Decyzja EBC/2019/31 (2019/1743) w sprawie oprocentowania nadwyżek rezerw oraz niektórych depozytów (wersja przekształcona)

DECYZJA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO (UE) 2019/1743
z dnia 15 października 2019 r.
w sprawie oprocentowania nadwyżek rezerw oraz niektórych depozytów (wersja przekształcona) (EBC/2019/31)

RADA PREZESÓW EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności art. 127 ust. 2 tiret pierwsze,

uwzględniając Statut Europejskiego Systemu Banków Centralnych i Europejskiego Banku Centralnego, w szczególności art. 3 ust. 1 oraz art. 17-19,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Decyzja EBC/2014/23 1  została nowelizowana w znaczącym zakresie 2 . Zważywszy na planowane dalsze zmiany tej decyzji, dla zachowania przejrzystości należy sporządzić jej przekształconą wersję.

(2) Rada Prezesów może zmieniać oprocentowanie wszystkich lub niektórych nadwyżek rezerw należących do instytucji. W dniu 12 września 2019 r. Rada Prezesów zdecydowała o wprowadzeniu dwupoziomowego systemu oprocentowania nadwyżek rezerw, który wyłącza część nadwyżek płynności instytucji, tj. utrzymywane rezerwy przekraczające wymagane rezerwy, spod ujemnego oprocentowania w wysokości stopy depozytu w banku centralnym. W szczególności Rada Prezesów zdecydowała o wyłączeniu określonej wielokrotności wymaganej rezerwy danej instytucji. Rada Prezesów zdecydowała, że początkowy mnożnik "m" wymaganej rezerwy danej instytucji, stosowany do obliczania wyłączonej części nadwyżek rezerw danej instytucji, będzie wynosił sześć dla wszystkich kwalifikowanych instytucji, a początkowa stopa procentowa mająca zastosowanie do wyłączonych nadwyżek rezerw będzie wynosić zero procent. Mnożnik "m" oraz stopa procentowa mająca zastosowanie do wyłączonych nadwyżek rezerw mogą być okresowo zmieniane przez Radę Prezesów.

(3) Decyzja o wprowadzeniu dwupoziomowego systemu oprocentowania nadwyżek rezerw ma na celu wsparcie transmisji polityki pieniężnej na poziomie banków przy jednoczesnym zachowaniu pozytywnego wpływu ujemnych stóp procentowych na akomodacyjne nastawienie polityki pieniężnej oraz kontynuowanie stałej konwergencji inflacji z celem inflacyjnym Europejskiego Banku Centralnego (EBC). Dwupoziomowy system zapewnia zatem, aby ponoszone przez instytucje koszty ujemnych stóp procentowych nie zakłócały sprawnej transmisji polityki pieniężnej na poziomie banków w całej strefie euro,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł  1

Oprocentowanie nadwyżek rezerw

1. 
Rezerwy utrzymywane przez instytucje podlegające postanowieniom art. 2 rozporządzenia Europejskiego Banku Centralnego (WE) nr 1745/2003 (EBC/2003/9) 3  przekraczające rezerwy wymagane zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) nr 2531/98 4  i rozporządzeniem (WE) nr 1745/2003 (EBC/2003/9) (zwane dalej "nadwyżkami rezerw") podlegają oprocentowaniu w wysokości niższej z następujących wartości: zera procent lub stopy depozytu w banku centralnym.
2. 
Określoną część nadwyżek rezerw danej instytucji utrzymywanych na jej rachunkach rezerwy w rozumieniu art. 1 i art. 6 rozporządzenia (WE) nr 1745/2003 (EBC/2003/9), nie przekraczającą określonej wielokrotności wymaganych rezerw tej instytucji (zwaną dalej "odliczeniem"), wyłącza się spod reguły oprocentowania określonej w ust. 1. Mnożnik "m" stosowany do obliczania odliczenia oraz stopa procentowa mająca zastosowanie do wyłączonych nadwyżek rezerw są określana przez Radę Prezesów i podlegają ogłoszeniu na stronie internetowej EBC. W braku odmiennych decyzji wszelkie zmiany mnożnika "m" lub stopy procentowej mającej zastosowanie do wyłączonych nadwyżek rezerw stosuje się od okresu utrzymywania rezerwy następującego po ogłoszeniu decyzji Rady Prezesów. Wyłączone nadwyżki rezerw określa się na podstawie średnich sald na koniec roku kalendarzowego w okresie utrzymywania rezerwy na rachunku rezerwy danej instytucji w rozumieniu art. 1 i art. 6 rozporządzenia (WE) nr 1745/2003 (EBC/2003/9). Środków w depozycie w banku centralnym nie uważa się za nadwyżkę rezerw.
3. 
Odsetki należne lub do zapłaty od wyłączonych lub niewyłączonych nadwyżek rezerw pobiera się lub wypłaca poprzez obciążenie rachunku rezerwy danej instytucji w drugim dniu roboczym KBC po zakończeniu okresu utrzymywania rezerwy, dla którego odsetki te zostały obliczone.
4. 
W przypadku instytucji utrzymujących wymagane rezerwy przez pośrednika zgodnie z art. 10 lub art. 11 rozporządzenia (WE) nr 1745/2003 (EBC/2003/9) odliczenie oblicza się w sposób wskazany w niniejszym ustępie. Mnożnik "m" stosowany do obliczania odliczenia stosuje się do zsumowanych wymaganych rezerw utrzymywanych przez danego pośrednika w imieniu swoim i wszystkich instytucji, dla których utrzymuje on wymagane rezerwy zgodnie z art. 10 lub art. 11 rozporządzenia (WE) nr 1745/2003 (EBC/2003/9). Stopę procentową mającą zastosowanie do wyłączonych nadwyżek rezerw stosuje się wyłącznie do nadwyżek rezerw utrzymywanych na rachunkach rezerwy w rozumieniu art. 1 i art. 6 rozporządzenia (WE) nr 1745/2003 (EBC/2003/9) odpowiedniego pośrednika.
5.  5
 W przypadku przedłużającego się zakłócenia w funkcjonowaniu systemu TARGET trwającego kilka dni operacyjnych, o którym mowa w art. 187a wytycznych Europejskiego Banku Centralnego (UE) 2015/10 (EBC/2014/60) 6 , zastosowanie mają ustępy 1-4. Jeżeli jednak zakłócenie to dotyczy instytucji będących kwalifikowanymi kontrahentami w operacjach polityki pieniężnej Eurosystemu z dostępem do depozytu w banku centralnym zgodnie z tymi wytycznymi, nadwyżki rezerw przewyższające wartość mającego zastosowanie odliczenia zgodnie z ust. 2 automatycznie podlegają oprocentowaniu za okres zakłócenia w funkcjonowaniu systemu TARGET według stopy depozytu w banku centralnym, gdy stopa depozytu w banku centralnym jest wyższa niż zero. Jeżeli dostęp kwalifikowanego kontrahenta do depozytu w banku centralnym podlega limitowi, oprocentowanie określone w poprzednim zdaniu ma zastosowanie wyłącznie do kwoty nadwyżki rezerw tego kontrahenta nieprzekraczającej tego limitu.
Artykuł  2  7

Oprocentowanie niektórych depozytów utrzymywanych w EBC

1. 
(8 ) EBC stosuje stopy oprocentowania określone w art. 2 ust. 4 decyzji Europejskiego Banku Centralnego (UE) 2024/1209 (EBC/2024/11) 9  do niektórych depozytów utrzymywanych w EBC w następujący sposób:
a)
w odniesieniu do rachunków prowadzonych zgodnie z decyzją Europejskiego Banku Centralnego EBC/2003/14 10 , decyzją Europejskiego Banku Centralnego EBC/2010/4 11 , decyzją Europejskiego Banku Centralnego EBC/2010/17 12 , decyzją Europejskiego Banku Centralnego EBC/2010/31 13  oraz rozporządzeniem Rady (UE) 2020/672 14  - stopę oprocentowania określoną w art. 2 ust. 4 lit. a) ppkt (i) decyzji (EU) 2024/1209 (EBC/2024/11);
b)
w odniesieniu do innych rachunków depozytowych Europejskiego Mechanizmu Stabilności i Europejskiego Instrumentu Stabilności Finansowej nieujętych w lit. a) - stopę oprocentowania określoną w art. 2 ust. 4 lit. b) decyzji (UE) 2024/1209 (EBC/2024/11).

Jednakże w każdym okresie, gdy zachodzi wymóg utrzymywania depozytów, o których mowa w lit. a), na odpowiednich rachunkach przed dniem, w którym konieczne jest dokonanie płatności na podstawie przepisów prawa lub ustaleń umownych mających zastosowanie do danego instrumentu, EBC stosuje stopę oprocentowania określoną w art. 2 ust. 4 lit. a) ppkt (ii) decyzji (UE) 2024/1209 (EBC/2024/11).

2. 
EBC stosuje stopę oprocentowania określoną w art. 2 ust. 4 lit. c) ppkt (i) decyzji (UE) 2024/1209 (EBC/2024/11) do specjalnego rachunku prowadzonego w EBC zgodnie z art. 13 ust. 2 decyzji wykonawczej Komisji z dnia 14 kwietnia 2021 r. ustanawiającej niezbędne uzgodnienia dotyczące zarządzania operacjami zaciągania pożyczek na podstawie decyzji Rady (UE, Euratom) 2020/2053 oraz operacji udzielania pożyczek związanych z pożyczkami udzielonymi zgodnie z art. 15 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/241 15  i wykorzystywanego na potrzeby ostrożnościowych środków pieniężnych w odniesieniu do:
a)
programu NextGenerationEU;
b)
Instrumentu wsparcia dla Ukrainy na 2023 r. (pomoc makrofinansowa+) 16 ;
c)
wszelkich innych unijnych programów finansowania uzgodnionych przez EBC i Komisję.

Jednakże do łącznej kwoty depozytów utrzymywanych na tym specjalnym rachunku nieprzekraczającej 20 mld EUR EBC stosuje stopę oprocentowania określoną w art. 2 ust. 4 lit. c) ppkt (ii) decyzji EBC/2024/1209 (EBC/2024/11).

3.  17
 EBC stosuje stopę oprocentowania określoną w art. 2 ust. 4 lit. d) decyzji (UE) 2024/1209 (EBC/2024/11) do specjalnego rachunku prowadzonego w EBC w celu przyjmowania, utrzymywania i dokonywania przelewów kwot przydzielonych na rzecz Mechanizmu współpracy pożyczkowej dla Ukrainy - ustanowionego rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/2773 18  - zgodnie z art. 4 ust. 1 tego rozporządzenia, na cel określony w jego art. 5 ust. 1 lit. a) i z zastrzeżeniem postanowień jego art. 8 ust. 4.
Artykuł  3

Utrata mocy obowiązującej

1. 
Traci moc decyzja EBC/2014/23.
2. 
Odesłania do uchylonej decyzji traktuje się jako odesłania do niniejszej decyzji i odczytuje zgodnie z tabelą korelacji zamieszczoną w załączniku II.
Artykuł  4

Wejście w życie

Niniejsza decyzja wchodzi w życie z dniem następującym po dniu jej opublikowania w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Niniejszą decyzję stosuje się od siódmego okresu utrzymywania rezerwy w 2019 r., rozpoczynającego się 30 października 2019 r.

Sporządzono we Frankfurcie nad Menem dnia 15 października 2019 r.
W imieniu Rady Prezesów EBC
Mario DRAGHI
Prezes EBC

ZAŁĄCZNIKI

ZAŁĄCZNIK  I

Uchylona decyzja oraz decyzje ją zmieniające

Decyzja EBC/2014/23 Dz.U. L 168 z 7.6.2014, s. 115.
Decyzja Europejskiego Banku Centralnego (UE) 2015/509 (EBC/2015/9) Dz.U. L 91 z 2.4.2015, s. 1.

ZAŁĄCZNIK  II

Tabela korelacji

Decyzja EBC/2014/23 Niniejsza decyzja
Artykuł 1 -
Artykuł 2 Artykuł 1
Artykuł 3 -
Artykuł 4 -
Artykuł 5 Artykuł 2
- Artykuł 3
Artykuł 6 Artykuł 4
- Załącznik I
- Załącznik II
1 Decyzja EBC/2014/23 z dnia 5 czerwca 2014 r. w sprawie oprocentowania depozytów, sald oraz nadwyżek rezerw (Dz.U. L 168 z 7.6.2014, s. 115).
2 Zob. załącznik I.
3 Rozporządzenie Europejskiego Banku Centralnego (WE) nr 1745/2003 z dnia 12 września 2003 r. dotyczące stosowania rezerw obowiązkowych (EBC/2003/9) (Dz.U. L 250 z 2.10.2003, s. 10).
4 Rozporządzenie Rady (WE) nr 2531/98 z dnia 23 listopada 1998 r. dotyczące stosowania stóp rezerw obowiązkowych przez Europejski Bank Centralny (Dz.U. L 318 z 27.11.1998, s. 1).
5 Art. 1 ust. 5 dodany przez art. 1 pkt 1 decyzji nr EBC/2024/18 (2024/2016) z dnia 16 lipca 2024 r. (Dz.U.UE.L.2024.2016) zmieniającej nin. decyzję z dniem 15 sierpnia 2024 r.
6 Wytyczne Europejskiego Banku Centralnego (UE) 2015/510 z dnia 19 grudnia 2014 r. w sprawie implementacji ram prawnych polityki pieniężnej Eurosystemu (Wytyczne w sprawie dokumentacji ogólnej) (EBC/2014/60) (Dz.U. L 91 z 2.4.2015, s. 3).
7 Art. 2:

- zmieniony przez art. 1 decyzji nr EBC/2020/38 (1264/2020) z dnia 8 września 2020 r. (Dz.U.UE.L.2020.297.5) zmieniającej nin. decyzję z dniem 16 września 2020 r.

- zmieniony przez art. 1 decyzji nr EBC/2021/25 (874/2021) z dnia 26 maja 2021 r. (Dz.U.UE.L.2021.191.43) zmieniającej nin. decyzję z dniem 1 czerwca 2021 r.

- zmieniony przez art. 1 decyzji nr EBC/2022/5 (2022/310) z dnia 17 lutego 2022 r. (Dz.U.UE.L.2022.46.140) zmieniającej nin. decyzję z dniem 4 kwietnia 2022 r.

- zmieniony przez art. 1 pkt 2 decyzji nr EBC/2024/18 (2024/2016) z dnia 16 lipca 2024 r. (Dz.U.UE.L.2024.2016) zmieniającej nin. decyzję z dniem 1 grudnia 2024 r.

8 Art. 2 ust. 1 zmieniony przez art. 1 pkt 1 decyzji nr EBC/2023/9 (2023/817) z dnia 5 kwietnia 2023 r. (Dz.U.UE.L.2023.102.56) zmieniającej nin. decyzję z dniem 1 maja 2023 r.
9 Decyzja Europejskiego Banku Centralnego (UE) 2024/1209 z dnia 16 kwietnia 2024 r. w sprawie oprocentowania depozytów niezwiązanych z polityką pieniężną utrzymywanych w krajowych bankach centralnych i w Europejskim Banku Centralnym (EBC/2024/11) (Dz.U. L, 2024/1209, 3.5.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/ 2024/1209/oj).
10 Decyzja Europejskiego Banku Centralnego EBC/2003/14 z dnia 7 listopada 2003 r. dotycząca administrowania operacjami zaciągania i udzielania pożyczek, zawartymi przez Wspólnotę Europejską w ramach instrumentu średnioterminowej pomocy finansowej (Dz.U. L 297 z 15.11.2003, s. 35).
11 Decyzja Europejskiego Banku Centralnego EBC/2010/4 z dnia 10 maja 2010 r. w sprawie zarządzania łączonymi pożyczkami dwustronnymi na rzecz Republiki Greckiej oraz zmieniająca decyzję EBC/2007/7 (Dz.U. L 119 z 13.5.2010, s. 24).
12 Decyzja Europejskiego Banku Centralnego EBC/2010/17 z dnia 14 października 2010 r. w sprawie zarządzania operacjami zaciągania i udzielania pożyczek wykonywanymi przez Unię w ramach europejskiego mechanizmu stabilizacji finansowej (Dz.U. L 275 z 20.10.2010, s. 10).
13 Decyzja Europejskiego Banku Centralnego EBC/2010/31 z dnia 20 grudnia 2010 r. w sprawie otwierania rachunków na potrzeby przetwarzania płatności związanych z pożyczkami udzielanymi przez EFSF państwom członkowskim, których walutą jest euro (Dz.U. L 10 z 14.1.2011, s. 7).
14 Rozporządzenie Rady (UE) 2020/672 z dnia 19 maja 2020 r. w sprawie ustanowienia europejskiego instrumentu tymczasowego wsparcia w celu zmniejszenia zagrożeń związanych z bezrobociem w sytuacji nadzwyczajnej (SURE), jaka wystąpiła w związku z pandemią COVID-19 (Dz.U. L 159 z 20.5.2020, s. 1).
15 C(2021) 2502 final
16 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2463 z dnia 14 grudnia 2022 r. ustanawiające instrument wsparcia dla Ukrainy na 2023 r. (pomoc makrofinansowa +) (Dz.U. L 322 z 16.12.2022, s. 1).
17 Art. 2 ust. 3 dodany przez art. 1 decyzji nr EBC/2025/23 (2025/1512) z dnia 16 lipca 2025 r. (Dz.U.UE.L.2025.1512) zmieniającej nin. decyzję z dniem 1 sierpnia 2025 r.
18 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/2773 z dnia 24 października 2024 r. w sprawie ustanowienia Mechanizmu współpracy pożyczkowej dla Ukrainy oraz udzielenia Ukrainie wyjątkowej pomocy makrofinansowej (Dz.U. L 2024/2773 z 28.10.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/2773/oj).

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.UE.L.2019.267.12

Rodzaj: Decyzja
Tytuł: Decyzja EBC/2019/31 (2019/1743) w sprawie oprocentowania nadwyżek rezerw oraz niektórych depozytów (wersja przekształcona)
Data aktu: 15/10/2019
Data ogłoszenia: 21/10/2019
Data wejścia w życie: 22/10/2019, 30/10/2019