Zalecenie 2026/917 w sprawie usunięcia barier dla opracowywania umów zakupu energii elektrycznej i innych umów zakupu energii
ZALECENIE KOMISJI (UE) 2026/917z dnia 22 kwietnia 2026 r.w sprawie usunięcia barier dla opracowywania umów zakupu energii elektrycznej i innych umów zakupu energii
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 292,
(1) Energia odnawialna ma kluczowe znaczenie dla dostarczania czystej, przystępnej cenowo i bezpiecznej energii elektrycznej gospodarstwom domowym, przedsiębiorstwom i przemysłowi we wszystkich sektorach gospodarki, jak również dla osiągnięcia celów Unii w zakresie dekarbonizacji.
(2) Przyspieszenie wdrażania instalacji wytwarzających energię odnawialną ma kluczowe znaczenie dla osiągnięcia celu unijnego w zakresie energii odnawialnej wynoszącego co najmniej 42,5 % do 2030 r., określonego w art. 3 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001 1 . Jest ono również niezbędne do osiągnięcia unijnego celu zakładającego redukcję emisji gazów cieplarnianych o co najmniej 55 % do 2030 r. ustanowionego w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1119 2 .
(3) W maju 2022 r. Komisja przyjęła zalecenie (UE) 2022/822 3 , w którym skoncentrowano się na usunięciu barier regulacyjnych dla umów zakupu energii odnawialnej. Podstawą tego zalecenia był art. 15 ust. 8 dyrektywy (UE) 2018/2001, który zobowiązuje państwa członkowskie do usunięcia wszystkich nieuzasadnionych barier dla umów zakupu energii odnawialnej oraz do przekazywania informacji o poczynionych postępach w krajowych planach w dziedzinie energii i klimatu (KPEiK). W tym samym artykule wprowadzono nowe przepisy dotyczące umów zakupu energii.
(4) W art. 2 pkt 77 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/943 4 "umowę zakupu energii elektrycznej" lub "PPA" zdefiniowano jako "umowę, na mocy której osoba fizyczna lub prawna zgadza się na zakup energii elektrycznej od wytwórcy energii elektrycznej na zasadach rynkowych". Chociaż PPA zasadniczo dotyczą energii pochodzącej z nowych aktywów wytwórczych, definicja ta obejmuje również umowy oparte na wytwarzaniu energii z istniejących aktywów, o ile umowy te zawierane są na zasadach rynkowych. W art. 2 akapit drugi pkt 14q dyrektywy (UE) 2018/2001 "umowę zakupu energii odnawialnej" zdefiniowano jako "umowę, na mocy której osoba fizyczna lub prawna zgadza się na zakup energii odnawialnej bezpośrednio od producenta; obejmuje ona między innymi umowy zakupu odnawialnej energii elektrycznej oraz umowy zakupu odnawialnej energii grzewczej i chłodniczej". W związku z tym ta ostatnia definicja obejmuje również umowy zakupu wodoru odnawialnego 5 , umowy zakupu odnawialnej energii grzewczej i chłodniczej oraz umowy zakupu biometanu.
(5) Zgodnie z art. 15 ust. 8 dyrektywy (UE) 2018/2001 w wyniku ocen przeprowadzonych przez państwa członkowskie Komisja jest zobowiązana do analizowania barier dla umów zakupu energii odnawialnej, z uwzględnieniem PPA dotyczących energii odnawialnej, zwracając szczególną uwagę na bariery dla transgranicznych umów zakupu energii odnawialnej, oraz do wydawania wytycznych dotyczących usunięcia tych barier. W szczególności Komisja może wspierać państwa członkowskie w określaniu potencjału do zawierania umów zakupu energii odnawialnej na ich rynkach, aby mogły wnieść wymagany wkład w osiąganie celów unijnych w zakresie energii odnawialnej. Zgodnie z art. 19a ust. 10 rozporządzenia (UE) 2019/943 Komisja ocenia, czy bariery dla PPA się utrzymują i czy istnieje wystarczająca przejrzystość na rynkach PPA. Artykuł ten stanowi również, że Komisja jest uprawniona do opracowania wskazówek dotyczących usuwania barier, w tym nieproporcjonalnych procedur lub opłat.
(6) W art. 19b rozporządzenia (UE) 2019/943 zobowiązano Agencję Unii Europejskiej ds. Współpracy Organów Regulacji Energetyki ("ACER") do przeprowadzania rocznej oceny rynku PPA zarówno na szczeblu Unii, jak i państw członkowskich. Aby wypełnić ten obowiązek, w listopadzie 2025 r. ACER opublikowała pierwszy zestaw specjalnych arkuszy krajowych i jeden arkusz podsumowujący dla Unii 6 . Towarzyszyły one sprawozdaniu z monitorowania rynku hurtowego 7 , które zawiera również sekcję dotyczącą roli rynków długoterminowych, w tym PPA. W art. 19b rozporządzenia (UE) 2019/943 zobowiązano również ACER do oceny, czy potrzebne są dodatkowe dobrowolne wzory PPA. W następstwie tej oceny ACER stwierdziła w październiku 2024 r., że istniejące wzory opracowane przez stowarzyszenia branżowe i organy krajowe są wystarczające do zaspokojenia obecnych potrzeb rynkowych oraz że bardziej znaczący wpływ na rynek PPA miałoby usunięcie krytycznych barier rynkowych, takich jak wąskie gardła związane z opracowywaniem projektów 8 .
(7) W art. 18a dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/944 9 uregulowano kwestię zarządzania ryzykiem przez dostawców energii elektrycznej. Ramy te obejmują stosowanie PPA jako jednego z elementów strategii zabezpieczenia dostawców, któremu towarzyszą inne instrumenty, takie jak kontrakty terminowe typu forward. W przypadku gdy rynki PPA są wystarczająco rozwinięte, na podstawie tego przepisu państwa członkowskie mogą wymagać od dostawców detalicznych stosowania PPA dotyczących energii odnawialnej, co może generować zachęty po stronie popytu na rynku PPA na szczeblu krajowym.
(8) Instrumenty długoterminowe mają zasadnicze znaczenie dla wspierania inwestycji w czystą energię zarówno w obszarze energii elektrycznej, jak i innych nośników energii. Do najpowszechniejszych instrumentów długoterminowych w sektorze energii elektrycznej należą produkty rynku terminowego 10 , rynki PPA oraz - w przypadku gdy wsparcie publiczne przybiera formę systemu bezpośredniego wsparcia cen - dwukierunkowe kontrakty różnicowe (2w-CfD) 11 . Obecna praktyka rynkowa na rynkach terminowych oferuje ograniczone wsparcie dla długoterminowych inwestycji w energię odnawialną lub jądrową i jest lepiej dostosowana do zaspokojenia potrzeb krótkoterminowych (z terminem wykonania w następnym miesiącu) lub średnioterminowych 12 . Instrumenty o dłuższych okresach zapadalności, takie jak PPA i 2w-CfD, stają się kluczowymi mechanizmami wspierającymi rozwój energii odnawialnej i jądrowej, zapewniając stabilność cen i poprawiając opłacalność nowych projektów. PPA i 2w-CfD mogą sprzyjać dodatkowym inwestycjom w instalacje wytwarzające energię odnawialną i obiekty jądrowe oraz zapewniać konsumentom dostęp do korzyści płynących z czystej i niskoemisyjnej energii 13 . W związku z tym państwa członkowskie powinny planować i wdrażać systemy wsparcia dla wytwarzania energii elektrycznej w taki sposób, aby stanowiły one uzupełnienie PPA i umożliwiały ich zawieranie.
(9) PPA mogą przybierać różne formy umowne, które wiążą się z różnym podziałem ryzyka dla uczestniczących w nich stron. Fizyczne PPA obejmują fizyczną dostawę energii elektrycznej wraz z powiązanymi obowiązkami dotyczącymi bilansowania i harmonogramu. Narażają one odbiorcę na ryzyko ilościowe i ryzyko niezbilansowania. Finansowe PPA funkcjonują jako umowy rozliczane finansowo w oparciu o referencyjną cenę rynkową, przy czym kwestie dotyczące dostaw fizycznych i zarządzania niezbilansowaniem są rozpatrywane odrębnie. PPA mogą się dodatkowo różnić w zależności od profilu dostawy. PPA zgodne z modelem "pay-as-produced" przenoszą ryzyko ilościowe na odbiorcę, który jest narażony na ryzyka związane z produkcją i profilem, przy czym ryzyka te mogą być znaczące w kontekście zmiennych aktywów związanych z produkcją energii odnawialnej 14 . PPA zgodne z modelem obciążenia podstawowego lub profilowane PPA zapewniają stały profil dostaw, przenosząc w ten sposób ryzyka związane z profilem i bilansowaniem na wytwórcę lub pośrednika. Ponadto korporacyjne PPA zawierane między producentami energii elektrycznej a uczestnikami rynku niebędącymi konsumentami końcowymi (takimi jak dostawcy lub przedsiębiorstwa handlowe) zazwyczaj mają na celu zabezpieczenie przed ryzykiem cenowym i wspieranie celów w zakresie dekarbonizacji. Mogą one jednak wiązać się z dodatkowym ryzykiem kredytowym, bazowym i regulacyjnym w porównaniu z PPA zawartymi z licencjonowanymi dostawcami. Wybór struktury PPA ma zatem decydujące znaczenie dla podziału ryzyka cenowego, ilościowego, ryzyk związanych z profilem i bilansowaniem oraz ryzyka kredytowego między umawiającymi się stronami. Wybory te wpływają na możliwości pozyskania finansowania bankowego na inwestycje w czystą energię.
(10) Transgraniczna PPA jest umową dwustronną, na mocy której odbiorca nabywa energię elektryczną od producenta mającego siedzibę w innym państwie 15 . Transgraniczne PPA są bardziej złożone niż krajowe PPA ze względu na ryzyka wynikające z transgranicznych różnic cen między obszarami rynkowymi i przepływami w ramach połączeń wzajemnych. Umawiające się strony mogą ograniczyć te ryzyka, ustanawiając zabezpieczenia na rynkach terminowych energii elektrycznej lub nabywając długoterminowe prawa przesyłowe.
(11) Umawiające się strony Traktatu Wspólnoty energetycznej dążą do dekarbonizacji systemów energetycznych i integracji z unijnym rynkiem wewnętrznym energii elektrycznej, która ostatecznie doprowadzi do łączenia rynków. Transgraniczne PPA zawierane między podmiotami gospodarczymi w państwach będących umawiającymi się stronami Traktatu Wspólnoty energetycznej i w państwach członkowskich Unii mogą zatem sprzyjać stopniowej integracji rynku oraz inwestycjom w produkcję czystej energii, a jednocześnie łagodzić zmienność cen.
(12) Ilość energii elektrycznej zakontraktowanej każdego roku w Unii w ramach nowych korporacyjnych PPA wzrosła czterokrotnie w latach 2020-2024, z 7,4 TWh do 31,4 TWh. Podobnie wzrosła liczba podpisanych umów - z 60 w 2020 r. do 276 w 2024 r. W związku z tak dynamicznym rozwojem 13 państw członkowskich można uznać za dojrzałe rynki PPA, natomiast 7 można sklasyfikować jako rynki wschodzące. W pozostałych 7 państwach członkowskich liczba zawieranych umów jest bardzo niska. Chociaż początkowo rynek PPA był zdominowany przez wytwarzanie energii wiatrowej, większość umów zawartych do 2024 r. opiera się na produkcji energii elektrycznej z wykorzystaniem technologii fotowoltaicznej, przy czym umowy hybrydowe łączące kilka technologii, w tym magazyny energii, stanowią ponad 10 %. Sektor technologii informacyjno-komunikacyjnych jest główną siłą napędową rynku PPA - do 2024 r. odpowiada za ponad 40 % energii elektrycznej zakontraktowanej w ramach tych umów, przy czym kolejne miejsca zajmują sektor metalurgiczny i górniczy, sektor dóbr kapitałowych i sektor chemiczny 16 .
(13) Występuje ograniczona liczba ujawnionych publicznie umów dwustronnych opartych na wytwarzaniu energii jądrowej, przy czym umowy te można uznać za PPA tylko wówczas, gdy odpowiadają definicji zawartej w art. 2 pkt 77 rozporządzenia (UE) 2019/943. Niedawne znane przypadki obejmują umowy zawarte między przedsiębiorstwem energetycznym a dużym konsumentem lub z konsorcjum konsumentów w celu nabycia energii elektrycznej z istniejących aktywów wytwórczych. PPA dotyczące energii jądrowej mogłyby pomóc w finansowaniu nowych instalacji, na przykład z wykorzystaniem modeli inwestycji opartych na współpracy.
(14) Zidentyfikowano dwie kluczowe kategorie barier dla opracowywania PPA - bariery regulacyjne i pozaregulacyjne. Ponadto dynamika rynku nie zawsze sprzyja zawieraniu umów PPA.
(15) Po pierwsze, do barier regulacyjnych można zaliczyć: reguły rachunkowości dotyczące traktowania PPA; wpływ regulacji i wdrażania przez państwa członkowskie ram gwarancji pochodzenia na politykę zrównoważonego rozwoju nabywców korporacyjnych oraz ogólne przeszkody regulacyjne we wdrażaniu energii odnawialnej, takie jak przepisy regulujące dostęp do sieci lub długi czas oczekiwania na wydanie pozwolenia.
(16) Po drugie, pozaregulacyjne bariery dla rozwoju rynków PPA obejmują zdolność kredytową potencjalnych nabywców; brak wiedzy i inne trudności, z którymi borykają się mali i średni konsumenci, związane z zawieraniem PPA z dużymi aktywami wytwórczymi energii; ograniczoną przejrzystość rynków PPA; brak standaryzacji PPA oraz ograniczone korzystanie z PPA przez nabywców publicznych.
(17) Po trzecie, wpływ dynamiki rynku na zwiększanie się liczby PPA oddziałuje również na tempo rozwoju tych umów, chociaż aspekt ten nie stanowi bariery. W szczególności wzrost kanibalizacji cen energii odnawialnej 17 i wzrost cen ujemnych na rynkach energii elektrycznej zmniejszają zainteresowanie wykonawców i nabywców tradycyjnymi PPA zgodnymi z modelem "pay-as-produced" i powodują opóźnienia w negocjacjach w sprawie PPA. Podobnie brak elastyczności w systemie elektroenergetycznym oraz potrzeba szybszej integracji elastyczności niezwiązanej z paliwami kopalnymi wpływają na dynamikę rynku PPA dotyczących energii odnawialnej i tworzą zachęty do podpisywania umów na zakup elastyczności. Wpływ na PPA, w szczególności na finansowe PPA, ma również brak płynności na niektórych rynkach terminowych, ponieważ rynki terminowe mogą służyć jako punkt odniesienia dla cen, a kontrakty terminowe typu forward często wykorzystuje się jako dodatkowe zabezpieczenie w celu zmniejszenia ryzyka cenowego ponoszonego przez sygnatariuszy PPA.
(18) Oprócz dynamiki rynku silny wpływ na potencjalny rozwój tego rynku PPA ma również wsparcie publiczne na rzecz wytwarzania czystej energii w danym państwie członkowskim. Zwiększenie takiego wsparcia publicznego, zazwyczaj w formie 2w-CfD, zmniejsza atrakcyjność PPA dla sprzedawców, ponieważ umowy z państwem zmniejszają ryzyko i koszty finansowania nowych projektów.
(19) Jeżeli chodzi o przejrzystość rynku PPA, PPA o wartości powyżej określonego progu podlegają zgłoszeniu do ACER zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1227/2011 18 . ACER wykorzystuje takie zgłoszenia i inne źródła informacji do przeprowadzania rocznej oceny rynków PPA na podstawie art. 19b rozporządzenia (UE) 2019/943.
(20) Rynki PPA i innych umów zakupu energii wymagają w dłuższym okresie wystarczającej liczby projektów w zakresie wytwarzania energii. Wdrażanie nowych zdolności wytwórczych i magazynowych jest często ograniczone przez szereg czynników, takich jak uzyskanie dostępu do sieci lub pozwolenia. Można temu przeciwdziałać, wprowadzając środki regulacyjne i środki z zakresu polityki ukierunkowane na usunięcie wąskich gardeł spowalniających procedury wydawania pozwoleń i hamujących realizację nowych projektów dotyczących wytwarzania i magazynowania energii. Środki te obejmują cyfryzację procedur udzielania pozwoleń i zapewnienie, aby organy wydające pozwolenia dysponowały odpowiednim personelem. Kluczowe znaczenie dla przyspieszenia wydawania pozwoleń mają terminowa i skuteczna transpozycja oraz wdrożenie przepisów dyrektywy (UE) 2018/2001 dotyczących wydawania pozwoleń i planowania przestrzennego.
(21) Promowanie PPA dotyczących pozyskiwania czystej energii elektrycznej powinno iść w parze ze środkami w zakresie efektywności energetycznej i elastyczności po stronie popytu, które służą zmniejszeniu popytu i obciążenia szczytowego oraz zachęcają do elastycznego zużycia energii. Zintegrowane podejścia łączące usługi w zakresie efektywności energetycznej, takie jak umowy o poprawę efektywności energetycznej, z PPA przyczyniają się do zmniejszenia narażenia na zmienność cen, zwiększenia przystępności cenowej energii dla konsumentów końcowych oraz obniżenia ogólnych kosztów systemu i transformacji energetycznej. W związku z tym państwa członkowskie powinny zachęcać odbiorców PPA, w szczególności organy publiczne i dużych konsumentów energii, aby rozważyli łączenie PPA i opłacalnych środków w zakresie efektywności energetycznej i elastyczności.
(22) W art. 19a ust. 5 rozporządzenia (UE) 2019/943 przewidziano możliwość, aby w ramach projektów, które zgłoszono do udziału w systemach wsparcia na rzecz energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych lub które korzystają z tych systemów, rezerwowano część energii elektrycznej na sprzedaż w drodze uzgodnień rynkowych, w tym PPA. 2w-CfD i PPA należy łączyć w sposób niezakłócający konkurencji i zapewniający, aby sprzedaż na podstawie PPA odbywała się na warunkach rynkowych 19 . Z uwagi na fakt, że rozporządzenie (UE) 2019/943 nakłada obowiązek stosowania 2w-CfD w przypadku systemów bezpośredniego wsparcia cen dla inwestycji w nowe jednostki wytwarzania energii należące do zbioru odnawialnych źródeł energii i energii jądrowej, ten rodzaj połączenia prawdopodobnie stanie się bardziej powszechny 20 . Jeżeli jednak dane państwo zamierza realizować inne cele polityki, takie jak ukierunkowane wsparcie dla niektórych gałęzi przemysłu, istnieją inne formy możliwej pomocy państwa, m.in. te wymienione w ramach pomocy państwa na potrzeby Paktu dla czystego przemysłu 21 . Dodatkowe wsparcie transformacji energetycznej za pomocą takich środków jak 2w-CfD, które można połączyć z PPA, przełoży się na niższe ceny PPA, przynosząc korzyści ich odbiorcom.
(23) Jeżeli chodzi o zdolność kredytową nabywców, w rozporządzeniu (UE) 2019/943 zobowiązano państwa członkowskie do zapewnienia, aby instrumenty takie jak systemy gwarancji po cenach rynkowych, służące zmniejszeniu ryzyka finansowego związanego z niewykonaniem płatności przez odbiorcę, istniały i były dostępne dla odbiorców, którzy napotykają bariery wejścia na rynek PPA i nie znajdują się w trudnej sytuacji finansowej. W tym kontekście państwa członkowskie mogą korzystać z instrumentów prywatnych lub tworzyć gwarancje państwowe. Na poziomie Unii Europejski Bank Inwestycyjny i Komisja uruchomiły w 2025 r. program pilotażowy zapewniający kontrgwarancje dla części PPA podpisanych przez średnie i większe przedsiębiorstwa - inicjatywa ta stanowi uzupełnienie gwarancji krajowych 22 . Rozporządzenie (UE) 2019/943 zobowiązuje państwa członkowskie do koordynowania swoich inicjatyw, również na szczeblu Unii. W związku z tym, w przypadku gdy państwa członkowskie zdecydują się opracować gwarancje państwowe, powinny zapewnić odpowiednią koordynację z instrumentem EBI.
(24) Obrót PPA na platformach rynkowych - prywatnych lub publicznych - przyczynia się do zwiększenia poziomu standaryzacji i przejrzystości rynku PPA. Sprzyja to wzrostowi płynności, obniżeniu kosztów transakcji, a w konsekwencji ograniczeniu barier wejścia na rynek. W przypadku PPA w formacie standardowym oferowanych na tych platformach można również korzystać z instrumentów takich jak systemy gwarancji po cenach rynkowych 23 . Z drugiej strony PPA dostosowane do indywidualnych potrzeb są również niezbędne, aby umożliwić niektórym konsumentom lepsze zabezpieczenie ich zużycia energii. W zależności od zainteresowania rynku giełdy energii elektrycznej i inni pośrednicy mogą opracowywać nowe platformy lub konkretne produkty rynkowe w celu wspierania rynku PPA. W związku z tym państwa członkowskie powinny dopilnować, aby nie istniały bariery dla rozwoju platform rynkowych dla PPA, aby korzystanie z nich przez uczestników rynku zachowało charakter dobrowolny oraz aby istniała uczciwa konkurencja między krajowymi platformami rynkowymi a rozwiązaniami alternatywnymi oferowanymi przez podmioty prywatne.
(25) PPA zawierane z wieloma nabywcami mogą przyczynić się do usunięcia niektórych barier napotykanych na rynku PPA. Dzięki agregacji popytu PPA tego rodzaju przeciwdziałają fragmentacji popytu, umożliwiają dostęp do takich umów mniejszym nabywcom i zmniejszają ryzyko kontrahenta. Z uwagi na fakt, że agregacja popytu jest skomplikowana i wiąże się z wysokimi kosztami transakcyjnymi, agregatorzy popytu mogą odegrać ważną rolę w rozwoju rynku PPA zawieranych z wieloma nabywcami. Agregatorzy - w tym obywatelskie społeczności energetyczne lub społeczności energetyczne działające w zakresie energii odnawialnej - stosują standardowe warunki w negocjacjach z wytwórcą energii elektrycznej oraz przy formułowaniu przejrzystej oferty dla potencjalnych nabywców. W niektórych przypadkach pośrednicy - tacy jak kompleksy przemysłowe lub stowarzyszenia przedsiębiorców - pomagają tworzyć grupy nabywców zawierających takie umowy. Do wzrostu liczby PPA zawieranych z wieloma nabywcami mogą przyczynić się również klienci wiodący, ponieważ jako więksi klienci zapewniają wystarczający poziom popytu, który umożliwia wytwórcy oferowanie warunków umownych pozwalających na agregację mniejszych nabywców. W związku z tym państwa członkowskie powinny dopilnować, aby nie istniały bariery dla PPA zawieranych z wieloma nabywcami ani dla agregacji popytu. Podobnie jak w przypadku wszystkich porozumień o wspólnych zakupach uczestnicy PPA zawieranych z wieloma nabywcami muszą przestrzegać reguł konkurencji 24 .
(26) Organy publiczne postrzegają swoje zużycie energii w perspektywie długoterminowej i mogą wykorzystać swoje zapotrzebowanie na energię, aby przyczynić się do osiągnięcia unijnych celów w zakresie klimatu i energii. Energia ta jest pozyskiwana w drodze zamówień publicznych. Potrzeby energetyczne organów publicznych można zaspokoić również przez zakup energii w drodze zamówień publicznych za pośrednictwem PPA, zwłaszcza w połączeniu z usługami w zakresie efektywności energetycznej w celu zmniejszenia zapotrzebowania, w tym przez umowy o poprawę efektywności energetycznej. Ponadto organy publiczne dokonujące zakupu energii za pośrednictwem PPA mogą również działać jako klienci wiodący i przyciągać innych klientów do udziału w PPA zawieranych z wieloma nabywcami. W związku z tym podmioty publiczne powinny wspierać agregację popytu przez aktywniejszy udział na rynku PPA. Proces przyciągania dodatkowych klientów do udziału w PPA powinien być prowadzony w sposób obiektywny, przejrzysty i niedyskryminujący oraz zgodny z zasadami pomocy państwa.
(27) Reguły rachunkowości dotyczące traktowania PPA są nadal rozwijane. W szczególności Rada Międzynarodowych Standardów Rachunkowości (RMSR) opublikowała niedawno zmiany obowiązujących wymogów rachunkowości w celu doprecyzowania sposobu traktowania zarówno fizycznych, jak i finansowych PPA, a wymogi te zostały formalnie przyjęte przez Unię. Szczególne znaczenie w odniesieniu do fizycznych PPA ma doprecyzowanie zasad stosowania wyłączenia dotyczącego wykorzystania na użytek własny. Nie wszyscy odbiorcy PPA stosują jednak standardy rachunkowości MSSF - wielu z nich stosuje zamiast tego krajowe reguły rachunkowości. W związku z tym państwa członkowskie powinny uwzględniać stanowiska zainteresowanych stron działających na rynku PPA i dokonywać przeglądu reguł rachunkowości w przypadkach, gdy stanowią one barierę dla takich umów.
(28) PPA dotyczące energii odnawialnej są zasadniczo powiązane z gwarancjami pochodzenia, które potwierdzają, że energia elektryczna pochodzi ze źródeł odnawialnych. Gwarancje pochodzenia są wystawiane przez instytucje wydające i dostarczane w formie zbiorczej, a konsumenci energii elektrycznej wykorzystują je do potwierdzenia, że zużywana przez nich energia elektryczna pochodzi ze źródeł odnawialnych. Gwarancje pochodzenia charakteryzują się jednak niskim poziomem szczegółowości czasowej, często agregując wytwarzanie w ujęciu miesięcznym lub rocznym, co oznacza niską korelację z rzeczywistym zużyciem przez odbiorcę. Brak szczegółowości czasowej w przypadku gwarancji pochodzenia również zniechęca do korzystania z elastyczności popytu lub krótkoterminowego magazynowania energii, które wiążą się z wytwarzaniem energii odnawialnej. Ten sam problem występuje na poziomie geograficznym, ponieważ odbiorca w ramach PPA może znajdować się na innym obszarze rynkowym (transgraniczna PPA) - potencjalnie bardzo oddalonym od miejsca przyłączenia wytwórcy - niż obszar, na którym wydano gwarancję pochodzenia. W związku z tym państwa członkowskie powinny zapewnić, aby wyznaczone przez nie właściwe organy zezwalały na wydawanie i przekazywanie gwarancji pochodzenia, których poziom szczegółowości czasowej odpowiada podstawowemu okresowi handlowemu, w odniesieniu do energii elektrycznej dostarczanej przez jednostkę magazynowania oraz z uwzględnieniem obszaru rynkowego, na którym odbywa się wytwarzanie. Państwa członkowskie powinny również zapewnić możliwość transgranicznej wymiany gwarancji pochodzenia w celu ułatwienia zawierania transgranicznych PPA.
(29) W przeciwieństwie do PPA inne umowy zakupu energii nie muszą odzwierciedlać specyfiki rynku energii elektrycznej. Umowy zakupu wodoru, energii grzewczej i chłodniczej lub biometanu mogą mieć wiele cech wspólnych z umowami zakupu towarów, które można magazynować, jak gaz ziemny, w tym w szczególności w zakresie parametrów czystości i jakości.
(30) Aby umożliwić zaliczanie energii zużytej w ramach umów zakupu wodoru odnawialnego i biometanu na poczet celów określonych w dyrektywie (UE) 2018/2001, w umowach tych należy przewidzieć obowiązek przekazywania powiązanego dowodu zrównoważoności i gwarancji pochodzenia do unijnej bazy danych 25 .
(31) Umowy zakupu wodoru odnawialnego mogą odblokować inwestycje w nowe elektrolizery i muszą zawierać precyzyjne informacje na temat ścieżki dostaw (np. rurociąg lub droga morska), spełnienia warunków regulacyjnych oraz modelu wyceny, dla którego odpowiednie wskaźniki referencyjne są dopiero opracowywane.
(32) W umowach zakupu biometanu, które mogą dotyczyć istniejących lub nowych instalacji produkcyjnych, należy doprecyzować sposób dostawy (np. przez gazociąg lub w drodze fizycznej dostawy) oraz model wyceny. Podobnie jak w przypadku PPA umowy zakupu biometanu mogą być włączane do szerszego portfela obejmującego inne gazy lub przyjmować formę umowy finansowej związanej z wymianą gwarancji pochodzenia i dowodów zrównoważoności w unijnej bazie danych.
(33) Mimo że biometan może być przesyłany transgranicznie, rynek takich umów zakupu pozostaje w dużej mierze rozdrobniony. Systematyczne wykorzystywanie w pełni działającej unijnej bazy danych do śledzenia odnawialnych paliw gazowych przyczyni się do zwiększenia skali transgranicznego handlu biometanem między państwami członkowskimi oraz poprawy przejrzystości i wiarygodności informacji o jego pochodzeniu.
(34) Państwa członkowskie powinny zapewnić, aby konstrukcja ich systemów wsparcia nie stwarzała barier dla transgranicznego handlu biometanem, w tym handlu prowadzonego na podstawie umów zakupu biometanu. Odpowiednio zdefiniowane systemy wsparcia publicznego dla produkcji biometanu mogą stanowić uzupełnienie takich umów w transgranicznym handlu biometanem, w szczególności gdy umożliwiają producentom sprzedaż biometanu nieobjętego systemem wsparcia konsumentom w innych państwach członkowskich. Do rozwiązania tych problemów może również przyczynić się odejście od wsparcia opartego na produkcji na rzecz wsparcia po stronie popytu.
(35) Umowy zakupu energii grzewczej i chłodniczej mają natomiast charakter lokalny i często wymagają wykorzystania specjalnej infrastruktury, takiej jak sieci ciepłownicze i chłodnicze. Producent ciepła może dostarczać ciepło lub chłód ze źródeł odnawialnych pozyskiwane z energii otoczenia, energii geotermalnej, energii słonecznej termicznej bądź biomasy lub dostarczać ciepło z kotła elektrycznego, przemysłowego ciepła odpadowego lub przemysłowego chłodu odpadowego. Energię tę można dostarczać bezpośrednio lub za pośrednictwem pompy ciepła, a dostawa może być połączona z magazynowaniem energii cieplnej. Kluczowym warunkiem wstępnym jest opracowanie dokładnego zestawienia dostępnych lokalnie źródeł czystej energii grzewczej i chłodniczej, w tym np. obiektów jądrowych, oraz dopasowanie ich do lokalnego popytu na odpowiednim poziomie temperatury. Chociaż wytwarzanie energii grzewczej, w szczególności w przemyśle, pozostaje zazwyczaj w gestii użytkownika, coraz powszechniejsze stają się umowy na dostawy energii i umowy typu "ciepło jako usługa". W modelu tym dostawca bierze na siebie ryzyko finansowe, techniczne i związane z osiąganiem uzgodnionych parametrów oraz instaluje i eksploatuje urządzenie grzewcze - coraz częściej w połączeniu z magazynowaniem energii cieplnej - w obiektach nabywcy. W przypadku rozwiązań opartych na energii elektrycznej dostawca może działać jako agregator sprzedający elastyczność na rynkach energii elektrycznej i w usługach sieciowych.
(36) Umowy zakupu energii grzewczej i chłodniczej mogą pomóc ograniczyć jedno z kluczowych ryzyk inwestycji w dostawy ciepła i chłodu, tj. niepewność co do ciągłości i jakości źródła ciepła, oraz zapewnić długoterminową stabilność inwestycji. W odniesieniu do projektów w zakresie systemów ciepłowniczych i chłodniczych umowy te mogą być dodatkowo skutecznie wspierane przez odpowiednie mechanizmy ograniczania ryzyka. Na rozwijającym się rynku energii cieplnej pochodzącej ze źródeł odnawialnych i ciepła odpadowego 26 w przemyśle umowy zakupu energii grzewczej i chłodniczej odgrywają również istotną rolę w zwiększeniu świadomości dzięki łatwym do powielenia rodzajom umów i strukturom finansowym. W związku z tym państwa członkowskie powinny stworzyć zestawienie dostępnych źródeł czystego ciepła i chłodu, wykorzystując do tego celu lokalne plany w zakresie ogrzewania i chłodzenia, oraz ustanowić mechanizmy ograniczania ryzyka dotyczące ciepła odpadowego i chłodu odpadowego oraz odnawialnej energii grzewczej i chłodniczej, w szczególności w odniesieniu do systemów ciepłowniczych i chłodniczych.
(37) Niniejsze zalecenie powinno pozostawać bez uszczerbku dla prawa Unii, w szczególności w dziedzinach energii i konkurencji,
PRZYJMUJE NINIEJSZE ZALECENIE:
1) Państwa członkowskie powinny określić warunki umożliwiające szybkie wdrożenie aktywów związanych z wytwarzaniem i magazynowaniem energii odnawialnej.
2) Wprowadzając polityki wspierające upowszechnianie umów zakupu energii elektrycznej (PPA), państwa członkowskie powinny zachęcać umawiające się strony, w szczególności organy publiczne i dużych konsumentów energii, aby rozważyły łączenie PPA i opłacalnych środków po stronie popytu w zakresie efektywności energetycznej i elastyczności.
3) Jeżeli jest to konieczne do osiągnięcia celów na poziomie europejskim, państwa członkowskie powinny planować i wdrażać systemy wsparcia dla wytwarzania energii elektrycznej w taki sposób, aby stanowiły one uzupełnienie PPA i umożliwiały ich zawieranie oraz aby nie zakłócały konkurencji na rynkach energii elektrycznej.
4) W przypadku gdy inwestycje w wytwarzanie energii elektrycznej są wspierane za pośrednictwem dwukierunkowych kontraktów różnicowych (2w-CfD) lub innych systemów i są połączone z PPA, przedmiotowe systemy wsparcia powinny być zaprojektowane w taki sposób, aby:
a) unikać ryzyka subsydiowania skrośnego odbiorcy PPA;
b) unikać powodowania zakłóceń na rynkach PPA;
c) zmniejszać ryzyko obniżenia płynności na innych rynkach energii elektrycznej.
Podmiot upoważniony przez państwo członkowskie powinien mieć możliwość odsprzedaży każdemu konsumentowi, również w wymiarze transgranicznym, części mocy wspieranych w ramach 2w-CfD za pośrednictwem PPA zawieranych w ramach procedur przetargowych zgodnych z zasadami konkurencji, z okresem zapadalności wynoszącym około pięciu lat.
5) W przypadku gdy państwa członkowskie zdecydują się opracować gwarancje państwowe, powinny zapewnić odpowiednią koordynację z instrumentem pożyczkowym EBI zapewniającym kontrgwarancje w celu wsparcia spółek o średniej kapitalizacji i większych przedsiębiorstw w podpisywaniu korporacyjnych PPA z dostawcami energii odnawialnej.
6) Państwa członkowskie powinny dopilnować, aby nie istniały bariery dla rozwoju platform rynkowych dla PPA oraz aby korzystanie z nich przez uczestników rynku zachowało charakter dobrowolny. Państwa członkowskie mogą rozważyć udostępnienie instrumentów, takich jak systemy gwarancji po cenach rynkowych w odniesieniu do PPA będących przedmiotem obrotu na platformach rynkowych. W przypadku gdy państwa członkowskie rozwijają krajowe platformy rynkowe, powinny one zapewnić uczciwą konkurencję z rozwiązaniami alternatywnymi oferowanymi przez podmioty prywatne.
7) W celu zwiększenia dostępności PPA dla mniejszych nabywców państwa członkowskie powinny dopilnować, aby nie istniały żadne bariery dla PPA zawieranych z wieloma nabywcami, upowszechniać wiedzę na temat istnienia tych umów wśród potencjalnych nabywców i pośredników oraz ułatwiać ich podpisywanie w ramach gwarancji państwowej. Powinny one zapewnić ustanowienie wszystkich warunków umożliwiających powstawanie i funkcjonowanie wyspecjalizowanych przedsiębiorstw zajmujących się agregacją popytu. Państwa członkowskie powinny również zachęcać większych nabywców do pełnienia funkcji klientów wiodących, co pozwoli zachęcić mniejszych nabywców do przystępowania do PPA zawieranych z wieloma nabywcami.
8) Podmioty publiczne powinny rozważyć zakup energii przeznaczonej na zużycie własne w drodze zamówień publicznych za pośrednictwem PPA oraz wprowadzić mechanizmy, które mogą ułatwić realizację takich zamówień, a także zintegrować PPA z usługami w zakresie efektywności energetycznej. Podmioty publiczne powinny mieć możliwość działania w charakterze klientów wiodących, dzięki czemu mniejsi nabywcy będą mogli przystępować do PPA zawieranych z wieloma nabywcami w sposób obiektywny, przejrzysty i niedyskryminacyjny.
9) Państwa członkowskie powinny uwzględniać stanowiska zainteresowanych stron działających na rynkach PPA i dokonywać przeglądu obowiązujących przepisów dotyczących podejścia księgowego do tych umów, w przypadku gdy przepisy te stanowią barierę dla podpisywania określonych kategorii PPA.
10) Jeżeli chodzi o energię elektryczną, państwa członkowskie powinny zapewnić, aby wyznaczone przez nie właściwe organy zezwalały na wydawanie i przekazywanie zgodnie z normą CEN 16325:2025 gwarancji pochodzenia, które spełniają następujące kryteria:
a) charakteryzują się poziomem szczegółowości czasowej odpowiadającym podstawowemu okresowi handlowemu;
b) dotyczą energii elektrycznej dostarczanej przez jednostkę magazynowania;
c) uwzględniają obszar rynkowy, na którym odbywa się wytwarzanie;
d) mogą być wymieniane transgranicznie.
11) Aby ułatwić śledzenie gazów odnawialnych objętych umową zakupu, państwa członkowskie powinny wdrożyć dostosowania techniczne niezbędne do umożliwienia integracji ich krajowych baz danych lub krajowych rejestrów gwarancji pochodzenia z unijną bazą danych, o której mowa w art. 31a dyrektywy (UE) 2018/2001. Umożliwi to operatorom rynku uwzględnianie odpowiednich dowodów zrównoważoności gazów odnawialnych, a także wszelkich powiązanych gwarancji pochodzenia wydanych przez właściwe organy wyznaczone przez państwa członkowskie.
12) Państwa członkowskie powinny zapewnić, aby struktura ich systemów wsparcia nie stwarzała barier dla transgranicznego handlu biometanem. Powinny one dopilnować, aby systemy wsparcia publicznego dla produkcji biometanu zapewniały producentom możliwość tymczasowego wycofania się z nich w celu sprzedaży biometanu nieobjętego systemem wsparcia konsumentom w innych państwach członkowskich na podstawie umów zakupu biometanu. W stosownych przypadkach państwa członkowskie powinny również rozważyć odejście od wsparcia opartego na produkcji na rzecz wsparcia po stronie popytu.
13) Państwa członkowskie powinny zapewnić opracowanie lokalnych planów w zakresie ogrzewania i chłodzenia, aby stworzyć zestawienie dostępnych źródeł czystego ciepła i chłodu, oraz ustanowić mechanizmy ograniczania ryzyka dotyczące ciepła odpadowego i chłodu odpadowego oraz odnawialnej energii grzewczej i chłodniczej, w szczególności w odniesieniu do systemów ciepłowniczych i chłodniczych.
Sporządzono w Brukseli dnia 22 kwietnia 2026 r.
| Identyfikator: | Dz.U.UE.L.2026.917 |
| Rodzaj: | zalecenie |
| Tytuł: | Zalecenie 2026/917 w sprawie usunięcia barier dla opracowywania umów zakupu energii elektrycznej i innych umów zakupu energii |
| Data aktu: | 2026-04-22 |
| Data ogłoszenia: | 2026-04-24 |
| Data wejścia w życie: | 2026-04-22 |