Różnice kasowe powstałe przy wykonywaniu funkcji kasowych przez jednostki budżetowe.

ZARZĄDZENIE
MINISTRA FINANSÓW
z dnia 3 listopada 1953 r.
w sprawie różnic kasowych powstałych przy wykonywania funkcji kasowych przez jednostki budżetowe.

Na podstawie § 1 ust. 1 pkt 1 i 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 kwietnia 1950 r. w sprawie zakresu działania Ministra Finansów i zmiany zakresu działania Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego (Dz. U. z 1950 r. Nr 22, poz. 188 i z 1951 r. Nr 25, poz. 185) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Pojęcie różnic kasowych w rozumieniu niniejszego zarządzenia oznacza różnicę między stanem rachunkowym ustalonym na podstawie ksiąg, dzienników, kwitariuszy itp. a rzeczywistym stanem gotówki znajdującej się:
a)
w kasie podręcznej,
b)
w kasie specjalnej,
c)
u poborców,
d)
u innych pracowników spełniających czynności poborowo-płatnicze w imieniu i z upoważnienia jednostki budżetowej.
2.
Różnice kasowe mogą być dodatnie (nadwyżki kasowe) lub ujemne (niedobory kasowe). Przez nadwyżkę kasową rozumie się nadwyżkę w gotówce, wyrażającą się w różnicy między rzeczywistym stanem gotówki a stanem wyprowadzonym na podstawie dowodów rachunkowo-kasowych, przez niedobór kasowy zaś rozumie się brak gotówki, wyrażający się w różnicy między rzeczywistym stanem gotówki a stanem wyprowadzonym na podstawie dowodów rachunkowo-kasowych.
3.
Różnice kasowe w obrotach znakami wartościowymi traktuje się tak jak różnice kasowe w gotówce.
§  2.
Nadwyżki kasowe podlegają wpłaceniu w dniu ich ujawnienia na właściwe rachunki dochodów budżetowych, prowadzone przez oddziały Narodowego Banku Polskiego dla poszczególnych jednostek budżetowych.
§  3.
1.
Niedobory kasowe powinny być niezwłocznie pokryte przez odpowiedzialnych za nie pracowników.
2.
O niedoborach kasowych powstałych wskutek popełnienia przestępstw jednostka budżetowa obowiązana jest niezwłocznie powiadomić organy powołane do ścigania przestępstw.
§  4.
1.
W przypadku niemożności natychmiastowego pokrycia niedoboru kasowego przez odpowiedzialnego pracownika jednostka budżetowa sporządza protokół w czterech jednobrzmiących egzemplarzach, z których jeden zatrzymuje u siebie, a po jednym przesyła jednostce bezpośrednio nadrzędnej oraz terytorialnie właściwemu inspektoratowi kontrolno-rewizyjnemu przy prezydium rady narodowej, oryginał zaś z zamieszczonym na nim potwierdzeniem odbioru jednego egzemplarza protokołu przez właściwy inspektorat kontrolno-rewizyjny przesyła właściwemu wydziałowi finansowemu prezydium rady narodowej. Właściwym wydziałem finansowym jest wydział finansowy prezydium wojewódzkiej rady narodowej (Rady Narodowej w m. st. Warszawie lub m. Łodzi). Dla jednostek znajdujących się w miejscowościach oddalonych od miasta wojewódzkiego właściwymi wydziałami są wydziały finansowe prezydiów powiatowych (miast stanowiących powiaty) rad narodowych.
2.
Naczelny organ administracji państwowej (urząd centralny) sporządza protokół w trzech jednobrzmiących egzemplarzach, z których jeden (odpis) zatrzymuje u siebie, pozostałe zaś dwa przesyła Ministerstwu Finansów.
3.
Protokół powinien zawierać zwięzły opis czynności wykonanych w celu ustalenia niedoboru, wysokość niedoboru, wskazanie stwierdzonej bądź domniemanej przyczyny powstania niedoboru, nazwisko i imię pracownika odpowiedzialnego za niedobór oraz ewentualnie sposób, warunki i terminy pokrycia wynikłych z tego tytułu strat, jeżeli ustalenie tych okoliczności może nastąpić w czasie sporządzania protokołu.
4.
Organy kontrolno-rewizyjne podległe Ministrowi Finansów (Główny Inspektorat Kontrolno-Rewizyjny Ministerstwa Finansów, inspektoraty kontrolno-rewizyjne przy prezydiach rad narodowych) obowiązane są niezwłocznie po otrzymaniu protokołu rozważyć potrzebę przeprowadzenia w danej jednostce kontroli pozaplanowej.
§  5.
Nie pokryte natychmiast niedobory kasowe pokrywa się przejściowo ze specjalnego rachunku "Różnice kasowe", prowadzonego przez Narodowy Bank Polski.
§  6.
1.
Rachunki różnic kasowych Narodowy Bank Polski otwiera dla Ministerstwa Finansów oraz dla wydziałów finansowych prezydiów wojewódzkich rad narodowych oraz Rad Narodowych w m. st. Warszawie i m. Łodzi.
2.
Otwarcie rachunku różnic kasowych przez Narodowy Bank Polski następuje z chwilą otrzymania pierwszego dowodu do księgowania.
§  7.
1.
Niedobory kasowe, powstałe w naczelnych organach administracji państwowej (urzędach centralnych), podlegają pokryciu z rachunku różnic kasowych, otwartego dla Ministerstwa Finansów.
2.
Niedobory kasowe, powstałe w pozostałych jednostkach budżetowych, objętych zarówno budżetem centralnym jak i budżetami terenowymi, podlegają pokryciu z rachunków różnic kasowych, otwartych dla wydziałów finansowych prezydiów wojewódzkich rad narodowych (Rad Narodowych w m. st. Warszawie i m. Łodzi).
§  8.
1.
Pokrycie niedoboru kasowego z rachunku różnic kasowych następuje w drodze przelewu dokonanego z tego rachunku na odpowiedni rachunek bankowy jednostki budżetowej.
2.
Pokrycie niedoboru kasowego powstałego w sumach pobranych na rzecz obcych wierzycieli następuje w drodze bezpośredniego przelewu z rachunku różnic kasowych na rachunek wierzyciela.
§  9.
1.
Podstawą dla dokonania przelewu z rachunku różnic kasowych, otwartego dla Ministerstwa Finansów, jest polecenie przelewu, wystawione przez Ministerstwo Finansów.
2.
Podstawą dla dokonania przelewu z rachunku różnic kasowych wydziału finansowego prezydium wojewódzkiej rady narodowej (Rady Narodowej w m. st. Warszawie lub m. Łodzi) jest polecenie przelewu wystawione przez ten wydział bądź pisemne zlecenie wydziału finansowego prezydium powiatowej (miasta stanowiącego powiat) rady narodowej, zawierające nazwę rachunku, na który przelew ma być dokonany, oraz dokładne określenie klasyfikacji budżetowej według której kwota przelana powinna być zarachowana.
3.
Właściwy do wykonania polecenia wystawionego przez wydział finansowy prezydium wojewódzkiej rady narodowej (Rady Narodowej w m. st. Warszawie lub m. Łodzi) jest oddział Narodowego Banku Polskiego prowadzący jego rachunek różnic kasowych, a do wykonania pisemnych zleceń wydziałów finansowych prezydiów powiatowych (miast stanowiących powiaty) rad narodowych właściwy jest każdy oddział Narodowego Banku Polskiego znajdujący się w siedzibie powiatowego organu finansowego.
4.
Oddział Narodowego Banku Polskiego dokonuje przelewu z rachunku różnic kasowych w dniu otrzymania polecenia (zlecenia) przelewu.
§  10.
Wpłaty na pokrycie niedoborów kasowych podlegają zarachowaniu jako zwroty na rachunek różnic kasowych.
§  11.
W przypadku umorzenia należności z tytułu niedoboru kasowego sumy wypłacone z rachunku różnic kasowych zwraca się na ten rachunek:
1)
z właściwego budżetu terenowego - jeżeli wypłata nastąpiła na wniosek jednostki budżetu terenowego;
2)
z budżetu centralnego - jeżeli wypłata nastąpiła na wniosek jednostki budżetu centralnego.
§  12.
1.
Ministerstwo Finansów oraz wydziały finansowe prezydiów rad narodowych dysponujące rachunkami różnic kasowych prowadzą szczegółową księgowość rozliczeń wiążących się z likwidacją niedoborów przejściowo pokrytych z tych rachunków.
2.
Do obowiązków dysponenta rachunku różnic kasowych należy również przedsiębranie skutecznych środków zmierzających do najszybszego zlikwidowania strat państwa, wynikających z powstałych i nie pokrytych niedoborów kasowych.
§  13.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Prezydent podpisał ustawę doprecyzowującą termin wypłaty ekwiwalentu za urlop

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje podpisana przez prezydenta nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Od 7 stycznia mniej formalności budowlanych, więcej budowli bez zgłoszenia i bez pozwolenia

W dniu 7 stycznia wchodzi w życie nowelizacja Prawa budowlanego, która ma przyspieszyć proces budowlany i uprościć go. W wielu przypadkach zamiast pozwolenia na budowę wystarczające będzie jedynie zgłoszenie robót. Nowe przepisy wprowadzają też ułatwienia dla rolników oraz impuls dla rozwoju energetyki rozproszonej. Zmiany przewidują także większą elastyczność w przypadku nieprawidłowości po stronie inwestora.

Agnieszka Matłacz 06.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1953.A-105.1415

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Różnice kasowe powstałe przy wykonywaniu funkcji kasowych przez jednostki budżetowe.
Data aktu: 03/11/1953
Data ogłoszenia: 24/11/1953
Data wejścia w życie: 24/11/1953