WSA: Rada gminy nie może ograniczać możliwości naprawy samochodów

Zgodnie z gminnym regulaminem, naprawa samochodów na terenie nieruchomości poza warsztatami naprawczymi była dozwolona, jeśli jej zakres był związany z bieżącą eksploatacją i nie spowoduje zanieczyszczeń. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wskazał, że do kompetencji organu należy tylko określenie szczegółowych zasad utrzymania porządku i czystości w zakresie mycia i naprawy samochodów poza myjniami i warsztatami. Tym samym rada nie mogła wprowadzić ograniczeń w tym zakresie.

Rada gminy podjęła uchwałę w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy. Prokurator rejonowy zaskarżył ten akt w zakresie trzech przepisów regulaminu.

Uchwała nakładała ograniczenia i obowiązki

Pierwszy z nich nakładał na właścicieli nieruchomości służących do użytku publicznego obowiązek ich niezwłocznego, po każdorazowym wystąpieniu zjawiska atmosferycznego, oczyszczania ze śniegu, lodu i błota oraz w miarę potrzeb z innych zanieczyszczeń. Przepis ten zakładał również, że obowiązek ten, w zakresie chodników dla pieszych położonych wzdłuż i bezpośrednio przy granicy nieruchomości, które to chodniki stanowią część drogi publicznej i służą dla ruchu pieszego, realizują właściciele tych nieruchomości.

Drugi z przepisów stanowił, że naprawa pojazdów samochodowych na terenie nieruchomości poza warsztatami naprawczymi jest dozwolona, gdy zakres wykonywanej naprawy związany jest z bieżącą eksploatacją pojazdu i pod warunkiem, że nie spowoduje zanieczyszczeń w postaci smarów, olejów i innych ropopochodnych środków oraz zanieczyszczenia otoczenia i zagrożeń dla środowiska. Natomiast trzeci z zaskarżonych przepisów zakładał, że nieczystości ciekłe odbierane ze zbiorników bezodpływowych są obowiązkowo przekazywane do oczyszczalni ścieków położonych na terenie gminy.

Rada przekroczyła zakres upoważnienia

Sprawą zajął się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, który wskazał, że zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. c ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (dalej jako: ustawa), regulamin określa szczegółowe zasady w zakresie uprzątania błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego. Rada gminy przekroczyła więc zakres upoważnienia ustawowego. Powołany przepis ustawy nie upoważnia organu stanowiącego gminy do określania częstotliwości uprzątania tych zanieczyszczeń. Wskazanie, że ma to następować "niezwłocznie" po każdorazowym wystąpieniu zjawiska atmosferycznego stanowi rozszerzenie ustawowego obowiązku. Natomiast pojęcie "w miarę potrzeb" jest zbyt ocenne i niewymierne ustawowo. Ponadto WSA zwrócił uwagę, że obowiązek uprzątnięcia błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z dróg dla pieszych położonych wzdłuż nieruchomości został uregulowany w art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy. Sporny przepis regulaminu stanowił zbędne powtórzenie i nieuprawnioną modyfikację tej regulacji.

Nałożono ograniczenia nieprzewidziane przez ustawę

Odnosząc się do drugiego z zaskarżonych przepisów, sąd wskazał, że art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. d ustawy nie upoważnia rady gminy do wprowadzenia generalnego ograniczenia możliwości naprawy pojazdów samochodowych poza warsztatami naprawczymi jedynie do napraw związanych z bieżącą eksploatacją. Z treści ww. przepisu wynika, że do kompetencji organu uchwałodawczego należy tylko określenie szczegółowych zasad utrzymania porządku i czystości w zakresie mycia i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami naprawczymi, a nie wprowadzenie ograniczeń w tym zakresie. WSA podkreślił, że chodzi o warunki zapewniające zgodne z ustawą odprowadzanie nieczystości powstałych w wyniku mycia i naprawy pojazdów. Ponadto posłużenie się w spornym przepisie regulaminu niezdefiniowanym pojęciem napraw związanych z "bieżącą eksploatacją pojazdu" stoi w sprzeczności z konstytucyjną zasadą pewności i określoności prawa oraz może rodzić problemy interpretacyjne. Sąd zwrócił uwagę, że treść zakazów obciążających właścicieli pojazdów powinna być logiczna i obiektywnie wykonalna w zakresie niezbędnym do utrzymania czystości i porządku.

Stwierdzono nieważność spornych przepisów

WSA wskazał, że zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 3 ustawy, regulamin określa częstotliwość i sposób pozbywania się odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych z terenu nieruchomości oraz z terenów przeznaczonych do użytku publicznego. Z treści tego przepisu nie wynika upoważnienie dla rady gminy do ograniczenia przedsiębiorcom możliwości korzystania ze stacji zlewnych położonych poza obszarem gminy. Sąd podkreślił, że rada gminy jest obowiązana przestrzegać zakresu upoważnienia ustawowego w zakresie tworzenia aktów prawa miejscowego oraz nie może wkraczać w materię uregulowaną ustawą. W świetle powyższych okoliczności, skarga prokuratora rejonowego była zasadna. Zaskarżone przepisy naruszały prawo w istotnym stopniu, co uzasadniało stwierdzenie ich nieważności.

Wyrok WSA w Kielcach z 15 kwietnia 2026 r., sygn. akt II SA/Ke 66/26, nieprawomocny