Fundusz leśny bez zmian. Ministerstwo Klimatu odrzuca postulaty samorządów

Ministerstwo Klimatu i Środowiska opowiada się za utrzymaniem obecnego modelu zarządzania funduszem leśnym. Przekonuje, że obowiązujące przepisy zapewniają zarówno obligatoryjne wsparcie infrastruktury drogowej na poziomie krajowym, jak i możliwość dostosowywania wydatków do specyfiki poszczególnych regionów bez konieczności narzucania ustawowych algorytmów.

Zdaniem samorządowców Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe, które zarabia miliardy złotych na sprzedaży drewna, nie partycypuje wystarczająco w utrzymaniu dróg gminnych i powiatowych. A to po nich porusza się ciężki sprzęt i pojazdy wykorzystywane w przewozie drewna i maszyn leśnych. Samorządowcy domagają się ustalenia na nowo zasad, na których Lasy Państwowe będą współfinansować koszty remontów i modernizacji tych dróg.

Samorządy skupione w Ogólnopolskim Porozumieniu Organizacji Samorządowych (OPOS) zaproponowały m.in.:

• scedowanie uprawnień do podejmowania decyzji w zakresie udzielenia dofinansowania na szczebel niższy tj. do Regionalnych Dyrekcji Lasów Państwowych,
• uzależnienie wysokości środków funduszu leśnego w części planowanej na dofinansowanie utrzymania dróg a przeznaczonych na dany region, od wielkości obszaru, na którym prowadzona jest gospodarka leśna (powierzchnia zalesienia) oraz od wysokości dochodów uzyskanych przez Lasy Państwowe ze sprzedaży drewna w danym regionie,
• uzależnienie dofinansowania z funduszu leśnego od stanu dróg gminnych i powiatowych narażonych na wzmożony ruch ciężkiego transportu wywożącego drewno,
• określenie mierzalnych wskaźników, które powinny decydować o podziale środków, np.: długość dróg gminnych/powiatowych obciążonych ruchem transportu drewna, natężenie ruchu ciężkiego, udział powierzchni lasów w ogólnej powierzchni gminy/powiatu,
• zmiana zasad ustalania wysokości środków z funduszu leśnego przeznaczonych na udział Lasów Państwowych w kosztach utrzymania dróg - wprowadzenie konkretnego zapisu, nakazującego obowiązkowe (a nie dobrowolne) przeznaczanie określonej części dochodu funduszu leśnego na utrzymanie i remonty dróg powiatowych i gminnych (w tym wewnętrznych w gminach), przyjmując jako wskaźnik ustalania wysokości dofinasowania wielkość obszaru zalesionego i dochód ze sprzedaży drewna w danym regionie.

Obecne rozwiązania są dobre

Ministerstwo przypomniało, że zgodnie z art. 56 ustawy o lasach dysponentem funduszu leśnego pozostaje Dyrektor Generalny Lasów Państwowych. Centralne zarządzanie środkami ma zapewniać:

• jednolitość podejścia w skali całego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe,
• efektywną kontrolę nad ich wykorzystaniem.

Choć decyzje podejmowane są na poziomie Dyrekcji Generalnej, resort podkreślił, że opinie i potrzeby sygnalizowane przez jednostki terenowe Lasów Państwowych mają istotne znaczenie dla identyfikacji lokalnych potrzeb infrastrukturalnych.

Elastyczność obecnych rozwiązań pozwala na wzięcie pod uwagę miejscowych uwarunkowań i potrzeb bez  konieczności wprowadzania „sztywnych”, ustawowo narzuconych kryteriów takich jak wskaźnik lesistości, wysokość dochodów  uzyskanych przez Lasy Państwowe czy kondycja techniczna dróg – uzasadnił Mikołaj Dorożała, wiceminister klimatu i środowiska.

Obligatoryjne wsparcie infrastruktury drogowej

W odpowiedzi na postulat ustawowego określenia minimalnego poziomu środków przeznaczanych na drogi lokalne resort wskazał, że obowiązujący system już przewiduje mechanizm stałego finansowania infrastruktury drogowej. Zgodnie z art. 58b ustawy o lasach:

• Lasy Państwowe corocznie przekazują 2 proc. przychodów ze sprzedaży drewna na Rządowy Fundusz Rozwoju Dróg.

Jest to – jak podkreślono w odpowiedzi na interpelację poselską nr 14951 – znaczący wkład w finansowanie budowy i remontów dróg publicznych. Jednocześnie dobrowolność wykorzystania pozostałych środków funduszu leśnego pozwala Lasom Państwowym reagować na zmieniające się potrzeby lokalne.

Ministerstwo Klimatu i Środowiska jednoznacznie wskazało, że nie prowadzi prac legislacyjnych dotyczących zmiany wysokości środków przekazywanych gminom na utrzymanie dróg lokalnych. Nie planuje przeniesienia kompetencji decyzyjnych w zakresie dysponowania funduszem leśnym na poziom regionalnych dyrekcji Lasów Państwowych.

W ocenie resortu obecny model – przy pozostawieniu kluczowych decyzji Dyrektorowi Generalnemu – gwarantuje zarówno stabilność finansową, jak i możliwość uwzględniania lokalnych potrzeb poprzez elastyczne zarządzanie środkami.