Ponad 102 mld zł na ochronę ludności. Rząd przyjął program na lata 2027-2031
Ponad 102 mld zł trafi w latach 2027-2031 na realizację Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej. Rząd przyjął projekt uchwały przewidujący finansowanie m.in. budowy schronów, rozwoju infrastruktury ratowniczej, zabezpieczenia dostaw energii i wody oraz szkoleń dla obywateli. Około 30 mld zł ma zostać przekazane do dyspozycji samorządów za pośrednictwem wojewodów.
Rząd przyjął we wtorek projekt uchwały dotyczącej Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2027-2031. Na realizację programu w ciągu pięciu lat przeznaczonych zostanie 102,4 mld zł.
Z tej kwoty około 30 mld zł ma trafić do regionów za pośrednictwem wojewodów. O przeznaczeniu środków mają decydować samorządy. Pieniądze będą mogły zostać wykorzystane m.in. na budowę schronów, rozwój remiz czy inwestycje telekomunikacyjne.
Nowy program ma obowiązywać od 1 stycznia 2027 r. do 31 grudnia 2031 r. Będzie kontynuacją działań prowadzonych w latach 2025-2026, kiedy na ochronę ludności przeznaczono blisko 34 mld zł.
Finansowanie rozpisane na pięć lat
Program zakłada wieloletnie finansowanie inwestycji związanych z ochroną ludności i obroną cywilną.
- W 2027 r. na ten cel ma trafić co najmniej 19,1 mld zł,
- w 2028 r. - 19,7 mld zł,
- w 2029 r. - 20,4 mld zł,
- w 2030 r. - 21,2 mld zł,
- w 2031 r. - 21,9 mld zł.
Jak podkreśla rząd, pięcioletni okres finansowy ma umożliwić sprawną budowę i modernizację obiektów ochronnych, które wymagają planowania wykraczającego poza jeden rok budżetowy.
Wśród głównych priorytetów programu znalazły się budowle ochronne, rozwój bazy i sprzętu ratowniczego, zapewnienie ciągłości dostaw energii, ciepła, żywności i wody, a także tworzenie miejsc magazynowania zapasów na potrzeby sytuacji kryzysowych. Finansowane mają być również systemy bezpieczeństwa teleinformatycznego oraz bezpieczna łączność państwowa.
Schrony, szpitale i przygotowanie obywateli
Państwo planuje inwestowanie w budowę nowych i adaptację istniejących schronów oraz innych obiektów zbiorowej ochrony, tworzenie miejsc doraźnego schronienia (MDS-ów) oraz budowę odpornej infrastruktury medycznej. Sprzęt i zasoby magazynowe mają pozwolić na zachowanie ciągłości dostaw energii, ciepła, żywności i wody pitnej w razie kryzysu, dzięki nowym magazynom i punktom przetrwania.
Kontynuowane będzie tworzenie Korpusu Obrony Cywilnej, a obywatele zyskają dostęp do szkoleń, ćwiczeń i wiedzy ułatwiającej m.in. walkę z dezinformacją.
Nowością programu jest komponent medyczny Szefa Obrony Cywilnej (jest nim minister spraw wewnętrznych i administracji), który powstanie w oparciu o szpitale i inne placówki medyczne podległe MSWiA. Szpitale mają być dostosowane do pracy w warunkach konfliktów zbrojnych z zachowaniem ciągłości zabiegów i niezależnością energetyczną na wypadek dłuższych przerw w dostawach prądu (blackoutów).
OSP z nowymi zadaniami
W ramach programu rozwijana ma być także rola ochotniczych straży pożarnych. Jednostki OSP będą realizować zadania w czterech profilach:
- ewakuacyjnym – wsparcie ewakuacji ludzi, zwierząt i mienia, organizacja punktów załadunku, ewakuacja osób najmniej samodzielnych oraz udział w poszukiwaniu osób zaginionych i zagrożonych;
- logistycznym – przygotowanie miejsc tymczasowego zakwaterowania, doraźne zasilanie z agregatów, dystrybucja paliw, przygotowanie wyżywienia oraz dostarczanie i uzdatnianie wody;
- medycznym – wsparcie organizacji i obsługi doraźnych szpitali oraz tymczasowych miejsc pomocy medycznej, mobilna pomoc medyczna i dostarczanie leków;
- humanitarnym – obsługa obiektów zbiorowej ochrony i punktów pomocy humanitarnej, powiadamianie, ostrzeganie i alarmowanie ludności oraz organizacja punktów ewidencyjno-informacyjnych.
Docelowo w każdej gminie co najmniej jedna jednostka OSP ma zostać przygotowana do wykonywania zadań zgodnych z przydzielonym profilem. Etap przygotowawczy zaplanowano na 2026 r., natomiast w latach 2027-2030 gotowość poszczególnych modułów ma stopniowo wzrastać do pełnej zdolności operacyjnej.
Na doposażenie i przygotowanie jednostek przeznaczono co najmniej:
- 310 mln zł w 2027 r.,
- 330 mln zł w 2028 r.,
- 350 mln zł w 2029 r.
- 370 mln zł w 2030 r.
Według rządu program ma nie tylko zwiększyć odporność państwa na sytuacje kryzysowe, ale także wzmacniać społeczeństwo obywatelskie. Jednocześnie podkreślono, że bezpieczeństwo zależy również od indywidualnego przygotowania obywateli do samodzielnego funkcjonowania przez pierwsze 72 godziny kryzysu.
