uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 212,
uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,
po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,
stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą 1 ,
(1) Układ o stowarzyszeniu między Unią a Ukrainą 2 (zwany dalej "układem o stowarzyszeniu"), obejmujący pogłębioną i kompleksową strefę wolnego handlu, wszedł w życie w dniu 1 września 2017 r. Z uwagi na to, że dnia 23 czerwca 2022 r. Rada Europejska uznała europejską perspektywę Ukrainy i postanowiła przyznać Ukrainie status kraju kandydującego, należy uznać Ukrainę za kwalifikującą się do otrzymania pomocy makrofinansowej z Unii.
(2) Wiosną 2014 r. Ukraina rozpoczęła realizację ambitnego programu reform, których celem jest stabilizacja jej gospodarki i poprawa warunków życia jej obywateli. Głównymi priorytetami tego programu są walka z korupcją oraz reformy konstytucyjne, wyborcze i sądownicze. Wdrażanie tych reform wsparto poprzez sześć kolejnych programów pomocy makrofinansowej, w ramach których Ukraina otrzymała pomoc w formie pożyczek na łączną kwotę 6,2 mld EUR. Ostatnio udzielona nadzwyczajna pomoc makrofinansowa, która została udostępniona w kontekście rosnących napięć na granicy z Rosją na podstawie decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/313 3 , zapewniła Ukrainie 1,2 mld EUR w formie pożyczek, wypłacone w dwóch transzach po 600 mln EUR w marcu i maju 2022 r.
(3) Niczym niesprowokowana i nieuzasadniona wojna napastnicza Rosji przeciwko Ukrainie, która rozpoczęła się dnia 24 lutego 2022 r., spowodowała utratę dostępu do rynku dla Ukrainy i drastyczny spadek przychodów publicznych, natomiast wydatki publiczne na zaradzenie sytuacji humanitarnej i zachowanie ciągłości działania służb państwowych znacznie wzrosły. W obliczu tej wysoce niepewnej i zmiennej sytuacji najlepsze szacunki potrzeb Ukrainy w zakresie finansowania dokonane przez Międzynarodowy Fundusz Walutowy (MFW) wskazują na nadzwyczajną lukę w finansowaniu w wysokości około 39 mld USD w 2022 r., z czego około połowa mogłaby zostać zaspokojona, gdyby zadeklarowane dotychczas wsparcie międzynarodowe zostało w pełni wypłacone. Szybkie przyznanie Ukrainie pomocy makrofinansowej przez Unię na podstawie niniejszej decyzji, będące pierwszym etapem wdrażania pełnej wyjątkowej pomocy makrofinansowej do wysokości 9 miliardów EUR, uznaje się w obecnych nadzwyczajnych okolicznościach za właściwą odpowiedź w perspektywie krótkoterminowej na najpilniejsze potrzeby Ukrainy w zakresie finansowania oraz na znaczne ryzyko zagrażające stabilności makrofinansowej tego państwa. Unijna pomoc makrofinansowa ma wesprzeć stabilizację makrofinansową Ukrainy i wzmocnić odporność tego kraju, tym samym przyczyniając się do zachowania przez Ukrainę długookresowej zdolności do obsługi długu publicznego, a ostatecznie - do umożliwienia jej spłaty zobowiązań finansowych.
(4) Ustalenie kwoty pomocy makrofinansowej Unii udzielanej na podstawie niniejszej decyzji odbywa się przy uwzględnieniu planowanej pełnej wyjątkowej pomocy makrofinansowej i opiera się na ocenie ilościowej pozostających do zaspokojenia potrzeb Ukrainy w zakresie finansowania zewnętrznego, przeprowadzonej we współpracy z MFW i innymi międzynarodowymi instytucjami finansowymi, oraz uwzględnia zdolność Ukrainy do finansowania się z własnych zasobów. Przy ustalaniu tej kwoty uwzględnia się również spodziewane wkłady finansowe ze strony darczyńców dwustronnych i wielostronnych, potrzebę zapewnienia sprawiedliwego podziału obciążenia między Unią a innymi darczyńcami, a także środki uruchomione wcześniej na Ukrainie w ramach innych unijnych instrumentów finansowania zewnętrznego oraz wartość dodaną ogólnego zaangażowania Unii. Należy uznać zaangażowanie władz Ukrainy w ścisłą współpracę z MFW w zakresie opracowania i wdrożenia krótkoterminowych środków nadzwyczajnych oraz ich chęć do opracowania wraz z MFW odpowiedniego programu gospodarczego, kiedy pozwolą na to okoliczności. Pomoc makrofinansowa Unii powinna służyć utrzymaniu stabilności makrofinansowej i odporności Ukrainy w okolicznościach wojny. Komisja powinna zapewnić zgodność prawną i merytoryczną pomocy makrofinansowej Unii z głównymi zasadami i celami środków podejmowanych w różnych obszarach działań zewnętrznych oraz innych stosownych polityk Unii.
(5) Pomoc makrofinansowa Unii powinna wspierać jej politykę zewnętrzną dotyczącą Ukrainy. Komisja i Europejska Służba Działań Zewnętrznych powinny ściśle współpracować przez cały okres udzielania pomocy makrofinansowej w celu koordynowania zewnętrznej polityki Unii i zapewnienia spójności tej polityki.
(6) Warunkiem wstępnym przyznania pomocy makrofinansowej Unii powinno być przestrzeganie przez Ukrainę skutecznych mechanizmów demokratycznych - w tym wielopartyjnego systemu parlamentarnego - i praworządności oraz gwarantowanie poszanowania praw człowieka. Trwająca wojna, a w szczególności wprowadzony stan wojenny, nie powinny naruszać tych zasad, mimo koncentracji władzy w rękach organów władzy wykonawczej.
(7) W celu zapewnienia skutecznej ochrony interesów finansowych Unii związanych z wyjątkową pomocą makrofinansową Unii Ukraina powinna wprowadzić stosowne środki w zakresie zapobiegania nadużyciom finansowym, korupcji i wszelkim innym nieprawidłowościom związanym z tą pomocą oraz w zakresie ich zwalczania. W szczególności należy uwzględnić w umowie pożyczki kontrole przeprowadzane przez Komisję, kontrole przeprowadzane przez Trybunał Obrachunkowy oraz możliwość wykonywania przez Prokuraturę Europejską jej uprawnień, zgodnie z art. 129 i 220 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego (UE, Euratom) 2018/1046 4 (zwanego dalej "rozporządzeniem finansowym").
(8) Pomoc makrofinansowa Unii udzielana na podstawie niniejszej decyzji, będąca pierwszym etapem wdrażania planowanej pełnej, wyjątkowej pomocy makrofinansowej dla Ukrainy, powinna być powiązana z rygorystycznymi wymogami w zakresie sprawozdawczości, które mają zostać określone w protokole ustaleń. Te rygorystyczne wymogi w zakresie sprawozdawczości powinny mieć na celu - w zaistniałych okolicznościach wojny - zapewnienie wykorzystania środków finansowych w skuteczny, przejrzysty i rozliczalny sposób. Przyszłe operacje w ramach pomocy makrofinansowej uzależnione będą od spełnienia warunków dotyczących polityki, które powinny służyć wzmocnieniu natychmiastowej odporności Ukrainy i jego długookresowej zdolności do obsługi długu, ograniczając tym samym ryzyko związane ze spłatą pozostających do spłaty i przyszłych zobowiązań finansowych.
(9) W celu zapewnienia jednolitych warunków wykonywania niniejszej decyzji należy powierzyć Komisji uprawnienia wykonawcze. Uprawnienia te powinny być wykonywane zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 5 .
(10) Pomoc makrofinansowa w wysokości do 1 mld EUR przyznana na podstawie niniejszej decyzji stanowi zobowiązanie finansowe Unii w ramach ogólnej kwoty gwarancji na działania zewnętrzne na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/947 6 .
(11) Zgodnie z art. 210 ust. 3 rozporządzenia finansowego zobowiązania warunkowe wynikające z gwarancji budżetowych lub pomocy finansowej, obciążające budżet, uznaje się za stabilne, jeżeli ich prognozowane zmiany w perspektywie wieloletniej dokonują się w granicach wyznaczonych w rozporządzeniu Rady (UE, Euratom) 2020/2093 7 oraz w granicach pułapu rocznych środków na płatności określonego w art. 3 ust. 1 decyzji Rady (UE, Euratom) 2020/2053 8 . Aby umożliwić Unii zapewnienie znacznego wsparcia dla Ukrainy w formie pomocy makrofinansowej z zachowaniem bezpieczeństwa finansowego, a jednocześnie utrzymać wysoką zdolność kredytową Unii i tym samym zapewnić jej zdolność skutecznego finansowania w kontekście jej polityki wewnętrznej i zewnętrznej, należy zagwarantować odpowiednią ochronę budżetu Unii przed wystąpieniem tych zobowiązań warunkowych oraz zapewnić ich stabilność finansową w rozumieniu art. 210 ust. 3 rozporządzenia finansowego.
(12) Zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami przed przyznaniem dodatkowych pożyczek w ramach wyjątkowej pomocy makrofinansowej dla Ukrainy niezbędne jest wzmocnienie odporności wspólnego funduszu rezerw za pomocą środków współmiernych do ryzyka wynikającego z zobowiązań warunkowych związanych z pomocą makrofinansową Unii dla Ukrainy udzielana na podstawie niniejszej decyzji. Bez takiego wzmocnienia budżet Unii nie będzie w stanie zapewnić, z zachowaniem bezpieczeństwa finansowego, pomocy, jakiej Ukraina potrzebuje w obliczu wojny. Aby chronić budżet Unii, w oparciu o ocenę obecnej sytuacji przewiduje się, że pożyczki w ramach pełnej wyjątkowej pomocy makrofinansowej dla Ukrainy w kwocie do 8,8 mld EUR, w tym obecna transza w wysokości 1 mld EUR, powinny być objęte pokryciem w wysokości 70 % wartości pożyczki.
(13) Na tej podstawie, zamiast stosować ogólną zasadę określoną w art. 31 ust. 5 akapit trzeci rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/947, wskaźnik zasilenia rezerw dla pożyczki w wysokości 1 mld EUR należy ustalić na poziomie 70 %. Odpowiednią kwotę 700 mln EUR należy sfinansować z puli środków przeznaczonych na programy geograficzne na podstawie rozporządzenia (UE) 2021/947. Na kwotę tę należy zaciągnąć zobowiązania i wnieść ją do odpowiedniego modułu wspólnego funduszu rezerw w okresie do 2027 r.
(14) Ze względu na zwiększenie wskaźnika zasilenia rezerw mającego zastosowanie do tej transzy pomocy makrofinansowej Unii zobowiązaniami finansowymi wynikającymi z pomocy makrofinansowej udzielanej na podstawie niniejszej decyzji należy zarządzać odrębnie od innych zobowiązań finansowych w ramach gwarancji na działania zewnętrzne. Ponadto, proponuje się także wykorzystanie rezerw przeznaczonych we wspólnym funduszu rezerw na pomoc makrofinansową udzielana na podstawie niniejszej decyzji wyłącznie na zobowiązania finansowe wynikające z niniejszej decyzji, zamiast zastosowania ogólnej zasady określonej w art. 31 ust. 6 rozporządzenia (UE) 2021/947. Rezerwy przeznaczone na pomoc makrofinansową na podstawie niniejszej decyzji należy następnie wyłączyć z zastosowania efektywnego wskaźnika zasilenia rezerw, wdrażanego zgodnie z art. 213 rozporządzenia finansowego.
(15) Ponieważ cel niniejszej decyzji, a mianowicie zapewnienie Ukrainie pomocy makrofinansowej Unii, aby wesprzeć w szczególności jej odporność i stabilność gospodarczą, nie może zostać osiągnięty w sposób wystarczający przez państwa członkowskie, natomiast ze względu na jego rozmiary i skutki możliwe jest jego lepsze osiągnięcie na poziomie Unii, może ona podjąć działania zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE). Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule niniejsza decyzja nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tego celu.
(16) Z uwagi na pilną potrzebę związaną z wyjątkowymi okolicznościami spowodowanymi niczym niesprowokowaną i nieuzasadnioną wojną napastniczą Rosji należy przewidzieć wyjątek od terminu ośmiu tygodni, o którym mowa w art. 4 Protokołu nr 1 w sprawie roli parlamentów narodowych w Unii Europejskiej, załączonego do TUE, do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej i do Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Energii Atomowej.
(17) Ze względu na trudną sytuację Ukrainy spowodowaną wojną napastniczą Rosji i aby wesprzeć ten kraj w dążeniu do długoterminowej stabilności, należy zastosować odstępstwo od art. 220 ust. 5 lit. e) rozporządzenia finansowego oraz zapewnienia Unii możliwości pokrycia kosztów z tytułu odsetek związanych z pożyczką udzielaną na podstawie niniejszej decyzji oraz zwolnienia Ukrainy z obowiązku poniesienia kosztów administracyjnych. Dotacja na spłatę odsetek powinna być w drodze wyjątku przyznana w formie instrumentu, który uznaje się za odpowiedni do zapewnienia skuteczności wsparcia w rozumieniu art. 220 ust. 1 rozporządzenia finansowego i powinna być pokryta z budżetu Unii. W okresie obowiązywania wieloletnich ram finansowych na lata 2021-2027 dotacja na spłatę odsetek powinna być pokryta z puli środków finansowych, o której mowa w art. 6 ust. 2 lit. a) tiret pierwsze rozporządzenia (UE) 2021/947. Ukraina powinna mieć możliwość wystąpić z wnioskiem o dotację na spłatę odsetek i zwolnienie z kosztów administracyjnych w każdym roku do końca marca. Aby zapewnić elastyczność w spłacaniu kwoty głównej, na zasadzie odstępstwa od art. 220 ust. 2 rozporządzenia finansowego, należy także umożliwić przeniesienie odpowiednich pożyczek zaciągniętych w imieniu Unii.
(18) W świetle sytuacji na Ukrainie niniejsza decyzja powinna wejść w życie w trybie pilnym następnego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej,
PRZYJMUJĄ NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
| W imieniu Parlamentu Europejskiego | W imieniu Rady |
| Przewodnicząca | Przewodniczący |
| R. METSOLA | Z. STANJURA |
Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.
12.01.2026
W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.
12.01.2026
Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.
09.01.2026
Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.
08.01.2026
Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.
08.01.2026
Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.
08.01.2026| Identyfikator: | Dz.U.UE.L.2022.186.1 |
| Rodzaj: | Decyzja |
| Tytuł: | Decyzja 2022/1201 w sprawie udzielenia wyjątkowej pomocy makrofinansowej Ukrainie |
| Data aktu: | 12/07/2022 |
| Data ogłoszenia: | 13/07/2022 |
| Data wejścia w życie: | 14/07/2022 |