Rozporządzenie 2026/667 zmieniające rozporządzenie (UE) 2021/1119 w odniesieniu do ustanowienia klimatycznego celu pośredniego Unii na 2040 r.
ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (UE) 2026/667z dnia 11 marca 2026 r.zmieniające rozporządzenie (UE) 2021/1119 w odniesieniu do ustanowienia klimatycznego celu pośredniego Unii na 2040 r.
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 192 ust. 1,
uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,
po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,
uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego 1 ,
po zasięgnięciu opinii Komitetu Regionów,
stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą 2 ,
(1) W toku pierwszego globalnego przeglądu przeprowadzonego na mocy porozumienia paryskiego 3 , który zakończono na konferencji ONZ w sprawie zmiany klimatu pod koniec 2023 r., wykazano, że choć strony wdrażają coraz skuteczniejszą politykę klimatyczną, należy pilnie podjąć dodatkowe działania, aby świat mógł w pełni zrealizować cele porozumienia paryskiego.
(2) Przyjmując rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1119 4 , Unia prawnie zobowiązała się do osiągnięcia neutralności klimatycznej w całej gospodarce do 2050 r., czyli do redukcji do tego czasu emisji gazów cieplarnianych netto do zera, a następnie do osiągnięcia ujemnych emisji. W rozporządzeniu tym ustanowiono również wiążący pośredni cel klimatyczny Unii na 2030 r. i wprowadzono wymóg wyznaczenia ogólnounijnego pośredniego celu klimatycznego na 2040 r.
(3) Uwzględniając opinię naukową Europejskiego Naukowego Komitetu Doradczego ds. Zmiany Klimatu ("komitet doradczy") i na podstawie szczegółowej oceny skutków, w komunikacie z 6 lutego 2024 r. pt. "Zabezpieczenie naszej przyszłości. Cel klimatyczny na 2040 r. i droga ku neutralności klimatycznej do 2050 r. jako fundamenty zrównoważonego, sprawiedliwego i dostatniego społeczeństwa" Komisja przedstawiła zalecany docelowy poziom redukcji emisji gazów cieplarnianych netto do 2040 r., który ma wynieść 90 % w porównaniu z poziomami z 1990 r.
(4) Wyznaczając unijny cel klimatyczny na 2040 r., Komisja wzięła pod uwagę następujące elementy: najlepsze dostępne i najnowsze dowody naukowe, w tym: najnowsze sprawozdania Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu (IPCC) i komitetu doradczego; skutki społeczne, gospodarcze i środowiskowe, w tym koszty zaniechania działań; potrzebę zagwarantowania, że transformacja będzie sprawiedliwa i uczciwa dla wszystkich; opłacalność i efektywność gospodarczą; konkurencyjność unijnej gospodarki, w szczególności małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) oraz sektorów najbardziej narażonych na ucieczkę emisji; najlepsze dostępne, opłacalne, bezpieczne i skalowalne technologie; efektywność energetyczną, w tym zasadę "efektywność energetyczna przede wszystkim", przystępność cenową energii i bezpieczeństwo dostaw dla wszystkich państw członkowskich; uczciwość i solidarność pomiędzy państwami członkowskimi i wewnątrz nich; potrzebę zapewnienia skuteczności środowiskowej i rozwoju w czasie; potrzebę utrzymania i wzmocnienia naturalnych pochłaniaczy oraz zarządzania nimi w perspektywie długoterminowej oraz potrzebę ochrony i odbudowy różnorodności biologicznej, w tym w środowisku morskim; potrzeby i możliwości inwestycyjne; zmiany sytuacji międzynarodowej i działania podejmowane na rzecz realizacji celów długoterminowych porozumienia paryskiego i ostatecznego celu Ramowej konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu (UNFCCC) oraz dostępne informacje na temat przewidywanego orientacyjnego budżetu emisyjnego Unii na lata 2030-2050.
(5) Aby osiągnąć cel klimatyczny na 2040 r., zasadnicze znaczenie ma m.in.: pełne wdrożenie uzgodnionych ram polityki na 2030 r.; gwarantowanie i udzielanie wsparcia, które będzie zwiększać i wzmacniać konkurencyjność i odporność europejskiego przemysłu; zagwarantowanie zrównoważonych systemów żywnościowych, a także odporności społeczności wiejskich i bezpieczeństwa żywnościowego za pomocą zrównoważonego i solidnego europejskiego sektora rolnictwa; zagwarantowanie ścieżek transformacji opartych na najlepszych dostępnych, opłacalnych, bezpiecznych i skalowalnych technologiach oraz położenie większego nacisku na sprawiedliwą transformację dla dotkniętych nią regionów, sektorów i gospodarstw domowych znajdujących w trudnej sytuacji, na skutek której nikt nie zostanie w tyle, na przykład przez wsparcie transformacji w kierunku neutralności klimatycznej ze Społecznego Funduszu Klimatycznego 5 . Ponadto zasadnicze znaczenie ma wypracowanie równych warunków działania z partnerami międzynarodowymi oraz skuteczne wykorzystanie wszystkich unijnych instrumentów gospodarczych, aby powstrzymać nieuczciwe praktyki handlowe i przeciwdziałać im; przeprowadzenie dekarbonizacji systemu energetycznego przy zastosowaniu neutralnego pod względem technologicznym podejścia obejmującego wszystkie bezemisyjne i niskoemisyjne rozwiązania energetyczne (w tym odnawialne źródła energii, energię jądrową, efektywność energetyczną, magazynowanie, wychwytywanie i składowanie dwutlenku węgla, wychwytywanie i utylizację dwutlenku węgla, usuwanie dwutlenku węgla, energię geotermalną i hydroenergię, zrównoważoną bioenergię oraz wszystkie inne obecne i przyszłe technologie neutralne emisyjnie); zmniejszenie zależności od przywozu i dywersyfikacja unijnych źródeł surowców krytycznych oraz zorganizowanie dialogu strategicznego z odpowiednimi sektorami, w tym sektorem przemysłu i transportu, na temat ram na okres po 2030 r.
(6) W swoich konkluzjach z dnia 23 października 2025 r. Rada Europejska stwierdziła, że zwiększanie konkurencyjności Unii, poprawianie jej odporności i dalsze prowadzenie transformacji ekologicznej to cele, które się wzajemnie wzmacniają i które należy realizować jednocześnie, oraz zaapelowała o pilne wzmożenie starań, by zapewnić dostawy przystępnej cenowo i czystej energii oraz stworzyć - przed 2030 r. - prawdziwą unię energetyczną, także przez wykorzystanie nowej Grupy Zadaniowej ds. Unii Energetycznej, a także o przyspieszenie prac mających na celu obniżenie cen energii i wspieranie zrównoważonej produkcji energii w Unii. Aby zapewnić racjonalną pod względem kosztów, sprawiedliwą i uczciwą, pragmatyczną i społecznie wyważoną transformację w kierunku neutralności klimatycznej uwzględniającą różne uwarunkowania krajowe, jednym z kluczowych strategicznych czynników wspomagających czystą transformację będą inwestycje zarówno sektora prywatnego, jak i publicznego, w tym za pośrednictwem finansowania unijnego, na przykład przez wsparcie i przyspieszenie wprowadzenia i komercjalizacji innowacyjnych technologii we wszystkich państwach członkowskich, wsparcie dostępu do odnowy i dekarbonizacji przemysłu, produkcję czystych technologii oraz modernizację systemów energetycznych, a także zapewnianie przystępnych cenowo rozwiązań w całej gospodarce i dla obywateli w całej Unii. Pakt dla czystego przemysłu, zainicjowany komunikatem Komisji z 26 lutego 2025 r. pt. "Pakt dla czystego przemysłu: wspólny plan działania na rzecz konkurencyjności i dekarbonizacji", stwarza warunki dla skutecznej transformacji, ponieważ skoncentrowano się w nim zarówno na dekarbonizacji, jak i na odnowie przemysłu, co przyczyni się do zwiększenia popytu na produkty wyprodukowane w Europie, oraz na mechanizmach wsparcia dla europejskiego przemysłu, takich jak bank dekarbonizacji przemysłu oraz nowe uproszczone ramy pomocy państwa.
(7) Ponadto w swoich konkluzjach z 23 października 2025 r. Rada Europejska przypomniała, że należy pilnie zintensyfikować wspólne działania na rzecz zapewnienia odnowy przemysłowej, modernizacji i dekarbonizacji Europy w sposób neutralny pod względem technologicznym. W związku z tym podkreśliła, że przedmiotem szczególnej uwagi powinny być tradycyjne sektory, zwłaszcza przemysł motoryzacyjny, stoczniowy i lotniczy, a także sektory energochłonne, takie jak przemysł stalowy, metalowy, chemiczny, cementowy, szklarski i ceramiczny, a także produkcja pulpy i papieru, tak by nadal były one odporne i konkurencyjne na światowym rynku i w wymagającej sytuacji geopolitycznej. W tym względzie z zadowoleniem przyjęła niedawny wniosek Komisji dotyczący ochrony europejskiego sektora stalowego przed niesprawiedliwymi skutkami światowej nadwyżki mocy produkcyjnych. Z zadowoleniem przyjęła też zamiar Komisji, by poczynić postępy w przeglądzie przewidzianym na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/631 6 , i zaapelowała o szybkie przedstawienie tego wniosku, z uwzględnieniem neutralności technologicznej i materiałów europejskiego pochodzenia. W tym kontekście Rada Europejska z zadowoleniem przyjęła niedawne pismo przewodniczącej Komisji z dnia 20 października 2025 r. w sprawie klimatu i konkurencyjności.
(8) Pakt dla czystego przemysłu koncentruje się również na lepszym dostępie do finansowania publicznego i prywatnego, zintegrowanym i wzajemnie połączonym unijnym rynku energii zapewniającym bezpieczeństwo energetyczne, promowaniu gospodarki o obiegu zamkniętym, globalnych równych warunkach działania - w tym dzięki skutecznemu wdrażaniu mechanizmu dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2 7 , i jego rozszerzeniu na towary sektora downstream, wprowadzeniu środków przeciwdziałających obchodzeniu przepisów oraz działaniom na rzecz przeciwdziałania ucieczce emisji w drodze wywozu towarów - a także na jasnych warunkach podstawowych, takich jak usprawnione wydawanie pozwoleń oraz upowszechnianie i zwiększanie skali czystych technologii, tak by wzmocnić przewagę konkurencyjną i konkurencyjność przemysłową Unii, a także innowacje w jej obrębie, przy uwzględnieniu wymagającej sytuacji geopolitycznej.
(9) W celu osiągnięcia neutralności klimatycznej do 2050 r. należy do 2040 r. zredukować emisje gazów cieplarnianych i zwiększyć pochłanianie, tak aby do 2040 r. poziom emisji gazów cieplarnianych netto, to znaczy emisji po odliczeniu pochłaniania, zmniejszył się w całej gospodarce o 90 % w porównaniu z poziomami z 1990 r.
(10) Priorytetowo należy potraktować działania na rzecz redukcji emisji gazów cieplarnianych w Unii, które należy uzupełnić działaniami zwiększającymi pochłanianie, opierającymi się zarówno na rozwiązaniach naturalnych, jak i technologicznych. Przy opracowywaniu pakietu strategii politycznych na okres po 2030 r. należy zwrócić szczególną uwagę na wkład redukcji emisji brutto w stosunku do pochłaniania naturalnego i technologicznego. Należy uwzględnić właściwości pochłaniania naturalnego, takie jak struktura wiekowa lasów, proporcjonalny udział gleb organicznych, naturalna zmienność oraz niepewność związana ze skutkami zmiany klimatu, zjawiskami katastrofalnymi oraz zmianami w metodologii. Naturalne i przemysłowe pochłanianie będą odgrywały coraz większą rolę w gospodarce Unii w najbliższych dziesięcioleciach, biorąc pod uwagę, że najpóźniej do 2050 r. należy zrównoważyć emisje i pochłanianie gazów cieplarnianych, a następnie osiągnąć ujemny bilans emisji. Środki zachęty zostaną opracowane w kontekście przeglądu dyrektywy 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady 8 w 2026 r., w którym Komisja zamierza objąć systemem handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych w Unii (EU ETS) trwałe pochłanianie dwutlenku węgla w Unii, tak aby kompensować trudne do zredukowania emisje resztkowe. Sektor użytkowania gruntów, zmiany użytkowania gruntów i leśnictwa ma do odegrania zasadniczą rolę w zrównoważonej biogospodarce o obiegu zamkniętym i mógłby zapewnić długoterminowe korzyści klimatyczne i środowiskowe, ponieważ może pomóc w czystej transformacji unijnej gospodarki oraz ograniczyć zależności dzięki oferowaniu zamienników dla surowców opartych na paliwach kopalnych.
(11) Chociaż wdrożono już niektóre wspomagające strategie polityczne i widoczny jest ich wpływ, nie stało się tak jeszcze we wszystkich przypadkach. Komisja powinna dalej wzmacniać inicjatywy dotyczące ram wspomagających oraz dążyć do przyspieszenia ich przyjęcia, aby zapewnić warunki, które pozwolą wspierać europejski przemysł i obywateli w całym okresie transformacji, przy pełnym poszanowaniu prawa unijnego.
(12) Unia dysponuje ramami regulacyjnymi, które umożliwią realizację celu klimatycznego na 2030 r. Na prawodawstwo służące realizacji tego celu składają się m.in.: dyrektywa 2003/87/WE ustanawiająca EU ETS, rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/842 9 wprowadzające krajowe cele redukcji emisji gazów cieplarnianych do 2030 r. oraz rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/841 10 ustanawiające cele pochłaniania dwutlenku węgla netto dla sektora użytkowania gruntów. Aby zagwarantować sprawne przejście na system handlu uprawnieniami do emisji w odniesieniu do budynków, transportu drogowego i dodatkowych sektorów, określony w Rozdziale IVa dyrektywy 2003/87/WE (ETS 2), należy odroczyć o rok rozpoczęcie handlu uprawnieniami do emisji w tych sektorach, a zastosowanie powinny mieć przepisy określone w art. 30k ust. 2 lit. a)- e) dyrektywy 2003/87/WE. Komisja powinna ocenić, jak należałoby zmienić stosowne unijne przepisy, aby osiągnąć cel klimatyczny na 2040 r., przy czym powinna wziąć pod uwagę malejącą zdolność naturalnych pochłaniaczy. Opracowując ramy na okres po 2030 r., Komisja powinna przygotować szczegółowe oceny skutków - w których powinna uwzględnić swoją analizę zintegrowanych krajowych planów działania w dziedzinie energii i klimatu, sytuację geopolityczną (w tym potrzebę zagwarantowania, że Unia i jej państwa członkowskie będą w stanie szybko zwiększyć i wzmocnić swoje zdolności obronne, co należy osiągnąć przez zajęcie się ewentualnymi obciążeniami przy jednoczesnym utrzymaniu zachęt do dekarbonizacji przemysłu), wpływ na konkurencyjność, MŚP i energochłonne gałęzie przemysłu oraz na koszty energii i potrzeby inwestycyjne we wszystkich państwach członkowskich - a także rozważyć podjęcie niezbędnych środków, w tym w stosownych przypadkach przedłożenie wniosków ustawodawczych.
(13) Należy odpowiednio uwzględnić w tych wnioskach ustawodawczych szereg elementów, które ułatwią osiągnięcie celu klimatycznego na 2040 r., w tym: odpowiedni wkład wysokiej jakości międzynarodowych jednostek emisji zgodnie z art. 6 porozumienia paryskiego w realizację celu klimatycznego na 2040 r. w latach 2036-2040, w sposób zarówno ambitny, jak i opłacalny oraz zgodny z zasadami rozliczania określonymi w porozumieniu paryskim, włącznie z okresem pilotażowym w celu uruchomienia międzynarodowego rynku jednostek emisji o wysokiej jakości i wysokiej integralności w latach 2031-2035; rolę, jaką w EU ETS odgrywa trwałe pochłanianie dwutlenku węgla w Unii, takie jak wychwytywanie i składowanie biogennych emisji CO2 (BioCCS) i wychwytywanie dwutlenku węgla bezpośrednio z powietrza i jego składowanie (DACCS), przy jednoczesnym zapewnianiu integralności środowiskowej EU ETS, w tym w stosownych przypadkach możliwości składowania CO2 poza Unią, pod warunkiem zawarcia odpowiednich umów międzynarodowych i stworzenia warunków równoważnych warunkom ustanowionym w prawie Unii; zwiększoną i dostępną elastyczność między sektorami i instrumentami oraz w ich obrębie, która pozwala wspierać racjonalne pod względem kosztów podejście, dzięki któremu, przykładowo, osiągnięcia państw członkowskich w jednym sektorze mogą w sposób racjonalny pod względem kosztów równoważyć luki w innych sektorach, a jednocześnie gwarantować, że każdy sektor uczestniczy w tych wysiłkach oraz że ewentualne braki w jednym sektorze nie obciążają innych sektorów gospodarki, bez uszczerbku dla możliwości korzystania przez każde państwo członkowskie z elastyczności. Przy wprowadzaniu do użytku międzynarodowych jednostek emisji Komisja powinna wziąć pod uwagę, że należy zapewnić równe warunku działania we wszystkich państwach członkowskich oraz że stanowi to okazję, by wesprzeć strategiczne partnerstwa UE zgodnie z interesami Unii. W ramach zbliżającego się przeglądu dyrektywy 2003/87/WE należy dokonać zmiany obecnej trajektorii EU ETS, aby uwzględnić cel uzgodniony na 2040 r. w sposób, który umożliwi ograniczenie emisji po 2039 r. Komisja powinna w odpowiednim czasie rozważyć wolniejszą ścieżkę wycofywania bezpłatnego przydziału uprawnień od 2028 r. w celu wsparcia dekarbonizacji, inwestycji i zatrudnienia w Europie, w tym za pomocą banku dekarbonizacji przemysłu i przeglądu rezerwy stabilności rynkowej 11 , przy jednoczesnym minimalizowaniu ryzyka ucieczki emisji. Aby ocenić skutki społeczne, gospodarcze i środowiskowe, ramy na okres po 2030 r. powinny opierać się na szczegółowych ocenach skutków. Powinny również sprzyjać ujednoliceniu przepisów, co powinno odbywać się z poszanowaniem zasady sprawiedliwości oraz uwarunkowań krajowych i specyfiki państw członkowskich, w tym wysp, wyspiarskich państw członkowskich i regionów najbardziej oddalonych.
(14) Ponieważ cel niniejszego rozporządzenia, mianowicie ustanowienie pośredniego celu klimatycznego na 2040 r., nie może zostać osiągnięty w sposób wystarczający przez państwa członkowskie, natomiast ze względu na jego rozmiary i skutki możliwe jest jego lepsze osiągnięcie na poziomie Unii, Unia może podjąć działania zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule, niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tego celu.
(15) Należy zatem odpowiednio zmienić rozporządzenie (UE) 2021/1119,
PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
| Identyfikator: | Dz.U.UE.L.2026.667 |
| Rodzaj: | rozporządzenie |
| Tytuł: | Rozporządzenie 2026/667 zmieniające rozporządzenie (UE) 2021/1119 w odniesieniu do ustanowienia klimatycznego celu pośredniego Unii na 2040 r. |
| Data aktu: | 2026-03-11 |
| Data ogłoszenia: | 2026-03-18 |
| Data wejścia w życie: | 2026-04-07 |
