Dyrektywa 96/75/WE w sprawie systemów czarterowania i wyznaczania stawek przewozowych w krajowej i międzynarodowej żegludze śródlądowej we Wspólnocie

DYREKTYWA RADY 96/75/WE
z dnia 19 listopada 1996 r.
w sprawie systemów czarterowania i wyznaczania stawek przewozowych w krajowej i międzynarodowej żegludze śródlądowej we Wspólnocie

RADA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH,

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 75,

uwzględniając wniosek Komisji 1 ,

uwzględniając opinię Komitetu Ekonomiczno-Społecznego 2 ,

stanowiąc zgodnie z procedurą ustanowioną w art. 189c Traktatu 3 ,

a także mając na uwadze, co następuje:

pogłębiające się problemy związane z przeciążeniem sieci drogowych i kolejowych, bezpieczeństwem transportu, środowiskiem naturalnym, oszczędnością energii i jakością życia obywateli wymagają w interesie publicznym wzmożonej rozbudowy oraz lepszego wykorzystania potencjału żeglugi śródlądowej, w szczególności poprzez poprawę jej konkurencyjności;

różnica w ustawodawstwach krajowych w zakresie systemów gospodarczego wykorzystania żeglugi śródlądowej nie przyczyniają się do sprawnego funkcjonowania rynku wewnętrznego w tym sektorze. Dlatego też zgodnie z rezolucją Rady z dnia 24 października 1996 r. w sprawie poprawy struktury żeglugi śródlądowej 4  na poziomie wspólnotowym powinny zostać wprowadzone wspólne przepisy dotyczące całego rynku wodnych dróg śródlądowych;

sprawne funkcjonowanie rynku wewnętrznego wymaga dostosowania w żegludze śródlądowej do organizacji rotacyjnego systemu czarterowania, w kierunku większej elastyczności z punktu widzenia gospodarczego oraz w pełni swobodnego systemu czarterowania oraz wyznaczania stawek przewozowych;

w tym celu należy wprowadzić przepisy dotyczące okresu przejściowego, w czasie którego zakres zastosowania rotacyjnego systemu czarterowania zostanie stopniowo ograniczony, ażeby przewoźnicy mogli dostosować się do warunków wolnego rynku oraz, gdzie właściwe, połączyć się w grupy interesów gospodarczych, które lepiej odpowiadać będą logistycznym potrzebom załadowców;

zgodnie z zasadą pomocniczości jest zarówno konieczne jak i właściwe ustalenie na poziomie wspólnotowym jednolitego harmonogramu stopniowej liberalizacji rynku, przy jednoczesnym przekazaniu Państwom Członkowskim odpowiedzialności za wprowadzenie takiej liberalizacji;

należy przyjąć przepisy, które umożliwią podejmowanie działania na przedmiotowym rynku transportowym w przypadku wystąpienia poważnych zakłóceń; w tym celu Komisja powinna uzyskać upoważnienie do podejmowania odpowiednich środków zgodnie z procedurą przewidzianą dla Komitetu Doradczego,

PRZYJMUJE NINIEJSZA DYREKTYWĘ:

Artykuł  1

Do celów niniejszej dyrektywy:

a)
"rotacyjny system czarterowania" oznacza system, w którym zlecenia przewozu są uzyskiwane od klientów na giełdzie frachtowej po z góry określonych cenach i na uprzednio ustalonych warunkach w takiej kolejności, w jakiej statki są wolne po rozładunku. Przewoźnicy są w kolejności ich wpisu do rejestru rotacyjnego wzywani do wyboru frachtu spośród wszystkich znajdujących się w ofercie. Przewoźnicy, którzy nie dokonają wyboru zachowują jednak swoją pozycję odpowiadającą kolejności wpisu;
b)
"przewoźnik" oznacza właściciela lub armatora jednego lub kilku statków żeglugi śródlądowej;
c)
"właściwe władze" oznaczają władze wyposażone przez Państwa Członkowskie w uprawnienia do zarządzania i organizacji rotacyjnego systemu czarterowania;
d)
"poważne zakłócenie na rynku" oznacza wystąpienie na rynku żeglugi śródlądowej problemów, które są specyficzne dla tego rynku oraz które mogą potencjalnie prowadzić do poważnej i możliwie trwałej nadwyżki podaży nad popytem, stwarzając przez to poważne zagrożenie dla stabilności finansowej i możliwości przetrwania przewoźników żeglugi śródlądowej, chyba że krótkoterminowe i średnioterminowe prognozy dla przedmiotowego rynku wskazują na istotną i trwałą poprawę.
Artykuł  2

W krajowej i międzynarodowej żegludze śródlądowej na obszarze Wspólnoty umowy między określonymi stronami zawierane są w sposób swobodny a stawki przewozowe są swobodnie negocjowane.

Artykuł  3

W drodze odstępstwa od przepisów art. 2 Państwa Członkowskie mogą utrzymać system obowiązkowych taryf minimalnych oraz rotacyjne systemy czarterowania w okresie przejściowym do dnia 1 stycznia 2000 r., pod warunkiem, że:

-
istnieje zgodność z warunkami określonymi w art. 4-6; oraz
-
wprowadzone systemy rotacyjne oraz systemy wyznaczania stawek są swobodnie dostępne na takich samych warunkach dla wszystkich przewoźników z Państw Członkowskich.
Artykuł  4

W trakcie okresu przejściowego, określonego w art. 3 rotacyjnemu systemowi czarterowania nie podlegają:

a)
ropa i gaz, ładunki płynne i sproszkowane towary masowe, ładunki specjalne takie jak ładunki ciężkie i niepodzielne, transport kontenerowy, transport w obrębie portów, wszelkiego rodzaju transport na własne potrzeby oraz wszelki transport, który odbywa się już poza rotacyjnym systemem czarterowania;
b)
ładunki, które nie mogą być efektywnie obsługiwane w obrębie takich systemów, w szczególności:
-
transport, który wymaga zastosowania urządzeń wyposażonych we własne podzespoły umożliwiające załadunek i rozładunek,
-
transport kombinowany, mianowicie transport intermodalny, który odbywa się najczęściej na wodnych drogach śródlądowych poprzedzany lub kończony (możliwie najkrócej) drogą lądową lub kolejową.
Artykuł  5

W trakcie okresu przejściowego określonego w art. 3 Państwa Członkowskie podejmują niezbędne działania zmierzające do możliwie elastycznego ukształtowania rotacyjnego systemu czarterowania, w szczególności:

-
przez udzielenie załadowcom możliwości zawierania umów na kilkukrotne przewozy, to znaczy kilku następujących po sobie przewozów tym samym statkiem,
-
przez przyznanie możliwości, by przewozy pojedyncze i kilkukrotne oferowane dwa kolejne razy w rotacyjnym systemie czarterowania, które nie znalazły klientów, mogły być wyłączone z tego systemu i swobodnie negocjowane.
Artykuł  6

W terminie dwóch lat od wejścia w życie niniejszej dyrektywy Państwa Członkowskie, które stosują rotacyjny system czarterowania, podejmują niezbędne środki w celu umożliwienia załadowcom swobodnego wyboru między trzema różnymi typami umów:

-
umowami czasowymi, włącznie z umowami wynajmu, w których przewoźnik oddaje do wyłącznego rozporządzenia klienta jeden lub kilka statków obsadzonych załogą na oznaczony czas w celu przewiezienia na rzecz tego ostatniego przekazanych mu towarów za wynagrodzeniem ustalonym w formie stawki dziennej. Umowa jest swobodnie zawierana między stronami,
-
umowami przewozu ładunku o określonym tonażu, w których przewoźnik zobowiązuje się do przewiezienia w terminie ustalonym w umowie określonego tonażu za zapłatą ustaloną w formie odpłatności za tonę. Umowa jest swobodnie zawierana między stronami a przedmiotem umowy muszą być towary o dużej objętości,
-
umowami dotyczącymi przewozów jednorazowych lub kilkukrotnych.
Artykuł  7
1. 
W przypadku poważnych zakłóceń na rynku żeglugi śródlądowej Komisja, bez uszczerbku dla rozporządzenia Rady (EWG) nr 1101/89 z dnia 27 kwietnia 1989 r. w sprawie poprawy struktury żeglugi śródlądowej 5 , może na wniosek Państwa Członkowskiego podjąć właściwe środki, w szczególności środki, za pomocą których ograniczone zostanie każde dalsze podwyższanie zdolności przewozowych w przedmiotowym sektorze. Decyzja podejmowana jest zgodnie z procedurą ustanowioną w art. 8 ust. 2.
2. 
Jeżeli złożony został wniosek Państwa Członkowskiego o wprowadzenie właściwych środków, decyzja podejmowana jest w terminie trzech miesięcy od otrzymania wniosku.
3. 
Do wniosku Państwa Członkowskiego o wprowadzenie właściwych środków należy dołączyć wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji gospodarczej przedmiotowego sektora, w szczególności:
-
średnie koszty i stawki przewozowe dla różnych rodzajów transportu,
-
stopień wykorzystania ładowni,
-
prognozy rozwoju popytu.

Informacje te mogą być wykorzystywane jedynie w celach statystycznych. Nie jest dozwolone wykorzystywanie takich informacji do celów podatkowych, ani przekazywanie ich stronom trzecim.

4. 
Decyzje podejmowane na mocy niniejszego artykułu, których czas obowiązywania nie może przekroczyć czasu trwania zakłóceń na rynku, podawane są niezwłocznie do wiadomości Państw Członkowskich.
Artykuł  8 6
1. 
Komisję wspomaga Komitet ustanowiony dyrektywą 91/672/EWG (zwany dalej "Komitetem").
2. 
W przypadku odniesienia się do niniejszego artykułu - art. 3 i 7 decyzji 1999/468/WE 7  stosuje się z uwagi na przepisy zawarte w jej art. 8.
3. 
Komitet uchwala swój regulamin wewnętrzny.
Artykuł  9
1. 
Państwa Członkowskie wprowadzą w życie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne do wykonania niniejszej dyrektywy do dnia 1 stycznia 1997 r. i niezwłocznie powiadomią o tym Komisję.

Przepisy przyjęte przez Państwa Członkowskie zawierają odniesienie do niniejszej dyrektywy lub odniesienie takie towarzyszy ich urzędowej publikacji. Metody dokonywania takiego odniesienia określane są przez Państwa Członkowskie.

2. 
Państwa Członkowskie niezwłocznie przekażą Komisji teksty podstawowych przepisów prawa krajowego, przyjętych w dziedzinach objętych niniejszą dyrektywą.
Artykuł  10

Niniejsza dyrektywa wchodzi w życie trzeciego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich.

Artykuł  11

Niniejsza dyrektywa skierowana jest do Państw Członkowskich.

Sporządzono w Brukseli, dnia 19 listopada 1996 r.
W imieniu Rady
H. COVENEY
Przewodniczący
1 Dz.U. C 318 z 29.11.1995, str. 8.
2 Dz.U. C 39 z 12.2.1996, str. 96.
3 Opinia Parlamentu Europejskiego z dnia 13 lutego 1996 r. (Dz.U. C 65 z 4.3.1996, str. 32), wspólne stanowisko Rady z dnia 27 czerwca 1996 r. (Dz.U. C 264 z 1.9.1996) oraz decyzja Parlamentu Europejskiego z dnia 17 września 1996 r. (Dz.U. C 320 z 28.6.1996).
4 Dz.U. C 309 z 5.11.1994, str. 5.
5 Dz.U. L 116 z 28.4.1989, str. 25. Rozporządzenie ostatnio zmienione rozporządzeniem (WE) nr 2254/96 (Dz.U. L 304 z 27.11.1996, str. 1).
6 Art. 8 zmieniony przez art. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1882/2003 z dnia 29 września 2003 r. (Dz.U.UE.L.03.284.1) zmieniającego nin. dyrektywę z dniem 20 listopada 2003 r.
7 Decyzja Rady 1999/468/WE z dnia 28 czerwca 1999 r. ustanawiająca warunki wykonywania uprawnień wykonawczych przyznanych Komisji (Dz.U. L 184 z 17.7.1999, str. 23).

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.UE.L.1996.304.12

Rodzaj: Dyrektywa
Tytuł: Dyrektywa 96/75/WE w sprawie systemów czarterowania i wyznaczania stawek przewozowych w krajowej i międzynarodowej żegludze śródlądowej we Wspólnocie
Data aktu: 19/11/1996
Data ogłoszenia: 27/11/1996
Data wejścia w życie: 01/05/2004, 30/11/1996