(Dz.U.UE L z dnia 21 lipca 2011 r.)
KOMISJA EUROPEJSKA,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 292,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1) Zapewnienie konsumentom dostępu do usług płatniczych w Unii Europejskiej (zwanej dalej "Unią") ma kluczowe znaczenie dla umożliwienia im korzystania w pełni z istnienia jednolitego rynku oraz dla zapewnienia właściwego funkcjonowania tego rynku. Obecnie dostępność kluczowych usług płatniczych nie jest zapewniona przez dostawców usług płatniczych ani zagwarantowana przez wszystkie państwa członkowskie Unii.
(2) Stosowane obecnie przez dostawców usług płatniczych restrykcyjne kryteria otwierania rachunków płatniczych, wykraczające poza wymogi wprowadzone w przepisach, mogą uniemożliwiać osobom korzystanie w pełni z przysługującego im prawa do swobody przemieszczania się na terytorium Unii. Ponadto brak dostępu do rachunków płatniczych uniemożliwia konsumentom uzyskanie dostępu do głównego rynku usług finansowych, osłabiając tym samym proces włączenia finansowego oraz społecznego, często ze szkodą dla najsłabszych grup społecznych. Sytuacja ta utrudnia również konsumentom dostęp do niezbędnych towarów i usług. W związku z tym należy opracować zasady dotyczące dostępu do zwykłych rachunków płatniczych, stanowiącego kluczowy element promujący włączenie społeczne oraz spójność społeczną, aby jako minimum umożliwić konsumentom korzystanie ze wspólnego zestawu niezbędnych usług płatniczych.
(3) W tym kontekście istotne jest zapewnienie spójnego stosowania zasad dotyczących dostępu do zwykłych rachunków płatniczych w całej Unii. Aby zasady te były skuteczniejsze, powinny być jednak wdrażane z uwzględnieniem zróżnicowania nawyków związanych z korzystaniem z usług bankowych w Unii.
(4) W niniejszym zaleceniu przedstawiono główne zasady mające zastosowanie do zapewniania dostępu do zwykłych rachunków płatniczych w Unii.
(5) Niniejsze zalecenie należy stosować w związku z przepisami dyrektywy 2007/64/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 listopada 2007 r. w sprawie usług płatniczych w ramach rynku wewnętrznego(1). Zasady dotyczące przejrzystości warunków świadczenia usług płatniczych oraz informacji na ich temat powinny mieć odpowiednio zastosowanie do zwykłych rachunków płatniczych.
(6) Przepisy niniejszego zalecenia nie uniemożliwiają państwom członkowskim ani dostawcom usług płatniczych podejmowania działań uzasadnionych prawnie względami bezpieczeństwa publicznego i porządku publicznego w zgodzie z prawem unijnym.
(7) W przypadku dowolnego państwa członkowskiego konsumenci, którzy przebywają legalnie na terytorium Unii i nie posiadają rachunku w tym państwie członkowskim, powinni mieć możliwość otwarcia zwykłego rachunku płatniczego i korzystania z niego w przedmiotowym państwie członkowskim. W celu zapewnienia możliwie najszerszego dostępu do zwykłych rachunków płatniczych państwa członkowskie powinny zagwarantować, aby konsumenci mieli dostęp do takich rachunków niezależnie od swojej sytuacji finansowej, wynikającej np. z braku zatrudnienia lub ogłoszenia upadłości konsumenckiej. Prawo do dostępu do zwykłego rachunku płatniczego w każdym państwie członkowskim powinno być jednak przyznawane zgodnie z wymogami określonymi w dyrektywie 2005/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 października 2005 r. w sprawie przeciwdziałania korzystaniu z systemu finansowego w celu prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu(2), w szczególności w zakresie stosowania procedur należytej staranności wobec klienta.
(8) Ponadto niniejsze zalecenie powinno być bez uszczerbku dla ciążącego na dostawcy usług płatniczych obowiązku rozwiązania umowy dotyczącej zwykłego rachunku płatniczego w wyjątkowych okolicznościach, zgodnie z odpowiednim prawodawstwem unijnym lub krajowym, takim jak prawodawstwo w zakresie prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu lub w zakresie zapobiegania przestępstwom i prowadzenia dochodzeń w ich sprawie.
(9) W celu zapewnienia dostępności zwykłych rachunków płatniczych w świetle szczególnych uwarunkowań krajowych państwa członkowskie powinny mieć możliwość wyznaczenia - w oparciu o zasady przejrzystości, niedyskryminacji i proporcjonalności - jednego, kilku lub wszystkich dostawców usług płatniczych. Środki przyjmowane przez państwa członkowskie w tym zakresie nie powinny powodować zakłóceń konkurencji między dostawcami usług płatniczych i powinny opierać się na zasadach przejrzystości, niedyskryminacji i proporcjonalności. W tym kontekście państwa członkowskie powinny upublicznić informacje dotyczące praw dostawców odpowiedzialnych za zapewnianie dostępu do zwykłych rachunków płatniczych i nałożonych na nich obowiązków.
(10) Aby zapewnić przejrzystość i sprawiedliwe traktowanie oraz umożliwić konsumentom zakwestionowanie decyzji podjętej przez dostawcę usług płatniczych, dostawca usług płatniczych powinien poinformować konsumenta o przyczynach odmowy udzielenia mu dostępu do zwykłego rachunku płatniczego i podać jej uzasadnienie.
(11) Dostęp do podstawowego zakresu niezbędnych usług płatniczych powinien być zagwarantowany w każdym państwie członkowskim. Usługi nierozerwalnie związane ze zwykłymi rachunkami płatniczymi powinny obejmować możliwość łatwego wpłacania środków pieniężnych na rachunek i ich wypłacania z rachunku. Powinny one umożliwiać konsumentowi wykonywanie niezbędnych transakcji płatniczych, takich jak otrzymywanie dochodów lub świadczeń, płacenie rachunków lub podatków oraz nabywanie towarów i usług, w tym za pośrednictwem polecenia zapłaty, polecenia przelewu oraz przy pomocy karty płatniczej. Aby zapewnić możliwie największy stopień włączenia finansowego, tego rodzaju usługi powinny dawać możliwość nabywania towarów i usług w Internecie, jeżeli jest to możliwe pod względem technicznym. Zwykłe rachunki płatnicze powinny również dawać konsumentom możliwość inicjowania zleceń płatniczych za pośrednictwem narzędzi bankowości internetowej zapewnianych przez dostawcę usług płatniczych, jeżeli jest to możliwe pod względem technicznym. Zwykłe rachunki płatnicze nie powinny jednak dawać możliwości wykonywania zleceń płatniczych, których realizacja skutkowałaby powstaniem ujemnego salda na rachunku. Dostęp do kredytu nie powinien być uznawany za automatyczny element zwykłego rachunku płatniczego ani za związane z nim prawo.
(12) W przypadku gdy dostawca usług płatniczych pobiera od konsumenta opłatę za otwarcie, prowadzenie i zamknięcie rachunku oraz za korzystanie z usług, które zgodnie z definicją przedstawioną w niniejszym zaleceniu są z nim nierozerwalnie związane, całkowita kwota takich opłat powinna być racjonalna dla konsumenta oraz nie powinna w świetle szczególnych uwarunkowań krajowych stanowić przeszkody uniemożliwiającej konsumentowi otwarcie zwykłego rachunku płatniczego i korzystanie z powiązanych z nim usług. Wysokość wszystkich dodatkowych opłat ponoszonych przez konsumenta w przypadku niezastosowania się do któregokolwiek z warunków przewidzianych w umowie również powinna być racjonalna.
(13) Aby zapewnić spójność i skuteczność procesu wdrażania zasady racjonalnych opłat, państwa członkowskie powinny ustalić w oparciu o orientacyjne kryteria przewidziane w niniejszym zaleceniu, jakiego rodzaju opłatę można uznać za racjonalną. Kryteria takie można rozpatrywać łącznie.
(14) W celu promowania włączenia finansowego konieczne są również działania przyczyniające się do zwiększenia wiedzy konsumentów na temat dostępności zwykłych rachunków płatniczych. Państwa członkowskie oraz dostawcy usług płatniczych powinni w związku z tym dostarczać konsumentom ogólnych, przejrzystych i zrozumiałych informacji na temat głównych właściwości takich rachunków oraz warunków korzystania z nich, a także na temat praktycznych kroków, jakie konsument powinien podjąć przy wykonywaniu przysługującego mu prawa do otwarcia zwykłego rachunku płatniczego. Konsument powinien również zostać poinformowany o tym, że wykupienie dodatkowych usług nie jest wymagane w celu uzyskania dostępu do zwykłego rachunku płatniczego.
(15) Zapewnienie zgodności z przepisami ustanowionymi w niniejszym zaleceniu wymaga przetwarzania danych osobowych konsumentów. W celu zapewnienia uczciwego i zgodnego z prawem przetwarzania danych oraz poszanowania podstawowego prawa do ochrony danych osobowych kwestie związane z przetwarzaniem takich danych są regulowane przepisami dyrektywy 95/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 24 października 1995 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w zakresie przetwarzania danych osobowych i swobodnego przepływu tych danych(3), zwłaszcza jej art. 6, 7, 10, 11, 12 oraz 17, w szczególności dotyczących wymagań w zakresie konieczności i proporcjonalności, prawa uzyskania przez osobę, której dane dotyczą, dostępu do tych danych, korekty oraz usuwania lub blokowania nieprawidłowych danych, a także jej art. 28 dotyczącym monitorowania zgodności z przepisami dyrektywy 95/46/WE przez niezależne organy publiczne ds. ochrony danych osobowych.
(16) Konsumenci powinni mieć dostęp do skutecznych procedur pozasądowych w zakresie wnoszenia skarg i dochodzenia roszczeń do celów rozstrzygania sporów zaistniałych w wyniku stosowania zasad przedstawionych w niniejszym zaleceniu. Istnieje możliwość wykorzystywania istniejących organów i systemów, na przykład tych ustanowionych w celu rozstrzygania sporów dotyczących praw i obowiązków wynikających z przepisów dyrektywy 2007/64/WE.
(17) Proces wdrażania zasad ustanowionych w niniejszym zaleceniu należy wzmocnić poprzez prowadzenie przeglądu nadzorczego na szczeblu krajowym. Właściwe organy powinny dysponować uprawnieniami umożliwiającymi im skuteczne wywiązywanie się ze swoich zobowiązań w zakresie monitorowania.
(18) Państwa członkowskie powinny dysponować wiarygodnymi rocznymi danymi statystycznymi, zawierającymi przynajmniej informacje na temat liczby otwartych zwykłych rachunków płatniczych, liczby decyzji, w których odmówiono otwarcia zwykłego rachunku płatniczego lub zamknięto taki rachunek, oraz opłat związanych z korzystaniem z tych rachunków. Państwa członkowskie zachęca się do korzystania w tym celu z dowolnych właściwych źródeł informacji. Państwa członkowskie powinny przekazywać te informacje Komisji corocznie, po raz pierwszy najpóźniej do dnia 1 lipca 2012 r.
(19) Państwa członkowskie powinny podjąć środki niezbędne, aby zapewnić zastosowanie niniejszego zalecenia najpóźniej 6 miesięcy po dacie jego publikacji. Na podstawie sprawozdawczości zapewnionej przez państwa członkowskie Komisja przeprowadzi monitorowanie i ocenę podjętych działań do dnia 1 lipca 2012 r. W oparciu o informacje zebrane w ramach tego monitorowania Komisja zaproponuje wszelkie niezbędne działania, w tym w razie potrzeby odpowiednie środki prawne, aby zapewnić pełną realizację celów przedstawionych w niniejszym zaleceniu,
PRZYJMUJE NINIEJSZE ZALECENIE:
(1) Dz.U. L 319 z 5.12.2007, s. 1.
(2) Dz.U. L 309 z 25.11.2005, s. 15.
(3) Dz.U. L 281 z 23.11.1995, s. 31.
Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.
12.01.2026
W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.
12.01.2026
Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.
09.01.2026
Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.
08.01.2026
Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.
08.01.2026
Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.
08.01.2026| Identyfikator: | Dz.U.UE.L.2011.190.87 |
| Rodzaj: | Zalecenie |
| Tytuł: | Zalecenie 2011/442/UE w sprawie dostępu do zwykłego rachunku płatniczego |
| Data aktu: | 18/07/2011 |
| Data ogłoszenia: | 21/07/2011 |
| Data wejścia w życie: | 21/07/2011 |