Decyzja 2017/2302 w sprawie wsparcia działań OPCW z myślą o udzieleniu pomocy w oczyszczaniu dawnego składu broni chemicznej w Libii w ramach wprowadzania w życie strategii UE przeciw rozprzestrzenianiu broni masowego rażenia

DECYZJA RADY (WPZiB) 2017/2302

z dnia 12 grudnia 2017 r.

w sprawie wsparcia działań OPCW z myślą o udzieleniu pomocy w oczyszczaniu dawnego składu broni chemicznej w Libii w ramach wprowadzania w życie strategii UE przeciw rozprzestrzenianiu broni masowego rażenia

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 28 ust. 1 i art. 31 ust. 1,

uwzględniając wniosek Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) W dniu 20 lipca 2016 r. Rada Wykonawcza Organizacji ds. Zakazu Broni Chemicznej (OPCW) przyjęła decyzję EC-M-52/DEC.1 w sprawie zniszczenia broni chemicznej pozostałej w Libii i zwróciła się do Dyrektora Generalnego OPCW o udzielenie Libii pomocy w opracowaniu zmienionego planu niszczenia libijskiej broni chemicznej kategorii 2.

(2) W dniu 22 lipca 2016 r. Rada Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych przyjęła rezolucję nr 2298, w której pozytywnie przyjęto i zatwierdzono decyzję EC-M-52/DEC.1 i zwrócono się do Dyrektora Generalnego OPCW, by do czasu całkowitego zniszczenia odnośnej broni i potwierdzenia tego faktu regularnie składał Radzie Bezpieczeństwa stosowne sprawozdania.

(3) W dniu 27 lipca 2016 r. Rada Wykonawcza OPCW przyjęła decyzję EC-M-52/DEC.2 w sprawie szczegółowych wymogów w zakresie niszczenia broni chemicznej kategorii 2 pozostałej w Libii.

(4) W dniu 12 grudnia 2003 r. Rada Europejska przyjęła strategię UE przeciw rozprzestrzenianiu broni masowego rażenia (zwaną dalej "strategią"), w której podkreślono kluczowe role Konwencji o zakazie prowadzenia badań, produkcji, składowania i użycia broni chemicznej oraz o zniszczeniu jej zapasów (CWC) oraz OPCW w tworzeniu świata wolnego od broni chemicznej.

(5) Unia aktywnie wdraża tę strategię oraz zapewnia skuteczność środków wymienionych w jej rozdziale III, w szczególności poprzez uruchamianie środków finansowych na wspieranie poszczególnych przedsięwzięć realizowanych przez instytucje wielostronne, takie jak OPCW.

(6) W dniu 1 sierpnia 2016 r. Dyrektor Generalny OPCW wystosował notę z apelem o wnoszenie dobrowolnych wkładów do nowego funduszu powierniczego na rzecz wsparcia Libii (S/1400/2016).

(7) W dniu 29 września 2017 r. OPCW zwróciła się do Unii Europejskiej, by ta rozważyła udzielenie - w odpowiednim czasie - pomocy w zapewnieniu środków na sfinansowanie oczyszczenia obiektów niszczenia i składowania w Libii.

(8) Unia zdecydowanie i konsekwentnie udziela wsparcia OPCW w wykonywaniu jej mandatu. W deklaracji UE z dnia 7 kwietnia 2017 r. stwierdzono, że Unia będzie nadal wspierać wysiłki i prace OPCW.

(9) Techniczne wdrożenie niniejszej decyzji powinno zostać powierzone OPCW. Przedsięwzięcia wspierane przez Unię mogą być finansowane wyłącznie przez dobrowolne wkłady wnoszone do Sekretariatu Technicznego OPCW. Takie wnoszone przez Unię wkłady w istotny sposób umożliwią OPCW dalsze wykonywanie zadań, jak wskazano w odpowiednich decyzjach Rady Wykonawczej OPCW.

(10) Nadzór nad właściwym wykorzystaniem wkładu finansowego Unii należy powierzyć Komisji, PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł  1

1. Unia wspomaga OPCW w działaniach na rzecz całkowitego zniszczenia zapasów broni chemicznej w Libii, z zastrzeżeniem środków weryfikacyjnych przewidzianych w CWC.

2. Przedsięwzięcie wspierane za pośrednictwem niniejszej decyzji Rady przyczyni się do sfinansowania kosztów działań mających na celu oczyszczenie dawnego składu broni chemicznej w Ruwagha w Libii.

Szczegółowy opis przedsięwzięcia znajduje się w załączniku.

Artykuł  2

1. Za wdrożenie niniejszej decyzji odpowiada Wysoki Przedstawiciel Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa (zwany dalej WP).

2. Realizacja techniczna działań, o których mowa w art. 1 ust. 2, zostaje powierzona OPCW. Wykonuje ona swoje zadanie pod kierownictwem WP. W tym celu WP dokonuje niezbędnych ustaleń z OPCW.

Artykuł  3

1. Finansowa kwota odniesienia na realizację przedsięwzięcia, o którym mowa w art. 1 ust. 2, wynosi 3 035 590,80 EUR.

2. Wydatkami finansowanymi z kwoty określonej w ust. 1 zarządza się zgodnie z procedurami i zasadami mającymi zastosowanie do budżetu Unii.

3. Komisja nadzoruje właściwe zarządzanie wydatkami, o których mowa w ust. 1. W tym celu Komisja zawiera umowę finansową z OPCW. Zgodnie z tą umową finansową OPCW jest zobowiązana do wyeksponowania wkładu Unii stosownie do jego wielkości.

4. Komisja dąży do zawarcia umowy finansowej, o której mowa w ust. 3, niezwłocznie po wejściu w życie niniejszej decyzji. Komisja informuje Radę o wszelkich związanych z tym trudnościach oraz o dacie zawarcia tej umowy finansowej.

Artykuł  4

1. WP składa Radzie sprawozdania z wykonania niniejszej decyzji na podstawie regularnych sprawozdań przygotowywanych przez OPCW. Na podstawie tych sprawozdań Rada dokonuje oceny.

2. Komisja przedstawia Radzie informacje na temat finansowych aspektów realizacji przedsięwzięcia, o którym mowa w art. 1 ust. 2.

Artykuł  5

1. Niniejsza decyzja wchodzi w życie z dniem jej przyjęcia.

2. 1  Niniejsza decyzja wygasa 32 miesiące po dniu zawarcia umowy finansowej między Komisją a OPCW, o której mowa w art. 3 ust. 3, lub 6 miesięcy po wejściu w życie, jeżeli do tego dnia taka umowa finansowa nie zostanie zawarta.

Sporządzono w Brukseli dnia 12 grudnia 2017 r.

	W imieniu Rady
	S. MIKSER
	Przewodniczący

ZAŁĄCZNIK ²  

1. Kontekst

W lutym 2014 r. Libia zakończyła proces niszczenia broni chemicznej (BC) kategorii 1 w obiekcie w Ruwagha w prowincji Al-Dżufra. W wyniku tego procesu 24 kontenery transportowe wypełniono odpadami toksycznymi, a trzy kontenery wypełniono solanką. W 2016 r. Libii udało się przelać broń chemiczną kategorii 2 (prekursory), przechowywaną w 45 niszczejących zbiornikach, do nowych kontenerów spełniających standardy ISO. Zgodnie z decyzją Rady Wykonawczej OPCW (EC-M-52/DEC.2 z dnia 27 lipca 2016 r.) te nowe kontenery zostały przewiezione do portu w Misracie z myślą o ich wysyłce do Niemiec w celu unieszkodliwienia ich zawartości w wyspecjalizowanym obiekcie. Podczas przelewania w jednym ze zbiorników doszło do reakcji egzotermicznej. Z uwagi na nieznane właściwości i wysoką lepkość materiału pozostałego w zbiorniku władze niemieckie nie mogły się zgodzić na przyjęcie tego zbiornika w celu jego zniszczenia. 45 opróżnionych zbiorników, w których uprzednio przechowywano wspomnianą broń chemiczną, nadal jest składowanych w obiekcie w Ruwagha. Zbiorniki te są w różnym stanie zniszczenia, a wiele z nich wciąż zawiera pozostałości chemikaliów, które przywierają do ich ścian lub których nie udało się całkowicie wypompować. Ponadto w obiekcie w Ruwagha składowane jest również ok. 350 ton odcieków z hydrolizy HD (gazu musztardowego). Uważa się, że wiele z tych kontenerów wypełniono masą reakcyjną zawierającą silnie kwaśne i niebezpieczne chemikalia, które nie zostały ustabilizowane. Niektóre kontenery są nieszczelne i skorodowane, w związku z czym w celu ich prawidłowego unieszkodliwienia należy przeprowadzić dodatkowe czynności.

W sprawozdaniu ze swojego 83. posiedzenia (z dnia 11 listopada 2016 r.) Rada Wykonawcza OPCW zwróciła się do Sekretariatu Technicznego OPCW o pobranie stosownych próbek, gdy pozwoli na to sytuacja w zakresie bezpieczeństwa w Libii, ale jak dotąd nie było to możliwe. Pobieranie próbek na tym obszarze mogłoby się odbyć, gdyby z pomocą przekazu wideo w czasie rzeczywistym dostosowywano prowadzone działania do sytuacji w zakresie bezpieczeństwa.

W swojej decyzji EC-M-53/DEC.1 z 26 sierpnia 2016 r. Rada Wykonawcza OPCW, w punkcie 2, w którym z zadowoleniem odnosiła się do dobrowolnych wkładów i zobowiązań finansowych różnych państw-stron na rzecz wsparcia procesu niszczenia, odnotowała, że Unia Europejska - w oczekiwaniu na zatwierdzenie wewnątrz Unii - powiadomiła Sekretariat Techniczny, że zamierza zapewnić środki finansowe w celu zniszczenia pozostałych opróżnionych zbiorników i usunięcia zanieczyszczeń środowiskowych w Ruwagha. Dzięki temu, że Unia zwróciła uwagę na tę bieżącą kwestię Libia będzie mogła całkowicie zlikwidować dawne programy dotyczące broni chemicznej w sposób bezpieczny dla środowiska, co podkreśli zaangażowanie Unii na rzecz tego regionu zarówno, jeśli chodzi o skutki w krótkim, jak i w długim okresie.

2. Cele ogólne

Ogólnym celem działania jest przyczynienie się do usunięcia i całkowitego zniszczenia zapasów broni chemicznej w Libii.

Szczegółowe cele działania są następujące:

- zakończenie procesu mającego na celu całkowite oczyszczenie dawnego składu broni chemicznej w Ruwangha (prowincja Al-Dżufra) w sposób bezpieczny dla środowiska, z zastrzeżeniem środków weryfikacyjnych przewidzianych w konwencji o zakazie broni chemicznej (CWC);

- zwiększenie zdolności libijskiego organu krajowego, wyznaczonego zgodnie z art. VII ust. 4 CWC, oraz podmiotów uczestniczących w niszczeniu, dekontaminacji i unieszkodliwianiu materiałów chemicznych w Libii;

- szkolenie osób zaangażowanych w te działania w celu gromadzenia, rejestrowania i przewożenia próbek gleby na terenie i wokół parku zbiorników w Ruwagha zgodnie ze standardami OPCW z wykorzystaniem przekazu wideo w czasie rzeczywistym i hermetyzowanych kamer OPCW, w celu wypełnienia postulatów zawartych w sprawozdaniu z 83. posiedzenia Rady Wykonawczej.

3. Opis działań

Sekretariat Techniczny OPCW będzie udzielał pomocy libijskiemu organowi krajowemu, który będzie ponosił ostateczną odpowiedzialność za całkowite zakończenie procesu oczyszczania.

Sekretariat Techniczny OPCW sporządzi umowę w sprawie wkładu z Biurem ONZ ds. Realizacji Projektów (UNOPS) w celu zatrudnienia libijskiego specjalistycznego przedsiębiorstwa do realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia i zapewnienia płatności na rzecz tego przedsiębiorstwa. OPCW, współdziałając z libijskim organem krajowym, będzie nadzorować i zatwierdzać prowadzone prace.

Działanie 1: Spotkania koordynacyjne z udziałem Sekretariatu Technicznego OPCW, libijskiego organu krajowego, konsultantów i ekspertów, oraz wizyty techniczne

Planowane są następujące działania:

- techniczne spotkania konsultacyjne z udziałem Sekretariatu Technicznego OPCW, przedstawicieli Libii oraz technicznego doradcy libijskiego organu krajowego. Ze względów bezpieczeństwa posiedzenia będą się odbywać w Tunezji;

- wizyty przedstawicieli UNOPS i Libii w przedsiębiorstwach zajmujących się produkcją, transportem, sprzedażą i usługami.

Termin: cały okres realizacji przedsięwzięcia.

Działanie 2: Zamówienia na usługi

Planowane są następujące działania:

- zaangażowanie konsultanta technicznego dla libijskiego organu krajowego;

- zlecenie przedsiębiorstwu inżynieryjnemu przygotowania projektu basenu do odparowywania;

- zlecenie pracownikom lokalnym prac w zakresie oczyszczania;

- sprzęt łączności wspomagający przekazy wideo w czasie rzeczywistym w kontekście pobierania próbek. Termin: miesiące 1-6 przedsięwzięcia

Działanie 3: Szkolenie techniczne i szkolenie w zakresie pobierania próbek dla libijskiego organu krajowego

Planowane są następujące działania:

- szkolenie przedstawicieli Libii przez zespoły OPCW zajmujące się szkoleniami inspektorów dotyczące pobierania próbek, plombowania i łańcucha kontroli;

- Transport i szkolenie przedstawicieli Libii w zakresie obsługi kamer i przekazów wideo w czasie rzeczywistym w Tunisie. Nie można przeprowadzić szkoleń na miejscu w związku z brakiem wsparcia ze strony Departamentu Bezpieczeństwa ONZ oraz ze względu na wysokie koszty ubezpieczenia zatrudnionych pracowników w strefie zagrożonej;

- pobranie próbek przez wyszkolonych przedstawicieli Libii. Termin: miesiące 1-3 przedsięwzięcia

Działanie 4: Wynajem i nabycie sprzętu i materiałów, w tym koszty wymiany, konserwacji i naprawy

Wynajem i nabycie sprzętu wspomagającego budowę basenów do odparowywania. Dołożone zostaną wszelkie starania, by wynająć jak najwięcej sprzętu, zamiast nabywać do niego tytuł własności; jednak niektóre urządzenia zostaną uznane za skażone, a zatem nie będzie można ich zwrócić. W związku z tym po zakończeniu przedsięwzięcia tytuł własności do tych urządzeń przejdzie na libijski organ krajowy, który zatrzyma sprzęt. Chemikalia używane do celów procesu neutralizacji oraz przewody i rury będą stanowić część materiałów zużywalnych przedsięwzięcia. Wszystkie sprzęty potrzebne do większych robót budowlanych, np. dźwigi, buldożery, wózki widłowe, będą wynajmowane.

Sprzęt i materiały będą nabywane od przedsiębiorstw libijskich przez UNOPS. Niemniej jednak niektóre przedmioty, w zależności od pilności przypadku i kosztów, mogą być nabywane przez OPCW.

Termin: cały okres realizacji przedsięwzięcia w zakresie i momencie, w jakich dany sprzęt i usługi są wymagane.

Działanie 5: Nabycie sprzętu ochronnego i systemów wykrywania oraz środków medycznych i wsparcia medycznego

Przy niebezpiecznych chemikaliach należy stosować środki ochrony indywidualnej. Zakłada się, że wszystkie takie środki zostaną zakażone i trzeba je będzie zniszczyć w kraju. Nieużywany sprzęt i materiały przejdą na własność libijskiego organu krajowego, zgodnie z konwencją o zakazie broni chemicznej.

Procedury nabywania sprzętu i materiałów zostaną określone przez OPCW i UNOPS. Termin: cały okres realizacji przedsięwzięcia.

Działanie 6: Realizacja przedsięwzięcia

Sekretariat Techniczny OPCW zapewni nadzór nad zarządzaniem programem; będzie on obejmował opracowywanie celów pośrednich, przeglądy wewnętrzne, nadzór nad umowami i zarządzanie finansowe. UNOPS nie przekaże środków finansowych przedsiębiorstwom libijskim dopóki zarządzający projektem z ramienia OPCW nie otrzyma od libijskiego organu krajowego pisemnego potwierdzenia, że prace zostały pomyślnie zakończone. Przewidywane działania obejmują:

- nabycie usług zewnętrznych lub zawarcie umowy na usługi specjalne w odniesieniu do pomocy technicznej przy realizacji przedsięwzięcia;

- zapłatę opłat z tytułu zarządzania w odniesieniu do usług w zakresie nabywania i zawierania umów prowadzonych przez Biuro ONZ ds. Realizacji Projektów.

Termin: cały okres realizacji przedsięwzięcia.

4. Orientacyjny plan działania

Czynności, które mają być prowadzone w ramach tego działania, rozpoczną się od etapu przygotowawczego, po którym nastąpią trzy etapy operacyjne.

Etap przygotowawczy:

Zatrudnione zostanie specjalistyczne przedsiębiorstwo, którego zadaniem będzie organizowanie szkoleń w zakresie pobierania próbek dla libijskiego organu krajowego oraz zapewnianie doradztwa i wsparcia technicznego w całym okresie realizacji przedsięwzięcia. Między OPCW a UNOPS zostanie zawarta umowa w sprawie wkładu; ma ona umożliwić zatrudnienie lokalnych przedsiębiorstw w celu przygotowania projektu basenu do odparowywania, zapewnienie wsparcia medycznego w sytuacjach nagłych, nabycie i wynajem niezbędnych towarów i wykonanie prac w zakresie oczyszczania.

Etap 1:

Próbki gleby wokół nieszczelnych kontenerów zostaną pobrane, a działanie to będzie monitorowane za pomocą przekazu wideo w czasie rzeczywistym. Będzie ono obejmować przekaz wideo w czasie rzeczywistym do centrum operacyjnego, tak by inspektorzy OPCW monitorowali pobieranie i pakowanie próbek. Kontenery, które zostały opróżnione przed wysyłką chemikaliów, zostaną przepłukane substancją odkażająca i wodą, a następnie wysłane do huty w celu zniszczenia. Woda po przepłukaniu zostanie umieszczona w kontenerach dostępnych już na miejscu do czasu zbudowania basenu do odparowywania.

Etap 2:

Zaprojektowane i zbudowane zostaną dwa baseny do odparowywania, w których ma być przechowywany materiał zebrany podczas etapu 1 i zneutralizowana uprzednio zawartość 24 zbiorników, w celu naturalnego odparowania wody i zakopania w ziemi soli innych niż niebezpieczne. Zbiorniki wykorzystywane do neutralizacji zawartości 24 skażonych zbiorników zostaną przetransportowane do huty w celu zniszczenia.

Etap 3:

Ok. 350 ton odcieków z hydrolizy HD (gazu musztardowego) obecnie składowanych w obiekcie w Ruwagha zostanie zbadane i w razie potrzeby poddane stosownym procesom, a następnie przepompowane do odnośnych basenów w celu neutralizacji, stabilizacji, odparowania i zakopania w ziemi.

5. Spodziewane wyniki

Spodziewane wyniki działania są następujące:

- zakończenie procesu likwidacji libijskiego programu dotyczącego broni chemicznej;

- przeprowadzenie procesu całkowitego oczyszczania dawnego składu broni chemicznej w Ruwangha w Libii, m.in. poprzez całkowite zniszczenie 45 opróżnionych kontenerów, także w wyniku przetransportowania do huty, jak również ustabilizowanie i zniszczenie 350 ton odcieków HD;

- przeprowadzenie szkoleń technicznych i szkoleń w zakresie pobierania próbek dla libijskiego organu krajowego (CWC);

- zakończenie prowadzonego pod kierownictwem OPCW procesu pobierania próbek gleby wokół nieszczelnych kontenerów i wysyłania tych próbek.

6. Szacowany czas realizacji

Planuje się, że czas realizacji przedsięwzięcia wyniesie 32 miesiące.

7. Wyeksponowanie wkładu Unii

Wyeksponowanie finansowego wkładu Unii na imprezach lub spotkaniach OPCW: finansowe wsparcie Unii Europejskiej znajdzie odzwierciedlenie w sprawozdaniach Dyrektora Generalnego OPCW i Rady Zarządzającej w odniesieniu do działań w Libii. Flaga UE zostanie umieszczona na wszystkich dokumentach dotyczących przedsięwzięcia.

Wyeksponowanie finansowego wkładu Unii na sprzęcie: OPCW zwróci się do libijskiego organu krajowego o umieszczenie stosownych adnotacji, w tym logo UE, na wszystkich niezużywalnych urządzeniach zakupionych z wykorzystaniem środków UE. OPCW zwróci się do UNOPS, by również stosował się do takich przepisów dotyczących wyeksponowania wsparcia finansowego Unii Europejskiej. W przypadku gdyby umieszczenie przedmiotowych adnotacji mogło mieć niekorzystny wpływ na kwestię przywilejów i immunitetów przysługujących OPCW lub na bezpieczeństwo jego personelu lub beneficjentów końcowych, uzgodnione zostaną stosowne rozwiązania alternatywne.

8. Komitet Sterujący

W skład Komitetu Sterującego tego przedsięwzięcia wejdą przedstawiciele ESDZ i OPCW. Komitet Sterujący będzie regularnie dokonywać przeglądu wykonania niniejszej decyzji, co najmniej co sześć miesięcy, w tym przy pomocy środków komunikacji elektronicznej.

9. Sprawozdawczość

Co sześć miesięcy OPCW będzie przedstawiać opisowe sprawozdanie z postępów, aby dokonać przeglądu postępów w osiąganiu wyników tego przedsięwzięcia. OPCW przedstawi końcowe sprawozdanie oraz sprawozdanie finansowe w ciągu sześciu miesięcy od zakończenia okresu realizacji.

1 Art. 5 ust. 2 zmieniony przez art. 1 pkt 1 decyzji nr (WPZiB) 2019/1092 z dnia 26 czerwca 2019 r. (Dz.U.UE.L.2019.173.47) zmieniającej nin. decyzję z dniem 26 czerwca 2019 r.

2 Załącznik zmieniony przez art. 1 pkt 2 decyzji nr (WPZiB) 2019/1092 z dnia 26 czerwca 2019 r. (Dz.U.UE.L.2019.173.47) zmieniającej nin. decyzję z dniem 26 czerwca 2019 r.

• Identyfikator: Dz.U.UE.L.2017.329.49
• Rodzaj: Decyzja
• Tytuł: Decyzja 2017/2302 w sprawie wsparcia działań OPCW z myślą o udzieleniu pomocy w oczyszczaniu dawnego składu broni chemicznej w Libii w ramach wprowadzania w życie strategii UE przeciw rozprzestrzenianiu broni masowego rażenia
• Data aktu: 12/12/2017
• Data ogłoszenia: 13/12/2017
• Data wejścia w życie: 12/12/2017