Dyrektywa 2009/161/UE ustanawiająca trzeci wykaz wskaźnikowych wartości narażenia zawodowego w celu wykonania dyrektywy Rady 98/24/WE oraz zmieniająca dyrektywę Komisji 2000/39/WE

DYREKTYWA KOMISJI 2009/161/UE
z dnia 17 grudnia 2009 r.
ustanawiająca trzeci wykaz wskaźnikowych wartości narażenia zawodowego w celu wykonania dyrektywy Rady 98/24/WE oraz zmieniająca dyrektywę Komisji 2000/39/WE
(Tekst mający znaczenie dla EOG)

KOMISJA EUROPEJSKA,

uwzględniając Traktat o Unii Europejskiej i Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

uwzględniając dyrektywę Rady 98/24/WE z dnia 7 kwietnia 1998 r. w sprawie ochrony zdrowia i bezpieczeństwa pracowników przed ryzykiem związanym z czynnikami chemicznymi w miejscu pracy 1 , w szczególności jej art. 3 ust. 2,

uwzględniając opinię Komitetu Doradczego ds. Bezpieczeństwa, Higieny i Ochrony Zdrowia w Miejscu Pracy,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Na mocy dyrektywy 98/24/WE Komisja ma przedstawić wniosek dotyczący ustalenia na poziomie wspólnotowym europejskich wytycznych w formie wskaźnikowych dopuszczalnych wartości narażenia zawodowego (ang. indicative occupational exposure limit values - IOELV) dla ochrony pracowników przed zagrożeniem chemicznym.

(2) W realizacji tego zadania Komisję wspiera Komitet Naukowy ds. Dopuszczalnych Norm Narażenia na Oddziaływanie Czynników Chemicznych w Pracy (SCOEL), ustanowiony decyzją Komisji 95/320/WE 2 .

(3) Wskaźnikowe dopuszczalne wartości narażenia zawodowego są niewiążącymi wartościami dotyczącymi zdrowia, ustalonymi w oparciu o najnowsze dane naukowe oraz uwzględniającymi dostępność technik pomiarowych. Określają one poziomy progowe narażenia, poniżej których generalnie nie oczekuje się wystąpienia szkodliwych skutków oddziaływania danej substancji po krótkoterminowym lub dziennym narażeniu w okresie zatrudnienia. Stanowią one europejskie wytyczne mające pomagać pracodawcom w określeniu i ocenie ryzyka zgodnie z art. 4 dyrektywy 98/24/WE.

(4) Dla każdego czynnika chemicznego, dla którego wartość IOELV jest określona na poziomie wspólnotowym, państwa członkowskie muszą określić krajową dopuszczalną wartość narażenia zawodowego, biorąc pod uwagę wspólnotową wartość dopuszczalną, jednak mogą określić jej charakter zgodnie z krajowym ustawodawstwem i praktyką.

(5) Wartości IOELV powinno się traktować jako istotną część całościowego podejścia mającego na celu zapewnienie ochrony zdrowia pracowników przed zagrożeniami ze strony niebezpiecznych chemikaliów.

(6) Wyniki oceny ryzyka oraz strategie ograniczania zagrożenia opracowane w ramach rozporządzenia Rady (EWG) nr 793/93 z dnia 23 marca 1993 r. w sprawie oceny i kontroli ryzyk stwarzanych przez istniejące substancje 3  wskazują na potrzebę określenia lub dokonania przeglądu dopuszczalnych wartości narażenia zawodowego dla pewnej liczby substancji.

(7) Dyrektywa Rady 91/322/EWG 4  zmieniona dyrektywą 2006/15/WE 5  zawiera wartości dopuszczalnych wartości narażenia zawodowego dla 10 substancji i pozostaje w mocy.

(8) Pierwszy i drugi wykaz wartości IOELV został ustanowiony w dyrektywach Komisji 2000/39/WE 6  i 2006/15/WE na mocy dyrektywy 98/24/WE. W niniejszej dyrektywie ustanawia się trzeci wykaz wartości IOELV na mocy dyrektywy 98/24/WE.

(9) Zgodnie z art. 3 dyrektywy 98/24/WE SCOEL dokonał oceny 19 substancji, które są wymienione w załączniku do niniejszej dyrektywy. Jedna z tych substancji, fenol, była uwzględniona w załączniku do dyrektywy 2000/39/WE. SCOEL dokonał przeglądu wartości IOELV dla tej substancji w świetle ostatnich danych naukowych i zalecił ustalenie dopuszczalnego krótkotrwałego narażenia (STEL) w celu uzupełnienia dotychczasowej średniej ważonej czasu (TWA) IOELV. Substancję tą, wymienioną obecnie w załączniku do niniejszej dyrektywy, należy zatem wykreślić z załącznika do dyrektywy 2000/39/WE.

(10) Rtęć jest substancją o potencjalnie poważnym oddziaływaniu kumulatywnym na zdrowie. Z tego względu wartości IOELV należy uzupełnić kontrolą zdrowia obejmującą monitoring biologiczny zgodnie z art. 10 dyrektywy 98/24/WE.

(11) Konieczne jest również określenie dopuszczalnych wartości krótkotrwałego narażenia dla niektórych substancji, by uwzględnić skutki takiego narażenia.

(12) Dla niektórych substancji konieczne jest uwzględnienie możliwości wchłaniania ich przez skórę w celu zapewnienia najwyższego możliwego poziomu ochrony.

(13) Niniejsza dyrektywa stanowi praktyczny krok w kierunku stworzenia społecznego wymiaru rynku wewnętrznego.

(14) Środki przewidziane niniejszą dyrektywą są zgodne z opinią Komitetu ustanowionego na mocy art. 17 dyrektywy Rady 89/391/EWG z dnia 12 czerwca 1989 r. w sprawie wprowadzenia środków w celu poprawy bezpieczeństwa i zdrowia pracowników w miejscu pracy 7 ,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DYREKTYWĘ:

Artykuł  1

W celu wykonania dyrektywy 98/24/WE niniejszym określony zostaje trzeci wykaz wspólnotowych wskaźnikowych dopuszczalnych wartości narażenia zawodowego dla czynników chemicznych wymienionych w załączniku.

Artykuł  2

Państwa członkowskie określają krajowe dopuszczalne wartości narażenia zawodowego dla czynników chemicznych wymienionych w załączniku, uwzględniając wartości wspólnotowe.

Artykuł  3

W załączniku do dyrektywy 2000/39/WE wykreśla się odniesienie do substancji fenol.

Artykuł  4
1.
Państwa członkowskie wprowadzają w życie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne do wykonania niniejszej dyrektywy najpóźniej do dnia 18 grudnia 2011 r.

Państwa członkowskie niezwłocznie przekazują Komisji tekst tych przepisów oraz tabelę korelacji pomiędzy tymi przepisami a niniejszą dyrektywą.

Przepisy przyjęte przez państwa członkowskie zawierają odniesienie do niniejszej dyrektywy lub odniesienie takie towarzyszy ich urzędowej publikacji. Metody dokonywania takiego odniesienia określane są przez państwa członkowskie.

2.
Państwa członkowskie przekazują Komisji teksty podstawowych przepisów prawa krajowego, przyjętych w dziedzinie objętej niniejszą dyrektywą.
Artykuł  5

Niniejsza dyrektywa wchodzi w życie dwudziestego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Artykuł  6

Niniejsza dyrektywa skierowana jest do państw członkowskich.

Sporządzono w Brukseli dnia 17 grudnia 2009 r.

W imieniu Komisji

José Manuel BARROSO

Przewodniczący

ZAŁĄCZNIK  8  

CAS(1) NAZWA CZYNNIKA WARTOŚCI DOPUSZCZALNE Adnotacje(2)
8-godzinne(3) Krótkoterminowe(4)
mg/m3(5) ppm(6) mg/m3 ppm
68-12-2 N,N dimetyloformamid 15 5 30 10 skóra
75-15-0 Disiarczek węgla 15 5 - - skóra
(skreślony)
80-62-6 Metakrylan metylu - 50 - 100 -
96-33-3 Akrylan metylu 18 5 36 10 -
108-05-4 Octan winylu 17,6 5 35,2 10 -
108-95-2 Fenol 8 2 16 4 skóra
109-86-4 2-metoksyetanol - 1 - - skóra
110-49-6 Octan 2-metoksyetylu - 1 - - skóra
110-80-5 2-etoksyetanol 8 2 - - skóra
111-15-9 Octan 2-etoksyetylu 11 2 - - skóra
123-91-1 1,4-dioksan 73 20 - - -
140-88-5 Akrylan etylu 21 5 42 10 -
624-83-9 Izocyjanian metylu - - - 0,02 -
872-50-4 N-metylo-2-pirolidon 40 10 80 20 skóra
1634-04-4 Eter metylowy tertbutylu 183,5 50 367 100 -
Rtęć i nieorganiczne związki rtęci dwuwartościowej, w tym tlenek rtęci i chlorek rtęci (mierzone w przeliczeniu na rtęć)(7) 0,02 - - - -
7664-93-9 Kwas siarkowy (opary)(8)(9) 0,05 - - - -
7783-06-4 Siarkowodór 7 5 14 10 -
(1) CAS: Numer rejestru CAS.

(2) Adnotacja dotycząca skóry przypisana wartości dopuszczalnej narażenia zawodowego wskazuje na możliwość znacznej absorpcji poprzez skórę.

(3) Zmierzone lub obliczone w odniesieniu do okresu podstawowego równego osiem godzin, jako czasowa średnia ważona (TWA).

(4) Limit krótkotrwałego narażenia (STEL). Wartość dopuszczalna, powyżej której narażenie nie powinno mieć miejsca, a która dotyczy 15-minutowego okresu, jeżeli nie postanowiono inaczej.

(5) mg/m3: miligramy na metr sześcienny powietrza w temperaturze 20 °C i przy ciśnieniu 101,3 KPa.

(6) ppm (parts per million): cząsteczek na milion do objętości powietrza (ml/m3).

(7) Podczas monitorowania narażenia w przypadku rtęci i jej nieorganicznych związków dwuwartościowych należy uwzględnić odpowiednie techniki monitorowania biologicznego, które stanowią uzupełnienie dla wartości IOEVL.

(8) Przy wyborze odpowiedniej metody monitorowania narażenia należy wziąć pod uwagę potencjalne ograniczenia i zakłócenia, jakie mogą powstać w obecności innych związków siarki.

(9) Opary definiuje się jako frakcję tchawiczną.

1 Dz.U. L 131 z 5.5.1998, s. 11.
2 Dz.U. L 188 z 9.8.1995, s. 14.
3 Dz.U. L 84 z 5.4.1993, s. 1.
4 Dz.U. L 177 z 5.7.1991, s. 22.
5 Dz.U. L 38 z 9.2.2006, s. 36.
6 Dz.U. L 142 z 16.6.2000, s. 47.
7 Dz.U. L 183 z 29.6.1989, s. 1.
8 Załącznik zmieniony przez art. 5 dyrektywy nr (UE) 2017/164 z dnia 31 stycznia 2017 r. (Dz.U.UE.L.2017.27.115) zmieniającej nin. dyrektywę z dniem 21 sierpnia 2018 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.UE.L.2009.338.87

Rodzaj: Dyrektywa
Tytuł: Dyrektywa 2009/161/UE ustanawiająca trzeci wykaz wskaźnikowych wartości narażenia zawodowego w celu wykonania dyrektywy Rady 98/24/WE oraz zmieniająca dyrektywę Komisji 2000/39/WE
Data aktu: 17/12/2009
Data ogłoszenia: 19/12/2009
Data wejścia w życie: 08/01/2010