętrznego po zasięgnięciu opinii prezydium właściwej wojewódzkiej rady narodowej.
§  4.
W miejscowościach należących do grupy A jednostki handlu detalicznego mogą dokonywać zdecentralizowanych zakupów artykułów wymienionych w § 2:
1)
gdy plan dostaw scentralizowanych nie przewiduje dla tej miejscowości dostawy danego artykułu albo nie pokrywa zapotrzebowania miejscowego pod względem ilości, asortymentu i gatunku (wyboru);
2)
gdy z powodu niewykonania dostaw scentralizowanych w całości lub w części w ustalonych terminach mogą wystąpić braki w zaopatrzeniu ludności w dane artykuły.
§  5.
1.
W miejscowościach zaliczonych do grupy B jednostki handlu detalicznego obowiązane są dokonywać zakupów zdecentralizowanych w ilościach zapewniających pełne zaopatrzenie ludności danej miejscowości.
2.
Prezydia wojewódzkich rad narodowych (wydziały handlu) ustalają dla poszczególnych jednostek handlu detalicznego okresowe plany zakupów zdecentralizowanych.
§  6.
1.
Zakupy zdecentralizowane, z wyjątkiem artykułów wymienionych w § 8 mogą być dokonywane tylko na obszarze powiatu, w którym ma siedzibę jednostka handlu detalicznego.
2.
Prezydium wojewódzkiej rady narodowej (wydział handlu) może w granicach miasta lub powiatu wyznaczyć tereny dokonywania zakupów zdecentralizowanych przez poszczególne jednostki handlu detalicznego.
§  7.
1.
Zakupy zdecentralizowane powinny być dokonywane w ilościach potrzebnych do zaspokojenia zapotrzebowania jednostki zakupującej na okres do następnego targu.
2.
Ponadto w miejscowościach należących do grupy B jednostki handlu detalicznego mogą dokonywać zakupów w ilościach przekraczających zapotrzebowanie określone w ust. 1 (nadwyżki) w celu dokonywania przerzutów do innych miejscowości.
3.
Przerzutów nadwyżek, o których mowa w ust. 2, w obrębie tego samego województwa dokonuje się do miejscowości wskazanych przez prezydium wojewódzkiej rady narodowej (wydział handlu); przerzuty nadwyżek na teren innych województw mogą nastąpić za zgodą Ministerstwa Handlu Wewnętrznego.
§  8.
Zakupy zdecentralizowane:
1)
owoców: melonów, arbuzów, moreli, brzoskwini, orzechów;
2)
warzyw: bobu, brukselki, chrzanu, czosnku, cykorii, fasoli szparagowej w strączkach, grochu zielonego w strączkach i świeżego łuskanego, kopru, szczypiorku, szczawiu, szparagów, kabaczków, pieprzu tureckiego, salsefii, endywii, karczochów, roszponki, kukurydzy świeżej w kolbach, rzepy, rzodkwi, jarmużu, buraków liściowych, skorzonery;
3)
kwiatów ciętych i doniczkowych;
4)
ryb słodkowodnych i raków, z wyjątkiem ryb zalewowych;
5)
owoców leśnych (jagody, borówki, poziomki, orzechy laskowe itp.);
6)
grzybów świeżych i suszonych;
7)
ziół przyprawowych (majeranek, kminek, czarnuszka, nasiona kopru itp.)

mogą być dokonywane na terenie całego województwa, w którym ma siedzibę jednostka handlu detalicznego.

§  9.
Niedozwolone jest dokonywanie zakupów zdecentralizowanych w trybie niniejszego zarządzenia:
1)
w obrębie czynnych stałych punktów skupu przedsiębiorstw prowadzących skup scentralizowany;
2)
co do runa leśnego - w zasięgu czynnych punktów prowadzących w tym zakresie skup scentralizowany; zasięg tych punktów określają przedsiębiorstwa prowadzące skup scentralizowany runa leśnego za zgodą wydziału handlu prezydium właściwej wojewódzkiej rady narodowej.
§  10.
Przy dokonywaniu zakupu i sprzedaży artykułów objętych niniejszym zarządzeniem obowiązują następujące ceny:
1)
przy zakupie:
a)
jeśli dla danego artykułu jest ustalona maksymalna cena skupu, zakupy mogą być dokonywane po cenie nie przekraczającej ustalonej ceny skupu w danym miejscu i dniu; odnosi się to również do cen maksymalnych skupu, ustalonych przez prezydia wojewódzkich rad narodowych w ramach limitów zatwierdzonych przez Państwową Komisję Cen,
b)
jeśli dla danego artykułu cena skupu nie jest ustalona, zakupy powinny być dokonywane po cenie kształtującej się na rynku;
2)
przy sprzedaży:
a)
jeśli dla danego artykułu jest ustalona detaliczna cena sprzedaży w danym miejscu, cena ta jest obowiązująca również przy sprzedaży artykułów zakupionych ze źródeł zdecentralizowanych,
b)
jeśli dla danego artykułu detaliczna cena sprzedaży nie jest ustalona, sprzedaż powinna się odbywać po cenie kalkulacyjnej wynikającej z ceny zakupu i marży;
3)
cena zakupu i sprzedaży masła osełkowego będzie ustalona przez prezydia rad narodowych w oparciu o limity podane przez Państwową Komisję Cen;
4)
przy zakupie i sprzedaży królików i mięsa króliczego jednostki handlu detalicznego mogą stosować ceny rynkowe.
§  11.
Dokumentacja i sprawozdawczość dotyczące zakupów zdecentralizowanych powinny być prowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami.
§  12.
Prawo dokonywania zakupów zdecentralizowanych może być zawieszone przez prezydium właściwej wojewódzkiej rady narodowej w stosunku do określonych jednostek handlu detalicznego, określonych artykułów i na określony okres czasu w przypadkach:
1)
uzasadnionych względami gospodarczymi, jak np. konieczność upłynnienia remanentów u dostawców scentralizowanych;
2)
niestosowania się przez jednostki handlu detalicznego do warunków określonych w niniejszym zarządzeniu - na podstawie wniosków zainteresowanych dostawców scentralizowanych lub na podstawie wniosków właściwych organów kontrolnych.
§  13.
Jednostki prowadzące żywienie zbiorowe o charakterze zamkniętym mogą dokonywać zakupów zdecentralizowanych w trybie niniejszego zarządzenia dla pokrycia własnych potrzeb, z tym że w razie niemożności uzyskania potrzebnych artykułów na obszarze określonym w § 6 ust. 1 prezydium wojewódzkiej rady narodowej może wyznaczyć inny teren dokonywania zakupów, położony w granicach województwa.
§  14.
Tracą moc:
1)
zarządzenie Ministra Handlu Wewnętrznego z dnia 8 czerwca 1951 r. w sprawie upoważnienia podległych jednostek handlu detalicznego do dokonywania zakupów niektórych artykułów u osób nie wymienionych w § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 lutego 1949 r. w sprawie dostaw, robót i usług na rzecz Skarbu Państwa, samorządu oraz niektórych kategorii osób prawnych (Monitor Polski Nr A-59, poz. 781);
2)
zarządzenie Ministra Handlu Wewnętrznego z dnia 3 czerwca 1953 r. w sprawie upoważnienia przedsiębiorstw podległych Centralnemu Zarządowi Miejskiego Handlu Detalicznego do dokonywania zakupów kwiatów świeżych ciętych i doniczkowych oraz roślin ozdobnych (Monitor Polski Nr A-62, poz. 761);
3)
zarządzenie Ministra Handlu Wewnętrznego z dnia 9 lipca 1953 r. w sprawie upoważnienia podległych jednostek handlu detalicznego do dokonywania zakupów warzyw, ziemniaków, owoców ogrodowych i leśnych, grzybów i ziół przyprawowych u osób nie wymienionych w § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 lutego 1949 r. w sprawie dostaw, robót i usług na rzecz Skarbu Państwa, samorządu oraz niektórych kategorii osób prawnych (Monitor Polski Nr A-67, poz. 816).
§  15.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1953.A-110.1463

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Zasady dokonywania zakupów niektórych artykułów spożywczych oraz kwiatów przez przedsiębiorstwa handlu detalicznego i jednostki prowadzące żywienie zbiorowe.
Data aktu: 30/11/1953
Data ogłoszenia: 12/12/1953
Data wejścia w życie: 12/12/1953