Zalecenie 2024/2395 ustanawiające wytyczne dotyczące interpretacji art. 26 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1791 w odniesieniu do zaopatrzenia w energię cieplną i chłodniczą
ZALECENIE KOMISJI (UE) 2024/2395z dnia 2 września 2024 r.ustanawiające wytyczne dotyczące interpretacji art. 26 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1791 w odniesieniu do zaopatrzenia w energię cieplną i chłodniczą
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 292,
(1) Dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/27/UE 1 wprowadzono wymóg osiągnięcia głównego celu, jakim jest uzyskanie na poziomie Unii co najmniej 32,5 % oszczędności energii do 2030 r.
(2) W dokumencie roboczym służb Komisji SWD(2013)0449 z dnia 6 listopada 2013 r. 2 Komisja przedstawiła państwom członkowskim wytyczne dotyczące transpozycji i wdrożenia art. 14 dyrektywy 2012/27/UE w sprawie promowania efektywności ogrzewania i chłodzenia. Komisja sprecyzowała przepisy dotyczące kompleksowej oceny potencjału zastosowania wysokosprawnej kogeneracji oraz efektywnych systemów ciepłowniczych i chłodniczych, analizy kosztów i korzyści na poziomie instalacji oraz procedur udzielania zezwoleń i równoważnych pozwoleń dla instalacji podlegających analizie kosztów i korzyści. Załącznik VIII do dyrektywy 2012/27/UE dotyczący oceny potencjału efektywności w zakresie ogrzewania i chłodzenia został zastąpiony rozporządzeniem delegowanym Komisji (UE) 2019/826 3 . Nowe wymogi wyjaśniono bardziej szczegółowo w zaleceniu Komisji (UE) 2019/1659 4 .
(3) Dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1791 5 przyjęto 13 września 2023 r. Za jej pomocą przekształcono dyrektywę 2012/27/UE, pozostawiając niektóre z jej przepisów bez zmian i wprowadzając jednocześnie pewne nowe wymogi. W szczególności znacząco podniesiono poziom ambicji na 2030 r. w zakresie efektywności energetycznej, w tym efektywności energetycznej zaopatrzenia w energię cieplną i chłodniczą.
(4) Wysokosprawna kogeneracja oraz efektywne systemy ciepłownicze i chłodnicze mogą zapewnić znaczne oszczędności energii pierwotnej w Unii oraz korzyści dla klimatu. W związku z tym w dyrektywie (UE) 2023/1791 zwiększono wymogi dotyczące wysokosprawnej kogeneracji oraz efektywnych systemów ciepłowniczych i chłodniczych. Dzięki dodatkowym wymogom w dziedzinie planowania operatorzy systemów ciepłowniczych i chłodniczych o łącznej mocy wyjściowej przekraczającej 5 MW są zobowiązani do opracowania planu przekształcenia swoich systemów w efektywne systemy ciepłownicze i chłodnicze.
(5) Kolejnym szeroko wykorzystywanym źródłem oszczędności energii jest poszerzona integracja systemu energetycznego. Analiza kosztów i korzyści zaopatrzenia w energię cieplną i chłodniczą pochodzącą z ciepła odpadowego lub chłodu odpadowego uwalnianych przez dużych użytkowników paliwa i energii elektrycznej pomaga w znalezieniu nowych rozwiązań w celu pokrycia zapotrzebowania na ciepło lub chłodzenie lokalnie bądź w sieciach ciepłowniczych lub chłodniczych. Szersze wykorzystanie ciepła odpadowego w sieciach ciepłowniczych i chłodniczych pomaga spełnić wymogi dyrektywy (UE) 2023/1791 dotyczące systemów ciepłowniczych.
(6) Szereg przepisów dyrektywy (UE) 2023/1791 w sprawie zaopatrzenia w energię cieplną i chłodniczą ma charakter techniczny, w szczególności dotyczy to znaczenia parametrów technicznych. Ich treść zasługuje na dodatkowe wyjaśnienia co do ich interpretacji. W celu zapewnienia bardziej zharmonizowanego podejścia w państwach członkowskich należy wskazać techniczne aspekty wdrażania art. 26 wraz z możliwymi rozwiązaniami.
(7) W swojej decyzji 2008/952/WE 6 Komisja ustanowiła szczegółowe wytyczne dotyczące wdrażania i stosowania załącznika II do dyrektywy 2004/8/WE Parlamentu Europejskiego i Rady 7 , w tym wyjaśniła sposób obliczania energii elektrycznej z kogeneracji. Ponieważ dyrektywa 2004/8/WE już nie obowiązuje, załącznik II do niej stał się załącznikiem II do dyrektywy (UE) 2023/1791, jednak wytyczne oparte na decyzji 2008/952/WE są nadal ważne.
(8) Państwa członkowskie mają wprowadzić w życie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne transponujące art. 26 dyrektywy (UE) 2023/1791 do dnia 11 października 2025 r., z wyjątkiem ust. 3, w przypadku którego termin transpozycji upływa wcześniej.
(9) Państwa członkowskie mogą według własnego uznania wybrać taki sposób transpozycji i wdrożenia wymogów dotyczących efektywności zaopatrzenia w energię cieplną i chłodniczą, jaki najlepiej odpowiada ich sytuacji krajowej. W tym kontekście zaleca się spójną interpretację odpowiednich przepisów dyrektywy (UE) 2023/1791, która przyczyniłaby się do jednakowego rozumienia dyrektywy (UE) 2023/1791 we wszystkich państwach członkowskich podczas przygotowywania środków transpozycji.
(10) Niniejsze zalecenie powinno ponadto zawierać wytyczne dotyczące wykładni tych przepisów dyrektywy (UE) 2023/1791, które zmieniono w porównaniu z dyrektywą 2012/27/UE. Powinno ono zatem być odczytywane wraz ze szczegółowymi wytycznymi ustanowionymi decyzją 2008/952/WE i dokumentem roboczym służb Komisji SWD(2013)0449 oraz powinno je uzupełniać,
PRZYJMUJE NINIEJSZE ZALECENIE:
Sporządzono w Brukseli dnia 2 września 2024 r.
ZAŁĄCZNIKI
ZAŁĄCZNIK
Niniejsze wytyczne zawierają wskazówki dla państw członkowskich dotyczące sposobu interpretacji art. 26 dyrektywy (UE) 2023/1791 przy transpozycji tego przepisu do prawa krajowego. Są one przeznaczone wyłącznie do celów transpozycji i wdrożenia dyrektywy (UE) 2023/1791 i nie zapewniają wykładni w kontekście innych aktów prawnych. Art. 26 dyrektywy (UE) 2023/1791 zastępuje art. 14 dyrektywy 2012/27/UE. Art. 26 dyrektywy (UE) 2023/1791 dotyczy zaopatrzenia w energię cieplną i chłodniczą oraz efektywności systemów ciepłowniczych i chłodniczych ("DHC").
Niemniej jednak wiążąca wykładnia przepisów unijnych należy do wyłącznej kompetencji Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
W art. 26 dyrektywy (UE) 2023/1791 zachęca się do przejścia na czyste i neutralne pod względem emisji dwutlenku węgla zaopatrzenie w energię cieplną i chłodniczą. Aby osiągnąć cele Unii w zakresie energii i klimatu, konieczne jest znaczne ograniczenie zużycia energii i wykorzystania paliw kopalnych w sektorze energii cieplnej i chłodniczej, gdyż z odnawialnych źródeł energii (OZE) pochodziło w 2022 r. tylko 24,9 % energii wykorzystywanej w tym sektorze 8 .
Art. 26. dyrektywy (UE) 2023/1791 jest ściśle powiązany z niektórymi wymogami określonymi w następujących aktach prawnych Unii:
Ponadto art. 26 dyrektywy (UE) 2023/1791, w szczególności sposób, w jaki regulowane są kwestie efektywnych systemów ciepłowniczych i chłodniczych oraz wysokosprawnej kogeneracji, ma wpływ na inne akty prawne i wytyczne na szczeblu Unii. Te akty prawne i wytyczne są związane z kwalifikowalnością projektów i instalacji do finansowania publicznego, ponieważ instalacje niespełniające wymogów art. 26 dyrektywy (UE) 2023/1791 mogą zostać wyłączone pod pewnymi warunkami. Dotyczy to takich aktów jak Wytyczne w sprawie pomocy państwa na ochronę klimatu i środowiska oraz cele związane z energią 13 , rozporządzenie (UE) 2023/1315 uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu 14 ("ogólne rozporządzenie w sprawie wyłączeń grupowych" lub "GBER"), dyrektywa Rady 2003/96/WE 15 oraz przepisy regulujące wykorzystanie funduszy spójności oraz Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności.
W odniesieniu do Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności Komisja opublikowała "Model zawierający wskazówki: Infrastruktura wytwarzania i dystrybucji systemów ciepłowniczych/chłodniczych" 16 . Określono w nim, że pomoc państwa "przyznaje się wyłącznie na budowę, rozbudowę lub modernizację systemów ciepłowniczych lub chłodniczych, które są lub staną się efektywne energetycznie" (pkt 54) zgodnie z przepisami dyrektywy (UE) 2023/1791.
Zaopatrzenie w energię cieplną lub chłodniczą z efektywnych systemów ciepłowniczych i chłodniczych wspiera się również z funduszy spójności. W załączniku I do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1060 17 ("rozporządzenie w sprawie wspólnych przepisów") określono konkretne kody rodzajów interwencji dla Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego Plus, Funduszu Spójności i Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji. W rozporządzeniu w sprawie wspólnych przepisów do projektów dotyczących systemów ciepłowniczych stosuje się dwa kody interwencji: kod "054" dla systemów ciepłowniczych i chłodniczych oraz kod "055" dla efektywnych systemów ciepłowniczych i chłodniczych o niskich emisjach w cyklu życia. Drugi z tych kodów wiąże się z wyższym współczynnikiem do obliczania wsparcia na cele związane ze zmianami klimatu, a tym samym przyczynia się w większym stopniu do wypełnienia zobowiązań państw członkowskich w zakresie koncentracji tematycznej dla celów klimatycznych określonej w rozporządzeniu w sprawie wspólnych przepisów. W ograniczonym zakresie polityki spójności wyrażonym w rozporządzeniu w sprawie wspólnych przepisów definicja kodu interwencji "055", która ma zastosowanie do uzyskania wyższego współczynnika klimatycznego, nadal odnosi się jednak do definicji efektywnego systemu ciepłowniczego i chłodniczego zawartej w art. 2 pkt 41 dyrektywy 2012/27/UE.
Ponadto art. 26 jest powiązany z innymi przepisami dyrektywy (UE) 2023/1791, a mianowicie:
Art. 26. dyrektywy (UE) 2023/1791 zawiera następujące główne przepisy:
Przepisy art. 26 ust. 9-14 dyrektywy (UE) 2023/1791 nie uległy zmianie w porównaniu z art. 14 dyrektywy 2012/27/UE, z wyjątkiem art. 26 ust. 12 dotyczącego gromadzenia informacji na temat przeprowadzonych ocen kosztów i korzyści.
Pod względem porządku chronologicznego wymogi określone w art. 26 dyrektywy (UE) 2023/1791 należy stosować lub uzupełniać w następujący sposób:
Tabela 1
Terminy transpozycji wymogów dyrektywy (UE) 2023/1791
| Ustęp | Wymóg | Termin |
| Art. 26 ust. 1 | W efektywnych systemach ciepłowniczych i chłodniczych wykorzystuje się w co najmniej 50 % energię ze źródeł odnawialnych, w co najmniej 50 % ciepło odpadowe, w co najmniej 75 % ciepło pochodzące z kogeneracji lub w co najmniej 50 % połączenie takiej energii i ciepła | Do 31 grudnia 2027 r. |
| W efektywnych systemach ciepłowniczych i chłodniczych wykorzystuje się w co najmniej 50 % energię ze źródeł odnawialnych, w co najmniej 50 % ciepło odpadowe, w co najmniej 50 % energię ze źródeł odnawialnych i ciepło odpadowe, w co najmniej 80 % ciepło pochodzące z wysokosprawnej kogeneracji, lub co najmniej połączenie takiej energii cieplnej wprowadzanej do sieci, w którym udział energii ze źródeł odnawialnych wynosi co najmniej 5 %, a całkowity udział energii ze źródeł odnawialnych, ciepła odpadowego lub ciepła pochodzącego z wysokosprawnej kogeneracji wynosi co najmniej 50 % | Od 1 stycznia 2028 r. | |
| W efektywnych systemach ciepłowniczych i chłodniczych wykorzystuje się w co najmniej 50 % energię ze źródeł odnawialnych, w co najmniej 50 % ciepło odpadowe lub w co najmniej 50 % energię ze źródeł odnawialnych i ciepło odpadowe, lub system, w którym całkowity udział energii ze źródeł odnawialnych, ciepła odpadowego lub ciepła pochodzącego z wysokosprawnej kogeneracji wynosi co najmniej 80 % i ponadto całkowity udział energii ze źródeł odnawialnych lub ciepła odpadowego wynosi co najmniej 35 % | Od 1 stycznia 2035 r. | |
| W efektywnych systemach ciepłowniczych i chłodniczych wykorzystuje się w co najmniej 75 % energię ze źródeł odnawialnych, w co najmniej 75 % ciepło odpadowe lub w co najmniej 75 % energię ze źródeł odnawialnych i ciepło odpadowe, lub system, w którym wykorzystuje się w co najmniej 95 % energię ze źródeł odnawialnych, ciepło odpadowe i ciepło pochodzące z wysokos- prawnej kogeneracji i ponadto całkowity udział energii ze źródeł odnawialnych lub ciepła odpadowego wynosi co najmniej 35 % | Od 1 stycznia 2040 r. | |
| W efektywnych systemach ciepłowniczych i chłodniczych wykorzystuje się w co najmniej 75 % energię ze źródeł odnawialnych, w co najmniej 75 % ciepło odpadowe lub w co najmniej 75 % energię ze źródeł odnawialnych i ciepło odpadowe | Od 1 stycznia 2045 r. | |
| System, w którym wykorzystuje się wyłącznie energię ze źródeł odnawialnych, wyłącznie ciepło odpadowe lub wyłącznie połączenie energii ze źródeł odnawialnych i ciepła odpadowego | Od 1 stycznia 2050 r. | |
| Art. 26 ust. 2 | Powiadomienie Komisji o zastosowaniu kryteriów w zakresie zrównoważonego rozwoju do zdefiniowania EDHC | 11 stycznia 2024 r. |
| Maksymalna wielkość emisji gazów cieplarnianych na jednostkę: 200 g/kWh | Do 31 grudnia 2025 r. | |
| Powiadomienie Komisji o zastosowaniu kryteriów w zakresie zrównoważonego rozwoju do zdefiniowania EDHC | 30 czerwca 2025 r. | |
| Maksymalna wielkość emisji gazów cieplarnianych na jednostkę: 150 g/kWh | Od 1 stycznia 2026 r. | |
| Powiadomienie Komisji o zastosowaniu kryteriów w zakresie zrównoważonego rozwoju do zdefiniowania EDHC | 30 czerwca 2034 r. | |
| Maksymalna wielkość emisji gazów cieplarnianych na jednostkę: 100 g/kWh | Od 1 stycznia 2035 r. | |
| Powiadomienie Komisji o zastosowaniu kryteriów w zakresie zrównoważonego rozwoju do zdefiniowania EDHC | 30 czerwca 2044 r. | |
| Maksymalna wielkość emisji gazów cieplarnianych na jednostkę: 50 g/kWh | Od 1 stycznia 2045 r. | |
| Powiadomienie Komisji o zastosowaniu kryteriów w zakresie zrównoważonego rozwoju do zdefiniowania EDHC | 30 czerwca 2049 r. | |
| Maksymalna wielkość emisji gazów cieplarnianych na jednostkę: 0 g/kWh | Od 1 stycznia 2050 r. | |
| Art. 26 ust. 5 | Planowane przekształcenie w EDHC | Od 1 stycznia 2025 r. |
| Art. 26 ust. 8 | Powiadomienie o zwolnieniach przyjętych na podstawie ust. 8 | Kiedy zwolnienia zostaną przyjęte |
| Art. 26 ust. 10 | Powiadomienie o zwolnieniach przyznanych poszczególnym instalacjom, w odniesieniu do których odstępuje się od wdrożenia środków o pozytywnym wyniku analizy kosztów i korzyści | Trzy miesiące po przyznaniu zwolnień |
| Załącznik III | Nowe i znacząco zmodernizowane jednostki wysokosprawnej kogeneracji (HECHP) muszą osiągnąć wartość progową emisji gazów cieplarnianych poniżej 270 g CO2/kWh | 12 października 2025 r. |
| Wszystkie jednostki HECHP muszą osiągnąć wartość progową emisji gazów cieplarnianych poniżej 270 g CO2/kWh | Od 1 stycznia 2034 r. |
Obowiązki wynikające z art. 26 ust. 1, 2 i 3 dyrektywy (UE) 2023/1791 mają zastosowanie do systemów DHC i ich operatorów. Niektóre terminy użyte w art. 26 są jasno zdefiniowane w art. 2 dyrektywy (UE) 2023/1791, ale niektóre definicje, takie jak system ciepłowniczy i chłodniczy, wymagają dodatkowego wyjaśnienia w następujący sposób:
Kogeneracja
"Kogeneracja" (kogeneracja ciepła i energii elektrycznej - CHP), zdefiniowana w art. 2 pkt 36 dyrektywy (UE) 2023/1791, odbywa się w jednostkach będących, zgodnie z art. 2 pkt 43, instalacjami, które mogą działać w trybie kogeneracji. Zdaniem Komisji oznacza to, że w instalacjach, w których para jest wykorzystywana równolegle w wielu procesach, w tym w kogeneracji, jedynie proces obejmujący jednoczesne wytwarzanie energii cieplnej oraz energii elektrycznej lub mechanicznej można uznać za kogenerację.
Wysokosprawna kogeneracja
W art. 2 pkt 40 dyrektywy (UE) 2023/1791 i w załączniku III do tej dyrektywy zawarto definicję "wysokosprawnej kogeneracji" ("HECHP"). Aby kogenerację można było zakwalifikować jako instalację HECHP, musi ona oszczędzać 10 % 19 energii pierwotnej w porównaniu z oddzielną produkcją ciepła i energii elektrycznej oraz spełniać kryteria dotyczące indywidualnych emisji i zużycia paliwa określone w załączniku III.
Systemy ciepłownicze i chłodnicze
"Systemy ciepłownicze i chłodnicze" (DHC) zdefiniowano w dyrektywie w sprawie odnawialnych źródeł energii 20 i dyrektywie w sprawie charakterystyki energetycznej budynków 21 . Zaleca się jednak stosowanie tych samych zasad w odniesieniu do definicji DHC co we wcześniejszych wytycznych dotyczących wdrażania dyrektywy 2012/27/UE. Zgodnie z przygotowanymi przez Eurostat instrukcjami dotyczącymi sprawozdawczości w zakresie wypełniania formularza odnoszącego się do systemów DHC 22 na podstawie art. 24 ust. 6 dyrektywy 2012/27/UE energia cieplna, która ma być liczona jako ciepło lub chłód z sieci DHC, musi być:
Operator DHC
Zdaniem Komisji "operatora DHC" należy rozumieć jako przedsiębiorstwo prywatne lub publiczne, które jest właścicielem i operatorem sieci DHC i systemu dystrybucyjnego dostarczającego ciepło lub chłód użytkownikom końcowym.
Budynek
Komisja uważa, że "budynek" należy zdefiniować w taki sam sposób, jak w art. 2 pkt 1 dyrektywy w sprawie charakterystyki energetycznej budynków, a mianowicie jako "konstrukcję zadaszoną, posiadającą ściany, w której energia jest wykorzystywana do utrzymania środowiska wewnętrznego".
Obiekt "Obiekt" nie jest zdefiniowany w przepisach Unii, ale należy go rozumieć jako określoną przestrzeń, która obejmuje budynki lub wszelkie inne struktury związane z działalnością gospodarczą, taką jak procesy lub usługi przemysłowe.
Aby osiągnąć cele polegające na zapewnieniu bardziej efektywnego zużycia energii pierwotnej i zwiększeniu udziału energii odnawialnej w dostawach energii cieplnej i energii chłodniczej wprowadzanych do sieci DHC, w art. 26 ust. 1 dyrektywy (UE) 2023/1791 ustanowiono wspólną metodykę oceny, czy system DHC jest "efektywny", w oparciu o udział energii odnawialnej, ciepła odpadowego i (wyso- kosprawnej) kogeneracji ((HE)CHP). Kryteria te opierają się na energii cieplnej wprowadzanej do sieci i w związku z tym dotyczą energii cieplnej po stronie podaży w punkcie zatłaczania (po konwersji przez jednostkę wytwarzania ciepła/chłodu).
Celem kryteriów dotyczących EDHC jest zapewnienie, aby systemy DHC przyczyniały się do realizacji długoterminowych celów polityki klimatycznej i celów w zakresie efektywności energetycznej. Aby to osiągnąć, systemy EDHC muszą zwiększyć efektywność zużycia energii pierwotnej poprzez wykorzystanie efektywnych technologii wytwarzania energii lub integrację ciepła odpadowego. Należy również stopniowo zwiększać udział energii odnawialnej w systemach EDHC, aby ograniczyć emisje gazów cieplarnianych.
Na podstawie udziału energii odnawialnej, ciepła odpadowego i ciepła z instalacji wysokosprawnej kogeneracji wprowadzanych do sieci określa się, czy system DHC jest "efektywny". W podejściu domyślnym wymogi dotyczące EDHC zaostrza się w pięciu kolejnych etapach: w 2028 r., 2035 r., 2040 r., 2045 r. i 2050 r. Główne efekty wynikające z tego harmonogramu to:
Udział energii odnawialnej, ciepła odpadowego i ciepła odpadowego, które są wprowadzane do sieci z elektrociepłowni (HE)CHP, mierzy się w punkcie przekazania między technologią konwersji energii a siecią. Na rys. 1 energia wprowadzana do sieci nazywana jest "energią końcową brutto".
Rysunek 1
Nomenklatura przepływów energii w sieciach DHC
Źródło: Wspólne Centrum Badawcze 23 .
"Energię odnawialną" zdefiniowano w art. 2 pkt 1 dyrektywy w sprawie energii odnawialnej. Obejmuje ona energię wiatrową, energię słoneczną (termiczną i fotowoltaiczną) i energię geotermalną, energię dyfuzji, energię otoczenia, energię pływów, fal i inne rodzaje energii oceanicznej, energię wodną, biomasę, gaz pochodzący z wysypisk śmieci, gaz z oczyszczalni ścieków i biogaz.
Biorąc jednak pod uwagę potrzebę zapewnienia równych warunków działania w systemach ciepłowniczych dla wszystkich wariantów dostaw energii ze źródeł odnawialnych, przy ocenie zgodności z kryteriami EDHC w kontekście odpowiednich artykułów dyrektywy (UE) 2023/1791 należy uwzględnić wszystkie dostawy ciepła z pomp ciepła 24 . W tym celu w motywie 107 dyrektywy (UE) 2023/1791 określono, że ciepło w całości pochodzące z pompy ciepła powinno być rozliczane zgodnie z dyrektywą (UE) 2023/1791 jako energia ze źródeł odnawialnych, pod warunkiem że dana pompa ciepła spełnia w momencie instalacji minimalne warunki efektywności określone w załączniku VII do dyrektywy w sprawie energii odnawialnej.
Aby zapewnić spójność w odniesieniu do wymogów dotyczących wykorzystania biomasy i biopaliw, zdecydowanie zaleca się, aby na poczet progu energii ze źródeł odnawialnych zaliczać wyłącznie biomasę i biopaliwa, które spełniają kryteria zrównoważonego rozwoju określone w dyrektywie w sprawie energii odnawialnej. W przeciwnym razie coraz szersze wykorzystywanie zrównoważonej biomasy i biopaliw mógłby utrudniać na przykład niższy wskaźnik spadków kosztów.
Efektywne systemy DHC powinny zwiększyć efektywność zużycia energii pierwotnej i stopniowe włączanie do nich energii odnawialnej oraz ciepła odpadowego i chłodu odpadowego. "Ciepło odpadowe i chłód odpadowy" zdefiniowano w art. 2 pkt 9 dyrektywy w sprawie energii odnawialnej jako niemożliwe do uniknięcia ciepło lub chłód, które są wytwarzane jako produkt uboczny w instalacjach przemysłowych lub instalacjach wytwórczych energii lub w sektorze usług i które bez dostępu do systemu DHC pozostałyby niewykorzystane, rozpraszając się w powietrzu lub w wodzie, w przypadku gdy jest lub będzie wykorzystywany proces kogeneracji lub gdy kogeneracja nie jest możliwa 25 . Definicję tę należy stosować w odniesieniu do przepisów dyrektywy (UE) 2023/1791 związanych z efektywnymi systemami ciepłowniczymi i chłodniczymi 26 , mając na uwadze cel art. 26 dyrektywy (UE) 2023/1791, jakim jest zapewnienie bardziej efektywnego zużycia energii pierwotnej oraz maksymalizacja ponownego użycia i odzysku ciepła odpadowego.
Ciepło z kogeneracji (lub wysokosprawnej kogeneracji) wlicza się do progów określonych w kryteriach EDHC, jeżeli pochodzi ono z instalacji zgodnych z definicjami kogeneracji (lub wysokosprawnej kogeneracji) zawartymi w art. 26 ust. 1 lit. a)-d) dyrektywy (UE) 2023/1791.
Metoda określania EDHC powinna być zgodna z trzyetapowym podejściem przedstawionym z dalszymi szczegółowymi informacjami w dodatku A.
Oprócz kryteriów EDHC opartych na udziale dostaw energii w art. 26 ust. 2 i 3 dyrektywy (UE) 2023/1791 określono alternatywne podejście oparte na emisjach gazów cieplarnianych na jednostkę ciepła lub chłodu dostarczonego odbiorcom. Aby zastosować to alternatywne podejście, w celu obliczenia współczynników emisji na jednostkę energii należy znać emisje gazów cieplarnianych i ilość ciepła lub chłodu dostarczonego odbiorcom.
Emisje, które należy uwzględnić przy sprawdzaniu zgodności z kryteriami EDHC, to emisje bezpośrednio związane z wytwarzaniem ciepła i chłodu, na przykład poprzez spalanie nośnika energii. Zdaniem Komisji wyłączone są emisje pochodzące ze źródeł emisji pośrednich, takich jak te wynikające z produkcji lub magazynowania nośnika energii.
Ilość ciepła lub chłodu dostarczana odbiorcom obejmuje każdą jednostkę ciepła lub chłodu dostarczaną odbiorcom, zwykle mierzoną za pomocą systemu pomiarowego. Do celów art. 26 ust. 2 dyrektywy (UE) 2023/1791 ilość energii dostarczanej do odbiorców należy mierzyć i zgłaszać w kWh. Na rys. 1 taką ilość energii określa się mianem "energii końcowej". Energia końcowa może znacznie różnić się od energii końcowej brutto ze względu na straty w dystrybucji, co może zwiększyć intensywność emisji na dostarczoną jednostkę.
Metoda określania EDHC powinna być zgodna z pięcioetapowym podejściem przedstawionym w dodatku B.
W art. 26 ust. 1, 2 i 3 dyrektywy (UE) 2023/1791 nie określono przypadków, w których należy stosować kryteria EDHC. Zamiast tego stosowanie kryteriów przewidziano w innych przepisach art. 26 dyrektywy (UE) 2023/1791, w szczególności w ust. 4 i 5. Dodatkowe wytyczne dotyczące takich przypadków przedstawiono w sekcji 3 niniejszego załącznika.
Oprócz obowiązkowego stosowania kryteriów przewidzianych w art. 26 ust. 1 i 2 dyrektywy (UE) 2023/1791 istnieje kilka możliwości stosowania kryteriów EDHC na poziomie państw członkowskich. Nie są one obowiązkowe i zależą od konkretnego wdrożenia przez każde państwo członkowskie.
Państwa członkowskie mogą wspierać efektywne systemy ciepłownicze i chłodnicze, pod warunkiem że takie wsparcie jest zgodne z zasadami pomocy państwa lub ogólnym rozporządzeniem w sprawie wyłączeń grupowych, a także zgodne z przepisami i wytycznymi dotyczącymi wykorzystania funduszy polityki spójności lub Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności. Przy udzielaniu wsparcia dla efektywnych systemów ciepłowniczych i chłodniczych ważne jest ustanowienie mechanizmu zapewniającego stałą zgodność z kryteriami, na przykład w drodze doraźnych kontroli lub audytów w obiektach systemu DHC w celu weryfikacji koszyka energetycznego dostarczanego do systemu.
Państwa członkowskie mogą promować dobrowolne zobowiązania do utrzymania standardu EDHC podejmowane przez operatorów DHC. W tym celu, zdaniem Komisji, dla efektywnych systemów ciepłowniczych i chłodniczych można by ustanowić certyfikaty lub etykiety, których uzyskanie wymagałoby kompletnego systemu monitorowania, raportowania i weryfikacji. Skutkowałoby to popularyzacją efektywnych systemów ciepłowniczych i chłodniczych i mogłoby doprowadzić do zwiększenia udziału w rynku takich systemów, a tym samym przyczyniłoby się do osiągnięcia głównych celów w zakresie oszczędności energii i emisji.
W art. 2 pkt 50 dyrektywy (UE) 2023/1791 zdefiniowano "znaczną modernizację" jako modernizację, której koszt przekracza 50 % kosztu inwestycyjnego nowej porównywalnej jednostki. Definicja znacznej modernizacji odnosi się wyłącznie do kosztów modernizacji, a nie do rodzajów prac, które można uznać za modernizację. Zazwyczaj projekt modernizacji systemu DHC obejmuje dwa rodzaje kosztów, które należy uwzględnić w ocenie 27 :
"Koszt inwestycyjny nowej porównywalnej jednostki" można rozumieć jako całkowity koszt inwestycji zupełnie nowego systemu DHC, w tym:
Biorąc pod uwagę szeroki zakres kosztów modernizacji oraz fakt, że są one specyficzne dla danej sieci, państwa członkowskie muszą jasno określić, kto jest odpowiedzialny za oszacowanie takich kosztów i ewentualnie, w jaki sposób należy je oszacować. Dodatek C zawiera wykaz proponowanych kosztów kwalifikowalnych oraz metodę ich kwantyfikacji.
W art. 26 ust. 4 dyrektywy (UE) 2023/1791 ukierunkowuje się inwestycje dokonywane przez państwa członkowskie na budowę nowego systemu DHC lub znaczną modernizację jednostek zaopatrujących ten system. Jeżeli spełnione są warunki określone w art. 26 ust. 4 dyrektywy (UE) 2023/1791, wyniki inwestycji powinny kwalifikować się jako EDHC.
Aby zapewnić wdrożenie art. 26 ust. 1 i 2 w zmodernizowanych systemach DHC, państwa członkowskie powinny ocenić, czy modernizacja jest znaczna, czy nie. Zdaniem Komisji mogą tego dokonać również operatorzy DHC.
Na rys. 2 przedstawiono proces oceny, czy instalacja kwalifikuje się jako EDHC po modernizacji, oraz powiązania między przepisami art. 26 ust. 1, 2 lub 3 dyrektywy (UE) 2023/1791 a warunkami określonymi w art. 26 ust. 4 tej dyrektywy.
Rysunek 2
Schemat procedury określenia kategorii systemu ciepłowniczego lub chłodniczego
Aby system ciepłowniczy i chłodniczy mógł zostać zakwalifikowany jako EDHC (na przykład aby kwalifikować się do wsparcia publicznego), państwa członkowskie muszą zagwarantować, że w przypadku budowy systemu DHC lub znacznej modernizacji jednostek zaopatrujących ten system spełnione są oba poniższe warunki:
warunek 1: system DHC spełnia kryteria określone w art. 26 ust. 1 lub 2 dyrektywy (UE) 2023/1791 mające zastosowanie w momencie rozpoczęcia lub kontynuowania działania po modernizacji;
warunek 2: nie następuje wzrost wykorzystania paliw kopalnych innych niż gaz ziemny w istniejących źródłach ciepła i żadne nowe źródła w tym systemie nie wykorzystują paliw kopalnych, z wyjątkiem gazu ziemnego, jeżeli system ciepłowniczy i chłodniczy zostanie zbudowany lub poddany znacznej modernizacji do 2030 r.
Te dwa warunki muszą spełniać wszystkie systemy ciepłownicze i chłodnicze, jeżeli mają zostać zakwalifikowane jako EDHC, niezależnie od ich wielkości. Państwa członkowskie mogą wymagać, aby operatorzy DHC byli odpowiedzialni za zapewnienie spełnienia tych dwóch warunków, co będzie również wymagało wsparcia ze strony producentów ciepła (operatorów jednostek wytwórczych) i użytkowników końcowych w celu gromadzenia niezbędnych danych.
Aby zapewnić spełnienie obu warunków, państwa członkowskie powinny uwzględnić je jako kryteria kwalifikowalności do finansowania publicznego lub wsparcia publicznego. Kwalifikowalność należy weryfikować w drodze oceny zgodności, która składa się z co najmniej jednego lub dwóch etapów, w zależności od tego, czy system jest nowy czy znacznie zmodernizowany:
etap 1 (wyłącznie w przypadku systemów zmodernizowanych): przeprowadzenie oceny, czy modernizacja jest znaczna;
etap 2 (w przypadku wszystkich systemów ubiegających się o wsparcie publiczne): weryfikacja zgodności z dwoma warunkami określonymi w art. 26 ust. 4 dyrektywy (UE) 2023/1791.
Na etapie 1 ocena powinna polegać na oszacowaniu i porównaniu następujących dwóch przypadków:
przypadek 1: oszacowanie ex ante (przed rozpoczęciem modernizacji) całkowitych kosztów modernizacji systemu DHC lub jednostki dostarczającej ciepło;
przypadek 2: oszacowanie kosztów inwestycji nowego porównywalnego systemu DHC lub jednostki dostarczającej ciepło.
Poziom modernizacji systemu lub jednostki dostarczającej ciepło jest znaczny, jeżeli koszty modernizacji instalacji dostarczającej ciepło do systemu DHC lub systemu DHC przekraczają 50 % kosztów inwestycji w nową porównywalną instalację dostarczającą ciepło do systemu DHC lub nowy system DHC. Jeżeli poziom modernizacji zostanie uznany za "znaczny", operatorzy DHC ubiegający się o wsparcie publiczne powinni zapewnić zgodność z kryteriami EDHC i przejść do etapu 2.
W ramach etapu 2 ocenia się zgodność z kryteriami dotyczącymi wykorzystania paliw kopalnych. Weryfikację zgodności z kryteriami EDHC można przeprowadzić korzystając z metody przedstawionej w sekcjach 3.1.2 lub 3.1.3 niniejszego załącznika.
Metoda oceny zgodności z kryteriami dotyczącymi wykorzystania paliw kopalnych jest inna dla nowych i istniejących źródeł ciepła. W przypadku istniejących źródeł ciepła państwa członkowskie powinny zapewnić, aby nie nastąpił wzrost wykorzystania paliw kopalnych innych niż gaz ziemny w porównaniu z rocznym zużyciem uśrednionym dla poprzednich trzech lat kalendarzowych pełnej eksploatacji przed modernizacją. W przypadku nowych źródeł ciepła państwa członkowskie powinny zapewnić, aby do 2030 r. nie wykorzystywały one paliw kopalnych, z wyjątkiem gazu ziemnego.
W przypadku gdy system ciepłowniczy i chłodniczy otrzymuje wsparcie publiczne w drodze otwartego zaproszenia do składania wniosków, metoda oceny zgodności z kryteriami EDHC powinna być przejrzysta i jasno opisana w procedurze składania wniosków o wsparcie publiczne.
W art. 26 ust. 5 dyrektywy (UE) 2023/1791 zobowiązano państwa członkowskie do zapewnienia, aby powyżej określonego progu, tj. mocy ciepła i chłodu przekraczającej 5 MW, system DHC spełniał kryteria EDHC określone w art. 26 ust. 1 dyrektywy (UE) 2023/1791, albo by przygotowano plan zapewnienia bardziej efektywnego zużycia energii pierwotnej, zmniejszenia strat dystrybucyjnych i zwiększenia udziału energii ze źródeł odnawialnych lub ciepła odpadowego i chłodu odpadowego w zaopatrzeniu w energię cieplną i chłodniczą. Celem planu jest zastosowanie środków prowadzących do spełnienia kryteriów określonych w art. 26 ust. 1 lit. b)-e).
Stronami, których dotyczy art. 26 ust. 5, są operatorzy DHC przy wsparciu ze strony głównych dostawców ciepła lub chłodu. Na rys. 3 przedstawiono niezbędne kroki i identyfikację stron podlegających obowiązkowi planowania.
Rysunek 3
Schemat procedury określenia, czy niezbędne jest przygotowanie planu przekształcenia systemu w efektywny system ciepłowniczy i chłodniczy
Termin "całkowita moc wyprodukowanych ciepła i chłodu" należy interpretować raczej jako moc niż jako ilość energii, ponieważ należy dokonać porównania z progiem 5 MW, który odnosi się do mocy ciepła/chłodu. Ten próg całkowitej mocy ciepła i chłodu przekraczającej 5 MW nie określa, którą moc należy uwzględnić, ponieważ nie wyszczególnia punktu pomiarowego. Aby zastosować ten wskaźnik, zaleca się wykorzystanie zainstalowanej mocy wszystkich jednostek wytwarzania ciepła wprowadzających ciepło do systemu DHC. Co ważne, z obliczeń należy wyłączyć moc produkcji ciepła wykorzystywaną wyłącznie w okresach szczytowego zapotrzebowania, tj. krócej niż kilka godzin rocznie, ale podłączoną na stałe do systemu DHC.
Aby zapewnić prawidłowe stosowanie terminu "całkowita moc wyprodukowanych ciepła i chłodu" w praktyce, państwa członkowskie mają wiele możliwości. Na przykład pomiary i obliczenia mogliby przeprowadzać niezależni eksperci, a do weryfikacji wyników można byłoby zastosować wyrywkowe i niezapowiedziane kontrole wykonywane przez właściwy organ. Ponadto proces weryfikacji można przyspieszyć poprzez regularne monitorowanie, na przykład za pomocą pomiaru cyfrowego, koszyka energetycznego dostarczanego do systemu DHC.
Aby zastosować wspólne podejście do identyfikacji operatorów DHC, należy wyjaśnić dwa aspekty: sam próg oraz to, czy system DHC spełnia kryteria określone w art. 26 ust. 1 lit. b)-e) dyrektywy (UE) 2023/1791.
W przypadku wszystkich systemów DHC o całkowitej mocy powyżej 5 MW należy następnie sprawdzić, czy spełniają one kryteria określone w art. 26 ust. 1 lit. b)-e) dyrektywy (UE) 2023/1791 lub, ewentualnie, kryteria określone w art. 26 ust. 2 lit. b)-e) tej dyrektywy. Weryfikacja powinna przebiegać zgodnie z metodą przedstawioną w sekcji 3.1.2 lub 3.1.3 niniejszego załącznika. Jeżeli system ciepłowniczy i chłodniczy spełnia kryteria EDHC, dalsze działania nie są wymagane. Jeżeli system ciepłowniczy i chłodniczy nie spełnia kryteriów EDHC, jego operator powinien przygotować plan zwiększenia efektywności zużycia pierwotnej i wykorzystania energii ze źródeł odnawialnych.
Zgodnie z art. 26 ust. 5 dyrektywy (UE) 2023/1791 celem planów pięcioletnich jest zwiększenie efektywności zużycia energii pierwotnej i udziału energii ze źródeł odnawialnych, zmniejszenie strat w dystrybucji oraz określenie środków zmierzających do zapewnienia zgodności systemu DHC z art. 26 ust. 1 lit. b)-e) dyrektywy (UE) 2023/1791.
W planie należy przewidzieć długoterminową perspektywę rozwoju systemu DHC, aby dopilnować, by działania modernizacyjne wzajemnie się wzmacniały. W tym celu pożądane byłoby, aby plan obejmował już okres następnych 5 lat.
Operatorom DHC należy zalecić, aby podczas opracowywania planu konsultowali się z odpowiednimi zainteresowanymi stronami, takimi jak operatorzy głównych jednostek wytwarzania ciepła lub chłodu, władze lokalne, technicy i kierownicy zatrudnieni przez operatora DHC, eksperci zewnętrzni i osoby, których dotyczą prace modernizacyjne, odbiorcy, a także inni lokalni obywatele i lokalne społeczności.
Zaleca się, aby plan zawierał co najmniej następujące sekcje:
W każdej z sekcji określonych w lit. a) i b) operatorzy powinni przedstawić konkretne i szczegółowe informacje. Sekcja dotycząca środków z zakresu polityki w dodatku D zawiera dalsze wskazówki dotyczące tego, co można ująć w planie, aby doprowadzić do bardziej efektywnego wykorzystania energii pierwotnej i energii ze źródeł odnawialnych.
Plan spełnia wymogi art. 26 ust. 5 dyrektywy (UE) 2023/1791, jeżeli wyniki określone w dodatku E prowadzą do pełnej zgodności z art. 26 ust. 1 lub co najmniej stanowią istotne kroki w kierunku takiej zgodności.
Dodatek E zawiera bardziej szczegółowy opis treści planu.
Państwa członkowskie powinny wyznaczyć właściwy organ do zatwierdzania planów operatorów DHC. W dyrektywie (UE) 2023/1791 nie opisano procedur takiego zatwierdzania, a właściwe organy powinny postępować według procedur stosowanych w podobnych zadaniach administracyjnych na szczeblu krajowym lub regionalnym.
W art. 26 ust. 6 dyrektywy (UE) 2023/1791 zobowiązano państwa członkowskie do zapewnienia, aby w centrach przetwarzania danych o całkowitej znamionowej mocy wejściowej przekraczającej 1 MW wykorzystywano ciepło odpadowe lub inne zastosowania umożliwiające odzyskiwanie ciepła odpadowego, chyba że są w stanie wykazać, że nie jest to technicznie lub ekonomicznie wykonalne zgodnie z oceną, o której mowa w ust. 7. Zdaniem Komisji obowiązek ten ma zastosowanie do wszystkich działających centrów przetwarzania danych o mocy powyżej progu 1 MW, w których obecnie nie wykorzystuje się ciepła odpadowego ani innych instalacji odzyskujących ciepło odpadowe. W centrach przetwarzania danych, w których nie wykorzystuje się ciepła odpadowego ani innych instalacji odzyskujących ciepło odpadowe, ocenę potencjalnego wykorzystania ciepła odpadowego należy przeprowadzić zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 26 ust. 7 dyrektywy (UE) 2023/1791.
W art. 26 ust. 7 dyrektywy (UE) 2023/1791 zobowiązano państwa członkowskie do zapewnienia, aby operatorzy cieplnych instalacji elektroenergetycznych, instalacji przemysłowych, obiektów infrastruktury usługowej (takich jak duże budynki komercyjne, oczyszczalnie ścieków, podstacje elektryczne i instalacje LNG) oraz centrów przetwarzania danych (wymienionych w art. 26 ust. 7 lit. a)-d) dyrektywy (UE) 2023/1791) przeprowadzali analizę kosztów i korzyści. Analizę taką należy przeprowadzić, gdy operatorzy planują budowę nowych zdolności produkcji energii lub zakładu lub ich znaczną modernizację powyżej określonego progu mocy wejściowej (zróżnicowanego w zależności od rodzaju instalacji), aby ocenić ekonomiczną wykonalność zwiększenia efektywności energetycznej dostarczania ciepła i chłodu.
Na rys. 4 przedstawiono niezbędne kroki i identyfikację stron zobowiązanych do przeprowadzenia analizy kosztów i korzyści, w tym w odniesieniu do centrów przetwarzania danych zgodnie z art. 26 ust. 6.
Rysunek 4
Schemat określania, czy konieczne jest przeprowadzenie analizy kosztów i korzyści, oraz jej procedury
W dyrektywie (UE) 2023/1791 nie sprecyzowano, kto powinien być odpowiedzialny za nadzorowanie i prowadzenie analizy kosztów i korzyści. W dyrektywie wskazano, że państwa członkowskie wprowadzają wymóg, zgodnie z którym analiza kosztów i korzyści ma być przeprowadzana we współpracy z przedsiębiorstwami odpowiedzialnymi za eksploatację obiektu. Praktycznym rozwiązaniem byłoby powierzenie przeprowadzenia analizy operatorom nowych lub znacznie zmodernizowanych instalacji, natomiast państwa członkowskie wyznaczyłyby właściwe organy odpowiedzialne za zapewnienie wspólnej metody, założeń i ram czasowych co najmniej na potrzeby analizy ekonomicznej, a także dopilnowałyby, aby oceny były dobrze uzasadnione, na przykład w drodze walidacji przez stronę trzecią.
Sugeruje się, aby państwa członkowskie zdecydowały się na większe zaangażowanie, na przykład poprzez pomoc w koordynowaniu działań z zainteresowanymi stronami, takimi jak konsumenci oraz wytwórcy ciepła i chłodu, lub gromadzenie danych (jak zaproponowano w załączniku XI do dyrektywy (UE) 2023/1791). Korzyścią z takiego zaangażowania byłyby również możliwości synergii między kompleksową oceną określoną w załączniku X do dyrektywy (UE) 2023/1791 a analizą kosztów i korzyści określoną w załączniku XI do dyrektywy (UE) 2023/1791.
W tabeli 2 pokazano, że cel analizy kosztów i korzyści różni się w zależności od rodzaju instalacji. Podczas gdy dyrektywa 2012/27/UE wymagała przeprowadzenia analizy kosztów i korzyści w odniesieniu do zarówno źródeł ciepła (elektrownie i instalacje przemysłowe), jak i odbiorników ciepła (sieci DHC), dyrektywa (UE) 2023/1791 dotyczy wyłącznie źródeł ciepła, które odzyskują i przekształcają energię oraz przenoszą ją do alternatywnych odbiorników.
Tabela 2
Progi mające zastosowanie do obiektów i instalacji
| Odniesienie w dyrektywie (UE) 2023/1791 | Plan dla obiektu (nowego lub zmodernizowanego) | Próg | Cel analizy kosztów i korzyści |
| Art. 26 ust. 7 lit. a) | Cieplna instalacja elektroenergetyczna | Średnia roczna całkowita moc wejściowa przekracza 10 MW | Ocena kosztów i korzyści zrealizowania tej instalacji jako wysokosprawnej instalacji kogeneracyjnej. |
| Art. 26 ust. 7 lit. b) | Instalacja przemysłowa | Średnia roczna całkowita moc wejściowa przekracza 8 MW | Ocena wykorzystania ciepła odpadowego na terenie instalacji i poza nią. |
| Art. 26 ust. 7 lit. c) | Obiekt infrastruktury usługowej (np. oczyszczalnia ścieków czy instalacja LNG) | Średnia roczna całkowita moc wejściowa przekracza 7 MW | Ocena wykorzystania ciepła odpadowego na terenie instalacji i poza nią. |
| Art. 26 ust. 7 lit. d) | Centrum przetwarzania danych | Całkowita znamionowa moc wejściowa przekracza 1 MW | Ocena kosztów i korzyści - obejmująca m.in. wykonalność techniczną, opłacalność i wpływ na efektywność energetyczną i lokalne zapotrzebowanie na ciepło (z uwzględnieniem różnic między porami roku) - wykorzystania ciepła odpadowego (z systemu chłodniczego) w celu zaspokojenia ekonomicznie uzasadnionego zapotrzebowania oraz przyłączenia tej instalacji do sieci ciepłowniczej lub efektywnego/ opartego na energii odnawialnej systemu chłodniczego lub innych instalacji odzyskujących ciepło odpadowe. Analiza kosztów i korzyści ma uwzględniać rozwiązania systemu chłodzenia, które umożliwiają usuwanie lub wychwytywanie ciepła odpadowego na użytecznym poziomie temperatury przy minimalnych nakładach energii pomocniczej. |
Zdaniem Komisji wyniki analizy kosztów i korzyści należy również wykorzystać do spełnienia wymogów art. 26 ust. 6 dyrektywy (UE) 2023/1791, który zobowiązuje państwa członkowskie do zapewnienia, aby centra przetwarzania danych, których całkowita znamionowa moc wejściowa przekracza 1 MW, korzystały z ciepła odpadowego lub innych zastosowań umożliwiających odzyskiwanie ciepła odpadowego. Jeżeli analiza kosztów i korzyści wykaże, że nie jest to technicznie lub ekonomicznie wykonalne, centra przetwarzania danych nie muszą wykorzystywać ciepła odpadowego ani innych zastosowań umożliwiających odzyskiwanie ciepła odpadowego.
Wykonalność techniczną należy postrzegać jako zależną od charakterystyki centrum przetwarzania danych oraz dostępności rozwiązań technicznych lub technologicznych umożliwiających wykorzystanie ciepła odpadowego lub innych zastosowań umożliwiających odzyskiwanie ciepła odpadowego, bez uszczerbku dla celu i działalności podstawowej centrum przetwarzania danych.
Wykonalność ekonomiczna oznacza zdolność projektu dotyczącego wykorzystania ciepła odpadowego lub zastosowań umożliwiających odzyskiwanie ciepła odpadowego przez centrum przetwarzania danych do wykazania rentowności ekonomicznej lub zrównoważenia, tj. do generowania dochodów lub wartości wystarczających do pokrycia kosztów oraz zapewnienia rozsądnego wynagrodzenia z tytułu ryzyka i zwrotu z inwestycji. Zdaniem Komisji wykonalność ekonomiczna powinna uwzględniać takie czynniki jak koszty produkcji, możliwości finansowania, ryzyko oraz potencjał w zakresie zysku lub oszczędności.
W tabeli 3 przedstawiono sugerowaną metodę ustalania, czy całkowita moc wejściowa w instalacji jest niższa czy wyższa od progu określonego w art. 26 ust. 7 dyrektywy (UE) 2023/1791, tj. 10 MW dla cieplnych instalacji elektroenergetycznych, 8 MW dla instalacji przemysłowych, 7 MW dla obiektów infrastruktury usługowej lub 1 MW dla centrów przetwarzania danych. Tabela 3 w niniejszym załączniku zawiera opis sposobu obliczania/określania różnych mocy produkcyjnych. "Całkowitą moc wejściową" należy interpretować jako zdolność produkcyjną, a nie jako ilość energii (mierzoną w MWh), ponieważ należy ją porównać z określonym progiem (wyrażonym w MW), który odnosi się do zdolności wytwarzania ciepła/chłodu. Jeżeli chodzi o całkowitą moc wejściową (lub zdolność produkcyjną), art. 26 ust. 7 dyrektywy (UE) 2023/1791 należy rozumieć jako odnoszący się do zdolności produkcyjnej danej instalacji.
Tabela 3
Sugerowane metody określania mocy wejściowej obiektów i instalacji
| Odniesienie w dyrektywie (UE) 2023/1791 | Plan dla obiektu (nowego lub zmodernizowanego) | Metoda określania mocy wejściowej |
| Art. 26 ust. 7 lit. a) | Cieplna instalacja elektroenergetyczna | Uwzględnia się średnią roczną całkowitą moc wejściową. Opcje pomiaru: - Opcja domyślna: podzielić całkowitą roczną moc wejściową (w MWh) przez liczbę równoważnych godzin obciążenia w ciągu roku; - podzielić dzienną produkcję przez liczbę godzin w ciągu dnia; - uwzględnić produkcję szczytową. |
| Art. 26 ust. 7 lit. b) | Instalacja przemysłowa | Uwzględnia się średnią roczną całkowitą moc wejściową. Opcje pomiaru: - Opcja domyślna: podzielić całkowitą roczną moc wejściową (w MWh) przez liczbę równoważnych godzin obciążenia w ciągu roku; - podzielić dzienną produkcję przez liczbę godzin w ciągu dnia; - uwzględnić produkcję szczytową. |
| Art. 26 ust. 7 lit. c) | Obiekt infrastruktury usługowej (np. oczyszczalnia ścieków czy instalacja LNG) | Uwzględnia się średnią roczną całkowitą moc wejściową. Opcje pomiaru: - Opcja domyślna: podzielić całkowitą roczną moc wejściową (w MWh) przez liczbę równoważnych godzin obciążenia w ciągu roku; - podzielić dzienną produkcję przez liczbę godzin w ciągu dnia; - uwzględnić produkcję szczytową. |
| Art. 26 ust. 7 lit. d) | Centrum przetwarzania danych | Uwzględnia się całkowitą znamionową moc wejściową 28 . Punkt pomiarowy: w punkcie lub punktach przekazania energii elektrycznej. |
Zgodnie z art. 26 ust. 7 dyrektywy (UE) 2023/1791 państwa członkowskie mają również dążyć do usunięcia barier w wykorzystywaniu ciepła odpadowego i zapewniać wsparcie dla upowszechniania korzystania z ciepła odpadowego w przypadku planowania nowych lub modernizacji już istniejących instalacji. W tym celu państwa członkowskie powinny najpierw zidentyfikować te bariery (które mogą się różnić w poszczególnych państwach członkowskich w zależności od kontekstu regulacyjnego, środowiskowego i technicznego). W zależności od barier zastosowanie będą miały różne rozwiązania służące ich eliminacji. Przykłady finansowanych przez UE projektów dotyczących wykorzystania ciepła odpadowego, które mogą być przydatne w tym kontekście, wymieniono w dodatku F do niniejszego załącznika.
W załączniku XI do dyrektywy (UE) 2023/1791 określono zasady dotyczące analizy kosztów i korzyści na poziomie instalacji w celu dostarczenia informacji do celów środków przewidzianych w art. 26 ust. 7 i 9 dyrektywy (UE) 2023/1791. W załączniku XI do dyrektywy (UE) 2023/1791 określono zakres oceny, który ogranicza się do planowanej instalacji (tj. źródła ciepła, w tym odzysku ciepła odpadowego) oraz wszelkich odpowiednich istniejących lub potencjalnych punktów zapotrzebowania na ciepło lub chłodzenie, które mogłyby być zaopatrywane z tej instalacji, z uwzględnieniem racjonalnych możliwości (np. wykonalności technicznej i odległości). Należy to rozważać w ramach danej granicy geograficznej, którą zdaniem Komisji mogą określić lokalne jednostki administracyjne zgodnie z zasadami przewodnimi ustanowionymi przez państwo członkowskie.
W analizie kosztów i korzyści należy uwzględnić zarówno "istniejące, jak i potencjalne punkty zapotrzebowania na ciepło i chłodzenie", które mogą być zaopatrywane z instalacji. Oczywiście potencjalne punkty obciążenia cieplnego i chłodniczego mogą jeszcze nie istnieć w momencie oddania instalacji do użytku. W związku z tym konieczne może być przeprowadzenie analizy kosztów i korzyści oraz udzielenie zezwolenia przy założeniu, że instalacja jest wyposażona do działania jako kogeneracja/odzysk ciepła odpadowego (a nie działa jako taka w momencie oddania do eksploatacji) i jest w stanie zaopatrywać potencjalne punkty obciążenia cieplnego i chłodniczego po ich powstaniu. Ma to miejsce w przypadku, gdy na podstawie kompleksowej oceny w zakresie ogrzewania i chłodzenia zgodnie z art. 25 ust. 1 dyrektywy (UE) 2023/1791 istnieją wyraźne perspektywy obciążenia cieplnego i chłodniczego, tj. przyjęcia środków, polityk lub strategii, na przykład utworzenia sieci DHC lub brakujących urządzeń oraz połączenia z odbiorcą lub odbiorcami energii cieplnej w ramach projektu lub grup projektów, których korzyści przewyższały koszty w ramach analizy kosztów i korzyści na poziomie krajowym przeprowadzonej zgodnie z częścią III załącznika X do dyrektywy (UE) 2023/1791.
Załącznik XI do dyrektywy (UE) 2023/1791 stanowi, że "analizy kosztów i korzyści uwzględniają analizę ekonomiczną obejmującą analizę finansową, która odzwierciedla rzeczywiste transakcje przepływów pieniężnych". Analiza finansowa musi odzwierciedlać rzeczywiste przepływy pieniężne z inwestycji w poszczególne instalacje i z ich eksploatacji. Wynik analizy finansowej powinien bowiem znaleźć odzwierciedlenie w decyzjach dotyczących udzielania zezwoleń mających wpływ na działalność gospodarczą instalacji.
Analizę na poziomie instalacji można byłoby jednak włączyć do szerszej analizy ekonomicznej prowadzonej przez operatorów instalacji. W załączniku XI zobowiązano państwa członkowskie do określenia zasad przewodnich dotyczących metody, założeń i horyzontów czasowych na potrzeby analizy ekonomicznej.
Zaleca się, aby państwa członkowskie przyjęły szczegółowe wytyczne dotyczące analizy kosztów i korzyści, aby zapewnić spójne stosowanie tego wymogu we wszystkich obiektach. Oprócz kryteriów, o których mowa w art. 26 ust. 8 dyrektywy (UE) 2023/1791, zaleca się, aby w wytycznych określono wspólne założenia dotyczące okresów zwrotu, wymaganych stóp zwrotu z inwestycji, prognozowanych cen paliwa i energii elektrycznej, kosztów polityki i poziomów wsparcia. Założenia takie należy wykorzystać w analizie ekonomicznej, chyba że wnioskodawca może przedstawić dowody wykazujące, że alternatywne założenia są odpowiednie w przypadku jego instalacji. Zgodnie z wymogami załącznika XI do dyrektywy (UE) 2023/1791 założenia powinny realistycznie odzwierciedlać rzeczywiste warunki inwestycji dla projektów.
Aby spełnić wymogi określone w art. 26 ust. 7 dyrektywy (UE) 2023/1791, zaleca się, aby państwa członkowskie stosowały pięcioetapowe podejście do sposobu przeprowadzania analizy kosztów i korzyści na poziomie instalacji. Proponowane podejście zostało określone w dodatku G do niniejszego załącznika i w dużej mierze opiera się na podejściu przedstawionym w sprawozdaniu JRC z 2015 r. 29 w sprawie najlepszych praktyk i nieformalnych wytycznych dotyczących analizy kosztów i korzyści na poziomie instalacji. Zachęca się państwa członkowskie do uwzględnienia w krajowych środkach transpozycji zaleceń określonych w dodatku G do niniejszego załącznika.
W art. 26 ust. 8 dyrektywy (UE) 2023/1791 zezwala się państwom członkowskim na zwolnienie niektórych instalacji z wymogu przeprowadzenia analizy kosztów i korzyści na określonych warunkach. Ponadto państwa członkowskie mogą również ustanowić wartości progowe, wyrażone jako ilość dostępnego ciepła odpadowego, zapotrzebowanie na ciepło lub odległości instalacji przesyłowych od sieci ciepłowniczych, które to progi zwalniają poszczególne instalacje z wymogu przeprowadzenia analizy kosztów i korzyści. W przypadku gdy państwo członkowskie zdecyduje się zwolnić instalację z obowiązku przeprowadzania analizy kosztów i korzyści, musi powiadomić Komisję o zwolnieniach przyznanych na podstawie art. 26 ust. 8 dyrektywy (UE) 2023/1791, chyba że zostały one już zgłoszone w trakcie wdrażania dyrektywy 2012/27/UE i opublikowane na stronie internetowej Komisji 30 .
W art. 26 ust. 9 dyrektywy (UE) 2023/1791 wymaga się, aby wyniki analizy kosztów i korzyści były uwzględniane w kryteriach udzielania zezwoleń lub pozwoleń wydawanych instalacjom objętym analizą kosztów i korzyści.
Sekcja E wytycznych dotyczących dyrektywy 2012/27/UE odnosiła się do udzielania zezwoleń i równoważnych procedur wydawania pozwoleń dla instalacji 31 .
W art. 26 ust. 12 dyrektywy (UE) 2023/1791 zobowiązuje się państwa członkowskie do gromadzenia informacji na temat analiz kosztów i korzyści, w tym informacji na temat parametrów ciepła. Biorąc pod uwagę potencjalne wykorzystanie ciepła, najbardziej charakterystycznym parametrem ciepła dostępnego do wtórnego wykorzystania jest temperatura.
Sprawozdania na temat art. 26 dyrektywy (UE) 2023/1791 nie sporządza się w ramach krajowych planów w dziedzinie energii i klimatu ani krajowych sprawozdań z postępów w dziedzinie energii i klimatu.
Art. 26. dyrektywy (UE) 2023/1791 zawiera szereg następujących wymogów dotyczących warunkowego zgłoszenia:
Art. 26. dyrektywy (UE) 2023/1791 jest ściśle powiązany z wymogami w zakresie sprawozdawczości wynikającymi z tej dyrektywy, w szczególności z następujących artykułów:
DODATEK AMETODA OKREŚLANIA UDZIAŁU ENERGII ZE ŹRÓDEŁ ODNAWIALNYCH, CIEPŁA ODPADOWEGO I (WYSOKOS- PRAWNEJ) KOGENERACJI (DOMYŚLNE PODEJŚCIE DO DEFINICJI EDHC)
METODA OKREŚLANIA UDZIAŁU ENERGII ZE ŹRÓDEŁ ODNAWIALNYCH, CIEPŁA ODPADOWEGO I (WYSOKOS- PRAWNEJ) KOGENERACJI (DOMYŚLNE PODEJŚCIE DO DEFINICJI EDHC)
Etap 1 - Określenie szczegółów technicznych jednostek wytwarzania ciepła i chłodu
W przypadku wszystkich jednostek wytwarzania ciepła zasilających system DHC należy zebrać dane dotyczące ilości energii wprowadzanej do systemu DHC, zdezagregowane według zastosowanej technologii konwersji i paliwa. Pomiaru tego należy dokonywać w punkcie przekazania z jednostek wytwarzania ciepła do systemu DHC. Jest to określane jako "energia końcowa brutto". Zalecany szablon do gromadzenia danych przedstawiono w tabeli A-1.
Tabela A-1
Zalecany szablon do gromadzenia danych dotyczących zużycia energii w systemie ciepłowniczym lub chłodniczym
| Źródło energii | Technologia konwersji | Ilość ciepła wprowadzonego do systemu DHC (w MWh, w ujęciu rocznym) |
| Odnawialne źródła energii (OZE) określone w art. 2 pkt 1 dyrektywy w sprawie energii odnawialnej | ||
| Głębokie ciepło geotermalne | Ciepło bezpośrednie | X1 MWh |
| Biomasa (stała) (*) | Kocioł | X2 MWh |
| Biomasa (stała) (*) | (Wysokosprawna) kogeneracja | X3 MWh |
| Gaz odnawialny np. gaz pochodzący z wysypisk śmieci, biogaz i biometan (*) | Kocioł gazowy | X4 MWh |
| Gaz odnawialny np. gaz pochodzący z wysypisk śmieci, biogaz i biometan (*) | (Wysokosprawna) kogeneracja | X5 MWh |
| Biopaliwa (ciekłe) (*) | Kocioł | X6 MWh |
| Biopaliwa (ciekłe) (*) | (Wysokosprawna) kogeneracja | X7 MWh |
| Energia elektryczna pochodząca ze źródeł odnawialnych | Kocioł elektryczny | X8 MWh |
| Ciepło z energii słonecznej termicznej | Ciepło bezpośrednie | X9 MWh |
| Ciepło otoczenia (np. powietrze, rzeki, jeziora, woda morska i ścieki) | Pompa ciepła | X10 MWh |
| Płytkie ciepło geotermalne (np. wody gruntowe, grunt) | Pompa ciepła | X11 MWh |
| WHR (odzysk ciepła odpadowego) (ciepło odpadowe i chłód odpadowy zdefiniowano w art. 2 pkt 9 dyrektywy w sprawie energii odnawialnej) | ||
| Produkt uboczny w instalacjach przemysłowych lub instalacjach wytwórczych energii lub w sektorze usług (np. centra przetwarzania danych i miejskie źródła ciepła) | Ciepło bezpośrednie | Y1 MWh |
| Produkt uboczny w instalacjach przemysłowych lub instalacjach wytwórczych energii lub w sektorze usług (np. centra przetwarzania danych i miejskie źródła ciepła, takie jak szpitale, biura, centra handlowe, metro itp.) | Pompa ciepła | Y2 MWh |
| HECHP (jak zdefiniowano w art. 2 pkt 36 i 40 dyrektywy (UE) 2023/1791 oraz w załączniku III do tej dyrektywy) | ||
| Wysokosprawna kogeneracja wykorzystująca wyłącznie paliwa kopalne | HECHP | Z1 MWh (termiczna) |
| Wysokosprawna kogeneracja wykorzystująca paliwa kopalne i paliwa odnawialne (jednostka współspalania) (*) | HECHP | Z2 MWh (termiczna) |
| Nieodnawialne źródła energii | ||
| Paliwa kopalne nieuwzględnione w HECHP | Wszystkie technologie (w tym kogeneracja inna niż HECHp) | W MWh |
| Całkowita wprowadzona energia | ||
| Ogółem | Wszystkie technologie | |
| Uwagi: Ciepło jako produkt uboczny jednostki wytwórczej energii uznaje się za ciepło wytwarzane przez kogenerację i w związku z tym powinno być zgodne z definicją OZE lub HECHP, aby można je było uwzględnić. (*) Biomasę i biopaliwa należy zaliczyć na poczet udziału paliw odnawialnych, jeżeli spełniają kryteria zrównoważonego rozwoju określone w dyrektywie w sprawie energii odnawialnej. | ||
Etap 2 - Obliczanie udziału wszystkich dostaw energii (% całkowitej wprowadzonej energii cieplnej)
Do obliczenia udziału wszystkich dostaw energii można wykorzystać szablon z tabeli A-2. W kolumnie pierwszej i kolumnie drugiej tabeli opisano różne źródła i technologie dostarczania ciepła. W kolumnie trzeciej wskazano, jaki udział wprowadzonej energii można zaliczyć na poczet każdego progu.
Tabela A-2
Szablon do obliczania udziału w dostawach energii
| Źródło energii | Technologia konwersji | Udział mocy zaliczonej na poczet progów (w %) |
| OZE (określone w art. 2 pkt 1 dyrektywy w sprawie energii odnawialnej) | ||
| Głębokie ciepło geotermalne | Ciepło bezpośrednie | OZE1 = X1 MWh / Całkowita energia w MWh wprowadzona do systemu DHC (T) |
| Biomasa (stała) | Kocioł | OZE2 = X2 MWh / T |
| Biomasa (stała) | (Wysokosprawna) kogeneracja (*) | OZE3 = X3 MWh / T |
| Gaz odnawialny np. gaz pochodzący z wysypisk śmieci, biogaz i biometan | Kocioł gazowy | OZE4 = X4 MWh / T |
| Gaz odnawialny np. gaz pochodzący z wysypisk śmieci, biogaz i biometan | (Wysokosprawna) kogeneracja 0 | OZE5 = X5 MWh / T |
| Biopaliwa (ciekłe) | Kocioł | OZE6 = X6 MWh / T |
| Biopaliwa (ciekłe) | (Wysokosprawna) kogeneracja | OZE7 = X7 MWh / T |
| Energia elektryczna pochodząca ze źródeł odnawialnych | Kocioł elektryczny | OZE8 = X8 MWh / T |
| Ciepło z energii słonecznej termicznej | Ciepło bezpośrednie | OZE9 = X9 MWh / T |
| Ciepło otoczenia (np. powietrze, rzeki, jeziora, woda morska i ścieki) | Pompa ciepła | OZE10 = X10 MWh** / T |
| Płytkie ciepło geotermalne (np. wody gruntowe) | Pompa ciepła | OZE11 = X11 MWh** / T |
| Całkowity udział OZE | ||
| WHR (odzysk ciepła odpadowego) (ciepło odpadowe i chłód odpadowy zdefiniowano w art. 2 pkt 9 dyrektywy w sprawie energii odnawialnej) | ||
| Produkt uboczny w instalacjach przemysłowych lub instalacjach wytwórczych energii lub w sektorze usług (np. centra przetwarzania danych i miejskie źródła ciepła) | Ciepło bezpośrednie | WHR1 = Y1 MWh / T |
| Produkt uboczny w instalacjach przemysłowych lub instalacjach wytwórczych energii lub w sektorze usług (np. centra przetwarzania danych i miejskie źródła ciepła, takie jak szpitale, biura, centra handlowe, metro itp.) | Pompa ciepła | WHR2 = Y2 MWh / T |
| Całkowity udział WHR | ||
| HECHP (jak zdefiniowano w art. 2 pkt 36 i 40 dyrektywy (UE) 2023/1791 oraz w załączniku III do tej dyrektywy) | ||
| HECHP wykorzystująca wyłącznie paliwa kopalne | HECHP | HECHP1 = Z1 MWh / T |
| HECHP wykorzystująca paliwa kopalne i paliwa odnawialne (systemy dwupali- wowe) | HECHP | HECHP2 = Z2 MWh / T |
| Całkowity udział HECHP | ||
| Uwagi: (*) Aby uniknąć podwójnego zaliczenia, wytworzona energia cieplna musi być liczona jako energia odnawialna dla odnawialnych źródeł energii (niezależnie od tego, czy jest to CHP czy HECHP) i jako CHP dla kopalnych źródeł energii, aby można ją było zaliczyć na poczet kryteriów HECHP. (**) Jak zaproponowano w motywie 107 dyrektywy (UE) 2023/1791, do celów obliczania udziału energii ze źródeł odnawialnych w systemie ciepłowniczym w kontekście art. 26 dyrektywy (UE) 2023/1791 zaleca się, aby ciepło w całości pochodzące z pompy ciepła i trafiające do sieci było rozliczane jako energia ze źródeł odnawialnych, pod warunkiem że dana pompa ciepła spełnia w momencie instalacji minimalne warunki efektywności określone w załączniku VII do dyrektywy (UE) 2018/2001. | ||
Etap 3 - Porównanie uzyskanych udziałów z mającymi zastosowanie progami
Ostatnim etapem procesu jest ocena, czy udziały obliczone na etapie drugim są zgodne z definicją zawartą w art. 26 ust. 1 dyrektywy (UE) 2023/1791.
Dany system DHC definiuje się jako "efektywny", jeżeli spełnia kryteria określone w art. 26 ust. 1 dyrektywy (UE) 2023/1791, które zmieniają się w czasie zgodnie z następującymi ramami czasowymi (zob. tabela A-3):
Tabela A-3
Mające zastosowanie minimalne progi dla efektywnego systemu ciepłowniczego i chłodniczego (podejście domyślne)
DODATEK BMETODA OKREŚLANIA ILOŚCI EMISJI GAZÓW CIEPLARNIANYCH Z SYSTEMU CIEPŁOWNICZEGO I CHŁODNICZEGO NA JEDNOSTKĘ CIEPŁA LUB CHŁODU DOSTARCZONĄ ODBIORCOM (ALTERNATYWNE PODEJŚCIE DO DEFINICJI EDHC)
METODA OKREŚLANIA ILOŚCI EMISJI GAZÓW CIEPLARNIANYCH Z SYSTEMU CIEPŁOWNICZEGO I CHŁODNICZEGO NA JEDNOSTKĘ CIEPŁA LUB CHŁODU DOSTARCZONĄ ODBIORCOM (ALTERNATYWNE PODEJŚCIE DO DEFINICJI EDHC)
Etap 1 - Określenie szczegółów technicznych każdej jednostki wytwórczej
Etap ten w dużej mierze odpowiada pierwszemu etapowi w ramach podejścia domyślnego. W przypadku wszystkich jednostek wytwarzania ciepła i chłodu należy określić energię wprowadzaną do systemu DHC, zdezagregowaną według zastosowanej technologii konwersji i paliwa. Pomiar należy przeprowadzić w punkcie przekazania między technologią konwersji a systemem DHC. Mimo że emisję uznaje się za całkowitą i nie jest one podzielona na poszczególne jednostki wytwórcze, jest to konieczne, ponieważ tylko w ten sposób można wiarygodnie określić ogólną wielkość emisji wygenerowanej w procesach wytwarzania, co jest niezbędne do obliczenia intensywności emisji każdej jednostki energii dostarczanej odbiorcom.
Etap 2 - Określenie współczynników emisji
Dla każdej technologii i paliwa państwa członkowskie ustalają współczynniki emisji, które wskazują emisje na jednostkę energii wyrażoną w g/kWh. Zalecany szablon przedstawiający współczynniki emisji zawarto w tabeli B-1. Wytyczne dotyczące określania wartości znajdują się w bazie danych dotyczącej współczynników emisji opublikowanej przez Europejską Agencję Środowiska 35 . Biorąc pod uwagę różnice między państwami członkowskimi w zakresie czynników wpływających na współczynniki emisji, takich jak dokładna charakterystyka stosowanych paliw i technologii, mogą pojawić się różne współczynniki emisji w poszczególnych państwach członkowskich. Współczynniki emisji dla wszystkich rodzajów energii ze źródeł odnawialnych określonych w art. 2 pkt 1 dyrektywy w sprawie energii odnawialnej i dla ciepła odpadowego wynoszą 0.
Tabela B-1
Zalecany szablon do prezentacji współczynników emisji
| Źródło energii | Technologia konwersji | Współczynnik emisji (w g/ kWh) |
| OZE (określone w art. 2 pkt 1 dyrektywy w sprawie energii odnawialnej) | ||
| Wszystkie źródła | Wszystkie technologie | 0 |
| Odzysk ciepła odpadowego (WHR) (ciepło odpadowe i chłód odpadowy zdefiniowano w art. 2 pkt 9 dyrektywy w sprawie energii odnawialnej) | ||
| Wszystkie produkty uboczne | Bezpośrednia/pompa ciepła | 0 g/kWh |
| CHP (jak zdefiniowano w art. 2 pkt 36 i 40 dyrektywy (UE) 2023/1791 oraz w załączniku III do tej dyrektywy) | ||
| Wysokosprawna CHP wykorzystująca wyłącznie paliwa kopalne lub biomasę niezwiązaną z OZE | HECHP | F13 g/kWh |
| Wysokosprawna CHP wykorzystująca paliwa kopalne, biomasę niezwiązaną z OZE i paliwa odnawialne (systemy dwupaliwowe) | HECHP | F14 g/kWh |
| Kogeneracja wykorzystująca wyłącznie paliwa kopalne lub biomasę niezwiązaną z OZE | CHP | F15 g/kWh |
| CHP wykorzystująca paliwa kopalne, biomasę niezwiązaną z OZE i paliwa odnawialne (systemy dwupaliwowe) | CHP | F16 g/kWh |
| Nieodnawialne źródła energii | ||
| Gaz ziemny | Wszystkie technologie (z wyłączeniem CHP) | F17 g/kWh |
| Ropa naftowa | Wszystkie technologie (z wyłączeniem CHP) | F18 g/kWh |
| Węgiel brunatny | Wszystkie technologie (z wyłączeniem CHP) | F19 g/kWh |
| Węgiel | Wszystkie technologie (z wyłączeniem CHP) | F20 g/kWh |
| Biomasa niezwiązana z OZE | Wszystkie technologie (z wyłączeniem CHP) | F21 g/kWh |
Etap 3 - Obliczanie całkowitej emisji
Dla każdej instalacji wytwórczej zmierzoną na etapie 1 energię wprowadzaną do systemu DHC mnoży się przez ten współczynnik. Suma tych iloczynów stanowi całkowitą emisję związaną z wytworzoną energią wprowadzaną do systemu DHC. Obliczenie całkowitej emisji można przedstawić zgodnie z tabelą B-2.
Tabela B-2
Obliczenie całkowitej emisji
| Źródło energii | Technologia konwersji | Emisje |
| OZE (określone w art. 2 pkt 1 dyrektywy w sprawie energii odnawialnej) | ||
| Całkowita emisja związana z OZE | EMRES = 0 | |
| WHR (odzysk ciepła odpadowego) (ciepło odpadowe i chłód odpadowy zdefiniowano w art. 2 pkt 9 dyrektywy w sprawie energii odnawialnej) | ||
| Całkowita emisja związana z WHR | EMWHR = 0 | |
| CHP (jak zdefiniowano w art. 2 pkt 36 i 40 dyrektywy (UE) 2023/1791 oraz w załączniku III do tej dyrektywy) | ||
| Wysokosprawna CHP wykorzystująca wyłącznie paliwa kopalne lub biomasę niezwiązaną z OZE | HECHP | CEM13 = X13 MWh * 1000 kWh/MWh * F13 g/kWh |
| Wysokosprawna CHP wykorzystująca paliwa kopalne, biomasę niezwiązaną z OZE i paliwa odnawialne (systemy dwupali- wowe) | HECHP | CEM14 = X14 MWh * 1000 kWh/MWh * F14 g/kWh |
| CHP wykorzystująca wyłącznie paliwa kopalne lub biomasę nie- związaną z OZE | CHP | CEM15 = X15 MWh * 1000 kWh/MWh * F15 g/kWh |
| CHP wykorzystująca paliwa kopalne, biomasę niezwiązaną z OZE i paliwa odnawialne (systemy dwupaliwowe) | CHP | CEM16 = X16 MWh * 1000 kWh/MWh * F16 g/kWh |
| Całkowita emisja związana z CHP | EMCHP = X CEMi | |
| Nieodnawialne źródła energii (NRES) | ||
| Gaz ziemny | Wszystkie technologie (z wyłączeniem CHP) | NEM17 = X17 MWh * 1000 kWh/MWh * F17 g/kWh |
| Ropa naftowa | Wszystkie technologie (z wyłączeniem CHP) | NEM18 = X18 MWh * 1000 kWh/MWh * F18 g/kWh |
| Węgiel brunatny | Wszystkie technologie (z wyłączeniem CHP) | NEM19 = X19 MWh * 1000 kWh/MWh * F19 g/kWh |
| Węgiel | Wszystkie technologie (z wyłączeniem CHP) | NEM20 = X20 MWh * 1000 kWh/MWh * F20 g/kWh |
| Biomasa niezwiązana z OZE | Wszystkie technologie (z wyłączeniem CHP) | NEM21 = X21 MWh * 1000 kWh/MWh * F21 g/kWh |
| Całkowita emisja związana z nieodnawialnymi źródłami energii | EMNRES = Z NEM, | |
| Całkowita emisja | TOTEM = EMRES + EMWHR + EMCHP + EMNRES | |
Etap 4 - Obliczanie emisji na dostarczoną jednostkę ciepła lub chłodu
Na tym etapie państwa członkowskie muszą ocenić, ile ciepła i chłodu dostarczono odbiorcom. Punktem pomiarowym w tym przypadku jest punkt przekazania między systemem DHC a odbiorcami. Etap ten można ułatwić poprzez już istniejące gromadzenie danych, na przykład za pośrednictwem operatorów DHC lub dostawców energii. Etap ten pozwala obliczyć całkowitą energię dostarczoną przez odbiorców, która nie jest równoważna całkowitej ilości energii wprowadzonej do sieci ze względu na utratę ciepła w sieci. Intensywność emisji na dostarczoną kWh ciepła lub chłodu oblicza się na podstawie następującego wzoru:
Emissions per unit of heat or cold delivered = Total emissions=Total energy delivered
Wyniki tego obliczenia należy wyrazić w gramach ekwiwalentu CO2 dla emisji i kWh w odniesieniu do energii.
Etap 5 - Porównanie wyniku z mającym zastosowanie progiem
Po ustaleniu stosunku emisji gazów cieplarnianych do dostarczonej energii państwa członkowskie powinny porównać go z mającym zastosowanie progiem określonym w tabeli B-3 dla danego okresu. Jeżeli emisje na jednostkę ciepła lub chłodu dostarczonego do odbiorców wynoszą nie więcej niż mający zastosowanie próg, system DHC jest efektywny.
Tabela B-3
Mające zastosowanie progi emisji gazów cieplarnianych decydujące o efektywności systemów ciepłowniczych i chłodniczych
| Okres | Próg decydujący o efektywności systemu ciepłowniczego i chłodniczego |
| Do 31 grudnia 2025 r. | 200 g/kWh |
| Od 1 stycznia 2026 r. do 31 grudnia 2034 r. | 150 g/kWh |
| Od 1 stycznia 2035 r. do 31 grudnia 2044 r. | 100 g/kWh |
| Od 1 stycznia 2045 r. do 31 grudnia 2049 r. | 50 g/kWh |
| Od 1 stycznia 2050 r. | 0 g/kWh |
DODATEK CKWANTYFIKACJA KOSZTÓW MODERNIZACJI
KWANTYFIKACJA KOSZTÓW MODERNIZACJI
Tabela C-1
Koszty modernizacji
| Rodzaje kosztów | Koszty kwalifikowalne |
| Koszty techniczne | Wytwarzanie energii cieplnej Wymiana i modernizacja jednostek wytwórczych |
| Dystrybucja ciepła Wymiana i modernizacja technologii dystrybucji: - Sieć pierwotna (rurociągi ciepłownicze) - Sieć wtórna (równoległe rurociągi zwrotne) Sprzęt (np. do pomiarów) i oprogramowanie do monitorowania wydajności i gromadzenia danych (w tym wdrożenie narzędzi oprogramowania, systemów monitorowania, systemów nadzoru i gromadzenia danych) | |
| Zużycie ciepła Wymiana i renowacja podstacji Wdrożenie inteligentnych technologii pomiarowych i zdalnego sterowania | |
| Automatyzacja, monitorowanie, sterowanie i cyfryzacja Wdrażanie i wymiana urządzeń i technologii służących do monitorowania, sterowania i cyfryzacji | |
| Koszty nietechniczne | Zarządzanie projektem i planowanie Inne koszty, takie jak procedury przetargowe, kampania informacyjna dla społeczeństwa |
Zaleca się państwom członkowskim, aby opracowały metodę zapewniającą wskazówki dla operatorów sieci DHC dotyczące szacowania kosztów nowej porównywalnej jednostki. Metoda taka powinna obejmować co najmniej następujące etapy:
Etap 1: określenie głównych cech i elementów istniejącego systemu pod względem rodzaju instalacji DHC, wielkości, technologii wytwarzania i innych kwestii technicznych związanych z wytwarzaniem, dystrybucją i zużyciem ciepła. Określenie części systemu, która zostanie poddana modernizacji.
Etap 2: określenie porównywalnej jednostki. Nową jednostkę uznaje się za "porównywalną", jeżeli posiada takie same cechy jak istniejąca jednostka pod względem rodzaju instalacji DHC, wielkości, dystrybucji lub technologii wytwarzania oraz innych kwestii technicznych związanych z wytwarzaniem, dystrybucją i zużyciem ciepła.
Etap 3: gromadzenie danych na temat kosztów każdego nowego elementu porównywalnej jednostki na rynku, w tym zarówno kosztów sprzętu/materiału, jak i kosztów instalacji. Dane dotyczące kosztów można gromadzić bezpośrednio od uczestników rynku (tj. producentów, dostawców, instalatorów i operatorów sieci). Dane można również gromadzić na podstawie literatury. Wykaz potencjalnych opracowań i źródeł przedstawiono w tabeli C-2.
Tabela C-2
Opracowania dotyczące kosztów budowy i modernizacji elementów systemu ciepłowniczego i chłodniczego
| Autor | Rok publikacji | Tytuł | Link |
| ReUseHeat | 2022 | Handbook for increased recovery of urban excess heat [Podręcznik dotyczący zwiększonego odzysku nadmiaru ciepła w miastach] | https://www.reuseheat.eu/wp-content/uploads/ 2022/09/ReUseHeat-Handbook-For-Increased-Reco very-of-Urban-Excess-Heat.pdf |
| ReUseHeat | 2022 | Calculation tool for leveli- sed cost of heat (LCOH) [Narzędzie do obliczania uśrednionych kosztów wytworzenia ciepła] | https://www.euroheat.org/resource/reuseheat-calcu lation-tool-for-levelised-cost-of-heat.html |
| Upgrade DH | 2019 | Upgrading the performance of district heating networks - Technical and non-technical approaches [Poprawa efektywności sieci ciepłowniczych - Podejścia techniczne i nietechniczne] | https://www.upgrade-dh.eu/images/Publications% 20and%20Reports/D2.5_2019-07-02_Upgrade- DH_Handbook_EN.pdf |
| Upgrade DH | 2020 | Summary on business models and initiating investments for upgrading district heating [Podsumowanie dotyczące modeli biznesowych i inicjowania inwestycji w modernizację systemów ciepłowniczych] | https://www.upgrade-dh.eu/images/Publications% 20and%20Reports/UpgradeDH%20D5.5.pdf |
Etap 4: porównanie szacowanych kosztów modernizacji istniejącej jednostki z szacowanymi kosztami inwestycji w nową porównywalną jednostkę. Jeżeli szacunkowe koszty modernizacji przekraczają 50 % nowej porównywalnej jednostki, modernizacja jest znaczna.
DODATEK DNAJLEPSZE PRAKTYKI W ZAKRESIE ŚRODKÓW Z DZIEDZINY POLITYKI I OBLICZENIA ICH WPŁYWU NA OBOWIĄZKOWE WYMOGI (W TYM WIELOKROTNY WPŁYW)
NAJLEPSZE PRAKTYKI W ZAKRESIE ŚRODKÓW Z DZIEDZINY POLITYKI I OBLICZENIA ICH WPŁYWU NA OBOWIĄZKOWE WYMOGI (W TYM WIELOKROTNY WPŁYW)
Inne praktyki przedstawiono w następujących dokumentach:
DODATEK EPROCES OPRACOWYWANIA PLANU PIĘCIOLETNIEGO
PROCES OPRACOWYWANIA PLANU PIĘCIOLETNIEGO
Określenie konkretnych środków jest procedurą wieloetapową. W niniejszym dodatku opisano najpierw sposób przeprowadzania każdego etapu, a następnie zaproponowano wykaz konkretnych informacji, które należy zgromadzić lub przedstawić.
Etap pierwszy - ocena stanu obecnego
Pierwszym krokiem jest ocena obecnego stanu systemu DHC. Na wstępie należy określić zakres geograficzny planu. Składa się on z obecnie istniejącej sieci, przyłączonych odbiorców i jednostek wytwarzania ciepła. Do tego należy dodać przyszłą rozbudowę sieci, potencjalnych odbiorców i potencjalne jednostki wytwarzania ciepła.
Szablon zaproponowany w tabeli E-1 podsumowuje obecny stan systemu DHC.
Tabela E-1
Szablon do opisu obecnego stanu systemu ciepłowniczego i chłodniczego
| Wskaźnik | Wartość |
| Wskaźniki ogólne | |
| Uśredniony koszt ciepła/chłodu | Euro (EUR) |
| Złożoność (wytwórcy ciepła, punkty przyłączenia, poziomy sieci) | Liczba i opis każdej części |
| Mapy ze wszystkimi instalacjami wytwarzania ciepła, sieciami i przepompowniami | Mapy |
| Wiek elementów | Liczba lat |
| Gotowość do zdecentralizowanego poboru ciepła (wymaganego w przypadku niektórych rodzajów energii ze źródeł odnawialnych) | Ocena techniczna |
| Rury | |
| Długość sieci i zasięg przestrzenny | km |
| Technologia rurociągów | Nazwa zastosowanej technologii |
| Szczegóły techniczne rur (np. średnica, materiał itp.) | W zależności od wskaźnika |
| Izolacja | Nazwa zastosowanej technologii |
| Parametry hydrauliczne | bar i m3/h |
| Zmiana temperatury (dostarczanie i powrót) | °C |
| Liczba, pojemność i technologia magazynowania ciepła | Liczba, MW i nazwa używanej technologii |
| Szczegóły techniczne rur (np. średnica, materiał itp.) | W zależności od wskaźnika |
| Odbiorcy | |
| Liczba odbiorców | Liczba (z podziałem na całe budynki i pojedyncze lokale mieszkalne) |
| Rodzaj odbiorcy | Korporacyjny, publiczny lub prywatny (z podziałem na poszczególne części lub cały budynek) |
| Rodzaj budynku | Budynki mieszkalne lub niemieszkalne |
| Zapotrzebowanie na ciepło dla każdego odbiorcy | kWh |
| Poziom temperatury u odbiorców | °C |
| Zmiana temperatury (dostarczanie i powrót) | °C |
| Wytwarzanie energii cieplnej | |
| Zainstalowana moc wytwórcza | MW |
| Liczba jednostek wytwarzania ciepła | Liczba |
| Technologia każdej jednostki wytwarzania ciepła | Nazwa technologii konwersji (np. CHP, kocioł lub ciepło bezpośrednie) |
| Źródło energii w każdej jednostce wytwarzania ciepła (w szczególności w przypadku pomp ciepła) | Nazwa źródła (np. powietrze, ziemia, woda, tunele metra i centra przetwarzania danych) |
| Moc wprowadzana przez każdą jednostkę wytwarzania ciepła | MWh |
| Czasowa dostępność każdej jednostki wytwarzania ciepła | % roku, w którym urządzenie wprowadza ciepło do systemu DHC |
| Poziom temperatury u odbiorców | °C |
| Zmiana temperatury (dostarczanie i powrót) | °C |
| Jakość systemu ciepłowniczego i chłodniczego | |
| Liczba ponownych napełnień rocznie | Liczba przypadków wymiany całej objętości cieczy |
| Korozja wewnątrz i na zewnątrz rur | Liczba miejsc, w których wystąpiła korozja; opis stopnia korozji |
| Utrata ciepła | MW |
| Temperatura wody | °C |
| Liczba wyłączeń rocznie | Liczba |
| Jakość wody | Stosowana norma jakości wody, np. AGFW FW 510 (2018) |
Etap drugi - potencjał zastosowania energii ze źródeł odnawialnych, ciepła odpadowego i wysokosprawnej kogeneracji
Po drugie ocenia się potencjał zwiększenia udziału energii ze źródeł odnawialnych, ciepła odpadowego i wysokosprawnej kogeneracji (HECHP). Można to podzielić na przybliżoną analizę wszystkich potencjalnych źródeł ciepła, a następnie dogłębną ocenę najbardziej obiecujących źródeł ciepła. Jeżeli w wyniku kolejnej szczegółowej analizy okaże się, że potencjał niektórych źródeł ciepła jest niższy niż przewidywano, zaleca się powtórzenie poprzez przeprowadzenie dogłębnej analizy wcześniej wyłączonych źródeł ciepła. Zalecane szablony do analizy potencjału technicznego i ekonomicznego w zakresie energii ze źródeł odnawialnych, ciepła odpadowego i HECHP przedstawiono w tabelach E-2 i E-3.
Tabela E-2
Uproszczona ocena potencjału technicznego i gospodarczego w zakresie energii ze źródeł odnawialnych, ciepła odpadowego i wysokosprawnej kogeneracji
| Uproszczona ocena | ||||
| Źródło energii | Potencjał | Temperatura | Dostępność czasowa | Uwagi |
| Otaczające powietrze | Wszędzie dostępne | Niska; wyższa latem niż zimą | Cały rok | |
| Słoneczna termiczna | Przestrzeń jest ograniczona; dostępność ulega wahaniom | Średnia; w zależności od intensywności | Waha się | |
| Ciepło odpadowe (z centrum przetwarzania danych) | Stale dostępne | Średnia; stała | Cały rok | |
| Biomasa spalana w HECHP | Źródło paliwa ma ograniczoną dostępność | Wysoka; stała | Cały rok | |
Tabela E-3
Szczegółowa ocena potencjału technicznego i gospodarczego w zakresie energii ze źródeł odnawialnych, ciepła odpadowego i wysokosprawnej kogeneracji
| Szczegółowa ocena (podobna jak powyżej, ale określona ilościowo) | |||||
| Źródło energii | Technologia konwersji | Poziom temperatury | Teoretycznie dostępna energia cieplna | Ciepłownie | Potencjalne lokalizacje instalacji |
| Powietrze | Pompa ciepła | X °C, wyższa latem niż zimą | X GWh | 2 instalacje, każda o mocy X MW | Centrum przetwarzania danych 1 |
| Biomasa | HECHP | X °C, stała przez cały rok | X GWh | 5 instalacji, każda o mocy X MW | Obszar 3, obszar 5 |
Etap trzeci - scenariusze zapotrzebowania na energię cieplną
Na etapie trzecim należy opracować jeden lub dwa scenariusze zmiany zapotrzebowania na ciepło. Mają one na celu określenie, jaka rozbudowa systemu DHC jest ekonomicznie uzasadniona i ile zidentyfikowanego potencjału w zakresie energii ze źródeł odnawialnych, ciepła odpadowego i HECHP należy rozwinąć w określonym czasie. Scenariusze powinny uwzględniać takie czynniki jak:
Po opracowaniu tego scenariusza należy określić poziomy odniesienia dla ilości ciepła, które można dostarczyć za pośrednictwem systemu DHC w danym roku.
Proponowany szablon sprawozdania z głównych ustaleń przedstawiono w tabeli E-4.
Tabela E-4
Sprawozdanie z głównych ustaleń dotyczących scenariuszy zapotrzebowania na ciepło w pięcioletnim planie systemu ciepłowniczego i chłodniczego
| Wskaźnik | Wartość |
| Liczba potencjalnych odbiorców | Liczba |
| Obecny rodzaj dostaw ciepła dla każdego potencjalnego odbiorcy | Nazwa technologii |
| Energia potrzebna do zaopatrywania wszystkich odbiorców (w tym potencjalnych odbiorców) | MWh |
Etap czwarty - Koncepcja techniczna na przyszłość
Na tym etapie należy określić różne warianty zasilania systemu DHC na podstawie analizy potencjalnych jednostek wytwarzania ciepła i potencjalnego zapotrzebowania. Ważne jest określenie poziomów odniesienia, które mają zostać osiągnięte w określonych latach dla każdego rodzaju jednostki wytwarzania ciepła, jak również udziału energii ze źródeł odnawialnych, ciepła odpadowego i HECHP. Minimalnym celem tych poziomów odniesienia powinny być progi określone w art. 26 ust. 1 dyrektywy (UE) 2023/1791. Na tym etapie ważne jest uwzględnienie potencjalnych ograniczeń w odniesieniu do niektórych źródeł energii, takich jak biomasa. Oprócz jednostek wytwarzania ciepła na etapie tym określono również zmiany infrastrukturalne w systemie DHC, takie jak budowa dodatkowych rur lub ulepszenia izolacji.
Każdemu wariantowi powinna towarzyszyć ocena wykonalności w odniesieniu do wytwarzania ciepła, parametrów systemu DHC oraz wyniku ekonomicznego. Zaleca się również rozważenie, w jaki sposób system DHC mógłby zapewniać usługi bilansujące i inne usługi systemowe w systemie elektroenergetycznym. Takie warianty w systemie DHC ułatwiają łączenie nieciągłych źródeł odnawialnych ze źródłami dostępnymi stale w celu zapewnienia stałych dostaw ciepła do odbiorców końcowych i konsumentów. Analiza ta przyczynia się do wdrożenia art. 24 ust. 8 dyrektywy w sprawie energii odnawialnej.
Wynik tego etapu jest preferowanym wariantem przyszłego rozwoju systemu DHC. Decyzja ta mogłaby opierać się na ocenie, który z różnych wariantów ma najlepszy stosunek czasu potrzebnego do zapewnienia zgodności z art. 26 ust. 1 dyrektywy (UE) 2023/1791 do wyniku ekonomicznego. Ewentualnie mogłaby ona opierać się na ocenie, który z różnych wariantów zapewnia najlepszy stosunek wyniku ekonomicznego do oszczędności energii/emisji.
Proponowany szablon sprawozdania z głównych ustaleń przedstawiono w tabeli E-5.
Tabela E-5
Sprawozdanie podsumowujące koncepcję techniczną pięcioletniego planu systemu ciepłowniczego i chłodniczego
| Wskaźnik | Wartość |
| Wskaźniki ogólne | |
| Uśredniony koszt ciepła/chłodu | Euro (EUR) |
| Złożoność (wytwórcy ciepła, punkty przyłączenia, poziomy sieci) | Liczba i opis każdej części |
| Mapy ze wszystkimi instalacjami wytwarzania ciepła, sieciami i przepompowniami | Mapy |
| Gotowość do zdecentralizowanego poboru ciepła (wymaganego w przypadku niektórych rodzajów energii ze źródeł odnawialnych) | Ocena techniczna |
| Rury | |
| Długość sieci i zasięg przestrzenny | km |
| Technologia rurociągów | Nazwa zastosowanej technologii |
| Szczegóły techniczne rur (np. średnica, materiał itp.) | W zależności od wskaźnika |
| Izolacja | Nazwa zastosowanej technologii |
| Parametry hydrauliczne | bar i m3/h |
| Zmiana temperatury (dostarczanie i powrót) | °C |
| Liczba, pojemność i technologia magazynowania ciepła | Liczba, MW i nazwa używanej technologii |
| Odbiorcy | |
| Liczba odbiorców | Liczba (z podziałem na całe budynki i pojedyncze lokale mieszkalne) |
| Rodzaj odbiorcy | Korporacyjny, publiczny lub prywatny (z podziałem na poszczególne części lub cały budynek) |
| Rodzaj budynku | Budynki mieszkalne lub niemieszkalne |
| Zapotrzebowanie na ciepło dla każdego odbiorcy | kWh |
| Poziom temperatury u odbiorców | °C |
| Zmiana temperatury (dostarczanie i powrót) | °C |
| Wytwarzanie energii cieplnej | |
| Zwiększenie wykorzystania energii odnawialnej | MW |
| Zwiększenie wykorzystania ciepła odpadowego | MW |
| Zwiększenie wykorzystania HECHP | MW |
| Zainstalowana moc wytwórcza (z podziałem na istniejącą i planowaną) | MW |
| Liczba jednostek wytwarzania ciepła (z podziałem na istniejące i planowane) | Liczba |
| Technologia każdej jednostki wytwarzania ciepła (z podziałem na istniejącą i planowaną) | Nazwa technologii konwersji (np. CHP, kocioł lub ciepło bezpośrednie) |
| Źródło energii w każdej jednostce wytwarzania ciepła (w szczególności w przypadku pomp ciepła) | Nazwa źródła (np. powietrze, ziemia, woda, tunele metra i centra przetwarzania danych) |
| Moc wprowadzana przez każdą jednostkę wytwarzania ciepła | MW |
| Czasowa dostępność każdej jednostki wytwarzania ciepła | % roku, w którym urządzenie wprowadza ciepło do systemu ciepłowniczego i chłodniczego |
| Poziom temperatury u odbiorców | °C |
| Zmiana temperatury (dostarczanie i powrót) | °C |
Etap piąty - harmonogram, zasoby i strategia
Na ostatnim etapie należy opracować konkretne środki, przyporządkowane do harmonogramu, które doprowadzą do osiągnięcia preferowanego wariantu określonego na etapie czwartym. W szczególności należy wyraźnie określić środki, które zostaną podjęte w pierwszych latach po przyjęciu planu. Konieczne jest zatem wskazanie zasobów niezbędnych do realizacji każdego środka oraz sposobu ich uruchomienia. Dotyczy to w szczególności potrzeb inwestycyjnych, ale może również obejmować wymaganą siłę roboczą i pozwolenia. Ponadto należy opracować strategię komunikacji i akceptacji społecznej, aby zagwarantować, że podejmowane działania nie zostaną opóźnione ze względu na możliwy do uniknięcia sprzeciw społeczny.
Wyniki etapu piątego można przedstawić w sposób zaproponowany w tabeli E-6.
Tabela E-6
Sprawozdanie podsumowujące koszty i finansowanie pięcioletniego planu systemu ciepłowniczego i chłodniczego
| Wskaźnik | Wartość |
| Wymagane inwestycje ogółem | EUR |
| Koszty inwestycji pokrywane ze środków publicznych | EUR |
DODATEK FFINANSOWANE PRZEZ UE PROJEKTY DOTYCZĄCE WYKORZYSTANIA CIEPŁA ODPADOWEGO
FINANSOWANE PRZEZ UE PROJEKTY DOTYCZĄCE WYKORZYSTANIA CIEPŁA ODPADOWEGO
DODATEK GPIĘCIOETAPOWE PODEJŚCIE DO PRZEPROWADZENIA ANALIZY KOSZTÓW I KORZYŚCI NA POZIOMIE INSTALACJI
PIĘCIOETAPOWE PODEJŚCIE DO PRZEPROWADZENIA ANALIZY KOSZTÓW I KORZYŚCI NA POZIOMIE INSTALACJI
Na etapie 1 należy zdefiniować i określić zakres analizy kosztów i korzyści. Należy określić i opisać cel projektu. W odniesieniu do dokładnego zakresu analizy kosztów i korzyści należy uwzględnić dwa główne elementy:
Etap 2: dostępne/potencjalne ciepło odpadowe
Na etapie 2 należy zbadać dostępne/potencjalne ciepło odpadowe. Ciepło odpadowe wpływa na analizę kosztów i korzyści na dwa sposoby. Po pierwsze ciepło odpadowe, które jest odzyskiwane lub przekształcane przez instalację, jest "produktem energetycznym", a zatem będzie generować przepływy przychodów. Po drugie ciepło odpadowe determinuje konstrukcję i wielkość niezbędnych urządzeń do odzyskiwania ciepła, a tym samym będzie miało wpływ na koszty kapitałowe. To, czy ciepło odpadowe jest zużywane na terenie instalacji czy poza nią, będzie miało również wpływ na korzyści i koszty projektu. Podczas gdy odzyskiwanie energii na terenie instalacji wiąże się z oszczędnościami energii, które można przełożyć na niższe koszty operacyjne instalacji, odzysk poza nią przyniesie dodatkowe dochody ze sprzedaży na rynku dodatkowego "produktu" (czyli ciepła odpadowego). Potencjał ciepła odpadowego różni się w zależności od rodzaju instalacji i metody identyfikacji tego ciepła odpadowego również będą się różnić.
Etap 3: gromadzenie danych na potrzeby analizy kosztów i korzyści
Etap 3 polega na gromadzeniu wszystkich danych, które są istotne dla przeprowadzenia analizy kosztów i korzyści. Gromadzenie danych mogą ułatwić niektóre przepisy dyrektywy (UE) 2023/1791, na przykład:
Niektóre dodatkowe dane mogą być wymagane w odniesieniu do określonych urządzeń ujętych w analizie kosztów i korzyści.
Etap 4: określenie scenariusza odniesienia i założeń
Na etapie 4 określa się scenariusz odniesienia i założenia. Scenariusz odniesienia odnosi się do scenariusza służącego do porównania z planowaną nową lub zmodernizowaną instalacją. Scenariusz odniesienia można określić przez obliczenie ceny ciepła dla potencjalnych beneficjentów ciepła odpadowego odzyskanego za pomocą planowanej instalacji. Szacuje się w nim oszczędności ekonomiczne (tj. ograniczenie zakupu paliw przy takiej samej ilości ogrzewania/chłodzenia) oraz ograniczenie emisji dwutlenku węgla (tj. zmniejszenie emisji po cenie emisji dwutlenku węgla).
Etap 5: przeprowadzenie analizy kosztów i korzyści
W ramach etapu 5 przeprowadza się analizę kosztów i korzyści. Pierwszym zadaniem jest określenie i zdefiniowanie parametrów i założeń, które będą miały wpływ na wykonalność finansową projektu, a tym samym na jego realizację z punktu widzenia inwestora, a także na zewnętrzne korzyści społeczne, które mogą wynikać z inwestycji. W analizie finansowej należy uwzględnić trzy główne kategorie parametrów:
Koszty projektu obejmują głównie nakłady inwestycyjne i koszty operacyjne. Nakłady inwestycyjne to koszty poniesione w związku z zakupem środków trwałych lub zwiększeniem wartości istniejących aktywów. Mogą one obejmować na przykład sprzęt, koszty gruntów, instalacje pozablokowe, koszty wzajemnych połączeń, rozwoju i finansowania itp. Koszty operacyjne to codzienne wydatki, takie jak koszty eksploatacji i konserwacji, ubezpieczenia, zarządzania projektem, podatki od nieruchomości, uprawnienia do emisji itp.
Korzyści projektu obejmują przede wszystkim:
Parametry technicznoekonomiczne obejmują głównie parametry, takie jak:
Koszty i korzyści projektu to kategorie parametrów wykorzystanych do przeprowadzenia analizy kosztów i korzyści oraz ustalenia, czy projekt jest ekonomicznie uzasadniony, przez porównanie całkowitych korzyści (które wykraczają poza korzyści i przychody czysto finansowe i obejmują szersze korzyści środowiskowe, społeczne i gospodarcze) z całkowitymi kosztami (które również wykraczają poza finansowe koszty budowy i eksploatacji i uwzględniają koszty społeczne, środowiskowe i szersze koszty gospodarcze). W celu przeprowadzenia analizy kosztów i korzyści można zastosować różne metody, przy czym każda z nich uwzględnia węższy lub szerszy zakres parametrów. Przykłady metod analizy kosztów i korzyści obejmują:
| Identyfikator: | Dz.U.UE.L.2024.2395 |
| Rodzaj: | zalecenie |
| Tytuł: | Zalecenie 2024/2395 ustanawiające wytyczne dotyczące interpretacji art. 26 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1791 w odniesieniu do zaopatrzenia w energię cieplną i chłodniczą |
| Data aktu: | 2024-09-02 |
| Data ogłoszenia: | 2024-09-09 |
| Data wejścia w życie: | 2024-09-02 |
